III SA/Łd 624/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-01-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnarekultywacja gruntówochrona gruntów rolnych i leśnychtermin wykonania obowiązkuzarzuty w postępowaniu egzekucyjnymdecyzja o zezwoleniu na przetwarzanie odpadówprawo ochrony środowiskaWSApostanowienie SKOF. Sp. z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na postanowienie SKO utrzymujące w mocy decyzję Starosty o zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej, uznając, że termin rekultywacji gruntu nie został przedłużony decyzją o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów.

Spółka F. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Starosty Zgierskiego odrzucającą zarzut spółki w sprawie egzekucji administracyjnej. Spółka argumentowała, że decyzja Marszałka Województwa Łódzkiego o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów przedłużyła termin rekultywacji gruntu do 2032 roku. Sąd administracyjny uznał jednak, że zezwolenie na przetwarzanie odpadów nie wpływa na termin zakończenia rekultywacji, który jest ściśle określony w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych i wynosi 5 lat od zaprzestania działalności.

Sprawa dotyczyła skargi F. Spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty Zgierskiego odrzucające zarzut spółki w sprawie egzekucji administracyjnej. Spółka podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku rekultywacji gruntu, argumentując, że decyzja Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. zezwalająca na przetwarzanie odpadów w procesie rekultywacji przedłużyła termin wykonania tego obowiązku do 6 października 2032 r. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznały ten argument za niezasadny. Sąd podkreślił, że termin 5 lat na zakończenie rekultywacji, liczony od zaprzestania działalności przemysłowej, jest terminem bezwzględnym i nie może być przedłużony decyzją administracyjną, nawet jeśli dotyczy ona zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Decyzja Marszałka Województwa Łódzkiego określała jedynie termin obowiązywania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, a nie termin zakończenia rekultywacji. Sąd stwierdził, że 5-letni termin na wykonanie obowiązku rekultywacji upłynął 14 grudnia 2021 r., a zatem wystawienie tytułu wykonawczego w kwietniu 2024 r. było zasadne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja zezwalająca na przetwarzanie odpadów nie wpływa na termin zakończenia rekultywacji, który jest ściśle określony w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych określa bezwzględny 5-letni termin na zakończenie rekultywacji od zaprzestania działalności przemysłowej. Decyzja zezwalająca na przetwarzanie odpadów określa jedynie termin obowiązywania zezwolenia, a nie termin zakończenia rekultywacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.o.g.r.l. art. 20 § 4

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Określa 5-letni termin na zakończenie rekultywacji od zaprzestania działalności przemysłowej, który jest terminem nieprzekraczalnym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.g.r.l. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o. art. 43 § 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 41 § 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 44 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Konstytucja RP art. 74 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.p. art. 45

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Marszałka Województwa Łódzkiego zezwalająca na przetwarzanie odpadów nie przedłuża ustawowego terminu 5 lat na zakończenie rekultywacji gruntu. Termin 5 lat na zakończenie rekultywacji, liczony od zaprzestania działalności, jest terminem nieprzekraczalnym. Obowiązek rekultywacji był wymagalny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego.

Odrzucone argumenty

Decyzja Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. przedłużyła termin zakończenia rekultywacji do 6 października 2032 r. Naruszenie art. 74 ust. 4 Konstytucji RP przez działanie organów wbrew obowiązkowi wspierania obywateli w działaniach na rzecz ochrony środowiska.

Godne uwagi sformułowania

termin 5 lat na przeprowadzenie rekultywacji upłynął w dniu 14 grudnia 2021 r. termin 5-letni z art. 20 ust. 4 u.o.g.l.r. jest terminem nieprzekraczalnym i maksymalnym terminem, w którym rekultywację należy zakończyć. decyzja Marszałka Województwa Łódzkiego [...] dotyczy udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów [...] nie pozwala na przedłużenie terminu zakończenia rekultywacji wyrobiska

Skład orzekający

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący

Ewa Alberciak

sprawozdawca

Anna Dębowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu rekultywacji gruntów po działalności przemysłowej i jego relacji do zezwoleń na przetwarzanie odpadów w kontekście egzekucji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rekultywacją wyrobisk poeksploatacyjnych i przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między wymogami ustawowymi a próbami przedłużenia terminów wykonania obowiązków poprzez uzyskanie innych zezwoleń administracyjnych. Jest to typowy przykład interpretacji przepisów w postępowaniu egzekucyjnym.

Rekultywacja gruntu: Czy zezwolenie na odpady przedłuża termin? WSA rozstrzyga.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 624/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 655/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 pkt 6 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 82
art. 20 ust. 4
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 czerwca 2024 roku nr SKO.418.25.2024 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 czerwca 2024 r. nr SKO.418.25.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi - po rozpatrzeniu zażalenia F. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Starosty Zgierskiego z 23 kwietnia 2024 r. nr OS.3161.7.2023.MA/13 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 18 pkt 2, art. 33 § 2 pkt 6 lit. a oraz art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Starosta Zgierski decyzją z 19 listopada 2008 r. nr OS-60180/8-6/2008 ustalił leśny kierunek rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego po wydobyciu piasku ze złoża "[...]" zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości K., gm. Z. oraz właściciela ww. działki, jako osobę obowiązaną do rekultywacji ww. gruntów. Następnie Starosta Zgierski decyzją z 10 lutego 2015 r. znak: BS.6122.10.2013.AK/10 zmienił decyzję z 19 listopada 2008 r. znak: OS-60180/8-6/2008 w zakresie ustalonego kierunku rekultywacji - z kierunku leśnego na kierunek rolny o profilu łąkowo - pastwiskowym. Ponadto Starosta Zgierski decyzją z 22 listopada 2016 r. nr BS.6122.3.2016.AL przekazał F. Sp. z o.o. w Ł. , na jej wniosek, prawa i obowiązki wynikające z decyzji Starosty Zgierskiego z 19 listopada 2008 r. nr OS-60180/8-6/2008, zmienionej decyzją z 10 lutego 2015 r. znak BS.6122.10.2013.AK/10.
W związku z powyższym oraz działając na podstawie art. 45 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 236) oraz art. 26 w związku z art. 5 ust. 1, art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 82) Starosta Zgierski przeprowadził w dniach od 23 czerwca 2022 r. do 5 lipca 2022 r. kontrolę realizacji przez spółkę obowiązków związanych z rekultywacją gruntów po działalności górniczej. tj.: wyrobiska poeksploatacyjnego złoża "[...]" położonego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości K., gm. Z.. W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że przedsiębiorca rozpoczął i nadal prowadzi rekultywację gruntów po działalności górniczej, tj.: wyrobiska poeksploatacyjnego złoża "[...]" położonego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości K., gmina Z..
Organ I instancji skierował w dniu 15 lutego 2023 r. do zobowiązanego upomnienie, w którym wezwał spółkę do wykonania obowiązków związanych z rekultywacją gruntów po działalności górniczej.
Organ przeprowadził w dniu 16 października 2023 r. oględziny wyrobiska poeksploatacyjnego i stwierdził, że eksploatacja nie została zakończona.
2 kwietnia 2024 r. Starosta Zgierski wystawił tytuł wykonawczy nr OS.3161.7.2023.MA/10 na F. Spółkę z o.o. z siedzibą w .Ł. Jako podstawę prawną obowiązku wskazał decyzję Starosty Zgierskiego z 19 listopada 2008 r. nr OS-560180/8-6/2008 i decyzję z 22 listopada 2016 r. nr BS.6122.3.2016.AK oraz art. 5 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 30 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82),
11 kwietnia 2024 r. spółka zgłosiła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z wystawieniem 2 kwietnia 2024 r. ww. tytułu wykonawczego powołując się na odroczenie terminu wykonania obowiązku przez spółkę rekultywacji gruntów po działalności górniczej, tj. wyrobiska poeksploatacyjnego złoża "[...]" położonego na działce nr ewid. [...] w miejscowości K., gmina Z.. Spółka podniosła, że obowiązek został odroczony do 6 października 2032 r., tj. do dnia obowiązywania decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. nr ŚRIV.7244.73.2021.MK w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie rekultywacji terenu wyrobiska "[...]".
Postanowieniem z 23 kwietnia 2024 r. Starosta Zgierski oddalił zarzut dotyczący braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania F. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. obowiązku rekultywacji gruntów po działalności górniczej, tj. wyrobiska poeksploatacyjnego złoża "[...]" położonego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości K., gmina Z.. W ocenie organu termin na wykonanie rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego po wydobyciu piasku upłynął w dniu 14 grudnia 2021 r. Naruszony został 5-letni termin na przeprowadzenie rekultywacji.
W zażaleniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez mylne i wyprzedzające obecny stan faktyczny zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 30 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez nieuwzględnienie okoliczności, że wskutek uzyskania przez spółkę decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego nr ŚPJV.7244.73.2021.MK z 7 października 2022 r. w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie rekultywacji terenu wyrobiska "[...]", strona zyskała prawo wykonania rekultywacji tego wyrobiska na nowych warunkach w niej określonych.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w myśl art. 33 § 2 pkt 6 lit. a u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku. Zobowiązana spółka odroczenie terminu wykonania obowiązku rekultywacji wywodzi z faktu posiadania decyzji (zezwolenia na odzysk odpadów) Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. nr ŚPJV.7244.73.2021.MK (obowiązującej do dnia 6 października 2032 r.).
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności. Ustawodawca zakreślił zatem okres, w którym rekultywacja winna być zakończona. Żaden z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie pozwala na wydłużenie tego terminu. Kolegium powołało się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2023 r., sygn. I OSK 140/21. Wskazało, że żaden z przepisów prawa nie pozwala na wydłużenie tego terminu.
Zezwolenie na przetwarzanie odpadów wykorzystywanych w procesie rekultywacji gruntów określa m.in. czas obowiązywania zezwolenia (art. 43 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach). Powyższe, zdaniem Kolegium, nie ma jednak żadnego wpływu na termin zakończenia reaktywacji gruntów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 33 § 2 pkt 6 lit. a w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. przez uznanie, że w sprawie nie zachodzi przesłanka braku wymagalności obowiązku zakończenia rekultywacji w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, w sytuacji gdy skarżąca legitymuje się decyzją Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. przedłużającą termin na zakończenie procesu rekultywacji do 6 października 2032 r.;
- naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 20 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez jego błędną wykładnię i uznanie, że decyzja Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. nie ma wpływu na zakres realizacji, w tym zakres czasowy, obowiązku rekultywacji gruntów po działalności górniczej przez spółkę, tj. wyrobiska poeksploatacyjnego złoża "[...],"
2) art. 74 ust. 4 Konstytucji przez błędne zastosowanie i działanie organów wbrew konstytucyjnemu obowiązkowi wspierania obywateli w ich działaniach na rzecz ochrony środowiska.
Spółka podniosła, że proces rekultywacji zdegradowanego terenu pokopalnianego został potwierdzony w pkt II decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. i wyznaczony na 10 lat z datą jego zakończenia na 6 października 2032 r. W decyzji wskazano również, że rekultywacja wyrobiska poeksploatacyjnego z wykorzystaniem odpadów realizowana będzie w oparciu o decyzję Starosty Zgierskiego znak: OS-60180/8-6/2008 z dnia 19 listopada 2008 r., zmienioną decyzją Starosty Zgierskiego znak: BS.6122.10.2013.AK/10 z dnia 10 lutego 2015 r. ustalającą rolny o profilu łąkowo - pastwiskowym kierunek rekultywacji dla wyrobiska poeksploatacyjnego "[...]" w granicach działki ewid. nr [...] w miejscowości K., obręb A., gmina Z., powiat zgierski, województwo łódzkie oraz w oparciu o decyzję Starosty Zgierskiego znak: BS.6122.3.2016.AK z dnia 22 listopada 2016 r. przekazującą F. Sp. z o. o. prawa i obowiązki wynikające z decyzji Starosty Zgierskiego znak: OS-60180/8-6/2 008 z dnia 19 listopada 2008 r. zmienionej decyzją Starosty Zgierskiego znak: BS.6122.10.2013.AK/10 z dnia 10 lutego 2015 r. Stąd w ocenie skarżącej z uwagi na fakt, że Marszałek Województwa Łódzkiego oparł swoją decyzję o postanowienia ww. decyzji Starosty Zgierskiego, to nie można rozpatrywać tych dwóch rozstrzygnięć w oderwaniu od siebie, a stanowią one uzupełniającą się całość, co jest konsekwentnie pomijane przez organy administracji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
26 lutego 2025 r. do akt sprawy wpłynął skan decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. w sprawie zezwolenia F. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na przetwarzanie odpadów w procesie R5 w ramach rekultywacji terenu wyrobiska po eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu (postanowienia), czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 19 czerwca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., jest
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Stosownie zaś do art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
Oznacza to, że wierzyciel jest związany zarzutami zobowiązanego i w postanowieniu w przedmiocie zarzutów nie może wypowiadać się co do kwestii, które nie zostały przez zobowiązanego podniesione. Zakres postępowania w przedmiocie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 u.p.e.a. wyznacza treść zgłoszonych zarzutów. Skutkiem tego jest ograniczenie zakresu postanowienia w przedmiocie zarzutów do oceny tylko nieprawidłowości zgłoszonych przez zobowiązanego w formie zarzutów.
Skoro zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, to podniesione w zarzutach okoliczności, które zdaniem zobowiązanego wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez wierzyciela.
W niniejszej sprawie skarżąca spółka podniosła zarzut odroczenia wykonania obowiązku rekultywacji gruntów po działalności górniczej do 6 października 2032 r., tj. do dnia obowiązywania decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. nr ŚRIV.7244.73.2021.MK w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie rekultywacji terenu wyrobiska "[...]", czyli zarzut oparty o art. 33 pkt 6 lit. a u.p.e.a. Zdaniem skarżącej spółki w decyzji z 7 października 2022 r. określono termin rekultywacji do 6 października 2032 r., zatem wystawienie tytułu wykonawczego 2 kwietnia 2024 r. było przedwczesne. Organ egzekucyjny stanął na stanowisku, że w decyzji z 7 października 2022 r. Marszałek Województwa Łódzkiego nie odniósł się do terminu zakończenia rekultywacji wyrobiska i uznał zarzut za niezasadny.
Wobec powyższego przypomnieć trzeba, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Obowiązek wynikający z decyzji (aktów indywidualnych) staje się wymagalny w dwóch sytuacjach: jeżeli decyzja, którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania (przy założeniu, że decyzja nie określa terminu wykonania obowiązku) albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. O braku wymagalności obowiązku decyduje inna kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 § pkt 6 lit. a i b) u.p.e.a., w świetle którego należą do nich takie okoliczności jak: odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych.
Zgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82 t.j. ze zm.), dalej u.o.g.r.l., w katalogu gruntów zdewastowanych mieszczą się m.in. grunty, które utraciły całkowicie wartość użytkową w wyniku działalności przemysłowej polegającej na powierzchniowym wydobyciu kopaliny (wyrobiska poeksploatacyjne). Dla gruntów tych starosta wydaje, zgodnie z art. 22 ust. 1 u.o.g.r.l., decyzje w sprawach rekultywacji, określające m.in.: osobę obowiązaną do rekultywacji oraz kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów. W myśl art. 20 ust. 4 u.o.g.r.l. rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności. Starosta jest organem właściwym w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych i sprawuje kontrolę przestrzegania przepisów ustawy (art. 5 ust. 1 w związku z art. 26 ww. ustawy).
Najistotniejsze znaczenie w sprawie ma, że decyzja Marszałka Województwa Łódzkiego z 7 października 2022 r. nr ŚRIV.7244.73.2021.MK RŚVI.7244.206.2020.MK, na którą powołuje się skarżąca spółka, dotyczy udzielenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie R5 w ramach rekultywacji terenu wyrobiska po eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" w granicach działki ewid. nr [...]. W punkcie I udzielono skarżącej spółce zezwolenia w ww. zakresie, natomiast w kolejnych punktach I.1 i I.2 określono warunki odzysku odpadów. Z kolei w pkt II organ określił termin obowiązywania decyzji do 6 października 2032 r. Trzeba zauważyć, że ww. decyzja wydana została m.in. na podstawie art. 41 ust. 2, ust. 3 pkt 1 lit. b oraz art. 44 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699 ze zm.) i zezwala stronie skarżącej na przetwarzanie odpadów na terenie wyrobiska. Rację mają organy orzekające w przedmiotowej sprawie, że ustalony w decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego termin obowiązywania decyzji jest jedynie terminem obowiązywania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Termin ten nie pozwala na przedłużenie terminu zakończenia rekultywacji wyrobiska, który wynika wprost z treści art. 20 ust. 4 u.o.g.r.l.
Bezwzględny obowiązek rekultywacji, skonkretyzowany w decyzji administracyjnej, ma charakter publicznoprawny i stanowi realizację zasady bezpieczeństwa ekologicznego i ochrony środowiska wynikającej z art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Rekultywację i zagospodarowanie gruntów planuje się, projektuje i realizuje na wszystkich etapach działalności przemysłowej (art. 20 ust. 3 u.o.g.r.l).
Jeszcze raz sąd podkreśla, że rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności (art. 20 ust. 4 u.o.g.r.l.). Powyższe oznacza, że skoro w przepisie prawa materialnego wskazany został termin 5 lat po zakończeniu działalności rekultywacyjnej, to nie jest możliwe wydłużanie tego terminu w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ten wynika z mocy prawa i jest związany z datą statuowaną w decyzji o wygaszeniu koncesji na wydobywanie kopalin. Uznanie stanowiska strony skarżącej, że termin zakończenia rekultywacji przedłużono w decyzji z 7 października 2022 r. do 6 października 2032 r. doprowadziłoby do sytuacji, że rekultywację zakończono by w okresie 11 lat od dnia zaprzestania działalności, co stoi w sprzeczności z art. 20 ust. 4 u.o.g.r.l. określającym maksymalny 5 letni okres rekultywacji. Fakt wprowadzenia w art. 28 ust. 3 u.o.g.r.l. sankcji za niezakończenie rekultywacji w terminie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 u.o.g.r.l. ma na celu skłonienie podmiotu zobowiązanego do terminowego wykonania obowiązku rekultywacji (opłata roczna podwyższona).
Reasumując stwierdzić należy, że 5-letni termin z art. 20 ust. 4 u.o.g.l.r. jest terminem nieprzekraczalnym i maksymalnym terminem, w którym rekultywację należy zakończyć. W związku z powyższym nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 20 ust. 4 u.o.g.l.r. oraz naruszenia art. 74 ust. 4 Konstytucji RP.
Jak wynika z akt sprawy, Starosta Zgierski decyzją z 19 listopada 2008 r. nr OS-60180/8-6/2008 ustalił termin zakończenia rekultywacji wyrobiska po wydobyciu piasku ze złoża "[...]" zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości K., gm. Z. - z upływem 5 lat od zaprzestania działalności przemysłowej. Następnie organ ten decyzją z 22 listopada 2016 r. nr BS.6122.3.2016.AK przekazał skarżącej spółce prawa i obowiązki wynikające z ww. decyzji Starosty Zgierskiego z 19 listopada 2008 r. Decyzja Starosty Zgierskiego z 21 listopada 2016 r. stwierdzająca wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...]" stała się ostateczna w dniu 15 grudnia 2016 r. Powyższe prowadzi do wniosku, że 5-letni termin na wykonanie obowiązku rekultywacji gruntów po działalności górniczej upłynął 14 grudnia 2021 r. Zatem wysłanie upomnienia, kontrola terenu 16 października 2023 r. i stwierdzenie, że rekultywacja nie zakończyła się, a następnie wystawienie 2 kwietnia 2024 r. tytułu wykonawczego było zgodne z przepisami u.p.e.a. Na dzień wystawienia tytułu wykonawczego z 2 kwietnia 2024 r. obowiązek był wymagalny i nadal jest wymagalny, zatem zasadnie organy stwierdziły, że obowiązek nie podlegał odroczeniu, a zarzut z art. 33 pkt 6 lit. a u.p.e.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd zaznacza, że zaskarżone postanowienie z 19 czerwca 2024 r. nie w pełni spełnia wymogi wynikające z treści art. 107 § 3 k.p.a., lecz rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W myśl art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
Wymagane jest, aby uzasadnienie postanowienia (decyzji) stanowiło logiczną, zwartą całość, aby prześledzić tok rozumowania organu odwoławczego i poznać argumenty, które stały za rozstrzygnięciem. Tworzy to po stronie organu odwoławczego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi nie powinno budzić wątpliwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, że zaskarżone postanowienie (decyzja) zostało wydane po gruntownej analizie zebranego materiału dowodowego i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Obowiązkiem organu odwoławczego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem. Sąd zwraca uwagę, że stan faktyczny w treści zaskarżonego postanowienia nie został przedstawiony w precyzyjny sposób. Powyższe nie miało jednak istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł o oddaleniu skargi.
eg

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI