III SA/Łd 617/09

III SA/Łd 617/09 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2010-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Furmanek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
art. 82 ust. 1, 2, 3
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 26 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2010 roku sprawy ze skargi A sp. z o.o. w Ł. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji szkół niepublicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Kuratora Oświaty na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...], Ł. Kurator Oświaty działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pózn. zm.) w związku z art. 31 pkt 5 lit. "a" i art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z pózn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy wpisu do ewidencji szkół niepublicznych "C." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:
W dniu 22 czerwca 2009 r. wpłynął do Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. wniosek Spółki "C." o wpis do ewidencji szkół niepublicznych Zaocznej Policealnej Szkoły "C." w Ł. kształcącej w zawodzie technik usług kosmetycznych.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 82 ust. 4 pkt 1 ustawy o systemie oświaty odmówił wpisu do ewidencji powyższej szkoły.
Od przedmiotowej decyzji Spółka "C." wniosła odwołanie, w którym nie zgodziła się z decyzją wydaną przez organ pierwszej instancji podnosząc, że organ prowadzący ewidencję szkół niepublicznych błędnie zinterpretował przepis art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty w sposób rozszerzający traktując przesłanki dokonania wpisu. W ocenie Spółki, przytoczony przepis "nie może być traktowany rozszerzająco jako obowiązek wskazania konkretnych sal oddanych do użytku na wskazane pracownie".
Ł. Kurator Oświaty na podstawie art. 136 k.p.a., przeprowadził dodatkowe postępowanie uzupełniające w dniu 13 października 2009 r. w siedzibie Szkoły wskazanej przez "C." Sp. z o.o. w Ł. przy ul. W. [...].
Podjęte czynności uzupełniające miały na celu ustalenie, czy w dniu 13 października 2009 r. (tj. ponad miesiąc później od daty planowanego rozpoczęcia funkcjonowania Szkoły wskazanej we wniosku o wpis do ewidencji) Zaoczna Policealna Szkoła "C." w Ł. przy ul. W. [...] dysponowała pracowniami: kosmetyczną i chemiczną wraz z wymaganym wyposażeniem - zgodnie z zapisami zawartymi w podstawie programowej kształcenia w zawodzie technik usług kosmetycznych 514[03] udostępnionej na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej. Ustalono, że w siedzibie Szkoły wydzielono pomieszczenia przeznaczone na pracownię kosmetyczną (sala nr 13) i pracownię chemiczną (sala nr 23). Jednakże, w wyposażeniu pracowni kosmetycznej brakowało fotela do masażu, niektórych drobnych narzędzi (miski kosmetyczne, nerki, puszki metalowe do przechowywania sterylnego materiału), a umywalka w pracowni nie posiadała podłączenia do ciepłej i zimnej wody. W wyposażeniu pracowni chemicznej brakowało stołów laboratoryjnych, umywalki z bieżącą ciepłą i zimną wodą oraz aparatury tj. pehametru, destylarki, łaźni wodnej, suszarki, chłodziarki, kalorymetru i mieszadła. Wymienione powyżej, brakujące wyposażenie pracowni szkolnych, zostało wyszczególnione jako niezbędne na str. 4 - 5 podstawy programowej kształcenia w zawodzie technik usług kosmetycznych 514[03] udostępnionej na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej.
W dniu [...] Ł. Kurator Oświaty wydał zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał na wykładnię celowościową treści art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. "a" ustawy o systemie oświaty. Wskazał, że osoba prowadząca zobowiązana jest przy zgłaszaniu wpisu do ewidencji szkół niepublicznych wskazać miejsce prowadzenia działalności przez szkołę niepubliczną oraz przedstawić informację o warunkach lokalowych zapewniających możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno - wychowawczych. Organ wskazał, że przytoczony przepis upoważnia organ rejestrowy do dokonania oceny warunków lokalowych szkoły niepublicznej zapewniających możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno - wychowawczych przez tę szkołę z uwzględnieniem wymogów, wynikających z zapisów art. 7 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, a w szczególności z podstawy programowej kształcenia w danym zawodzie. Wskazał, iż w odniesieniu do Zaocznej Policealnej Szkoły "C." w Ł. kształcącej w zawodzie technik usług kosmetycznych, organ rejestrowy, przy dokonywaniu wpisu do ewidencji, został przez ustawodawcę upoważniony do oceny warunków lokalowych tejże Szkoły do prowadzenia zajęć dydaktycznych w zawodzie technik usług kosmetycznych - zgodnie z wymogami określonymi w podstawie programowej kształcenia w zawodzie technik usług kosmetycznych 514[03]. Przytoczona powyżej podstawa programowa wymaga, by słuchacze w momencie podejmowania nauki w szkole mieli zapewnioną możliwość realizacji zajęć dydaktycznych w odpowiednich pracowniach szkolnych wyposażonych zgodnie z wymogami tejże podstawy już od pierwszego dnia zajęć. Intencją ustawodawcy nie było złożenie przez osobę prowadzącą szkołę tylko oświadczenia w sprawie spełnienia wymogu art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. "a" ustawy o systemie oświaty, lecz zapewnienie słuchaczowi faktycznej możliwości realizacji zajęć dydaktycznych w pracowniach z wyposażeniem zgodnym z zapisami odpowiedniej podstawy programowej od pierwszego dnia tychże zajęć, a nie przygotowywanych i doposażonych w trakcie trwania semestru/roku szkolnego.
W ocenie Ł. Kuratora Oświaty, tego wymogu "C." Sp. z o.o. jako osoba prowadząca Zaoczną Policealną Szkołę "C." w Ł. - nie spełniła, ponieważ czynności wyjaśniające przeprowadzone w dniu 13 października 2009 r. w siedzibie Szkoły wykazały, że ponad miesiąc po upływie terminu podanego przez wnioskodawcę jako termin rozpoczęcia przez szkołę działalności (1 września 2009 r.), wnioskodawca nie przygotował pracowni kosmetycznej i chemicznej wyposażonych zgodnie z wymogami podstawy programowej kształcenia w zawodzie technik usług kosmetycznych. Tym samym w ocenie organu nie można zgodzić się ze stwierdzeniem strony skarżącej, że jedynym wymogiem stawianym przez ustawodawcę w art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. "a" ustawy o systemie oświaty jest wyłącznie złożenie stosownego oświadczenia o zapewnieniu warunków lokalowych umożliwiających prowadzenie zajęć dydaktycznych.
Organ zaznaczył, iż w dniu [...] postanowieniem nr [...] wydał opinię pozytywną o spełnieniu przez Zaoczną Policealną Szkołę "C." w Ł. wymagań określonych w art. 7 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w zakresie rozszerzenia przez ww. szkołę kształcenia w zawodzie technik usług kosmetycznych, dokonując oceny prawdopodobieństwa spełniania tychże wymagań na podstawie złożonej dokumentacji, a w tym zobowiązania do przestrzegania wymagań art. 7 ust. 3 ustawy o systemie oświaty oraz wykazu i opisu posiadanej bazy dydaktycznej. Z wymienionego "Wykazu i opisu..." wynikało, że Szkoła posiada w pracowni chemicznej m.in. stoły laboratoryjne, umywalkę z ciepłą i zimną wodą, destylarkę, pehametr, chłodziarkę, suszarkę laboratoryjną, łaźnię wodną, mieszadła i kalorymetr. Tymczasem, przeprowadzone czynności wyjaśniające wykazały, że w dniu 13 października 2009 r., czyli 4 miesiące po złożeniu przedmiotowego oświadczenia i ponad miesiąc po upływie terminu wskazanego jako termin rozpoczęcia działalności, Szkoła nadal nie posiadała wyżej wymienionego wyposażenia.
Natomiast organ prowadzący ewidencję szkół niepublicznych odmówił wpisu na podstawie jednej przesłanki, tj. negatywnie ocenił spełnienie przez wnioskodawcę wymogu dotyczącego obowiązku podania informacji o warunkach lokalowych Szkoły zapewniających możliwość prowadzenia zajęć dydaktycznych nieprecyzyjnie nazywając "salami" pracownie szkolne w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.
Ł. Kurator Oświaty nie podzielił poglądu strony skarżącej, iż Wydział Edukacji Urzędu Miasta Ł. błędnie zinterpretował przepis art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. "a" ustawy z dn. 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Ustawodawca upoważnił bowiem organ rejestrowy do dokonania oceny warunków lokalowych oraz zapewnienia możliwości prowadzenia zajęć dydaktycznych przez Szkołę już w terminie wcześniejszym niż data wskazana jako dzień rozpoczęcia funkcjonowania Szkoły tak, aby zapewnić słuchaczom możliwość realizacji zajęć dydaktycznych już od pierwszego dnia.
Na decyzję Ł. Kuratora Oświaty w Ł. "C." Sp. z o. o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi opierając ją na następujących podstawach:
1. naruszeniu norm prawa procesowego - art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepoczynienie wystarczających ustaleń dających podstawę do oparcia decyzji na podstawie przepisu art. 84 ust. 4 pkt 1 ustawy o systemie oświaty i odmowę dokonania wpisu zgodnie z wnioskiem strony oraz wydanie przez Ł. Kuratora Oświaty decyzji na błędnej podstawie prawnej - art. 82 ust. 2 pkt 3 u.s.o., podczas, gdy przepis ten nie stanowi podstawy odmowy dokonania wpisu;
2. naruszenie norm prawa procesowego - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w przedmiocie zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, które to uchybienia formalne miały istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziły do odmowy C. Spółce z o.o. z siedzibą w Ł. wpisu do ewidencji szkół niepublicznych Zaocznej Policealnej Szkoły C. kształcącej w zawodzie technik usług kosmetycznych;
3. naruszenie norm prawa materialnego - art. 82 ust. 2, 3 i 4 u.s.o. poprzez błędną jego interpretację i przyjęcie, iż konieczną przesłanką dokonania wpisu jest posiadanie w dacie wpisu kompletnego wyposażenia pracowni, zgodnego z podstawą programową, a w konsekwencji odmowę dokonania wpisu.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, bądź uchylenie decyzji Ł. Kuratora Oświaty i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym od organu administracji według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że decyzja Ł. Kuratora Oświaty zawiera w sentencji błędną podstawę prawną - art. 82 ust. 2 pkt 3 u.s.o., podczas, gdy podstawą odmowy dokonania wpisu stanowi ust. 4 wskazanego przepisu.
Nadto uzupełniając postępowanie dowodowe, w razie stwierdzenia, iż zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 2 art. 82 u.s.o., stosownie do treści pkt 1 ust. 4 wskazanego przepisu - Ł. Kurator Oświaty winien wezwać stronę do uzupełnienia braków pod rygorem odmowy wpisu. Organ nie wystąpił z takim żądaniem. Przepis ten w przytoczonym brzmieniu ma zastosowanie także w postępowaniu odwoławczym.
Skarżąca wskazała, że same wyniki przeprowadzonych przez wizytatora Ł. Kuratorium Oświaty w dniu 13 października 2009 r. czynności zostały stronie udostępnione dopiero w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia (które zapadło [...]). Strona tym samym została pozbawiona prawa wypowiedzenia się w przedmiocie obranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co narusza ogólną zasadę wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze organ nie poczynił ustaleń dających podstawę do oparcia decyzji na przepisie art. 82 ust 4 pkt 1, naruszając jednocześnie także tan przepis.
W przedmiocie zarzutu naruszenia przepisu art. art. 82 ust. 2, 3 i 4 skarżąca wskazała, że C. Sp. z o.o. wraz z wnioskiem w przedmiocie wpisu do ewidencji szkół placówek niepublicznych Zaocznej Policealnej Szkoły C. w Ł. wskazała, iż pracownie kosmetyki i chemii kosmetycznej będą mieściły się w budynku przy ul. W. [...] w Ł.. Złożyła także oświadczenie stosownie do treści art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, iż zapewnia warunki lokalowe umożliwiające wadzenie zajęć dydaktycznych. Skarżąca podkreśliła fakt, iż Zaoczna Policealna Szkoła C. w Ł. jest zarejestrowaną szkołą, a przedmiotowy wniosek dotyczył tylko rozszerzenia oferty kształcenia o nowy kierunek - technik usług kosmetycznych. Potwierdzeniem spełniania wymagań określonych w art. 7 ust. 3 u.s.o przez Zaoczną Policealną Szkołę C. w Ł. w zakresie rozszerzenia jest pozytywna opinia Ł. Kuratora Oświaty (postanowienie Ł. Kuratora Oświaty nr [...] z dnia [...]).
W ocenie skarżącej data zgłoszenia wpisu do ewidencji jako warunku, po spełnieniu którego można założyć niepubliczną szkołę (art. 82 ust. 1), wyprzedza ze swojej istoty datę podjęcia działalności przez szkołę w terminie wskazanym w zgłoszeniu do ewidencji. Ewentualny brak przedmiotowych pracowni odpowiadających wymogom przewidzianym w podstawach programowych, może być przyczyną faktycznego niepodjęcia działalności przez szkołę we wskazanym zgłoszeniem terminie. A taka okoliczność stanowi przewidzianą art. 83 ust. 1 pkt 1 u.s.o. podstawę do podjęcia decyzji w przedmiocie wykreślenia szkoły z ewidencji. Stosowanie w tej kwestii wykładni celowościowej przez organ rozstrzygający jest wykroczeniem poza ustawowe kompetencje i nie ma uzasadnienia na gruncie regulacji ustawy o systemie oświaty. Strona skarżąca uznała, iż w tej kwestii ustawodawca wyczerpująco uregulował materię, umożliwiając w razie niepodjęcia działalności przez szkołę dokonania wykreślenia wpisu z ewidencji w oparciu o ww. przepis art. 83 u.s.o. Jednocześnie przepis nie wymienia powodów braku podjęcia działalności przez szkołę. Uznała, iż mogą to być przeszkody natury faktycznej, jak np. niepowodzenie procesu rekrutacji, czy brak lokalu do przeprowadzenia zajęć z powodu niedojścia do skutku umowy najmu, bądź też rozwiązania istniejącej w dacie uzyskania wpisu umowy.
W odpowiedzi na skargę Ł. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że przywołanie dodatkowo w zaskarżonej decyzji przepisu prawa materialnego – art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem przesłanki odmowy wpisu do ewidencji, o którym mowa w art. 82 ust. 4 w. w. ustawy, zostały przez ustawodawcę określone właśnie w art. 82 ust. 2 ustawy. Ponadto organ I instancji pismem z dnia [...] nr [...] stosownie do treści art. 82 ust. 4 ustawy wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku i wskazał termin do uzupełnienia. Pismem z dnia [...] nr [...] zawiadomił również o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Organ II instancji ograniczył postępowanie wyjaśniające do sprawdzenia w siedzibie szkoły warunków lokalowych zapewniających możliwość prowadzenia zajęć dydaktycznych na dzień wskazany we wniosku oraz w załączonym statucie szkoły jako dzień rozpoczęcia działalności dydaktycznej. Z przeprowadzonego postępowania został sporządzony protokół, który po zapoznaniu się z jego treścią został podpisany przez przedstawiciela skarżącej Spółki. Dodatkowo wizytatorzy prowadzący postępowanie poinformowali przedstawiciela Spółki o prawie wglądu do akt sprawy. Ponadto w świetle art. 82 ust. 4 ustawy na organie II instancji nie ciążył obowiązek ponownego wzywania skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o wpis do ewidencji.
Nie zgadzając się z dokonaną przez skarżącą Spółkę interpretacja przepisu art. 82 ust. 2 ustawy organ stwierdził, iż w sytuacji postania wątpliwości, czy Szkoła zapewni słuchaczom możliwość realizacji zajęć we właściwie przygotowanych pracowniach, organy obu instancji miały prawo do zweryfikowania danych zawartych we wniosku i dokumentach stanowiących jego załączniki. Ponadto podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne oceniają legalność zaskarżonej decyzji i innych aktów poddanych właściwości sądów administracyjnych. I tak stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu nakazującym jej eliminację z obrotu prawnego. Organy orzekające w sprawie wadliwie zinterpretowały przepis art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) dalej zwanej ustawą o systemie oświaty.
Istota sporu między stronami koncentruje się zasadniczo wokół interpretacji pojęcia: "miejsca prowadzenia szkoły lub placówki" oraz "informację o warunkach lokalowych ", tj. dwóch elementów wymaganych w zgłoszeniu do ewidencji szkół, na podstawie art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty.
Zakładanie szkół niepublicznych zostało uregulowane w art. 82 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Wykładnia literalna przedstawionego uregulowania wskazuje wprost, że warunkiem sine qua non założenia szkoły niepublicznej jest wcześniejsze uzyskanie wpisu do ewidencji prowadzonej przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Do czasu uzyskania wpisu w ewidencji nikt nie ma prawa zakładać szkoły niepublicznej. Elementy, jakie powinno zwierać zgłoszenie do ewidencji zostały enumeratywnie wskazane w postanowieniach art. 82 ust. 2 pkt 1-6.
W wypadku wpisu do ewidencji szkół mamy do czynienia z czynnością materialno-techniczną, sprowadzającą się do zaewidencjonowania wymaganych ustawą danych. Wpis do ewidencji nie jest czynnością arbitralną, lecz jest uzależniony od treści wniosku osoby prawnej lub fizycznej zakładającej daną szkołę, czyli od tego, co zawiera "zgłoszenie do ewidencji", o którym stanowi art. 82 ust. 2 pkt 1-6 ustawy o systemie oświaty. Zaświadczenie o wpisie do ewidencji, które właściwy organ doręcza następnie zgłaszającemu, jest już prostą konsekwencją "zgłoszenia do ewidencji" i dotyczy takiego typu szkoły, który został podany w zgłoszeniu do ewidencji (art. 82 ust. 3 ustawy). Wpis do ewidencji szkół ma zatem znaczenie konstytutywne.
W myśl art. 82 ust. 2 pkt 3 zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać między innymi wskazanie "miejsca prowadzenia szkoły lub placówki oraz informacje o warunkach lokalowych zapewniających: a) możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, b) realizację innych zadań statutowych, c) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - możliwość realizacji praktycznej nauki zawodu, d) bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy zgodnie z odrębnymi przepisami."
W ocenie Sądu przepisy określające procedurę wpisu do ewidencji szkół i placówek oświatowych należy interpretować uwzględniając zarówno ich literalne brzmienie, jak i miejsce i w systemie prawa. Organ administracji jest bowiem zobowiązany w swoich działaniach interpretacyjnych dążyć do efektu znajdującego uzasadnienie zarówno na gruncie wykładni językowej, jak i wykładni systemowej. Poszczególne rodzaje wykładni należy traktować jako części składowe procesu interpretacji norm ustawy o systemie oświaty dotyczących procedury uzyskania wpisu do ewidencji szkół i placówek oświatowych.
Niewątpliwie normatywne elementy zgłoszenia do ewidencji szkół, o których mowa w art. 82 ust. 2 pkt 1-6 ustawy o systemie oświaty, podlegają ścisłej wykładni literalnej, jako reglamentujące wolność jednostki w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Wykładnia przepisów i budowanie norm z postanowień prawa materialnego ograniczających prawa i wolności jednostki, zasadniczo powinno być ścisłe i w jak największym stopniu odpowiadać jego literalnemu brzmieniu i autentycznej treści. Treść przywołanych przepisów prawnych, dzięki takiej wykładni, pozwala bowiem jednoznacznie skonstruować obowiązującą normę, a ponadto wyraźna jest ratio legis tak ustalonej normy. Niedopuszczalne jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i stwarzanie na takiej podstawie norm wykraczających poza literalne brzmienie przepisu, w celu zwiększenia dolegliwości prawnych wobec jednostki.
W świetle powyższego, interpretacja postanowień art. 82 ust. 2 pkt. 3 ustawy prowadzi do rezultatu, że przez miejsce prowadzenia szkoły należy rozumieć adres, pod którym szkoła będzie działać zaś w zgłoszeniu do ewidencji w miejscu działania szkoły prowadzone będą przez zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, inne zadania statutowe, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe odbywać się będzie także realizacja przez nią praktycznej nauki zawodu. Wskazanie miejsca prowadzenia szkoły kreuje także treść stosunków pracy w danej szkole. Jest bowiem miejscem świadczenia pracy przez pracowników szkoły. Należy zatem domniemywać, że miejscem wykonywania pracy jest, wskazana w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji, pod określonym adresem siedziba szkoły w znaczeniu przestrzenno-podmiotowym.
Rezultat wykładni językowej przepisu art. 82 ust. 2 pkt 3 winien być uściślony i rozwinięty poprzez zastosowanie wykładni systemowej.
Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że w niniejszej sprawie błędnie został zinterpretowany przepis art. 82 ust. 2 pkt 3, gdyż organ odwoławczy przesłanki dokonania wpisu do ewidencji szkół niepublicznych szkoły "C." potraktował rozszerzająco. Zasadnie strona skarżąca stwierdziła, że zgodnie z przesłankami określonymi w powołanym przepisie nie może być mowy o obowiązku wskazania przez nią konkretnych sal oddanych do użytku na określony rodzaj pracowni. Tymczasem organ odwoławczy skupił się na sprawdzaniu, czy w budynku stanowiącym siedzibę szkoły wydzielone zostały konkretne pracownie o konkretnym wyposażeniu. Takie działanie organu nie znajdowało oparcia w przepisie art. 82 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Nie było zatem podstaw, by dokonywać tak szczegółowego wyodrębniania sal oraz znajdującego się w nich sprzętu. Powyższe działanie nie mogło stanowić przesłanek odmowy wpisu szkoły "C." do ewidencji szkół niepublicznych, co zostało słusznie zauważone w skardze przez stronę skarżącą.
W takiej sytuacji nie znajduje uzasadnienia powoływanie się przez organ odwoławczy na wykładnię celowościową treści art. 82 ust. 2 pkt 3 a. Wykładnia ta oznacza, iż przepis ustawy musi być tłumaczony tak, aby był najbardziej zdatnym środkiem do osiągnięcia celu ustawy. W świetle powyższych wywodów należy uznać, że tłumaczenie treści powołanego przepisu dokonane przez organ w sprawnie niniejszej jest zbyt daleko idące. Według bowiem ścisłej interpretacji wskazanego wyżej przepisu pojęcie "odpowiednia baza dydaktyczna" odnosi się w istocie do możliwości realizacji podstawowych zajęć programowych.
Należy rozróżnić miejsce prowadzenia szkoły (tak jak miejsce prowadzenia każdej innej działalności gospodarczej) oraz miejsce, w których prowadzone mają być zajęcia (także praktycznej nauki zawodu). Niedopuszczalne jest utożsamianie pojęcia miejsca, w którym mają być prowadzone zajęcia lub realizowane inne zadania statutowe tej szkoły ze szczegółowym wyodrębnianiem rodzajów pracowni i ich wyposażenia.
Reasumując - w ocenie Sądu skarżąca, jako podmiot zakładający szkołę nie miała obowiązku wskazania we wniosku o wpis do ewidencji konkretnych rodzajów sal oddanych do użytku na wskazane pracownie i konkretnego ich wyposażenia. Spełniła bowiem ustawowy obowiązek, dotyczący wskazania w zgłoszeniu do ewidencji miejsca - siedziby szkoły oraz dołączenia do zgłoszenia informacji o warunkach lokalowych zapewniających możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno - wychowawczych, realizację innych zadań statutowych, możliwość realizacji praktycznej nauki zawodu oraz bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy. Taka wykładania art. 82 ust. 2 pkt 3 odpowiada ratio legis ustawy o systemie oświaty.
W ramach przeprowadzanych czynności uzupełniających organ odwoławczy nie miał podstaw do sprawdzania, czy szkoła dysponowała pracowniami kosmetyczną i chemiczną wraz z wyposażeniem, powołując się na zapisy podstawy programowej kształcenia w zawodzie technik usług kosmetycznych 514[03] udostępnionej na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej. Nie jest to bowiem przepis prawa powszechnie obowiązującego, dający organowi takie uprawnienia. Ma on charakter regulacji wewnętrznej. Przepis art. 82 ust. 2 ustawy o systemie oświaty nie odsyła bezpośrednio do podstawy programowej kształcenia, nie mogła więc ona stanowić podstawy działania organu odwoławczego.
Na marginesie dodać należy, iż przeprowadzając postępowanie uzupełniające w taki sposób, organ odwoławczy winien był poinformować o tym stronę skarżącą. Tym samym zasługuje również na uwzględnienie zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. stanowiący, iż organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem strona skarżąca zapoznała się z wynikami przeprowadzonych przez wizytatora Ł. Kuratorium Oświaty czynności dopiero z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
A. B.