III SA/Gl 203/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-11-09
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie zdrowotneNFZkoszty świadczeńprawo do świadczeńusprawiedliwione błędne przekonaniepostępowanie administracyjnedecyzja NFZrenta wypadkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę pacjentki na decyzję Prezesa NFZ o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń zdrowotnych, uznając, że pacjentka działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń.

Skarżąca kwestionowała decyzję Prezesa NFZ o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. NFZ umorzył postępowanie, uznając, że pacjentka w chwili składania oświadczenia o prawie do świadczeń działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że jest do nich uprawniona, ubiegając się o rentę. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja NFZ była zgodna z prawem, a zarzuty skarżącej bezzasadne.

Sprawa dotyczyła skargi G. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z dnia 23 stycznia 2023 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych skarżącej w lipcu 2018 r. NFZ, powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca w chwili składania oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że jest do nich uprawniona, jako osoba ubiegająca się o rentę z tytułu wypadku przy pracy. W związku z tym skarżąca nie była zobowiązana do poniesienia kosztów świadczeń. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, kwestionując prawidłowość decyzji i uzasadnienia, w szczególności brak wskazania podmiotu odpowiedzialnego za zaistniałą sytuację. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do badania zgodności z prawem, a nie celowości czy słuszności. Stwierdzono, że stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości, a NFZ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, w tym art. 50 ust. 17 ustawy, który wyłącza obowiązek poniesienia kosztów w przypadku usprawiedliwionego błędnego przekonania o prawie do świadczeń. Zarzuty skarżącej dotyczące braku wskazania podmiotu odpowiedzialnego za koszty leczenia uznano za wykraczające poza zakres niniejszej sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ może umorzyć postępowanie w takiej sytuacji, stosując przepis art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że NFZ prawidłowo zastosował art. 50 ust. 17 ustawy, który wyłącza obowiązek poniesienia kosztów świadczeń, jeśli osoba działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o prawie do nich. Wobec tego postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.ś.o.z. art. 50 § ust. 16, 17, 18

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 102 § ust. 5 pkt 24, ust. 7

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

NFZ prawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ skarżąca działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o prawie do świadczeń. Sąd administracyjny bada jedynie zgodność z prawem, a nie celowość czy słuszność decyzji.

Odrzucone argumenty

Decyzja Prezesa NFZ była nieprawidłowa. NFZ nie wskazał podmiotu odpowiedzialnego za zaistniałą sytuację i koszty leczenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Chybione jest także podważanie prawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji i zarzucanie niewskazania przez NFZ podmiotu odpowiedzialnego za zaistniałą sytuację i zobowiązanego do poniesienia kosztów leczenia bowiem powyższe jest zupełnie poza granicami niniejszej sprawy.

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący sprawozdawca

Adam Gołuch

członek

Magdalena Jankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej w kontekście usprawiedliwionego błędnego przekonania o prawie do świadczeń oraz zakres kontroli sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pacjenta ubiegającego się o rentę i korzystającego ze świadczeń w okresie przejściowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny przepis dotyczący odpowiedzialności za koszty świadczeń zdrowotnych w sytuacjach niejasności co do uprawnień, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem medycznym i ubezpieczeniami społecznymi.

Czy można uniknąć płacenia za leczenie, jeśli myślało się, że ma się do niego prawo?

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 203/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2561
art. 50 ust. 17
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2023 r. nr 68/12/2023/KL w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 23 stycznia 2023 r., nr 68/12/2023/KL Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: NFZ) orzekł o umorzeniu postępowania dotyczącego ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych G. S. (dalej: Strona, Skarżąca) w lipcu 2018r.
W podstawie prawnej organ powołał art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 50 ust. 16, 17, 18 oraz art. 102 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2561) i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j, Dz, U, z 2022 r., poz. 2000; dalej K.p.a.).
W uzasadnieniu podkreślił, że z posiadanych przez NFZ danych wynika, że Strona miała udzielone świadczenia opieki zdrowotnej sfinansowane przez NFZ (szczegóły w tabeli) oraz złożyła oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej. Jednak z informacji przekazanych przez ZUS zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ wynikało, że w tych dniach nie była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ i nie posiadała prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Dalej NFZ wskazał na postępowania Strony: z ZUS (złożenie 30 października 2017 r. wniosku o rentę z tytułu wypadku przy pracy; decyzję z 6 kwietnia2018 r., którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie; brak odwołania do sądu; niemożność ustalenia daty prawomocności decyzji gdyż została przesłana listem zwykłym) oraz w Sądzie Apelacyjnym w K., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i Sądzie Okręgowym w G.
Biorąc w konsekwencji pod uwagę całokształt sprawy, liczne postępowania przed organami administracji publicznej, składane przez Stronę wyjaśnienia oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, NFZ przyjął, że w chwili składania oświadczenia Strona działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że była uprawniona do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej jako osoba ubiegająca się o przyznanie renty. Zatem zgodnie z art. 50 ust. 17 ustawy uznano, że Strona nie jest zobowiązana do poniesienia kosztów sfinansowanych świadczeń zdrowotnych przez [...] OW NFZ w związku z czym postanowiono o umorzeniu postępowania.
Kwestionując prawidłowość powyższej decyzji Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego. Opisała swoją sytuację zdrowotną, bytową i liczne procesy sądowe akcentując krzywdzący charakter decyzji.
W odpowiedzi NFZ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację.
W trakcie rozprawy skonkretyzowała, że skarży jedynie uzasadnienie decyzji bowiem organ nie wskazał podmiotu, który jest odpowiedzialny za zaistniałą sytuację i zobowiązany do poniesienia kosztów leczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny jest badanie zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny tej sprawy nie budzi wątpliwości. Nie można organowi przypisać braków w materiale dowodowym, czy też formułowania ocen w tym zakresie w sposób nieprawidłowy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów w niniejszej sprawie stanowił art. 50 ustawy regulujący obowiązek przedstawiania dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń. Natomiast zgodnie z art. 50 ust. 16 pkt 2 w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6 - osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1. Jednakże z mocy ust. 17 - obowiązku, o którym mowa w ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
Wobec ustalonych przez NFZ okoliczności faktycznych sprawy, w oparciu o powyższą normę ust. 17, organ umorzył wszczęte z urzędu postępowanie dotyczące ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych Stronie w dniach 2, 5 – 12 i 17 lipca 2018 r. Uznał bowiem, że na podstawie zebranego materiału dowodowego, wydaje się możliwym przyjęcie, że w chwili składania oświadczenia Strona działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że była uprawniona do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej jako osoba ubiegająca się o przyznanie renty.
W konsekwencji więc Skarżąca nie jest zobowiązana do poniesienia kosztów sfinansowanych świadczeń zdrowotnych przez NFZ, a zgodnie z zapisem art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ zobligowany był wydać decyzję o umorzeniu postępowania.
Mając powyższe na względzie tut. Sąd nie stwierdził naruszenia przez NFZ ani prawa procesowego ani materialnego. Zarzuty Skarżącej należało uznać zatem za całkowicie bezzasadne. Chybione jest także podważanie prawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji i zarzucanie niewskazania przez NFZ podmiotu odpowiedzialnego za zaistniałą sytuację i zobowiązanego do poniesienia kosztów leczenia bowiem powyższe jest zupełnie poza granicami niniejszej sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI