III SA/Łd 615/04

III SA/Łd 615/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Andrzej Kozerski /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Sygn. powiązane
OSK 1632/04 - Wyrok NSA z 2005-07-19
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Dnia 30 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę
Uzasadnienie
III SA/Łd 615/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta Powiatu [...], działając na podstawie art. 104 i 155 k.p.a., odmówił zmiany decyzji ostatecznej nr [...], wydanej przez ten organ w dniu [...], w przedmiocie przyznania J. U. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż w dniu [...] J. U. złożyła wniosek o zmianę, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...], podnosząc, że brak jest przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się zmianie przedmiotowej decyzji, a za zmianą tej decyzji przemawia słuszny interes strony. Organ wskazał, iż w myśl art. 155 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem organu, brak jest przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...] przyznającej skarżącej prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej i przyznania jej zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%, gdyż sprzeciwia się temu treść art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997r. Nr 25 poz. 128 z późn. zm.). Zgodnie z ust. 5 tego przepisu, prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty zasiłku dla bezrobotnego przysługuje osobie, z którą stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w sytuacji, gdy okresie nie dłuższym niż 3 miesiące, zakład ten rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Powyższy warunek nie został, zdaniem organu, spełniony w rozpoznawanej sprawie, a sugestia skarżącej, iż należy zsumować ilość zwolnionych osób na terenie działania jednego powiatowego urzędu pracy jest błędna i sprzeczna z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002r., sygn. OPS 10/02.
Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji złożyła J. U. i podniosła, iż art. 155 k.p.a. daje organowi prawo do zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca wskazała, iż stosownie do art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przysługuje jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty bazowej, gdyż było ponad 100 osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy na terenie tego samego powiatowego urzędu pracy. Skarżąca dodała, iż została zwolniona z pracy w wyniku zwolnienia grupowego, a mimo to otrzymała zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnego. Wskazała, iż [...] innych osób zwolnionych w tym samym, co ona miesiącu, z tego samego zakładu pracy, wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzje w przedmiocie przyznania im zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% i na mocy wyroku sądu Starosta [...] zmienił im decyzje i przyznał zasiłek w wysokości 160% kwoty bazowej. Skarżąca podniosła, iż skoro organ na skutek wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego zmienił decyzje w sprawach, które były takie same jak jej i wielu innych to powinien być konsekwentny i zmienić również decyzje, co do reszty uprawnionych. Powołała się również na art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, iż wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) w związku z art. 37j ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.) oraz art. 6c ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił pogląd przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż określony w art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy (stosunku służbowego) z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące, z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do jednego zakładu pracy i to do tego zakładu pracy, z którego zwolniona została osoba występująca o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. Organ odwoławczy podniósł, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ustalono, iż umowa o pracę zawarta przez skarżącą z firmą A S. A. rozwiązana została na mocy porozumienia stron w dniu [...], z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jednak w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące nie doszło do zwolnienia z tego zakładu co najmniej 100 pracowników z przyczyn dotyczących pracodawcy. Wobec tego, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. J. U. nie spełniła przesłanek określonych w art. 37j ust. 3 i 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji organu pierwszej instancji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła J. U. i zażądała uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] i zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych. Skarżąca wskazała, iż Spółka A rozwiązała z nią umowę o pracę w ramach zwolnienia grupowego i dlatego, na podstawie art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, powinien zostać jej przyznany zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty bazowej. Podała, iż [...] osób, które w tym samym miesiącu co ona zostały zwolnione przez tego samego pracodawcę, wniosło skargi na decyzje Starosty Powiatu [...], przyznające im zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% i na mocy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi, organ zmienił decyzje w ich sprawach i przyznał prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%. Skarżąca podniosła, iż organ nie może powoływać się na wiążącą moc uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002r., gdyż decyzje przyznające tym [...] osobom prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty bazowej wydane zostały dwa miesiące po ukazaniu się przytaczanej uchwały. Dodała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż każda decyzja jest wydawana indywidualnie, ponieważ indywidualnie mogą być rozważane tylko okoliczności prawa do zasiłku, natomiast to w jakiej wysokości wypłaca się zasiłek grupie osób zwolnionych w jednym terminie na terenie jednego powiatowego urzędu pracy nie jest sprawą indywidualną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż co do tych osób, którym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120%, organ był związany oceną prawną Sądu zawartą w wyroku i musiał przyznać tym osobom zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości. W sprawach, w których takiego związania nie było, organy zatrudnienia podejmowały decyzje zgodnie z brzmieniem art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zgodnie z treścią uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 października 2002r.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 01 kwietnia 2004r., po rozpoznaniu wniosku Wojewody [...], zarządzono połączenie sprawy ze skargi J. U. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] ze sprawą w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] (sygn. akt: 3 II SA/Łd 445/03), celem ich łącznego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z tym, że skarga J. U. wniesiona została w dniu [...] i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego orzeczenia pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Przepis art. 155 k.p.a., na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja, określa prawne przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawa. Zmiana taka lub uchylenie może nastąpić tylko wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony, a uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Postępowanie prowadzone w tym trybie jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny i słuszny interes strony przy jednoczesnym uwzględnieniu ewentualnych przepisów szczególnych, które wykluczałyby możliwość takiej zmiany (uchylenia).
Należy mieć przy tym na uwadze, że decyzje wydawane na podstawie art. 155 k.p.a. są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego, wobec czego, sądowa kontrola ich legalności jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający oceniał sprawę pod kątem wymienionych w tym przepisie dyrektyw. Sąd bada, czy dokonana przez organ administracji publicznej ocena i przyjęte rozstrzygniecie wynikają z racjonalnych, logicznych motywów oraz czy uzasadnienie takiej decyzji dotyczy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i nie naruszy zasady, określonej w art. 7 k.p.a.
W niniejszej sprawie organy orzekające nie dopatrzyły się, aby zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 155 k.p.a., umożliwiające uchylenie bądź zmianę decyzji ostatecznej, przyznającej skarżącej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, ocena taka nie nasuwa zastrzeżeń. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. musi być bowiem rozumiany jako interes znajdujący oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie natomiast z art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego (tj. Dz. U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.) zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości przysługiwał osobie nie zamieszkałej w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Przy czym, warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy (stosunku służbowego) odnosi się do jednego zakładu pracy i to do tego zakładu pracy, z którego zwolniona została osoba występująca o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty bazowej ( uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002r., sygn. OPS 10/02).
W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż skarżąca rozwiązała stosunek pracy z firmą A S.A. w Z. na mocy porozumienia stron z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jednak w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące nie został rozwiązany przez ten zakład stosunek pracy lub stosunek służbowy, z przyczyn dotyczących pracodawcy, z grupą co najmniej 100 pracowników. Brak było zatem podstaw do przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. Nie ma również obecnie podstaw prawnych do tego, by organ zatrudnienia mógł, w trybie art. 155 k.p.a., zmienić decyzję ostateczną, przyznającą skarżącej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120%, i wydać nowe rozstrzygnięcie merytoryczne w tej sprawie, sprzeczne z treścią art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Okoliczność podnoszona przez skarżącą, iż [...] pracowników zwolnionych z firmy A S.A. w tym samym co ona czasie i w tych samych okolicznościach, otrzymało zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości, nie mogła zostać wzięta pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, z uwagi na fakt, iż każda decyzja administracyjna wiąże organy administracji publicznej tylko w sprawie, będącej przedmiotem jej rozstrzygnięcia. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, organy zatrudnienia dokonały zmiany decyzji w przedmiocie wysokości przyznanego zasiłku przedemerytalnego, [...] byłym pracownikom Spółki A w Z., którzy wnieśli odwołania od decyzji przyznających im zasiłek przedemerytalny w wysokości 120%, i którzy następnie wystąpili do sądu administracyjnego z wnioskiem o uchylenie decyzji utrzymujących w mocy niekorzystne dla nich rozstrzygnięcie. Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi, uchylające tym osobom decyzje w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120%, zapadły przed podjęciem uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002r. i zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), ocena prawna wyrażona w tych orzeczeniach wiązała organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Orzeczenia sądu administracyjnego, które zapadły w indywidualnych sprawach, również nie mogą stanowić podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, gdyż orzeczenia te wiążą jedynie w sprawach będących przedmiotem rozpoznania sądu.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisami prawa, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).