III SA/Łd 603/23

III SA/Łd 603/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 107 par. 1 pkt 7, art. 112
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Rektora "U" w Ł. z dnia 18 lipca 2023 r. nr BDRK.424.14.2023/2 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Rektora "U" w Ł. na rzecz skarżącej P. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zwraca z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej P. S. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, zaksięgowaną pod poz. 3170 dnia 21 sierpnia 2023 r.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 lipca 2023 r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi stwierdził uchybienie przez P. S. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z 9 maja 2023 r. o jej skreśleniu z listy studentów I roku stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej (MON), z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
P. S. w roku akademickim 2022/2023 rozpoczęła stacjonarne jednolite studia magisterskie prowadzone na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej (MON). Nie zaliczyła pierwszego semestru studiów z powodu niezaliczenia w terminie modułu Biostruktura i rozwój organizmu ludzkiego. Studentka zwróciła się do Prodziekana ds. kolegium Wojskowo-Lekarskiego o wyznaczenie egzaminu komisyjnego, powołując się na problemy techniczne z systemem egzaminacyjnym, kontrolę posiadania przez studentów przystępujących do egzaminu urządzeń elektronicznych oraz późną godzinę przeprowadzenia egzaminu (godzina 20:50). Prodziekan nie wyraził zgody na wyznaczenie egzaminu komisyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy rozstrzygnięciem Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z 27 marca 2023 r.
Zawiadomieniem z 5 kwietnia 2023 r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wszczął w stosunku do studentki postępowanie administracyjne w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
Decyzją z 9 maja 2023 r. Prodziekan Wydziału Lekarskiego ds. Kolegium Wojskowo-Lekarskiego, na mocy upoważnienia Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skreślił stronę z listy studentów I roku stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej. Organ pouczył studentkę o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji oraz o prawie zrzeczenia się wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i jego skutkach, a także o możliwości i zasadach złożenia skargi do sądu administracyjnego. Powyższa decyzja została doręczona stronie 17 maja 2023 r. Ostatni dzień terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przypadał zatem na 31 maja 2023 r.
Pismem datowanym na 28 maja 2023 r. strona zwróciła się do Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe pismo zostało wysłane do organu mailem. Wiadomości tej brak w aktach sprawy. Z prezentaty organu znajdującej się na wydruku pisma strony załączonym do akt sprawy wynika, że wpłynęło ono do organu 2 czerwca 2023 r. Mailem z 15 czerwca 2023 r. uczelnia udzieliła studentce informacji dotyczącej sposobów wnoszenia, warunków formalnych, terminu oraz trybu wnoszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w postępowaniu administracyjnym.
26 czerwca 2023 r. skarżąca nadała tożsamej treści wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w placówce pocztowej.
Postanowieniem z 18 lipca 2023 r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi stwierdził uchybienie przez stronę terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podniósł, że decyzja o skreśleniu z listy studentów została doręczona stronie 17 maja 2023 r. Ostatni dzień terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przypadał zatem na 31 maja 2023 r. Wniosek opatrzony datą 28 maja 2023 r. został nadany w placówce pocztowej 26 czerwca 2023 r., a zatem z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu na jego złożenie. Organ wskazał także, że wcześniej do dziekanatu Wydziału Lekarskiego UM w Łodzi 2 czerwca 2023 r. wpłyną skan wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy. Nadesłany wniosek nie tylko został wniesiony po upływie terminu, a również został wysłany przez skarżącą mailem, co za tym idzie nie został złożony w wymaganej formie.
22 sierpnia 2023 r. P. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z 18 lipca 2023 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji Rektora w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego:
art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 – zwanej dalej "ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce") w zw. z § 57 ust. 2 pkt 3 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Łodzi (załącznik do uchwały nr 13/2022 z 28 kwietnia 2022 roku Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi) - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na skreśleniu skarżącej z listy studentów I roku z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie, pomimo zaistnienia po stronie organu administracji nieprawidłowości podczas trwania egzaminu z modułu biostruktura i rozwój organizmu ludzkiego, w postaci pojawiających się błędów technicznych na komputerach, na których studenci dokonywali zaliczeń oraz w postaci przeprowadzenia podczas trwania egzaminu kontroli posiadania przez piszących urządzeń elektronicznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
art. 85 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – poprzez pozbawienie skarżącej prawa do powtarzania określonych zajęć z powodu niezadowalających wyników w nauce;
art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z § 57 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi - poprzez wydanie decyzji uznaniowej w sposób dowolny, z pominięciem przyczyn, które miały zadecydować, że przy spełnieniu ustawowej przesłanki fakultatywnego skreślenia z listy studentów, organ z tej możliwości skorzystał;
2. przepisów postępowania:
art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z pominięciem słusznego interesu skarżącej;
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy skarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, w której organ odwoławczy w świetle zgromadzonych dowodów winien był uchylić skarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji;
art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. - poprzez uznanie, że podanie wysłane przez skarżącą e-mailem nie spełnia wymogów pozwalających uwzględnić je jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy;
art. 8 k.p.a., 9 k.p.a., 11 k.p.a. - poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, przez co skarżąca poniosła szkodę z powodu nieznajomości prawa oraz poprzez brak realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że decyzja Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z 9 maja 2023 r. została wysłana na adres korespondencyjny wskazany przez skarżącą i doręczona 17 maja 2023 r. (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy). Skarżąca została prawidłowo pouczona o możliwości i terminie zaskarżenia tej decyzji. Skorzystała z możliwości zaskarżenia decyzji, wnosząc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zrobiła to jednak z uchybieniem ustawowego, 14-dniowego terminu, co skutkowało wydaniem zaskarżonego w sprawie postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 3 sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2429 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji/postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie przedmiot kontroli sądu stanowiło postanowienie Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z 18 lipca 2023 r. stwierdzające uchybienie przez P. S. terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z 9 maja 2023 r. o jej skreśleniu z listy studentów I roku stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej (MON), z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie.
Na wstępie podkreślić należy, że rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie mógł, jak o to wnosiła skarżąca, ocenić zgodności z prawem decyzji z 9 maja 2023 r. o skreśleniu skarżącej z listy studentów, ponieważ przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie było wyżej wskazane postanowienie Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z 18 lipca 2023 r. wydane na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzające uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 9 maja 2023 r.
Uprawnienia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz zakres sprawowanej przez niego kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu określone zostały w art.134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art.57a. Powyższe oznacza, że w rozstrzyganej sprawie sąd nie mógł dokonać oceny zgodności z prawem decyzji z 9 maja 2023 r.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia sąd uznał, że organ administracji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 oraz art.107 § 1 pkt 1 i art. 112 k.p.a., przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 k.p.a, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Z kolei w myśl art 108 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 23 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce od decyzji administracyjnych wydawanych przez rektora służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). A zatem od decyzji o skreśleniu z listy studentów stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, składany w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Tożsama regulacja zawarta została w § 6 ust. 1 Regulaminu studiów w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi (uchwała nr 13/2022 z dnia 28 kwietnia 2022 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi) zgodnie z którym decyzję administracyjną w sprawie skreślenia z listy studentów podejmuje Rektor lub prodziekan działający z upoważnienia Rektora. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, składany w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
W wyroku z 7 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 4974/21 (publ. LEX nr 3332783), Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skoro ustawodawca w art. 108 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przyjął, że skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej, tym samym odstąpił on od wcześniej stosowanej zasady odpowiedniego stosowana w tych sprawach k.p.a. na rzecz stosowania przepisów k.p.a. wprost. A zatem do decyzji o skreśleniu z listy studentów znajdują w pełni zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy działu II, rozdziału 7 pt. "Decyzje" (zob. też J. M. Zieliński [w:] H. Izdebski, J. M. Zieliński, Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 108.).
W myśl art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. jednym z obligatoryjnych elementów decyzji jest pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania.
Zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.
Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych lub nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 1 i 2 k.p.a.)
W rozstrzyganej sprawie decyzja z 9 maja 2023 r. o skreśleniu skarżącej z listy studentów zawierała niepełne pouczenie co do trybu wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ pouczył studentkę jedynie o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji oraz o prawie zrzeczenia się wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i jego skutkach, a także o możliwości i zasadach złożenia skargi do sądu administracyjnego. Pouczenie to nie zawierało informacji o formie złożenia takiego wniosku. W ocenie sądu pouczenie zawarte w decyzji o skreśleniu z listy studentów powinno zawierać informację o wszystkich możliwych formach wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w tym dotyczących jego wniesienia drogą elektroniczną, zwłaszcza, że w toku studiów większość korespondencji w sprawach studenckich jest przez uczelnie prowadzona ze studentem w formie elektronicznej mailowej. W rozstrzyganej sprawie tą też drogę skarżąca wybrała w celu wniesienia swojego podania. Wystosowane do skarżącej pouczenie o możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ePUAP nastąpiło dopiero w mailu organu z 15 czerwca 2023 r.
Zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
Zdaniem sądu, przyjąć należy, że w sytuacji, gdy decyzja zawiera pouczenie o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz nie wskazuje w sposób pełny trybu, w jakim wniosek ten może zostać złożony (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), należy mówić o błędnym pouczeniu strony co do prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a takie pouczenie nie może szkodzić stronie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 733/19, LEX nr 2934853 wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1323/21 LEX nr 3288996).
W odniesieniu do oceny skutków procesowych błędnego pouczenia w decyzji co do trybu i sposobów jej zaskarżenia w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowały się dwie linie orzecznicze. Zgodnie z pierwszą z nich, ochrona strony przewidziana na podstawie art. 112 k.p.a. jest wprawdzie szeroka, ale nie ma charakteru absolutnego. Błędna informacja lub brak pouczenia co do prawa, trybu, terminu i sposobu złożenia przysługujących środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji, ale też nie może stronie dawać żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Brak informacji co sposobu wniesienia środków prawnych nie oznacza, że termin do złożenia stosownych środków zaskarżenia nie rozpoczyna biegu w ogóle. Tym samym art. 112 k.p.a. dla strony błędnie pouczonej stanowi gwarancję skutecznego uchylenia się od skutków uchybienia terminu stanowiącego skutek zastosowania się do błędnego pouczenia, ale przy zastosowaniu środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu. Takim środkiem jest złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu na skutek braku lub błędnego pouczenia (por. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1363/15, opub. w Lex nr 2277846; wyrok NSA z 7 września 2016 r. sygn. akt II FSK 2125/14, opub. w Lex nr 2143144; wyrok NSA z 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GSK 3250/15, opub. w Lex nr 2384089; wyrok NSA z 23 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1804/11, opub. w Lex nr 1328800; wyrok NSA z 15 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1330/12, opub. w Lex nr 1339582).
Druga z linii prezentuje pogląd, że wynikające z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia należy traktować na równi z brakiem pouczenia. Dla strony nie pouczonej (błędnie pouczonej), termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a więc taka strona nawet uchybiwszy terminowi do wniesienia środka zaskarżenia na skutek braku pouczenia o przysługiwaniu takiego środka, może wnieść odwołanie w każdym czasie bez potrzeby dodatkowego składania wniosku o przywrócenie terminu (por. wyrok WSA w Szczecinie z 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 633/19, opub. w LEX nr 2729010; wyrok WSA w Szczecinie z 7 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 632/19, opub. w LEX nr 2750432; wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 193/11, opub. w Lex nr 121908; wyrok NSA z 4 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1553/11, opub. w Lex nr 1269625).
Także w doktrynie wyrażane jest stanowisko, zgodnie z którym błędne pouczenie strony o braku przysługiwania środka zaskarżenia lub brak pouczenia o przysługiwaniu środka zaskarżenia nie może prowadzić do negatywnych skutków dla samej strony, która z uchybieniem terminu wniosła odwołanie. Taka strona może skutecznie wnieść odwołanie w każdej chwili, gdyż nie utraciła prawa do dopełnienia tej czynności w myśl wyraźnego przepisu prawa (A. Wróbel, (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, wyd. 8, Warszawa 2020 r.).
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą opowiada się za drugim ze wskazanych powyżej poglądów podzielając w tym względzie argumentację zaprezentowaną w wyrokach WSA w Krakowie z 13 września 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 604/19 (LEX nr 2722839), oraz z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 195/23 (LEX nr 3576415). w których sąd ten podkreślił, że choć opisany powyżej pierwszy wariant realizuje w pełni zasadę praworządności i równości stron względem prawa, powoduje zbyteczne przedłużenie procedury. Jego przyjęcie nie przekreśla bowiem prawa strony do merytorycznego rozpoznania wniesionego przez nią środka zaskarżenia, lecz zakłada, że może ono nastąpić dopiero po przywróceniu terminu do wniesienia tego środka. Konieczne jest zatem przeprowadzenie całego trybu wpadkowego, przewidzianego w art. 58 k.p.a. W opinii sądu stanowi to zbyteczne obciążenie organu, a przede wszystkim strony, której prawa już zostały naruszone brakiem pouczenia o prawie do wniesienia środka zaskarżenia. Mając na uwadze konstytucyjne prawo do odwołania oraz zasady wyrażone w art. 7-9 k.p.a., sąd opowiedział się w niniejszej sprawie za wersją korzystniejszą dla strony, zakładającą stosowanie gwarancji wynikających z art. 112 k.p.a. z mocy prawa. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że nie ma podstaw do odsyłania jednostki na inną drogę ochrony prawnej (prośba o przywrócenie terminu), jeżeli ta ochrona jest przyznana z mocy prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 24 października 2017 r., IV SA/Po 826/17).
Reasumując, sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 107 § 1 pkt 7 i art. 112 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uwzględni zaprezentowaną powyżej wykładnię art. 112 k.p.a. i rozpozna merytorycznie wniesiony przez stronę wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z tego względu, że uchybienie terminu do jego wniesienia wynikało z braku prawidłowego pouczenia w decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Zwrot kosztów należnych stronie skarżącej obejmuje uiszczony w sprawie wpis w kwocie 100 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym.
Ponadto na podstawie art. 225 p.p.s.a. sąd zwrócił stronie kwotę 100 złotych, tytułem nadpłaconego wpisu od skargi (pkt 3 sentencji wyroku).
e.o.