III SA/Łd 599/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi I.M. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia źródła glifosatu w moczu skarżącej. Skarżąca przedstawiła wynik badania wskazujący na obecność glifosatu w jej organizmie i wniosła o ustalenie źródła tego zanieczyszczenia. Organy sanitarne odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że żądanie nie może być rozstrzygnięte co do istoty na gruncie prawa administracyjnego i skarżąca nie wskazała konkretnego źródła (np. żywności, wody). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają szerokie kompetencje w zakresie ochrony zdrowia publicznego i nadzoru nad warunkami higieny środowiska oraz żywności. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna być stosowana tylko w przypadkach oczywistych, niewymagających postępowania wyjaśniającego. W tej sprawie, wobec przedstawienia wyników badań i powołania się na zadania Inspekcji Sanitarnej, organy powinny były wszcząć postępowanie i podjąć czynności wyjaśniające, w tym ustalić potencjalne źródła zanieczyszczenia. Sąd uznał, że organy nie wykazały istnienia oczywistych przeszkód do wszczęcia postępowania i przedwcześnie odmówiły jego wszczęcia, naruszając tym samym przepisy k.p.a. dotyczące obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących zdrowia publicznego i nadzoru sanitarnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wykryciem glifosatu i kompetencjami Inspekcji Sanitarnej, ale ogólne zasady dotyczące odmowy wszczęcia postępowania są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne w celu ustalenia źródła substancji chemicznej (glifosatu) wykrytej w organizmie obywatela, jeśli przedstawi on dowód jej obecności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej ma obowiązek wszcząć postępowanie, jeśli istnieją podstawy faktyczne i prawne do jego prowadzenia w ramach ustawowych zadań Inspekcji, a odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić tylko w przypadkach oczywistych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy sanitarne nie wykazały oczywistych przeszkód do wszczęcia postępowania. Wobec przedstawienia wyników badań i zakresu działania Inspekcji Sanitarnej, organy powinny były zbadać sprawę merytorycznie, a nie od razu odmawiać wszczęcia postępowania.
Jakie są przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. i czy organ może odmówić wszczęcia postępowania bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest dopuszczalna tylko w przypadkach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Organ nie może odmówić wszczęcia postępowania bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeśli nie istnieją oczywiste przeszkody.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo omówił przesłanki z art. 61a k.p.a., wskazując, że odmowa wszczęcia postępowania powinna być ograniczona do sytuacji, gdy brak podstaw jest oczywisty i nie wymaga złożonego procesu wykładni lub postępowania dowodowego. W tej sprawie organy przedwcześnie uznały brak podstaw do wszczęcia postępowania.
Czy ustalenie źródła zanieczyszczenia substancją chemiczną w organizmie obywatela mieści się w zakresie zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie źródła zanieczyszczenia substancją chemiczną, zwłaszcza w kontekście ochrony zdrowia publicznego i bezpieczeństwa żywności, mieści się w zakresie zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wskazując na jej zadania w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego przed szkodliwościami środowiskowymi oraz nadzoru nad warunkami żywności i żywienia.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61a § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
uPIS art. 1 § pkt 1 i 6
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
uPIS art. 4 § ust. 1 pkt 1, 3, 3a i 4
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
uPIS art. 5 § ust. 1 pkt 4 i ust. 2
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
uPIS art. 8a § ust. 5
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
uPIS art. 27
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
uPIS art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Pomocnicze
u.b.ż.ż. art. 2
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
u.b.ż.ż. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
u.b.ż.ż. art. 73 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają obowiązek wszcząć postępowanie w sprawach dotyczących ochrony zdrowia publicznego i bezpieczeństwa żywności, nawet jeśli żądanie nie jest precyzyjnie sformułowane. • Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może nastąpić tylko w przypadkach oczywistych, a nie po pobieżnej analizie sprawy. • Organ administracji ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, aby ustalić stan faktyczny i prawny, zanim odmówi wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Odmowa wszczęcia postępowania powinna być ograniczona do przypadków, gdy brak przymiotu strony wynika z samego podania wnioskodawcy, bądź gdy ustalenie tego może być dokonane w drodze prostych czynności wyjaśniających organu administracji. • Organ nie może gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie – po stwierdzeniu, że brak podstaw do prowadzenia postępowania – wydać postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. • Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma bowiem charakter rozstrzygnięcia formalnego, a nie merytorycznego.
Skład orzekający
Anna Dębowska
sprawozdawca
Joanna Wyporska-Frankiewicz
przewodniczący
Krzysztof Szczygielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących zdrowia publicznego i nadzoru sanitarnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wykryciem glifosatu i kompetencjami Inspekcji Sanitarnej, ale ogólne zasady dotyczące odmowy wszczęcia postępowania są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie stosowanego środka ochrony roślin (glifosatu) i jego potencjalnego wpływu na zdrowie, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych.
“Czy sanepid może zignorować dowody na obecność glifosatu w Twoim organizmie? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.