Orzeczenie · 2022-12-28

III SA/Łd 598/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2022-12-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
inspekcja sanitarnaglifosatpostępowanie administracyjneodmowa wszczęcia postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegozdrowie publiczneochrona zdrowiasubstancje chemiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienia Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie, które odmawiały wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia źródła obecności glifosatu w moczu skarżącego J.B. Skarżący wniósł o wszczęcie postępowania w celu ustalenia źródła zatrucia substancją chemiczną, dołączając wyniki badań toksykologicznych. Organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że żądanie nie może być rozstrzygnięte co do istoty na gruncie prawa administracyjnego i że skarżący nie wskazał konkretnego źródła zanieczyszczenia. Sąd uznał te rozstrzygnięcia za wadliwe, stwierdzając naruszenie przez organy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i obowiązku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organy nie podjęły wystarczających czynności wyjaśniających, nie zbadały zakresu żądania skarżącego ani nie zakwestionowały wyników badań. Wskazał, że Państwowa Inspekcja Sanitarna ma zadania związane z ochroną zdrowia publicznego i nadzorem nad warunkami higieny środowiska, co obejmuje również kontrolę substancji chemicznych. W związku z tym, organy powinny były wszcząć postępowanie i podjąć stosowne czynności, zamiast odmawiać wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów KPA dotyczących odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61a KPA) oraz zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w sprawach dotyczących substancji chemicznych i ochrony zdrowia publicznego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obecnością glifosatu, ale jego zasady dotyczące procedury administracyjnej są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogą odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia źródła obecności substancji chemicznej (glifosatu) w organizmie człowieka, jeśli skarżący przedstawił wyniki badań potwierdzające jej obecność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie mogą odmówić wszczęcia postępowania w takiej sytuacji, jeśli nie wykażą oczywistych przeszkód prawnych lub faktycznych, a jedynie opierają się na braku wskazania przez stronę konkretnego źródła zanieczyszczenia bez podjęcia własnych czynności wyjaśniających.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy KPA, odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA. Stwierdził, że organy nie zbadały sprawy wystarczająco, nie podjęły czynności wyjaśniających ani nie zakwestionowały wyników badań skarżącego, a ich działanie było przedwczesne. Państwowa Inspekcja Sanitarna ma obowiązek działać w celu ochrony zdrowia publicznego.

Czy odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 KPA może nastąpić bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeśli brak jest oczywistych przeszkód?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA jest dopuszczalna tylko w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. W przeciwnym razie organ powinien wszcząć postępowanie i przeprowadzić czynności wyjaśniające.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 61a § 1 KPA dotyczy sytuacji, gdy brak podstaw do wszczęcia postępowania jest oczywisty i wynika z samego wniosku lub prostych czynności wyjaśniających. Organ nie może gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie wydawać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Jaki jest zakres obowiązków Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie ochrony zdrowia publicznego i nadzoru nad substancjami chemicznymi?

Odpowiedź sądu

Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w tym sprawowania nadzoru nad warunkami higieny środowiska i zdrowotnymi żywności, w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed szkodliwościami środowiskowymi i zapobiegania chorobom.

Uzasadnienie

Sąd przywołał przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wskazując na szeroki zakres zadań organów, w tym kontrolę przestrzegania przepisów higienicznych, wydawanie decyzji i zarządzeń, a także zabezpieczanie pomieszczeń i substancji w przypadku zagrożenia zdrowia. Podkreślono, że organy te mają obowiązek działać w celu ochrony zdrowia publicznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 1 lipca 2022 r. oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie z dnia 10 maja 2022 r.

Przepisy (21)

Główne

k.p.a. art. 61a § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

uPIS art. 1 § pkt 1 i 6

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

uPIS art. 4 § ust. 1 pkt 1, 3, 3a i 4

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

uPIS art. 5 § ust. 1 pkt 4 i ust. 2

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

uPIS art. 8a § ust. 5

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

uPIS art. 27

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uPIS art. 12 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

uPIS art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy naruszyły przepisy KPA, odmawiając wszczęcia postępowania bez wystarczającego zbadania sprawy i podjęcia czynności wyjaśniających. • Państwowa Inspekcja Sanitarna ma obowiązek działać w celu ochrony zdrowia publicznego, co obejmuje badanie potencjalnych zagrożeń związanych z substancjami chemicznymi. • Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA wymaga oczywistych przeszkód, a nie jedynie braku wskazania przez stronę konkretnego źródła zanieczyszczenia.

Godne uwagi sformułowania

nie budzi wątpliwości fakt, że w treści art. 61a k.p.a. ustawodawca zawarł dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania • odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów • organ nie może gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie – po stwierdzeniu, że brak podstaw do prowadzenia postępowania – wydać postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. • postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma bowiem charakter rozstrzygnięcia formalnego, a nie merytorycznego

Skład orzekający

Anna Dębowska

sprawozdawca

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący

Krzysztof Szczygielski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61a KPA) oraz zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w sprawach dotyczących substancji chemicznych i ochrony zdrowia publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z obecnością glifosatu, ale jego zasady dotyczące procedury administracyjnej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony zdrowia publicznego i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest istotne dla prawników administracyjnych. Wykrycie glifosatu w organizmie budzi zainteresowanie szerszej publiczności.

Sanepid odmówił wszczęcia postępowania w sprawie glifosatu w moczu. Sąd administracyjny: "To błąd proceduralny!"

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst