III SA/Łd 598/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, uznając, że zmiana taka naruszałaby prawo materialne.
Skarżąca D.S. domagała się zmiany ostatecznej decyzji przyznającej jej zasiłek przedemerytalny w niższej wysokości, powołując się na art. 155 k.p.a. i sytuację innych osób zwolnionych z tego samego zakładu pracy. Organy administracji odmówiły zmiany, wskazując, że nie spełniono przesłanek z art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dotyczących zwolnień grupowych u jednego pracodawcy. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że zmiana decyzji w oparciu o art. 155 k.p.a. nie może naruszać prawa materialnego.
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., domagając się przyznania zasiłku w podwyższonej wysokości (160% kwoty podstawowej). Argumentowała, że jej sytuacja jest identyczna jak osób, które uzyskały korzystne wyroki sądów w podobnych sprawach. Organy administracji odmówiły, wskazując, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 37j ust. 3 i 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W szczególności, powiat skarżącej nie był uznany za zagrożony wysokim bezrobociem strukturalnym, a zwolnienia w zakładzie pracy skarżącej nie osiągnęły progu 100 osób w okresie 3 miesięcy u jednego pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. nie pozwala na zmianę decyzji, jeśli naruszałoby to prawo materialne. Interpretacja art. 37j ust. 5 ustawy, zgodnie z uchwałą NSA, odnosi się do zwolnień u jednego pracodawcy, a nie zbiorczo na terenie całego powiatu. Sąd uznał, że przyznanie podwyższonego zasiłku skarżącej naruszałoby prawo materialne, a zasada równości wobec prawa nie może być podstawą do ignorowania przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może naruszać przepisów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. nie upoważnia do naruszenia prawa materialnego. Zmiana decyzji musi być zgodna z przepisami, a w tym przypadku przyznanie podwyższonego zasiłku naruszałoby art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna może być zmieniona lub uchylona tylko wtedy, gdy nie narusza to przepisów prawa materialnego i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie można jej stosować, gdy przepis prawa materialnego przewiduje sztywne rozwiązanie.
u.z.p.b. art. 37j § ust. 2
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Określa podstawową wysokość zasiłku przedemerytalnego (120% kwoty podstawowej).
u.z.p.b. art. 37j § ust. 5
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Przewiduje podwyższony zasiłek (160%) dla osób nie zamieszkałych w takich powiatach, jeżeli stosunek pracy rozwiązano z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego zakładu pracy.
Pomocnicze
u.z.p.b. art. 37j § ust. 3
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Przewiduje podwyższony zasiłek (160%) dla osób zamieszkałych w powiatach zagrożonych wysokim bezrobociem strukturalnym, jeśli zwolnienie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt.1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.u.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.
u.N.S.A. art. 30
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Związanie organu administracji oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może naruszać prawa materialnego. Przesłanka 100 zwolnionych pracowników w art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu dotyczy jednego pracodawcy. Zasada równości wobec prawa nie może prowadzić do przyznawania świadczeń z naruszeniem przepisów.
Odrzucone argumenty
Sytuacja skarżącej jest identyczna jak osób, które uzyskały korzystne wyroki sądów, co uzasadnia przyznanie podwyższonego zasiłku. Przyznanie podwyższonego zasiłku grupie osób, a odmowa innym, narusza zasadę równości wobec prawa. Zwolnienia grupowe należy liczyć łącznie dla wszystkich zakładów pracy na terenie powiatu.
Godne uwagi sformułowania
zmiana decyzji ostatecznej [...] może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona lub uchylona [...] jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. przepis art.155 kpa nie upoważnia natomiast do naruszenia przepisu prawa materialnego i zastępowania go elementami oceny o charakterze słusznościowym określony w art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy [...] odnosi się do jednego zakładu pracy nie można podzielić poglądu skarżącej, iż jej słuszny interes przemawia za tym aby jej także został przyznany podwyższony zasiłek. Interes strony można uznać za słuszny [...] tylko wówczas gdy nie stoi on w sprzeczności z prawem.
Skład orzekający
Teresa Rutkowska
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Szczygielski
sędzia
Małgorzata Łuczyńska
p.o. sędziego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście prawa materialnego oraz wykładnia art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku. Interpretacja art. 155 k.p.a. jest ogólna, ale kontekst sprawy jest specyficzny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących zasiłków przedemerytalnych i możliwości zmiany decyzji administracyjnych. Pokazuje konflikt między słusznym interesem strony a ścisłym stosowaniem prawa.
“Czy można zmienić decyzję, gdy prawo stoi na przeszkodzie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 598/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-06-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Krzysztof Szczygielski Małgorzata Łuczyńska Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Skarżony organ Wojewoda Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III - w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Referent Stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej. oddala skargę Uzasadnienie III SA/Łd 598/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania D. S., działając na podstawie art.138 § 1 pkt.1 k.p.a. oraz art.11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz. U. Nr 154 poz.1793/ w związku z art.37j ust.2,3 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. Nr 25 z 1997r. poz.128 z późn. zm./ - utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] orzekającą o odmowie zmiany własnej decyzji ostatecznej z [...] Nr [...]. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych D. S. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. i złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w dniu [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o przyznaniu D. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] w wysokości [...] miesięcznie tj. 120 % kwoty zasiłku podstawowego, określonego w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. Nr 25 z 1997 r., poz. 128 z późn. zm.). Jak wynika z innych spraw toczących się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, D. S. w dniu [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] ( sygn. 3 II SA/Łd 443/03). Ponadto w dniu [...] D. S. złożyła podanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wznowienia postępowania w tej sprawie ( sygn. III SA/Łd 599/04 ). W dniu [...] D. S. złożyła wniosek o zmianę decyzji ostatecznej Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 155 k.p.a. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatu [...] odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...]. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art.155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona lub uchylona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zasiłek w wysokości 160% zasiłku podstawowego przysługuje osobie nie zamieszkałej w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Zakład w którym była zatrudniona D. S. nie rozwiązał jednak stosunku pracy ze 100 pracownikami w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące. Błędna jest natomiast sugestia, iż należy zsumować ilość zwolnionych pracowników z całego terenu działania jednego powiatowego urzędu pracy. Organ powołał się przy tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie 7 sędziów z dnia 21 października 2002r. w sprawie OPS 10/02. NSA w uchwale tej dokonał interpretacji przepisu art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. i uznał, że warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami, odnosi się do jednego zakładu pracy, tego z którego dana osoba została zwolniona. Okoliczność, iż [...] osób, które wniosły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzyskało korzystne dla siebie rozstrzygnięcia oznacza jedynie to, że wyroki te są wiążące dla urzędu pracy. Nie mogą one stanowić podstawy do zmian innych decyzji. Z uwagi na to, iż nie zostały spełnione przesłanki z art.155 kpa organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. W złożonym od tej decyzji odwołaniu D. S. wnosiła o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. Wskazywała, iż jej sytuacja jest identyczna jak [...] osób, które złożyły skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a osoby te, po otrzymaniu wyroków, uzyskały zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości. W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] organ odwoławczy wskazał, że art. 37j ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji D. S.(t.j. w dniu [...]) statuował generalną zasadę, w myśl której wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 tejże ustawy. Wyjątki od tej zasady określono w ust. 3 i ust. 5 tego przepisu, przewidując dla osób, które spełniają dodatkowe wymogi określone w przepisach, zasiłki przedemerytalne w wysokości 160 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Organ odwoławczy podniósł, że art. 37j ust. 3 nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem powiat [...], którego mieszkanką jest D. S. nie posiadał, w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania przez zainteresowaną – statusu powiatu uznanego za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym [vide: załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym – Dz. U. Nr 110 z 1999 r., poz. 1264; Dz. U. Nr 120 z 2000 r., poz. 1270; Dz. U. Nr 151 z 2001 r., poz. 1702]. W uzasadnieniu stwierdzono ponadto, iż zasiłek w wysokości 160% zasiłku podstawowego przysługuje osobie nie zamieszkałej w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami. Organ odwoławczy podzielił przy tym pogląd przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż określony w art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do jednego zakładu pracy z którego została zwolniona osoba występująca o podwyższony zasiłek. Podkreślił, że przepis art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowany tak, jak przedstawiła to odwołująca, a mianowicie, że zwolnienie 100 osób winno dotyczyć wszystkich zakładów pracy w całym powiecie. Z odwołującą stosunek pracy został rozwiązany w dniu [...] i w okresie od [...] do [...] w A S.A. tj. w ciągu trzech miesięcy nie rozwiązano stosunków pracy ze 100 osobami. W związku z czym D. S. nie przysługuje zasiłek w podwyższonej wysokości. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. Skarżąca podtrzymała całą swoją dotychczasową argumentację podkreślając, że to w jakiej wysokości wypłaca się zasiłek grupie ponad 100 osób zwolnionych w jednym terminie na terenie jednego powiatowego urzędu pracy nie jest sprawą indywidualną. Indywidualnie mogły być rozważane jedynie okoliczności prawa do zasiłku. Przyznanie zasiłku w podwyższonej wysokości tylko [...] osobom narusza w jej ocenie zasadę równości wobec prawa określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Podkreśliła także, że decyzje przyznające [...] osobom, które złożyły skargi do NSA, zasiłku w podwyższonej wysokości, wydane zostały 2 miesiące po ukazaniu się Uchwały Składu Siedmiu Sędziów NSA z 21 października 2002 r W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga D. S. nie jest uzasadniona. Na wstępie należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga D. S. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola o której mowa w § 1 ,sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowił przepisy art.155 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgoda strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ja wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z wymienionego przepisu wynika, iż może on mieć zastosowanie jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a./ na mocy ostatecznej decyzji strona nabyła prawo, b./ strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, c./ przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji, d./ za uchyleniem lub zmiana decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślić należy, iż możliwość zastosowania art.155 kpa w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, iż zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami. Nadto wzruszenie decyzji na podstawie art.155 kpa dotyczy tylko takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć z których każde jest zgodne z prawem. Przepis art.155 kpa nie upoważnia natomiast do naruszenia przepisu prawa materialnego i zastępowania go elementami oceny o charakterze słusznościowym, jakim jest interes społeczny lub słuszny interes strony. Uchylenie lub zmiana decyzji w oparciu o art.155 kpa może mieć miejsce jedynie wtedy gdy w przepisie prawa materialnego przewidziano pewien “luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego “luzu" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W sytuacji natomiast gdy przepis prawa materialnego przewiduje w sposób sztywny i bezwarunkowy jakieś rozwiązanie to przepis art.155 kpa nie ma zastosowania. W przeciwnym razie oznaczałoby to bowiem możliwość zmiany decyzji z naruszeniem prawa materialnego tylko w oparciu o względy słusznościowe określone w art.155 kpa, co jest rzeczą niedopuszczalną. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 1996r. w sprawie III S.A. 362/95/Monitor Podatkowy nr 3 z 1997r. poz.78/, z dnia 13 grudnia 1996r. w sprawie III S.A. 1207/95/Lex nr 27431/, z dnia 17 grudnia 1997r. w sprawie III S.A. 988/96/Lex nr 35897/, z dnia 4 października 1999r. w sprawie IV S.A. 1434/97/Lex nr 48678/, z dnia 4 października 1999r. w sprawie IV S.A. 1459/97/Lex nr 47884/. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach. W rozpoznawanej sprawie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. Nr 6 z 2001r. poz.56 z późn. zm./ w części dotyczącej zasad przyznawania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% zasiłku podstawowego nie przewidują sytuacji aby organ administracji miał do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć albo możliwość wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Zgodnie z treścią art.37j ust.3 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o zasiłek, wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosiła 160% kwoty zasiłku, o którym mowa w art.24 ust.1, dla osoby zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Okolicznością niesporną jest, iż powiat [...] w [...] nie był uznany za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem a więc przepis ten nie miał zastosowania do skarżącej. W myśl art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. zasiłek przedemerytalny w wysokości określonej w ust.3, przysługuje również osobie nie zamieszkałej w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące, z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego zakładu pracy. Analiza przepisu art.37 ust.5 wskazuje, iż odnosi się od do zwolnień pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy przez jednego pracodawcę. Zwolnienia grupowe, o których mowa w ustawie z 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy /Dz. U. nr 112 z 2000r. poz.980/, wiąże się zawsze z jednym zakładem pracy w rozumieniu art.3 Kodeksu pracy a nie z liczbą zwolnionych w okresie 3-ech miesięcy z wszystkich zakładów pracy na terenie powiatu. Przyjęcie odmiennego poglądu a mianowicie, że chodzi o zwolnienie 100 osób na terenie całego powiatu nie ma uzasadnienia w przepisie art.37 ust.5 i byłoby sprzeczne z intencja ustawodawcy. Nadto wiązałoby się to z każdorazowym badaniem sytuacji zaistniałej w określonym czasie w setkach bądź tysiącach zakładów pracy na terenie powiatu. Spowodowałoby to w praktyce brak możliwości stosowania przepisu art.37j ust.5. Zakłady pracy nie mają bowiem obowiązku informowania urzędu pracy o rozwiązaniu stosunku pracy z każdym pracownikiem. Ponadto nie wszyscy zwolnieni pracownicy rejestrują się w urzędach pracy jako bezrobotni. Część zwolnionych osób przechodzi na rentę lub emeryturę, część bezpośrednio po zwolnieniu podejmuje inne zatrudnienie lub działalność gospodarczą a część nie rejestruje się z jeszcze innych przyczyn. Przyjęcie poglądu, iż 100 osób zwolnionych dotyczy wszystkich zakładów pracy na terenie powiatu przekreślałoby także wyjątkowość unormowania przewidzianego w art.37j ust.5. Jest bowiem powszechnie wiadome, że zwolnienie co najmniej 100 osób przez wszystkie zakłady pracy w powiecie w okresie 3 miesięcy może się zdarzyć niemal we wszystkich powiatach a zwłaszcza w tych w których znajduje się znaczna liczba zakładów pracy. Oznaczałoby to, że prawie wszyscy zwolnieni otrzymaliby podwyższony zasiłek. Pogląd, iż artykuł 37j ust.5 odnosi się do zwolnień pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy przez jednego pracodawcę wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 21 października 2002r. w sprawie OPS 10/02/ONSA nr 2 z 2003r. poz.44/ oraz w wyrokach z dnia 25 lipca 2001r. w sprawie II S.A. 579/01/ nie publikowany/ oraz z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie II S.A. 1458/01/Lex nr 81 822/. Pogląd ten podziela Sąd w obecnym składzie. Analiza przepisu art.37j ust.5 prowadzi zatem do wniosku, iż podwyższony zasiłek przedemerytalny przysługuje tylko wówczas gdy zostało zwolnionych co najmniej 100 pracowników w ciągu 3 miesięcy u jednego pracodawcy. Przepis ten nie daje więc organowi administracji możliwość wyboru rozstrzygnięcia ani też nie uprawnia go do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Przyznanie prawa do podwyższonego zasiłku jest możliwe tylko w razie spełnienia przesłanek określonych w przepisie art.37j ust.5. Organ administracji jest związany treścią tego przepisu i nie może przyznać podwyższonego zasiłku w sytuacji gdy przesłanki te nie są spełnione. Nie może więc przyznać zasiłku w wysokości 160% licząc 100 osób zwolnionych w okresie trzech miesięcy ze wszystkich zakładów pracy na terenie całego powiatu a nie u jednego pracodawcy. Przyjęcie odmiennego poglądu stanowiłoby naruszenie przepisu art.37j ust.5. Organ administracji w oparciu o przepis art.155 kpa nie może zmienić własnej decyzji naruszając przepis prawa materialnego i rozstrzygnięcia oprzeć na ocenie o charakterze słusznościowym, jakim jest interes społeczny lub słuszny interes strony. Oznaczałoby to bowiem możliwość zmiany każdej decyzji z pominięciem obowiązujących przepisów w oparciu o względy słusznościowe, co jest rzeczą niedopuszczalną. Zaznaczyć również należy, iż w Zakładach A w okresie 3-ech miesięcy nie doszło do zwolnienia 100 osób z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tak jak to podawała skarżąca. Z K. K. rozwiązano stosunek pracy z dniem [...] zaś w okresie między [...] a [...] w ciągu 3-ech kolejnych miesięcy zwolniono [...] czyli mniej niż 100-u pracowników. W ocenie sądu organy administracji obu instancji słusznie uznały więc , iż brak jest podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] w oparciu o przepis art.155 kpa. Zarzuty D.S. podniesione w skardze nie są zasadne. Skarżąca podnosi, że [...] osób z jej zakładu pracy w [...] zaskarżyło do sądu decyzje o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% i uzyskało korzystny dla siebie wyrok. Wskutek tych wyroków osoby te otrzymały podwyższony zasiłek. W ocenie skarżącej osoby te znajdowały się w takiej samej sytuacji i obecnie pobierają podwyższony zasiłek zaś pozostałe osoby, które nie wniosły skargi otrzymują niższe świadczenie co stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa określonej w art.32 ust.1 Konstytucji. Odnosząc się do tego zarzutu należy zaznaczyć, iż [...] osób o których pisze skarżąca, faktycznie zaskarżyło decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca także miała taką możliwość, z której nie skorzystała. Trzeba także podkreślić, że wyroki w tych sprawach zostały ogłoszone przed opublikowaniem Uchwały Składu 7 Sędziów NSA z dnia 21 października 2002r. i poglądy wyrażone przez Sąd w tych sprawach nie oznaczają, że organy administracji winny przyznać podwyższony zasiłek również wszystkim pozostałym osobom zwolnionym ze A, które nie wniosły skarg. Redakcja przepisu art. 37 j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, budziła w orzecznictwie szereg wątpliwości i niekiedy prowadziła do odmiennych rozstrzygnięć. Ten właśnie wzgląd zadecydował o podjęciu Uchwały w składzie 7 Sędziów NSA, która występujące wątpliwości prawne miała usunąć. Zgodnie z treścią art.30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / Dz. U. nr 74 poz.368 z późn. zm./ organ administracji był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu tylko w tej sprawie, której dotyczyło orzeczenie. Był zatem zobowiązany do przyznania podwyższonego zasiłku tym [...] osobom, których dotyczyły wyroki sądu, nawet po ukazaniu się przedmiotowej uchwały. Nie można jednak podzielić poglądu skarżącej, iż jej słuszny interes przemawia za tym aby jej także został przyznany podwyższony zasiłek. Interes strony można uznać za słuszny, z więc taki który jest godny ochrony, tylko wówczas gdy nie stoi on w sprzeczności z prawem. W sytuacji gdy interes ten jest niezgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi to nie można go uznać za słuszny, zasługujący na ochronę. Zmiana decyzji z dnia [...] proponowana przez skarżącą stanowiłaby naruszenie przepisu art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. i dlatego decyzja nie mogła być zmieniona w sposób wnioskowany przez D. S. Niezasadny jest zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa określonej w art.32 ust.1 Konstytucji., gdyż zasada ta nie może być rozumiana tak jak przedstawiono to w skardze a mianowicie, że skoro innym osobom znajdującym się w takiej samej sytuacji, na skutek wniesionej przez nich skargi do NSA, przyznano zasiłek w podwyższonej wysokości, to skarżąca , która nie złożyła w ustawowym terminie odwołania od decyzji a następnie takiej skargi, również winna otrzymać taki sam zasiłek. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że organ administracji rozstrzygając konkretna sprawę winien tak samo rozstrzygać wszystkie kolejne sprawy dotyczące tego samego stanu faktycznego nawet wówczas gdy pierwsze rozstrzygnięcie było błędne lub zostało wydane wskutek związania oceną prawną wyrażoną przez sąd w tej sprawie. Przyjęcie takiego poglądu nie znajduje logicznego uzasadnienia i nie można go stosować opierając się na konstytucyjnej zasadzie równości wobec prawa. Nieprawidłowa wykładnia przepisu dokonana przez Sąd, na mocy której w indywidualnej sprawie wydany został wyrok korzystniejszy dla strony, niż przy zastosowaniu wykładni uznanej za prawidłową, nie oznacza naruszenia zasady równości wobec prawa dla innego podmiotu, wobec której stosuje się wykładnię przepisu uznaną ostatecznie za prawidłową. Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Na podstawie art.155 kpa nie można zmienić decyzji jeżeli zmiana taka stanowiłaby naruszenie prawa materialnego, a sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż zmiana wnioskowana przez skarżącą naruszałaby przepis art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wprawdzie organy administracji nie dokonały zbyt wnikliwej analizy przepisu art.155 kpa, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, lecz nie miało to istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organy administracji słusznie bowiem doszły do wniosku, iż brak jest podstaw do zastosowania art.155 kpa. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 kpa sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI