III SA/Łd 596/22

III SA/Łd 596/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Paweł Dańczak
Teresa Rutkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, 3 i 7, lp. 6.1.5 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i § 3 w związku z art. 135, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 15 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 czerwca 2022 roku Nr BP.501.470.2022.1091.WA7.230771 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 lutego 2022 roku, Nr WI.8140.6.1546.2021; 2/ umarza postępowanie administracyjne; 3/ zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. K. kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]
Uzasadnienie
III SA/Łd 596/22
Uzasadnienie
W dniu 3 grudnia 2021 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Radomiu, na drodze krajowej nr 12 w miejscowości Radom, przeprowadzili kontrolę drogową samochodu ciężarowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Mega o nr rej. [...]. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5t. Pojazdem kierował K.K. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Kontrolowany przewóz kierowca wykonywał na rzecz i w imieniu J.K, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą J.K "K" Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 3 grudnia 2021 r.
W toku kontroli ustalono, że zainstalowany pojeździe tachograf marki C. nr podzespołu:[...], nr seryjny:[...] nie posiada ważnej kalibracji - w danych cyfrowych tachografu widnieje kraj rejestracji D, który jest niezgodny ze stanem faktycznym. Zgodnie z danymi zawartymi w pamięci tachografu ostatnim krajem rejestracji jest Polska.
Zawiadomieniem z 7 grudnia 2021 r. organ poinformował J.K o wszczęciu postępowania w związku ze stwierdzona nieprawidłowością.
Pismem z 15 grudnia 2022 r. J.K złożył wyjaśnienia, z których wynikało, że 27 lipca 2020 r. tachograf został poddany sprawdzeniu przez posiadający odpowiednie zezwolenie zakład. Strona załączyła fakturę za ww. usługę.
Następnie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z 9 lutego 2022 r., wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 919 ze zm.), dalej ustawa, w związku z l.p. 6.1.5 załącznika nr 3 do ustawy, nałożył na J.K karę pieniężną w wysokości 1000 zł.
Od ww. decyzji J.K wniósł odwołanie, podnosząc przede wszystkim, że nie może ponosić odpowiedzialności za błąd warsztatu. Zarzucił decyzji wadliwe uzasadnienie, nieodnoszące się do jego wyjaśnień odnośnie do wykonanego przez profesjonalny zakład przeglądu tachografu. Wskazał również na art. 92c ust. 1 ustawy, zwalniający przedsiębiorcę z odpowiedzialności, jeśli okoliczności sprawy wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
Decyzją z 10 czerwca 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy, lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do ustawy, art. 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1)
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy mające w sprawie zastosowanie, w tym art. 92a ust. 1 ustawy, w myśl którego podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.
Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, - załącznika nr 3 do ustawy.
Następnie organ wskazał, że w myśl art. 23 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty. Przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata. W myśl ust. 2 zakres przeglądów, o których mowa w ust. 1, obejmuje co najmniej sprawdzenie:
- czy tachograf jest właściwie zainstalowany i czy jest odpowiedni dla danego pojazdu,
- czy tachograf działa prawidłowo,
- czy tachograf jest opatrzony znakiem homologacji typu,
- czy zamocowana jest tabliczka instalacyjna,
- czy wszystkie plomby są nienaruszone i spełniają swoją funkcję,
- czy do tachografu nie są podłączone urządzenia manipulacyjne lub czy nie ma śladów użytkowania takich urządzeń, rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon.
Warsztaty przeprowadzające przeglądy sporządzają protokół przeglądu, w przypadkach gdy konieczne było usunięcie nieprawidłowego działania tachografu, bez względu na to czy nastąpiło to w efekcie przeglądu okresowego, czy przeglądu przeprowadzonego na konkretne żądanie właściwego organu krajowego. Prowadzą oni wykaz wszystkich sporządzonych protokołów przeglądu (ust. 3).
Protokoły przeglądu są przechowywane co najmniej przez dwa lata od czasu sporządzenia protokołu. Państwa członkowskie decydują, czy protokoły przeglądu mają być w tym okresie przechowywane, czy przesyłane właściwemu organowi. Jeżeli warsztat, który sporządził protokoły, przechowuje takie protokoły przeglądu, na żądanie właściwego organu udostępnia protokoły przeglądu i kalibracji wykonanych w tym okresie (ust. 4).
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do ustawy, który karą pieniężną w wysokości 1 000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie.
Organ wskazał dalej, że toku kontroli ustalono, że zainstalowany w kontrolowanym pojeździe tachograf marki C. nr podzespołu:[...], nr seryjny: [...] nie posiada ważnej kalibracji - w danych cyfrowych tachografu widnieje kraj rejestracji D, który jest niezgodny ze stanem faktycznym. Zgodnie z danymi zawartymi w pamięci tachografu ostatnim krajem rejestracji jest Polska.
W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo stwierdził naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji podkreślił, że wykonana przez stronę kalibracja miała miejsce 27 lipca 2020 r., a więc ponad rok przed kontrolą drogową. W ocenie organu odwoławczego przez tak długi czas strona mogła zorientować się, że dane nie są wprowadzone prawidłowo i przeprowadzić ponowną kalibrację. Kraj rejestracji pojazdu jest widoczny na każdym wydruku z tachografu, a także przy każdym wczytywaniu danych - w związku z czym strona wielokrotnie mogła zidentyfikować naruszenie i je wyeliminować. Organ uznał, że w związku z tak długim upływem czasu nie można przyjąć, by zostały spełnione przesłanki zwalniające przewoźnika z odpowiedzialności, ujęte w art. 92c ustawy. W ocenie organu strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Dodatkowo to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania art. 92c ustawy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Organ stwierdził, że odwołujący się nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a., organ działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi wniósł J.K, zarzucając jej naruszenie:
1/ art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a., przez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego;
2/ art. 107 § 3 k.p.a., przez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,
3/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez zlekceważenie dowodów przedstawionych przez stronę w postaci faktury VAT nr [...] oraz wydruku z tachografu z 3 grudnia 2021 r. potwierdzający kalibrację 27 lipca 2020 r.,
4/ art. 8 k.p.a., przez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organ ukarał skarżącego karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie. Tymczasem w toku postępowania skarżący dostarczył dowody na okoliczność, że 27 lipca 2020 r. w warsztacie Tachografy W.S posiadającym wymagane zezwolenie wykonał przegląd tachografu.
Skarżący podniósł, że przepisy k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz oceny okoliczności istotnych dla sprawy w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), co z kolei powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ (art. 107 § 3 k.p.a.). Tymczasem organy obu instancji całkowicie pominęły fakt, że 27 lipca 2020 r. w warsztacie Tachografy W.S został wykonany przegląd tachografu, co jednoznacznie potwierdzała załączona do odwołania faktura VAT nr [...] i wydruk z tachografu z 3 grudnia 2021 r. potwierdzający kalibrację.
Skarżący podkreślił, że jedynym błędem w trakcie wykonywania kalibracji było pozostawienie wpisu kraju D-Niemcy. Organy obu instancji w żaden sposób nie wykazały, w jakim zakresie taki błąd może wpłynąć negatywnie na przepisy dotyczące wykonywania przewozu czy zapisy tachografu oraz czy taki błąd uzasadnia nałożenie kary za wykonywanie transportu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie.
W ocenie skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo lakoniczne, w żaden sposób nie odnosi się ani do zgromadzonych w sprawie dowodów, ani także do ustalonego stanu faktycznego. Uzasadnienie sprowadza jedynie do przytoczenia przepisów prawnych i orzecznictwa, bez wskazywania jego przełożenia na stan faktyczny sprawy, co czyni je niezrozumiałym i lakonicznym.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowiska zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 10 czerwca 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 9 lutego 2022 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 1000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Kontrolując wyżej wskazane decyzje Sąd stwierdził naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także uznał, że organ nie miał podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, wobec czego postępowanie to należało umorzyć
W myśl art. 92a ust. 1 ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w tym przepisie, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92 ust. 3). W art. 92a ust. 1 ustawy ustalono odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania wynikających z przepisów prawa nakazów i zakazów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewniania wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7). Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów.
Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 ustawy oraz załącznika nr 3 do niej. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.
Na podstawie art. 4 pkt 22 ustawy przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, a także z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014 r.), zwanego rozporządzeniem nr 165/2014.
Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Przedstawione regulacje prawne wyznaczają granice materialne i formalne sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., rozstrzyganej przez właściwy organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organy rozstrzygające tę sprawę muszą przestrzegać określonych w k.p.a. standardów ustalania stanu faktycznego.
Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej). Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Co więcej, w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Oczywiście, o ile zakres obowiązków organu związanych z realizacją powyższych reguł unormowany jest przepisami proceduralnymi, o tyle zakres okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i ocenie zależeć będzie zawsze od indywidualnej sprawy rozstrzyganej w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zakres okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy indywidualnej, a tym samym do wydania decyzji administracyjnej, określają zasadniczo przepisy prawa materialnego. To one bowiem określają przesłanki przyznania jednostce uprawnienia bądź nałożenia obowiązku. Organ administrujący musi więc dokonać zawsze prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego nie tylko na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla prawidłowego zakreślenia okoliczności istotnych dla sprawy, podlegających ustaleniu w toku postępowania dowodowego. Przyjęcie więc, że organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy możliwe jest tylko pod warunkiem, że w postępowaniu zostały zebrane i rozważone dowody dotyczące okoliczności przewidzianych we wszystkich przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny – skarżący go nie kwestionuje, podkreślając w skardze jedynie nieprawidłową jego ocenę. Stan ten ustalony został podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Mega o nr rej.[...], przeprowadzonej 3 grudnia 2021 r. na drodze krajowej nr 12 w Radomiu. Pojazdem kierował K.K. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Kontrolowany przewóz kierowca wykonywał na rzecz i w imieniu J.K, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą J.K. "K". Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z 3 grudnia 2021 r. W toku kontroli ustalono, że w zainstalowanym pojeździe cyfrowym tachografie marki C. nr podzespołu:[...], nr seryjny: [...] - w danych cyfrowych tachografu widnieje kraj rejestracji D, który jest niezgodny ze stanem faktycznym i dlatego uznano, że nie posiada ważnej kalibracji. Zgodnie z danymi zawartymi w pamięci tachografu ostatnim krajem rejestracji była Polska. Żadnych innych uchybień w protokole kontroli nie stwierdzono.
W tak ustalonym stanie faktycznym organy obydwu instancji przyjęły, że zaistniała przesłanka wymierzenia skarżącemu kary na podstawie lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do ustawy, który karą pieniężną w wysokości 1 000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie.
Zatem w oparciu o lp. 6.1.5. załącznika do ustawy wyłączną przesłanką do wymierzenia kary jest wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie.
Tymczasem, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie ww. przesłanka do wymierzenia kary w ogóle nie wystąpiła, a co za tym idzie - nie było w ogóle podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie.
Z akt sprawy wynika bez wątpliwości, że tachograf został poddany przeglądowi (kalibracji) 27 lipca 2020 r. – nie jest to kwestionowane. Skarżący przedstawił na to dowód w postaci faktura VAT nr [...] za usługę przeglądu tachografu wykonanego w uprawnionym warsztacie Tachografy W.S, a także wydruk z tachografu z 3 grudnia 2021 r. potwierdzający kalibrację.
Konieczność sprawdzenia, bądź dokonania przeglądu tachografu wynika z art. 23 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, w myśl którego tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty. Przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata. W myśl ust. 2 zakres przeglądów, o których mowa w ust. 1, obejmuje co najmniej sprawdzenie:
- czy tachograf jest właściwie zainstalowany i czy jest odpowiedni dla danego pojazdu,
- czy tachograf działa prawidłowo,
- czy tachograf jest opatrzony znakiem homologacji typu,
- czy zamocowana jest tabliczka instalacyjna,
- czy wszystkie plomby są nienaruszone i spełniają swoją funkcję,
- czy do tachografu nie są podłączone urządzenia manipulacyjne lub czy nie ma śladów użytkowania takich urządzeń, rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon.
Warsztaty przeprowadzające przeglądy sporządzają protokół przeglądu, w przypadkach gdy konieczne było usunięcie nieprawidłowego działania tachografu, bez względu na to czy nastąpiło to w efekcie przeglądu okresowego, czy przeglądu przeprowadzonego na konkretne żądanie właściwego organu krajowego. Prowadzą oni wykaz wszystkich sporządzonych protokołów przeglądu (ust. 3).
Protokoły przeglądu są przechowywane co najmniej przez dwa lata od czasu sporządzenia protokołu. Państwa członkowskie decydują, czy protokoły przeglądu mają być w tym okresie przechowywane, czy przesyłane właściwemu organowi. Jeżeli warsztat, który sporządził protokoły, przechowuje takie protokoły przeglądu, na żądanie właściwego organu udostępnia protokoły przeglądu i kalibracji wykonanych w tym okresie (ust. 4).
Sąd podkreśla, odnosząc się do treści przytoczonych przepisów, że organy w ogóle nie odniosły się nich, choć je zacytowały. Nie zarzucały w żaden sposób, by zainstalowany w kontrolowanym pojeździe tachograf był niewłaściwie zainstalowany i był nieodpowiedni dla danego pojazdu, by nie działał prawidłowo, czy też nie był opatrzony znakiem homologacji typu, a także by nie była zamocowana tabliczka instalacyjna, czy też plomby były naruszone i nie spełniały swojej funkcji, bądź by do tachografu były podłączone urządzenia manipulacyjne lub były ślady użytkowania takich urządzeń; nie zakwestionowały też rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon.
Rozporządzenie 165/2014, w art. 2 ust. 2, zawiera legalne definicje użytych w ww. rozporządzeniu pojęć odnoszących się do tachografów:
- lit. m) - "kalibracja" tachografu cyfrowego oznacza aktualizację lub potwierdzenie parametrów pojazdu, w tym identyfikację pojazdu i charakterystykę pojazdu, które mają być przechowywane w pamięci danych, z wykorzystaniem karty warsztatowej.
- lit. p) – "usterka" oznacza odbiegające od normy działanie wykryte przez tachograf cyfrowy, które może być spowodowane wadliwą pracą lub awarią urządzeń;
- lit. s) – "przegląd okresowy" oznacza zespół czynności wykonywanych w celu sprawdzenia, czy tachograf pracuje prawidłowo, czy jego ustawienia odpowiadają parametrom pojazdu i czy do tachografu nie podłączono urządzeń manipulacyjnych;
- lit. u) – "homologacja typu" oznacza proces zmierzający do potwierdzenia przez państwo członkowskie, zgodnie z art. 13, że tachograf, jego właściwe elementy składowe lub karta do tachografu, które mają być wprowadzone na rynek, spełniają wymogi niniejszego rozporządzenia.
W ocenie Sadu, organy nie wykazały w niniejszej sprawie, by skontrolowany tachograf cyfrowy marki C. nr podzespołu:[...], nr seryjny: [...] i jego użytkowanie przez skarżącego było niezgodne z cytowanymi definicjami, jak również nie wykazały, by przedsiębiorca naruszył cytowane wcześniej przepisy art. 23 rozporządzenia odnośnie do koniecznych przeglądów tachografu. Nie ulega wątpliwości, że gdyby którakolwiek z tych nieprawidłowości wystąpiła – organy by to stwierdziły i znalazłoby to potwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, a wcześniej w protokole kontroli. Tymczasem organy ograniczyły się do stwierdzenia, że w pamięci tachografu nie zmieniono kraju rejestracji z D na PL, choć przecież zapisany był w nim prawidłowy nr rejestracyjny pojazdu [...]. Organy nawet nie spróbowały wyjaśnić, jaki to ma wpływ na prawidłowe działalnie tachografu – stąd zasadny wydaje się wniosek, że nie miało to żadnego wpływu. Podczas kontroli nie stwierdzono bowiem jakiejkolwiek nieprawidłowości w działaniu tachografu, czy to odnośnie do czasu pracy kierowcy, czy przebytej drogi, czy jakichkolwiek innych. Oczywiście – jako kraj rejestracji widniały Niemcy, jednak w ocenie Sądu nie jest to nieprawidłowość z lp. 6.1.5 załącznika do ustawy, a zatem jej stwierdzenie nie uprawniało do nałożenia kary. Trudno bowiem przyjąć, że prawidłowo działający (brak informacji o nieprawidłowym działaniu) i zainstalowany w pojeździe tachograf, po przebytym przeglądzie w okresie krótszym niż 2 lata przed dniem kontroli, wypełniał hipotezę normy: wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie.
Sąd nie podziela przy tym argumentu organu, że przez ponad rok od przeglądu przedsiębiorca powinien się zorientować, że tachograf ma wpisany kraj rejestracji D zamiast PL. Organ nie wskazał przepisu, który nakładałby na przedsiębiorcę obowiązek kontroli tachografu częściej niż raz na 2 lata. Oczywiście inna sytuacja wystąpiłaby, gdyby tachograf nie działał, lub działał nieprawidłowo a przedsiębiorca o tym wiedział – jednakże organ tego nie wykazał.
W tej sytuacji Sąd uznał, że organy dokonały wadliwej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do normy prawnej zawartej w lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do ustawy. Skarżący nie wykonywał bowiem przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie. Organ nie powinien zatem wszczynać postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, a wadliwie wszczęte postępowanie – powinno zostać umorzone.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O umorzeniu postępowania administracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.)
A.M