III SA/Łd 588/22

III SA/Łd 588/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-01-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Informacja prasowa
Sygn. powiązane
II GSK 571/23 - Wyrok NSA z 2025-11-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 888
art. 2 ust. 3-5, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 lipca 2022 r. nr 1001-IOA.4246.21.2022.6.MB.UCS w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania bez koncesji gier na automacie oddala skargę. [pic]
Uzasadnienie
Sygn. akt III SA/Łd 588/22f
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 7 lipca 2022 r., nr 1001-IOA.4246.21.2022.6.MB.UCS Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.), dalej O.p. oraz art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 3, 4 i 5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 23a ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 1 lit. a, art. 91 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 888 ze zm.), dalej u.g.h. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno- Skarbowego w Łodzi z dnia 18 marca 2022 r., nr 368000-COC-1.4246.17.2021.TS w przedmiocie wymierzenia D.T. kary pieniężnej z tytułu urządzania bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych na automacie w wysokości 100 000 zł.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 25 czerwca 2018 r. w lokalu przy ul. [...] w Ł., funkcjonariusze Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi przeprowadzili czynności kontrolne w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych. W kontrolowanym lokalu ujawniono jedno urządzenie o nazwie Super Game bez numeru. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu ustalono, że ww. urządzenie jest automatem do gier hazardowych, gry na urządzeniu zawierają elementy losowości, a zaakceptowanie przez automat banknotu świadczy o jego komercyjnym charakterze. Uzyskane w grach na automacie wygrane w postaci punktów kredytowych można wypłacić lub wykorzystać do dalszych gier bez konieczności wpłaty kolejnych stawek za dalszy udział w grze. W każdej pojedynczej grze w trakcie eksperymentu grający nie miał wpływu na wynik gry, ponieważ o odpowiedniej konfiguracji wirtualnych bębnów decydował mechanizm urządzenia (oprogramowanie zainstalowane w urządzeniu lub oprogramowanie dostarczane do urządzeń za pośrednictwem sieci INTERNET, a nie działanie grającego). Wirtualne bębny na ekranie urządzenia po uruchomieniu gry obracały się samoistnie bez udziału grającego, a następnie zatrzymywały się samoistnie. Gra na urządzeniu możliwa była jedynie po wprowadzeniu środków pieniężnych. Urządzenie wypełnia więc definicję automatu gier hazardowych zawartą w art. 2 ust. 4 u.g.h.
Eksperyment potwierdził, że gry urządzane na ww. automacie do gier hazardowych, ujawnionym w miejscu przeprowadzonych czynności procesowych, naruszają art. 6 ust. 1 oraz art. 23a ust.1 u.g.h.
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wszczął z urzędu wobec D.T. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z ujawnieniem w lokalu przy ul. [...] w Ł. ww. niezarejestrowanego automatu do gier.
Decyzją z dnia 18 marca 2022 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wymierzył D.T. karę pieniężną w wysokości 100 000 zł za urządzanie bez koncesji gier na automacie Super Game bez numeru w lokalu przy ul. [...] w Ł.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego polegający na błędnym przyjęciu, że odpowiedzialność za urządzenie gier na przedmiotowym automacie ponosi skarżąca, w sytuacji gdy urządzenie nie należało do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem urządzenia, jak również nie czerpała z niego korzyści, a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycję art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., w sytuacji gdy skarżąca nie była urządzającym gry hazardowe, nie współpracowała z właścicielem urządzenia i nie uczyniła z najmu lokalu stałego źródła dochodu i tym bardziej nie organizowała przedmiotowej działalności;
- art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;
- art. 190 O.p. poprzez brak powiadomienia skarżącej o przeprowadzanych oględzinach i eksperymencie oraz innych czynnościach (kontroli) co pozbawiło stronę możliwości obrony swych praw.
Ponadto pełnomocnik wniósł o zobowiązanie organu I instancji do wskazania, czy podczas jakiejkolwiek kontroli ujawniono obecność skarżącej w jakimkolwiek lokalu, które były przedmiotem postępowań prowadzonych przez organ I instancji i dopuszczenie dowodu z zeznań świadka – M.T. na okoliczność wynajmu przedmiotowego lokalu na rzecz osób trzecich, pobierania stałego czynszu z tego tytułu i jego rozliczania i braku urządzania przez skarżącą gier hazardowych. Pełnomocnik wniósł także o dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczności wynajęcia lokalu osobie trzeciej, braku urządzania przez skarżącą gier hazardowych, pobierania stałego czynszu z tego tytułu i zgodnego z prawem rozliczania pobranego czynszu. Wniósł także o zobowiązanie organu I instancji do ustalenia, czy wobec G. Spółki z o.o. z siedzibą w G. prowadzone są postępowania w zakresie organizowanych gier hazardowych, ile jest takich postępowań i czy spółka ta wynajmowała lokale jedynie od skarżącej, czy również od innych podmiotów i czy wobec innych osób, które wynajmowały lokale spółce prowadzone są postępowania i jakie oraz przesłuchanie członka zarządu spółki G. – K.P. na okoliczność wynajmowania przedmiotowego lokalu i ustalenia kto faktycznie zajmował lokal w dniu kontroli. Pełnomocnik wniósł również o zwrócenie się do Izb Skarbowych w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie, Wrocławiu i Zielonej Górze o wskazanie, czy wobec spółki G. prowadzone są postępowania w przedmiocie urządzenia gier hazardowych, o wskazanie czy najemcami lokali na rzecz tej spółki była skarżąca - na okoliczności bezzasadności twierdzeń, iż to skarżąca organizowała gry hazardowe i aby jej własność stanowił automat do gry, podczas gdy skarżąca była jedynie głównym najemcą lokali i oddawała je w posiadanie zależne innym podmiotom, faktu działania tej spółki na terenie całego kraju, wynajmowania lokali przez wskazaną spółkę również od innych osób, braku kierowania przez skarżącą grupą zajmującą się urządzeniem gier hazardowych, braku związku skarżącej ze wskazaną spółką i osobami je reprezentującymi, braku fizycznego i faktycznego uczestniczenia skarżącej w działalności wskazanej spółki i w urządzeniu gier hazardowych.
Pełnomocnik wniósł również o zobowiązanie organu I instancji do wskazania skąd posiadał wiedzę, że pod wskazanym adresem prowadzone są gry na rzekomym automacie, kto urządzał gry na rzekomym automacie, w jaki sposób pracownicy organu weszli do środka pomieszczenia, czy pomieszczenie to było zamknięte czy otwarte, o której godzinie nastąpiło wejście do lokalu przez pracowników organu, czy po wejściu do lokalu pracownicy wykonani dokumentację z wnętrza lokalu, jeśli nie to dlaczego niniejszego nie wykonali, czy do czynności wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to dlaczego tego zaniechano, czy do przeprowadzenia eksperymentu wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to dlaczego tego zaniechano, czy urządzenie było sprawne, czy miało zabezpieczenia, jeśli tak to jakie, jak je ominięto, czy wystąpiono do Prokuratury o zatwierdzenie dokonanych czynności, w jaki sposób zabezpieczono urządzenie - na okoliczność braku udziału skarżącej w toku sprawy z winy organu poprzez brak informowania o czynnościach i bezprawnego działania pracowników organu.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 7 lipca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując na wstępie, że ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa, czyli w dniu kontroli, która miała miejsce w dniu 25 czerwca 2018 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że podmiotem urządzającym gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych w lokalu przy ul. [...] w Ł. jest D.T. Jak wynika z akt sprawy, na podstawie umowy najmu z dnia 1 kwietnia 2017 r. zawartej z R.M. H.A. N. skarżąca wynajęła lokal użytkowy przy ul. [...] w Ł.. W dniu 3 kwietnia 2017 r. skarżąca podnajęła ww. lokal spółce G. lecz, jak podkreślił organ nie zmienia to faktu, że skarżąca brała czynny udział w przygotowaniu i organizowaniu gier hazardowych ww. lokalu będąc co najmniej współurządzającym, tj. zapewniła wynajęcie odpowiedniego lokalu i zajmowała się sprawami organizacyjnymi. W obu umowach wskazano, że lokal został wynajęty na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez najemcę.
Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dacie stwierdzenia naruszenia, karze pieniężnej podlega:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;
2) urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry;
3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa;
4) posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego;
5) dostawca usług płatniczych, który nie przestrzega zakazu, o którym mowa w art. 15g;
6) uczestnik gry hazardowej urządzanej bez koncesji, bez zezwolenia lub bez zgłoszenia;
7) przedsiębiorca telekomunikacyjny który nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 15f ust. 5;
8) urządzający grę hazardową, której urządzanie stanowi monopol państwa.
Stosownie do treści art. 89 ust. 4 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa:
1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi:
a) w przypadku gier na automatach -100 tys. zł od każdego automatu,
b) w przypadku gier innych niż określone w lit. a i c – 5 - krotność opłaty za wydanie koncesji lub zezwolenia.
c) w przypadku gier urządzanych bez dokonania wymaganego zgłoszenia - do 10 tys. zł;
2) w ust. 1. pkt 2 - wynosi:
a) w przypadku gier urządzanych na podstawie koncesji lub zezwolenia - do 200 tys. zł,
b) w przypadku gier urządzanych na podstawie zgłoszenia - do 10 tys. zł;
3) w ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 100 tys. zł od każdego automatu;
4) w ust. 1 pkt 5 - wynosi do 250 tys. zł;
5) w ust. 1 pkt 6 - wynosi 100% uzyskanej wygranej niepomniejszonej o kwoty wpłaconych stawek;
6) w ust. 1 pkt 7 - wynosi do 250 tys. zł;
7) w ust. 1 pkt 8 - wynosi do 500 tys. zł;
8) w ust. 3 - wynosi do 100 tys. zł.
Z redakcji cyt. art. 89 ust. 1 u.g.h. wynika, że zastosowanie sankcji w postaci kary pieniężnej wymaga łącznego spełnienia trzech przesłanek, tj. wypełnienia definicji gier na automatach w rozumieniu przepisów tej ustawy, urządzania gier bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia i ustalenia podmiotu urządzającego, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za przywołany powyżej delikt.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zgodnie z art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. W świetle art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5.
Gry na kontrolowanym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że cechę losowości ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, przy czym nieprzewidywalność taką należy oceniać według warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat warunków szczególnych (atypowych). Wykładnia użytego w art. 2 ust. 5 u.g.h. określenia "charakter losowy" pozwala twierdzić, że odnosi się ono nie tylko do sytuacji, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także do sytuacji, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla gracza, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako pochodna zaprogramowania urządzenia w określony sposób. Organy przeprowadzając postępowanie dowodowe w oparciu o unormowania zawarte w Ordynacji podatkowej są uprawnione, w sytuacji jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie do samodzielnego dokonywania ustaleń, czy dana gra jest grą na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Przez "urządzanie gier na automatach" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie, jest wystarczającym do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do takich czynności zaliczyć należy także związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach, stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych, itp.
Dokonana przez organ I instancji subsumpcja zachowania skarżącej pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest prawidłowa. Istotny jest bowiem fakt stworzenia technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia i używanie go do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, takich jak udostępnienie powierzchni lokalu pod zainstalowane urządzenia, zapewnieniu ciągłości dostępu energii elektrycznej, otwieraniu i zamykaniu lokalu, a przez to organizacji czasu urządzania gier na automatach. Dla przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 u.g.h. bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżąca nie była właścicielem kontrolowanego urządzenia, jego użytkownikiem czy konserwatorem. Zgodnie z art. 89 u.g.h., kara pieniężna może być nałożona zarówno na właściciela automatu, jak i na inną osobę, która zorganizowała przedsięwzięcie polegające na urządzeniu gier na automatach poza kasynem, w sytuacji gdy osoba taka była zaangażowana w proces urządzania gier, w tym czerpała z nich zyski. Przepis jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, urządza gry na automatach.
Skarżąca, jako dysponent lokalu doprowadziła do wstawienia do lokalu automatu do gier hazardowych, tworząc techniczne i organizacyjne warunki, które zapewniały sprawne i niezakłócone funkcjonowanie automatu do gier hazardowych, co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł. Z zapisów zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, że działalność gospodarcza prowadzona była przez skarżącą w przeważającej części dotyczyła wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. W ramach prowadzonej działalności skarżąca wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych, czynnie współpracowała z właścicielami urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier, pomimo, że jak twierdzi skarżąca podejmowane czynności sprowadzały się wyłącznie do podnajęcia lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier. Istotny jest bowiem fakt, że to skarżąca tworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające organizowanie gier hazardowych. Wyszukując właściwe lokale, spełniające określone kryteria i warunki do zainstalowania automatów do gier hazardowych, zawierając kolejne umowy wynajmu lokali pod instalację urządzeń skarżąca świadomie ignoruje przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu, czyniąc z tego procederu stałe źródło dochodu. Dysponując wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności, w związku z kolejnymi kontrolami w lokalach nie podjęła żadnych działań, by odstąpić od udziału w nielegalnym procederze urządzania gier na automatach. W lokalu przy ul. [...] w Ł. były prowadzone wielokrotnie kontrole, których efektem było zatrzymanie nielegalnie użytkowanych automatów do gier. Kontrole miały miejsce w dniach: 7 lutego 2017 r., 13 kwietnia 2017 r., 13 maja 2017 r., 30 maja 2017 r., 11 sierpnia 2017r., 2 września 2017 r., 14 stycznia 2018 r., 13 lutego 2018 r., 14 marca 2018 r., 14 kwietnia 2017r., 13 lipca 2018 r., 18 sierpnia 2018 r., 6 października 2018 r. i 15 grudnia 2018 r. Potwierdza to powtarzalność nielegalnej działalności hazardowej pomimo posiadanej wiedzy o świadomym naruszeniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że na dzień wydania niniejszej decyzji, w 46 postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez organ I instancji zostały wydane decyzje wymiarowe z tytułu urządzania nielegalnych gier hazardowych, a łączna wysokość kar pieniężnych nałożonych na skarżącą wynosi ponad 6 mln złotych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że ustalenia co do losowego charakteru gier dotyczyły stanu automatu w chwili kontroli z perspektywy umiejętności przeciętnego gracza, z jakiej należy oceniać charakter gier. Nadto, automat zajęty w toku postępowania kontrolnego eksploatowany był wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych. Rozstrzygnięcie organu I instancji zawiera jednoznaczne i przekonujące ustalenia odnośnie roli skarżącej w przypisanym urządzaniu nielegalnych gier na automatach. Przesłanką wymierzenia, w ramach obiektywnej odpowiedzialności, kary pieniężnej jest stwierdzenie naruszenia, wynikającego z ustawy obowiązku prawnego przez adresata normy prawnej. W rozpatrywanej sprawie zasadnie doszło do przypisania skarżącej deliktu, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Za chybione Dyrektor Izby Skarbowej uznał podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia art. 190 O.p. Dowody zgromadzone w rozpatrywanej sprawie, tj. eksperyment gier na automacie, czy oględziny rzeczy zostały przeprowadzone w trakcie czynności kontrolnych. Ze względu na ich charakter musiały być przeprowadzone bezzwłocznie, niezależnie od obecności osób zainteresowanych udziałem w tych czynnościach. Dowód w postaci eksperymentu procesowego na kontrolowanym automacie został przeprowadzony przed wszczęciem postępowania administracyjnego, w ramach prowadzonego postępowania karnego skarbowego i został włączony do akt sprawy postanowieniem Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 18 maja 2021 r. Skarżąca otrzymała kopie całości akt sprawy będących podstawą do wydania przez organ I Instancji zaskarżonej decyzji i miała również możliwość wypowiedzenia się odnośnie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi nie znalazł podstaw do zakwestionowania wartości dowodów, w oparciu o które organ I instancji przyjął ustalenia stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p).
W rozpoznawanej sprawie wyciągnięte przez organ celno-skarbowy wnioski są logiczne i merytorycznie uzasadnione. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do organu, który udzielił skarżącej niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawach mających związek z prowadzonym postępowaniem i zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Z powyższych przyczyn zarzuty postawione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił również, że żądanie przeprowadzenia dowodu jest jednym z elementów urzeczywistniających wyrażoną w art. 123 O.p. podatkowej zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie jednak z art. 188 O.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia. Ustalenia stanu faktycznego sprawy zostały stwierdzone na podstawie dokumentów kontroli celno-skarbowej oraz akt sprawy karnoskarbowej. Organ odwoławczy odstąpił od przeprowadzenia wnioskowanych w odwołaniu dowodów, ponieważ okoliczności, których udowodnienia żąda skarżąca nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia i zostały w sposób wystarczający stwierdzone dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy. Skarżąca miała również zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, w szczególności dostęp do akt postępowania i utrwalonego w nich materiału dowodowego, umożliwiono jej również wypowiedzenie się co do zgromadzonych dowodów.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzuciła naruszenie:
1) art. 107 § 3 k.p.a, analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 O.p., poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wszystkich przepisów i okoliczności związanych z przedmiotową sprawą w zakresie jakim lokal, w którym ujawniono automat nie był w posiadaniu skarżącej, skarżąca nie prowadziła w lokalu żadnej działalności;
2) art. 123 O.p. poprzez pozbawienie skarżącej możliwości udziału w sprawie poprzez brak powiadomienia o prowadzonych czynnościach i nie przeprowadzenie czynności wnioskowanych przez stronę, co pozbawiło stronę możliwości obrony swoich praw i udziału w sprawie;
3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 O.p. polegające w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno- Skarbowego w Łodzi z dnia 18 marca 2022 r., a także na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów oraz dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji;
4) art. 7 i art. 8 k.p.a, analogicznie ar. 187 O.p. poprzez nierozpoznanie sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w sposób wszechstronny i wyczerpujący;
5) art. 75 i art. 77 k.p.a. analogicznie art. 180, art. 188 i art. 190 O.p., poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych strony mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy organ zobligowany jest do przeprowadzenia dowodów, których żąda strona;
6) art. 107 § 3 i art. 77 § 4 k.p.a. analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 O.p. poprzez nieuzasadnione powtórzenie stanowiska organu I instancji i niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji oraz niewskazanie dowodów na których oparł się przy wydaniu rozstrzygnięcia, w szczególności organ nie przedstawił dowodów potwierdzających faktyczne prowadzenie w lokalu działalności przez skarżącą, tj. dowodów na to, że skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu, jak również nie wykazał aby skarżąca podejmowała faktyczne czynności związane z obsługą automatu, a organ wydając decyzje działa jedynie z automatu i z domniemania;
7) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej ze spółką G. polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca była posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. [...] w dniu kontroli i czerpała korzyści z gier podczas, gdy umowa podnajmu zawierała swoje elementarne postanowienia zgodne z prawem, jak również podstawowe obowiązki stron wynikające z oddania lokalu w dalszy najem, a tym samym nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że to skarżąca była urządzającym gry na automacie;
8) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca jest posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. [...], a tym samym, że ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automacie, w sytuacji gdy urządzenie to nie należało do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem urządzenia, jak również nie czerpała z niego korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 k.c., a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 u.g.h., w sytuacji gdy skarżąca była głównym najemcą lokalu, podnajmowała go zaś innemu podmiotowi, a na urządzeniu wskazani byli jego właściciele,
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
9) art. 89 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;
10) art. 89 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą cło ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca jako posiadacz zależny, podczas gdy lokal był oddany w dalsze posiadanie spółce G.;
11) art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 u.g.h;
12) art. 123 i art. 172 O.p. poprzez brak zawiadomienia strony o prowadzonych czynnościach, w tym brak zawiadomienia o zajęciu automatu w lokalu i dopuszczenia do udziału skarżącej w czynnościach, brak sporządzenia prawidłowego protokołu, brak wskazania aby automat w chwili kontroli działał, brak wykazania aby w automacie były pieniądze, brak wykazania aby automat był w ogóle sprawny, brak protokołu zajęcia środków pieniężnych które mogły być lub były w automacie jeśli automat był sprawny.
Ponadto skarżąca ponowiła w skardze wszystkie wnioski dowodowe, które sformułowane zostały w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 lipca 2022 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 18 marca 2022 r. wydane zostały z naruszeniem prawa.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.), dalej u.g.h., w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, tj. 25 czerwca 2018 r. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie do treści art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W myśl art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Zgodnie z art. 6 ust.1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2. Urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5 (art.14 ust. 1 u.g.h.).
Zgodnie z treścią art. 89 ust.1 pkt 1 i 3 u.g.h. karze pieniężnej podlega:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;
3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa;
W myśl art. 89 ust. 4 pkt 1 i 3 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa:
1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi:
a) w przypadku gier na automatach - 100 tys. zł od każdego automatu,
b) w przypadku gier innych niż określone w lit. a i c - 5-krotność opłaty za wydanie koncesji lub zezwolenia,
c) w przypadku gier urządzanych bez dokonania wymaganego zgłoszenia - do 10 tys. zł;
3) w ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 100 tys. zł od każdego automatu.
Należy zaznaczyć, że art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. samodzielnie określa działanie mające postać deliktu administracyjnego podlegającego ustalonej w nim odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i ma charakter obiektywny, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie naruszenia, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Dla stwierdzenia zatem odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 u.g.h. niezbędne jest wykazanie, że strona skarżąca urządzała gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ ustalając charakter gier urządzanych na poddanym kontroli automacie o nazwie Super Game bez numeru zasadnie stwierdził, że przedmiotowe urządzenie spełnia przesłanki automatu do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 -5 u.g.h. Z przeprowadzonego w dniu 25 czerwca 2018 r. na podstawie art. 211 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., eksperymentu procesowego przez funkcjonariuszy Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi szczegółowo opisanego w protokole z dnia 25 czerwca 2018 r., wynika, że po uruchomieniu gry na ekranie urządzenia pojawiły się wirtualne bębny, które obracały się automatycznie i samoczynnie się zatrzymywały w sposób niezależny od woli grającego. Grający nie miał wpływu na moment zatrzymania się bębnów oraz na ich końcową konfigurację. Uzyskane w grach na automacie wygrane w postaci punktów kredytowych można wypłacić lub wykorzystać do dalszych gier bez konieczności wpłaty kolejnych stawek za dalszy udział w grze. Gra na urządzeniu możliwa była jedynie po wprowadzeniu środków pieniężnych.
Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uznał, że wyniki przeprowadzonych czynności wskazują, że gry przeprowadzane na badanym urządzeniu zawierały element losowości. Grający nie posiadał bowiem wpływu na wynik gry, wygrana w grze na przedmiotowym automacie nie zależała od jego woli, wiedzy i umiejętności (zręczności), gdyż o końcowej konfiguracji gry decydował mechanizm urządzenia (tj. oprogramowanie zainstalowane w urządzeniu lub oprogramowanie dostarczane do urządzeń za pośrednictwem sieci INTERNET), a nie działanie gracza. Rola gracza sprowadzała się do zasilenia automatu środkami pieniężnymi, wybraniu stawki za jaką gra miała być prowadzona, a także do inicjowania startu gry odpowiednim przyciskiem. Materiał dowodowy potwierdza także, że urządzenie eksploatowane było w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo uznał, że gry na kontrolowanym urządzeniu wypełniały definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Zauważyć jednocześnie należy, że właściwy organ celny, prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych był uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń co do charakteru danej gry. Uprawnienie to wynikało z art. 64 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1947, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o KAS". Wskazane przepisy stanowią wprost o kompetencji funkcjonariuszy wykonujących kontrolę do dokonania oględzin oraz przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS zaistnieje niewątpliwie w sytuacji stwierdzenia, że gry odbywają się na urządzeniu, które nie zostało zarejestrowane oraz znajduje się ta jak w sprawie niniejszej w bezobsługowym lokalu niespełniającym ustawowych warunków. Zdaniem sądu nie było więc przeszkód, by skorzystać w przedmiotowym postępowaniu z dowodu w postaci eksperymentu rozegrania gier kontrolnych na ujawnionych w toku kontroli urządzeniach. W postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach, obowiązuje bowiem zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Dowód w postaci przeprowadzonego eksperymentu, tak jak wszystkie inne dowody w postępowaniu, podlegał swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.). Zdaniem sądu przedmiotowy eksperyment stanowił środek dowodowy, który najpełniej odzwierciedlał stan automatu i charakter przeprowadzanych na nim gier. Eksperyment przeprowadzony bowiem został przez funkcjonariuszy, którzy mieli bezpośrednią styczność z kontrolowanymi urządzeniem. W rozpoznawanej sprawie opis przeprowadzonego eksperymentu jest rzeczowy i spójny, a organ na jego podstawie wysnuł logiczne wnioski. Przeprowadzone na badanym urządzeniu gry kontrolne jednoznacznie wykazały ich losowy i komercyjny charakter.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym również jest, że działalność w zakresie urządzania gier na kontrolowanym automacie prowadzona była w lokalu niebędącym kasynem gry, bez zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz rejestracji automatu do gier.
Z treści art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.), urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatu), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia, czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa jest kolejną sprawą toczącą się przed tutejszym sądem, której przedmiotem jest wymierzenie D.T. (z domu Sosnowskiej - 8 maja 2021 r. wyszła za mąż i przyjęła nazwisko męża T.) kary pieniężnej za urządzanie nielegalnych gier hazardowych na automatach do gier. Dotychczas toczyło się lub toczy się kilkadziesiąt spraw ze skarg D.T. na decyzje organów celno-skarbowych o wymierzeniu kar pieniężnych za nielegalne urządzanie gier hazardowych (tj. m.in. sprawy o sygn. akt III SA/Łd 736/19, 759/19, 789/19, 945/19, 12/20, 13/20, 24/20, 104/20, 338/20, 347/20, 587/20, 588/20, 1094/20, 83/21, 188/21, 288/21, 444/21, 447/21, 667/21, 887/21, 439/22, 440/22, 443/22, 415/22, 416/22, 449/22, 403/22, 586/22 i inne). W przeważającej ilości spraw wydano wyroki oddalające skargi, w innych sprawach skargi odrzucono z powodu nieuzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skarg, zaś inne sprawy oczekują na wyznaczenie terminu posiedzenia. Analiza uzasadnień wyroków, w których skargi zostały oddalone wskazuje, że skarżąca urządzała nielegalne gry hazardowe w różnych lokalach na terenie całej Ł. (m.in. w lokalach przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...] i innych). Sposób urządzania gier hazardowych przez skarżącą był w zasadzie identyczny we wszystkich sprawach. D.T. wyszukiwała odpowiednie lokale na terenie Ł. i zawierała umowy ich najmu (dzierżawy) na dłuższy okres. Następnie, jako najemca zawierała umowy podnajmu z podmiotami, które wstawiały do lokali automaty do gier hazardowych (z reguły były to te same podmioty w różnych lokalach). W ocenie składów orzekających w wymienionych sprawach, skarżąca współurządzała w ten sposób nielegalne gry hazardowe czerpiąc z tego korzyści finansowe.
Zdaniem sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że D.T. była urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. na automacie o nazwie Super Game bez numeru w lokalu przy ul. [...] w Ł. Wskazuje na to analiza całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że pomimo nieposiadania koncesji na prowadzenie kasyna gry skarżąca stworzyła warunki umożliwiające funkcjonowanie ujawnionego automatu do gier oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych poprzez pozyskanie tytułu prawnego do lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. [...] i umożliwienie zainstalowania w tym lokalu ujawnionego automatu do gier.
Z akt sprawy wynika bowiem, że lokal przy ul. [...] w Ł. D.S. na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 1 kwietnia 2017 r. z R.M. H. A-N. wynajęła na czas nieokreślony. Następnie na podstawie zawartej w dniu 3 kwietnia 2017 r. umowy najmu zawartej pomiędzy "D." D.S. a G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. ww. lokal został podnajęty spółce G. na czas nieokreślony. Z tytułu najmu lokalu najemca zobowiązał się do zapłaty na rzecz wynajmującego czynszu w wysokości 2 275 zł miesięcznie, płatnego z dołu do 10 dnia następnego miesiąca na podstawie faktur wystawionych w przez wynajmującego. W obu wskazanych powyżej umowach zawarto zapis, że lokal został wynajęty na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez najemcę. W dniu kontroli, tj. 25 czerwca 2018 r. w lokalu znajdował się automat do gier - Super Game bez numeru włączony do sieci i gotowy do gry.
Skarżąca jako dysponent ww. lokalu zapewniała klientom lokalu swobodny dostęp do urządzenia w godzinach otwarcia lokalu. Pomimo jej twierdzeń, że czynności sprowadzały się wyłącznie do podnajęcia lokalu innemu podmiotowi i nie przyjęła na siebie żadnych obowiązków związanych z funkcjonowaniem automatu, istotny jest fakt, że to skarżąca stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia używanego do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Skarżąca wynajmując lokal przy ul. [...] w Ł., a następnie podnajmując go spółce G. celem wstawienia do lokalu automatu do gier, stworzyła techniczne i organizacyjne warunki zapewniające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie automatu do gier hazardowych.
Dokonana przez organy subsumpcja zachowania skarżącej pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest zdaniem sądu prawidłowa. Sąd podziela prezentowany już w orzecznictwie pogląd, że "istotny jest fakt stworzenia technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia i używanie go do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, takich jak udostępnienie powierzchni lokalu pod zainstalowane urządzenia, zapewnienie ciągłości dostępu energii elektrycznej, otwieraniu i zamykaniu lokalu, a przez to organizacji czasu urządzania gier na automatach (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 125/17, z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 420/18 i II GSK 429/18 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z akt sprawy wynika także, że w proceder urządzania gier przez skarżącą zaangażowany był również jej obecny mąż – M.T., który zajmował się m.in. magazynowaniem nielegalnych automatów oraz części zapasowych i zabezpieczeń do nich, ich serwisowaniem, organizował także monitoring w lokalach, w których znajdowały się automaty. Okoliczności powyższe potwierdzają znajdujące się aktach sprawy protokoły z przesłuchania w charakterze świadka – P.B., jak i samej skarżącej.
Zdaniem sądu skarżąca jedynie stwarzała wrażenie oddania spornego lokalu przy ul. [...] w Ł. w podnajem G. Spółce z o.o. z siedzibą w G., bowiem faktycznie to strona i jej mąż zajmowali się zarówno wyszukiwaniem lokali w celu wstawienia automatów do gry, jak i umieszczaniem w nich automatów oraz zapewnieniem serwisu, części i akcesoriów do urządzeń hazardowych, pomieszczeń do ich magazynowania, przy czym część tych czynności była podejmowana w taki sposób, aby odsunąć podejrzenie ich wykonywania od strony na rzecz innych podmiotów, tj. m.in. S. S.L. Oddział w Polsce, G. Sp. z o.o. czy W. Sp. z o.o. Skarżąca, wynajmując lokal przy ul. [...] w Ł., a następnie "podnajmując" innemu podmiotowi celem wstawienia do lokalu automatu do gier, stworzyła techniczne i organizacyjne warunki zapewniające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie ujawnionego automatów do gier hazardowych.
Przez "urządzanie gier na automatach" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie jest wystarczające do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do takich czynności zaliczyć należy także te związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak pozyskanie lokalu dla wstawienia do niego automatu do gier, wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, zapewnienie dostępu do energii elektrycznej, itp.
W ocenie sądu, organy celno-skarbowe wykazały istnienie przesłanek do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, D.T. wielokrotnie wynajmowała powierzchnie różnych lokali na terenie Ł. pod instalacje automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Jej zachowanie sprowadzało się do pozyskiwania różnych lokali i umożliwienia wstawienia do nich automatów do gier hazardowych. Można zatem uznać, że skarżąca zawodowo trudniła się tego rodzaju działalnością. Pozyskując lokale i umożliwiając instalowanie w nich automatów do gier tym samym urządzała nielegalne gry hazardowe.
Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje, że D.T. urządzała gry hazardowe zarówno w lokalu przy ul. [...], jak i w wielu innych punktach na terenie Ł.. Świadomie ignorowała przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu i zawierała kolejne umowy wynajmu lokali pod instalację automatów do gier. Prowadząc działalność gospodarczą świadomie we wcześniejszych i w kolejnych latach udostępniała lokale do wstawienia automatów do gier hazardowych. Działalność skarżącej polegała na wyszukiwaniu właściwego lokalu, spełniającego określone kryteria i warunki do zainstalowania automatów do gier hazardowych i z tego procederu uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Jednocześnie, dysponując wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności, w związku z kolejnymi kontrolami w jej lokalach, nie podjęła żadnych działań, by odstąpić od udziału w nielegalnym procederze urządzania gier na automatach. Była to świadoma i celowa działalność zarobkowa. Z tego procederu skarżąca uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Dodać należy, że skarżąca wielokrotnie urządzała gry hazardowe w jednym punkcie. Mimo że kontrola organów ujawniała nielegalne gry hazardowe w konkretnym lokalu i zatrzymywała automaty do gier, kolejna kontrola w tym samym lokalu po pewnym czasie stwierdzała ponownie urządzanie gier hazardowych na nowych automatach. Ponownie zatrzymywano automaty do gier, zaś kolejna kontrola w tej samej lokalizacji ujawniała nowe automaty do gier. Sytuacja taka powtarzała się po kilka razy w tym samym punkcie. W lokalu przy ul. [...] w Ł. przeprowadzono 16 kontroli, w wyniku których zatrzymano nielegalnie użytkowane automaty do gier. Kontrole miały miejsce w dniach: 7 lutego 2017 r., 13 kwietnia 2017 r., 14 kwietnia 2017 r., 13 maja 2017 r., 30 maja 2017 r., 11 sierpnia 2017 r., 2 września 2017 r., 14 stycznia 2018 r., 13 lutego 2018 r., 14 marca 2018 r., 13 lipca 2018 r., 18 sierpnia 2018 r., 6 października 2018 r. i 15 grudnia 2018 r. Potwierdza to zatem powtarzalność nielegalnie prowadzonej przez skarżącej działalności hazardowej pomimo posiadanej wiedzy o naruszeniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy trafnie uznały, że D.T. urządzała gry hazardowe w lokalu przy ul. [...] w Ł. nie posiadając koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Spełnione zatem zostały przesłanki wymierzenia jej kary pieniężnej określone w art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. W konsekwencji zarzuty skargi wskazujące na błędne przypisanie skarżącej przez organ przymiotu urządzającego gry na automacie nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest także zarzut postawiony w skardze, że wobec skarżącej nie może być wymierzona kara pieniężna, ponieważ nie była właścicielem automatu do gier ani też posiadaczem zależnym lokalu przy ul. [...] w Ł. w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. Okoliczność, że skarżąca nie była właścicielem ujawnionego w toku kontroli automatu do gier hazardowych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ istotne jest jedynie to, że współurządzała nielegalne gry hazardowe w spornym lokalu, co zdaniem sądu zostało w sposób wyczerpujący wykazane we wcześniejszych rozważaniach. Podobnie okoliczność, że skarżąca nie była posiadaczem zależnym lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ skarżąca odpowiada za swoje zachowanie polegające na nielegalnym urządzaniu gier na automacie na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a nie w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., stanowiący o odpowiedzialności posiadacza zależnego lokalu. Podstawy odpowiedzialności skarżącej nie stanowił także powołany w skardze art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., ponieważ strona nie posiadała koncesji, zezwolenia, ani nie dokonała zgłoszenia automatu, których warunki udzielenia zostały przez nią naruszone.
Niezasadny jest również zarzut skargi, że skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h., ponieważ art. 6 u.g.h. wskazuje, kto może urządzać gry hazardowe i nie ma wśród nich osoby fizycznej. Przepis art. 89 ust. 1 u.g.h., dokładnie określa, jakie podmioty podlegają karze pieniężnej w tym między innymi urządzający gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia oraz posiadacz zależny lokalu, w którym znajduje się automat do gier. Nie ma przy tym znaczenia, jakiego rodzaju jest to podmiot, a więc czy jest to osoba fizyczna, osoba prawna, czy też jeszcze inna jednostka. Skoro nielegalne gry hazardowe urządzała osoba fizyczna, to podlega karze pieniężnej, jak każdy inny podmiot. Przyjęcie poglądu przedstawionego w skardze oznaczałoby, że osoby fizyczne mogłyby urządzać nielegalne gry hazardowe bez żadnych konsekwencji pranych. Sąd nie podzielił powyższego poglądu i uznał, że zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest także zarzut skargi, że skarżąca nie urządzała gier hazardowych, a jedynie podnajęła lokal spółce G. i to spółka organizowała gry na automacie.
Jeszcze raz należy powtórzyć, że urządzaniem gier hazardowych jest także stworzenie technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie automatów do gier hazardowych, takich jak udostępnienie powierzchni lokali pod zainstalowane automaty, zapewnienie ciągłości dostępu energii elektrycznej, czy otwieranie i zamykanie lokalu. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca wyszukała odpowiedni lokal, tj. lokal przy ul. [...] w Ł. wynajęła go, a następnie podnajęła lokal spółce G. celem zainstalowania automatu do nielegalnych gier hazardowych. Analiza materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie oraz kilkunastu orzeczeń, jakie zapadły przez tutejszym sądem wskazuje, że skarżąca zawodowo trudniła się wyszukiwaniem odpowiednich lokali na terenie Ł., wynajmowaniem ich a następnie ich podnajmowaniem podmiotom wstawiającym do lokali automaty do nielegalnych gier hazardowych.
Dodać należy, że kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust.1 pkt 1 u.g.h. może zostać wymierzona więcej niż jednemu podmiotowi. Nielegalną grę hazardową może urządzać więcej niż jeden podmiot i każdy z tych podmiotów podlega karze. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, w jakim stopniu każdy z tych podmiotów przyczynił się do współurządzania gier hazardowych. W sytuacji gdy dwa lub więcej podmioty podejmują działania dotyczące zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (np. tworzenie technicznych i organizacyjnych warunków dla funkcjonowania automatów do gier hazardowych) to każdy z nich podlega karze określonej w art. 89 ust.1 pkt 1 u.g.h.
Sąd za nieuzasadniony uznał również zarzut dotyczący bezpodstawnego oddalenia wszystkich wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą.
Należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącej w odwołaniu od decyzji organu I instancji złożył wniosek o przeprowadzenie kilku różnych dowodów. Organ odwoławczy odmówił ich przeprowadzenia, zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił motywy swojego stanowiska. Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację organu tam przedstawioną. W szczególności trafnie podniesiono, że okoliczności, na które powołuje się skarżąca zostały udowodnione innymi dowodami przeprowadzonymi w sprawie i nie było potrzeby przeprowadzenia kolejnych dowodów, bądź nie miały znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności skarżącej. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organy administracji podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie uwzględnił również szeregu wniosków dowodowych zawartych w skardze o zażądanie szeregu wyjaśnień i informacji oraz o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków.
Należy zaznaczyć, że sądy administracyjne w zasadzie nie prowadzą postępowania dowodowego. Postępowanie przed sądem nie jest dalszym ciągiem postępowania dowodowego rozpoczętego przed organami administracji. Jedynie wyjątkowo sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co wynika z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przesłanki, o których mowa w wymienionym przepisie nie zostały spełnione. W związku z powyższym sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze.
W zakresie zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. podkreślić należy, że postępowaniu w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie organy celno-skarbowe nie stosują przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej, a zgodnie z art. 91 u.g.h. przepisy ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się odpowiednio również do kar pieniężnych.
Ponadto, zdaniem sądu wbrew twierdzeniom skarżącej zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, odpowiadające wymogom określonym w art. 210 § 4 O.p. W treści decyzji organ odniósł się również do argumentów i dowodów przedstawianych przez skarżącą i w sposób dostateczny wyjaśnił i wykazał, jakie zebrane dowody i poczynione na ich podstawie ustalenia przesądziły o zakwalifikowaniu automatu jako wypełniającego dyspozycję z art. 2 ust. 3-5 u.g.h., wykazując, że zachowanie skarżącej wyczerpywało ustawowe znamiona deliktu administracyjnego przewidzianego w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a w konsekwencji podlegało karze pieniężnej stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca urządzała nielegalne gry hazardowe na automacie w lokalu przy ul. [...] w Ł. bez koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Organy administracji trafnie zatem wymierzyły karę pieniężną, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
k.ż.