III SA/Łd 585/25

III SA/Łd 585/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Ewa Alberciak /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 135, art. 153 i art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2013 poz 1367
par. 7 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 5 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 roku sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 maja 2025 roku nr NS HŚ.906.5.2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 4 lutego 2025 roku o numerze 3/25.
Uzasadnienie
Decyzją z 28 maja 2025 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy lub ŁPWIS) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z 4 lutego 2025 r. w sprawie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa, wymienionej w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych u Z. K. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący).
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Zgłoszeniem z 15 czerwca 2021 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. zawiadomił Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim o podejrzeniu u strony choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa, wymienionej w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych.
Zawiadomieniem z 1 lipca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tomaszowie Mazowieckim wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia wskazanej powyżej choroby zawodowej.
W sprawie ustalono, że skarżący był zatrudniony kolejno: - od 27 marca 1984 r. do 30 kwietnia 2002 r. jako kierowca karetki pogotowia w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego w Ł., Oddział w P. (od 1 września 2002 r. Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Ł.); - od 18 lutego 2004 r. do 31 stycznia 2006 r. jako kierowca Oddziału Pomocy Doraźnej w T. w T.; - od 1 lutego 2006 r. do 31 stycznia 2007 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w T. w T. ; - od 1 lutego 2007 r. do 28 lutego 2007 r. jako kierowca Nocnej Pomocy Lekarskiej w T.w T.; - od 1 marca 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w T. w T.; — od 1 stycznia 2009 r. do 31 stycznia 2009 r. jako kierowca Nocnej Pomocy Lekarskiej i Pielęgniarskiej w Transporcie Sanitarnym w T. w T.; - od 1 stycznia 2009 r. do 5 kwietnia 2009 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w T. w T.; - od 6 kwietnia 2009 r. do 9 kwietnia 2009 r. jako kierowca w Zespołach Przewozowych w T. w T. ; - od 10 kwietnia 2009 r. do 28 maja 2010 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w T. w T. . Aktualnie przebywa na emeryturze. Ze wskazanymi powyżej. miejscami pracy wiązało się podejrzenie choroby zawodowej. Do obowiązków strony, zatrudnionej na stanowisku kierowcy w T. Sp. z o.o., należało kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi marki Renault Master (średnio połowę czasu na zmianie roboczej). Pozostały czas pracy zajmowało oczekiwanie na zgłoszenie, przygotowanie pojazdu, wypełnianie/uzupełnianie dokumentacji. Praca odbywała się w systemie zmianowym 12-godzinnym, średnio 14-16 dyżurów w miesiącu. W trakcie 12-godzinnego dyżuru pracownik spędzał średnio 3-6 godzin za kierownicą. Pracownikowi przysługiwały w trakcie dyżuru dwie regulaminowe 15-minutowe przerwy. W okresie zatrudnienia skarżący objęty był szkoleniami z zakresu BHP oraz profilaktycznymi badaniami lekarskimi, w wyniku których nie orzekano przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy pojazdu uprzywilejowanego. Brak danych dotyczących charakterystyki i chronometrażu pracy w okresie zatrudnienia skarżącego w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego w Ł. - Oddział w P.
Skarżący został poddany badaniom specjalistycznym w uprawnionej do orzekania o chorobach zawodowych jednostce orzeczniczej I-go stopnia, tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł.. W wyniku przeprowadzonych badań, analizy narażenia zawodowego, analizy przebiegu i charakteru klinicznego choroby oraz na podstawie wyników wykonanych badań i konsultacji specjalistycznych uzyskał orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa. W uzasadnieniu tegoż jednostka orzecznicza podała m.in., że w wyniku przeprowadzonych badań nie stwierdzono zmian charakterystycznych dla postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego.
4 marca 2022 r. skarżący złożył oświadczenie o zapoznaniu się w siedzibie Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Tomaszowie Mazowieckim z materiałem dowodowym w sprawie choroby zawodowej. W oświadczeniu tym strona złożyła prośbę o ponowne badanie lekarskie oraz zwróciła się o udzielenie informacji, czy przysługuje jej prawo do ponownego przeprowadzenia badania lekarskiego w jednostce badawczo rozwojowej, nie zgadzając się ze stwierdzeniem, iż wszystkie dysfunkcje są związane z wypadkiem komunikacyjnym w pracy.
10 marca 2022 r. w trakcie rozmowy telefonicznej pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Tomaszowie Mazowieckim z pracownikiem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] w Ł. nie ustalono daty odbioru przez skarżącego orzeczenia lekarskiego z 2 lutego 2022 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa.
Decyzją z 24 marca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tomaszowie Mazowieckim nie stwierdził u strony skarżącej choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa, wymienionej w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. A decyzją z 1 czerwca 2022 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 518/22, utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt II GSK 294/23, uchylił zaskarżoną decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 1 czerwca 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z 24 marca 2022 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa wymienionej w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrócił uwagę na konieczność wyjaśnienia kwestii dotyczącej dnia wysłania i doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. (dalej: "WOMP") z 2 lutego 2022 r. i następnie dokonanie oceny, czy zachowany został czternastodniowy termin do złożenia przez stronę wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, co w następstwie umożliwi wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji przekazał do jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. WOMP w Ł. wniosek strony z 4 marca 2022 r. zawierający prośbę o ponowne badanie lekarskie oraz zwrócił się o udzielenie informacji, czy stronie przysługuje prawo do ponownego przeprowadzenia badania lekarskiego w jednostce badawczo-rozwojowej.
Decyzją 4 lutego 2025 r. orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji.
Wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia prawidłowego, wszechstronnego i wyczerpującego postępowania dowodowego umożliwiającego ustalenie prawidłowego stanu faktycznego
Powołaną na wstępie decyzją z 28 maja 2025 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z 4 lutego 2025 r. w sprawie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa, wymienionej w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych. W ocenie organu odwoławczego, w świetle zebranego materiału dowodowego, złożone odwołanie jest nieuzasadnione, a co za tym idzie organ nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, gdyż materiał dowodowy wyczerpująco uzasadnia brak podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa, wymienionej w pozycji 22.2 wykazu chorób zawodowych. Odnosząc się do literatury przedmiotu w zakresie charakterystyki choroby zawodowej w postaci kostno-stawowa zespołu wibracyjnego wskazano, iż choroba taka wywołana jest miejscowym działaniem drgań mechanicznych, a jak wynika z oceny narażenia zawodowego, zawartej w orzeczeniu lekarskim z 2 lutego 2022 r. skarżący podczas wykonywania pracy jako kierowca pojazdu uprzywilejowanego w T. sp. z o.o. w okresie od 18 lutego 2004 r. do 28 maja 2012 r. nie był narażony na drgania mechaniczne (wibracje) w natężeniach przekraczających obowiązujące normatywy higieniczne. Zaznaczono przy tym, iż co prawda pracodawca nie wykonywał w trakcie zatrudnienia strony pomiarów, nie mniej jednak z opracowanej przez PPIS w Tomaszowie Mazowieckim karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 10 sierpnia 2021 r., wynika, że stanowisko kierowcy w samochodzie osobowym Renault Master przystosowane było do pracy zgodnie z homologacją pojazdu. Siedzisko było miękkie, wyprofilowane, amortyzujące wstrząsy do poziomu bezpiecznego dla kicającego. Pracownik nie był narażony na drgania mechaniczne (wibracje) w natężeniach przekraczających obowiązujące normatywy higieniczne. Ponadto jednostka orzecznicza wskazała, że z dochodzeń epidemiologicznych przeprowadzonych na stanowiskach pracy kierowców samochodów ciężarowych, wynika, że krotność NDN dla wibracji nie przekracza na tych stanowiskach 0,2 - 0,25 NDN. Według wywiadu lekarskiego, od kilku lat u badanego występują bóle odcinka L-S kręgosłupa z towarzyszącymi objawami korzeniowymi, drętwienie i bóle kończyn górnych (rozpoznano 4 wielopunktowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa - spondyloartrozę, przepuklinę jądra miażdżycowego C6-C7, deformację trzonu kręgosłupa L1 po przebytym złamaniu kompresyjnym, przewlekły zespół korzeniowy szyjny i lędźwiowo-krzyżowy). Stwierdzono również uszkodzenie stożka rotatorów stawu ramiennego prawego, zespół ciasnoty podbarkowej. Część ze stwierdzonych zmian może pozostawać w związku z przebytym w roku 2007 urazem wielomiejscowym, którego następstwami były między innymi: zwichnięcie stawu barkowego i złamanie obojczyka, żeber, trzonu kręgu L1. Jednostka orzecznicza I stopnia, tj. WOMP w Ł., orzekająca w przedmiotowej sprawie, w wydanym orzeczeniu z 2 lutego 2022 r., uznała że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego. WOMP w Ł. w swoim orzeczeniu podał m.in., że "(...) wyniki badań przeprowadzonych w Poradni Chorób Zawodowych WOMP CP-L w Ł., w tym wyniki badań czynnościowych obwodowego układu naczyniowego i obwodowego układu nerwowego nie dają podstaw do rozpoznania u badanego postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego. Wyniki badań radiologicznych oraz specjalistycznej konsultacji ortopedycznej ujawniły liczne zmiany zwyrodnieniowe w zakresie stawów kończyn górnych, obustronny PHS, zmiany entezopatyczno-zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych oraz spondyloartrozę w odcinkach szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa. Nie stwierdzono zmian charakterystycznych dla postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego (...)". Organ odwoławczy powołał następnie treść § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. oraz art. 2351 Kodeksu pracy i stwierdził, że organ wydający decyzję związany jest z treścią orzeczenia lekarskiego, które określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych, a także ocenia, czy warunki pracy miały wpływ na powstanie tego schorzenia. Takie orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organ odnosząc się do wybranego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyjaśnił, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Odnosząc się do zarzutów strony, dotyczących naruszenia art. 7 kpa, 8 kpa, 9 kpa, 77 kpa i 8la kpa oraz 2351 Kp i 2352 Kp, organ uznał je za bezzasadne, stwierdzając, że wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Nadto podkreślono, że orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydawane są na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego przez lekarzy posiadających wiedzę i doświadczenie w zakresie medycyny pracy (§ 5 ust. 1 - 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.). Zaznaczono przy tym, że wprawdzie procedura związana z rozpoznawaniem chorób zawodowych, określona we wskazanym rozporządzeniu, przewiduje w § 7 ust. 1 możliwość wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, jednakże nie oznacza to, że istnieje obowiązek prawny przeprowadzenia ponownego badania. Prawodawca dał jedynie pracownikowi (byłemu pracownikowi) prawo do takiego badania, z którego zainteresowany może, ale nie musi skorzystać, co jednak nie oznacza, że orzeczenie lekarskie wydane przez jednostkę orzeczniczą I stopnia nie jest wystarczającą i w pełni miarodajną podstawą dla wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej. Organ wskazał też, że skorzystanie z prawa do ponownego badania prawodawca ograniczył 14 dniowym terminem, którego bieg rozpoczyna się po dniu doręczenia orzeczenia zainteresowanemu. Termin ten ma charakter zawity co oznacza, że po bezskutecznym jego upływie orzeczenie jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia staje się orzeczeniem ostatecznym. Jednocześnie procedura ustanowiona we wskazanym rozporządzeniu nie przewiduje możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie tego terminu i nie odsyła do pomocniczego stosowania przed jednostkami orzeczniczymi I i II stopnia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co jest logiczne i zasadne zważywszy, iż orzeczenie lekarskie sporządzane jest przez podmiot leczniczy zewnętrzny w stosunku do organu prowadzącego sprawę i od niego niezależny, a nadto nie będący organem administracji publicznej. Organ odwoławczy wskazał również, że organ I instancji, uwzględniając wskazania sądu, zawarte w wyroku z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 517/22, przekazał do WOMP w Ł., oświadczenie skarżącego z 4 marca 2022 r. wskazujące na wolę ponownego przebadania w jednostce orzeczniczej II stopnia oraz uzupełnił zgromadzoną dokumentację o informacje, których uzyskanie zalecił WSA w Łodzi, tj. o dodatkowe wyjaśnienia WOMP dotyczące daty wysłania i odbioru przez skarżącego orzeczenia z 2 lutego 2022 r. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji przekazał do jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. WOMP w Ł. wniosek strony z 4 marca 2022 r. Po kilkukrotnej wymianie korespondencji, zmierzającej do ustalenia w jakim dniu skarżący odebrał orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022r. i czy ma ono charakter ostateczny (tj. pisma PPIS z dnia: 21 października 2024 r., 5 listopada 2024 r., 3 grudnia 2024 r., 19 grudnia 2024 r. i odpowiedzi WOMP w Ł.z 25 października 2024 r., 15 listopada 2024 r., 10 grudnia 2024 r., 31 grudnia 2024 r.) organ I instancji ustalił, że orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r. zostało wysłane listem poleconym 8 lutego 2022 r. i w tym samym dniu doręczone stronie skarżącej oraz że orzeczenie to jest ostateczne, zaś wniosek strony o ponowne badanie lekarskie złożony 4 marca 2022 r. został złożony już po upływie zakreślonego 14-dniowego terminu. W świetle tych informacji, które ŁPWIS uznaje za wiarygodne, skarżący odebrał to orzeczenie lekarskie 8 lutego 2022 r. Wiarygodność twierdzenia WOMP co do daty doręczenia stronie orzeczenia ŁPWIS wiąże z faktem, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r. zostało przez WOMP doręczone PPIS w Tomaszowie Mazowieckim 9 lutego 2022 r., zatem zachodzi zbieżność dat otrzymania tego orzeczenia przez skarżącego jak i przez organ I instancji, trudno zaś – zdaniem organu - zasadnie przyjąć, że do obu tych podmiotów orzeczenie to nie zostało wysłane w tym samym czasie. PPIS w Tomaszowie Mazowieckim zasadnie więc ustalił, iż wniosek strony skarżącej dotyczący możliwości przeprowadzenia ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia został złożony po upływie przysługującego mu 14-dniowego terminu, który to termin upłynął 22 lutego 2022 r. W tej sytuacji organ II instancji uznał orzeczenie lekarskie za ostateczne i tym samym miarodajne dla wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Dalej ŁPWIS za niezasadny uznał zarzut niedopełnienia obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, polegającego na niepoinformowaniu w sposób należyty i adekwatny do wieku i orientacji strony w zakresie zasad niniejszego postępowania, oraz o obowiązku zachowania 14-dniowego terminu do złożenia wniosku. Organ II instancji wskazał, że w orzeczeniu lekarskim Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z 2 lutego 2022 r. było zamieszczone pouczenie informujące o prawie złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia lekarskiego za pośrednictwem jednostki, w której wydano orzeczenie lekarskie. Treść tego pouczenia jest jasna i zrozumiała nawet dla osoby starszej. Organ podkreślił, że skarżący w dacie doręczenia mu orzeczenia lekarskiego miał ukończone 62 lata, a zatem nie był osobą starszą i nic nie wskazywało na to aby miał ograniczoną percepcję w stopniu nie pozwalającym mu zrozumieć zamieszczonego na orzeczeniu lekarskim czytelnego i jasnego pouczenia o sposobie i terminie składania wniosku o przeprowadzenie ponownego badania. Strona skarżąca, ani w toku postępowania przed organem I instancji, ani w załączeniu do rozpatrywanego odwołania nie przedstawiła żadnego zaświadczenia wskazującego, że znajduje się w takim stanie zdrowia, który nie pozwala jej zrozumieć tekstu jasnego pouczenia. Toteż złożenie wniosku o ponowne badanie do organu administracji, a nie do jednostki, w której wydano orzeczenie, i to po upływie zakreślonego terminu, nastąpiło z winy skarżącego, a zatem obciążają go wszystkie negatywne skutki wypływające z jego działania bądź zaniechania. ŁPWIS nie zgodził się również z zarzutem sprowadzenia do minimum wykonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego zwłaszcza, że skarżący miał możliwość, zgodnie z art. 10 § 1 kpa, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona zapoznając się 4 marca 2022 r. z dokumentacją sprawy nie zgłaszała żadnych uwag dotyczących danych zawartych w karcie oceny narażenia na jego stanowisku pracy, opracowanej przez PPIS w Tomaszowie Mazowieckim. Co istotne, dane zawarte w karcie oceny narażenia a dotyczące narażenia zawodowego w czasie zatrudnienia w T. Sp. z o.o. oraz Wojewódzkiej Stacji Ratownictwa Medycznego w Ł. uznane zostały przez jednostkę orzeczniczą I stopnia za wystarczające do wydania orzeczenia lekarskiego. Organ nie podzielił również zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy. Wskazując na wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 marca 2023 r., sygn. III SA/Kr 1891/22, wskazano, iż ani PPIS w Tomaszowie Mazowieckim, ani ŁPWIS nie mają możliwości merytorycznej weryfikacji orzeczenia lekarskiego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zaskarżyła powyżej wskazane rozstrzygnięcie w całości, zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 9 k.p.a. przejawiające się powieleniem i zignorowaniem niedopełnienia przez organ I instancji obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, polegającym na niepoinformowaniu strony w sposób należyty i adekwatny do wieku i orientacji w zakresie przebiegu postępowania, o obowiązku zachowania 14-dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne badanie, przy jednoczesnym pouczeniu o konsekwencjach niezachowania przedmiotowego terminu;
b) art. 7 kpa i art. 77 k.p.a. polegające na braku poczynienia prawidłowych ustaleń w sprawie i danie wiary twierdzeniom jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. WOMP w Ł., iż skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania, które - jak można wywnioskować z analizy całej korespondencji organu prowadzącego postępowanie w I instancji z WOMP w Ł. - nie wynika z żadnego posiadanego przez tę jednostkę dokumentu, o czym świadczy chociażby informacja, iż z jednej strony odpis opinii został wysłany listem poleconym 8 lutego 2022 r., a z drugiej strony, że skarżący miał tę korespondencję w tym dniu odebrać, co nie byłoby w ogóle możliwe i co wprost świadczy o braku jednoznacznej informacji i potwierdzenia, kiedy skarżącemu została faktycznie doręczona opinia i od kiedy powinien być liczony termin do złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania, tym samym niezasadne było ustalenie, iż termin ten miałby upłynąć w dniu 22 lutego 2022 r., gdyż pismo nadane listem poleconym 8 lutego 2022 r. mogłoby być odebrane dopiero 22 lutego 2022 r., a tym samym termin do złożenia wniosku o ponowne badanie mógł upłynąć w dniu 8 marca 2022 r.;
c) art. 81a k.p.a. polegające na pogwałceniu zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, poprzez uznanie, że skarżący otrzymał 8 lutego 2022 r. opinię, od której to daty miał liczyć się 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania, podczas gdy z informacji i dokumentacji posiadanych przez jednostkę orzeczniczą ten termin nie wynika, a wręcz jednostka orzecznicza wprost wskazuje na fakt, iż 8 lutego 2022 r. opinia została dopiero wysłana do skarżącego listem poleconym, co wprost wykluczało ustalenie, że w tym samym dniu skarżący otrzymał przedmiotową opinię, należało zatem wątpliwość tę rozstrzygnąć na korzyść skarżącego poprzez ustalenie, że skoro w dniu 8 lutego 2022 r. opinia została nadana listem poleconym na adres skarżącego i brak jest jednoznacznego dokumentu stwierdzającego datę odbioru tej opinii, to należało przyjąć, iż był to ostatni możliwy dzień odbioru przesyłki, tj. nie wcześniej niż 22 lutego 2022 r. i dopiero od tego dnia powinien być liczony 14-dniowy termin na złożenie wniosku o ponowne badanie, który nie powinien upłynąć wcześniej niż 8 marca 2022 r., a więc złożony przez skarżącego w dniu 4 marca 2022 r. wniosek o ponowne badanie był wnioskiem złożonym w terminie.
2) w konsekwencji wskazanych powyżej naruszeń organ I instancji i w ślad za nim również organ II instancji pozbawił skarżącego prawa do rzetelnego i prawidłowego rozpoznania jego sprawy, w tym prawa do przeprowadzenia ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 28 maja 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z 4 lutego 2025 r. oraz przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych powyżej przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma okoliczność, iż była ona już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, tj.: a tenże sąd wydał w tej sprawie wyrok 9 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 518/12. Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku. Przy czym "w zakresie oceny prawnej mieści się krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie zdaniem tego sądu zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się tak do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego" (tak NSA [w:] w wyroku z dnia 15 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 1560/97, Lex/el nr 41916 , a także wskazane tam poglądy T. Wosia). Zatem ocena prawna, o której stanowi art. 153 p.p.s.a., może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W judykaturze podkreśla się przy tym, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. np. wyrok NSA oraz z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, opubl. w: CBOSA, na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/38C8B152AE oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97, Lex/el nr 47848, w tym ostatnim wyroku NSA podkreślił, iż to, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji oznacza, ze niezastosowanie się przez organ administracji do oceny prawnej sądu musi skutkować uchyleniem decyzji). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania" – tak w wyroku NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, opubl. w: CBOSA na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/C2ADDC5EAB. Nadto, stosownie do art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż rolą sądu obecnie kontrolującego zaskarżoną doń decyzję ŁPWIS z 28 maja 2025 r. jest ponowna ocena wydanej w sprawie decyzji z uwzględnieniem wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Łodzi z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 518/22. W tym zakresie, a więc oceniając zastosowanie się przez organy do zaleceń WSA zawartych w powyżej wskazanym, poprzednio wydanym w niniejszej sprawie wyroku, zdaniem sądu kontrolującego zaskarżoną obecnie decyzję z 28 maja 2025 r., przyjąć należy, że organy nie w pełni zastosowały się do tych zaleceń. O ile bowiem przeprowadziły one ponowne postępowanie w zakresie konieczności ustalenia dnia, w którym doszło do doręczenia skarżącemu orzeczenie WOMP z 2 lutego 2022 r., to jednak zebrane w sprawie dowody nie dawały podstaw do uznania za prawidłowe poczynionych w tym zakresie ustaleń i wniosków.
Przede wszystkim podkreślić należy, że w wyroku z 9 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 518/22 WSA w Łodzi wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji wydały swoje rozstrzygnięcia opierając się na treści orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł.z 2 lutego 2022r. stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego postać kostno-stawowa. Organy uznały, że orzeczenie to jest ostateczne, gdyż strona nie złożyła w wymaganym przepisami prawa 14-dniowym terminie wniosku o ponowne przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Sąd dokonując kontroli wydanego rozstrzygnięcia uznał, że kwestia, czy skarżący złożył, czy też nie złożył taki wniosek w określonym przepisami prawa 14-dniowym terminie nie została jednak dokładnie wyjaśniona. W niniejszej sprawie orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy zostało wydane 2 lutego 2022 r., zaś skarżący 4 marca 2022 r. złożył wniosek o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą gdyż uważał, że występuje u niego choroba zawodowa pod postacią zespołu wibracyjnego. Sąd wskazał, że wprawdzie we wniosku prosił o przeprowadzenie ponownego badania przez WOMP lecz jest rzeczą oczywistą, że ponowne badanie przeprowadza jednostka orzecznicza II-go a nie I–go stopnia. W związku z tym wniosek skarżącego należało potraktować jako wniosek o przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II-go stopnia. Sąd wyjaśnił przy tym, że nie ma znaczenia okoliczność, iż wniosek strony z 4 marca 2020 r. został złożony w organie I instancji, a nie w jednostce orzeczniczej I stopnia. Obowiązkiem organu I instancji było bowiem przekazanie tego wniosku do jednostki orzeczniczej I stopnia celem nadania mu dalszego biegu. Zatem w sytuacji, gdy 4 marca 2022 r. skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą, to należało wyjaśnić, czy wniosek ten został złożony w wymaganym przepisami prawa 14-dniowym terminie. Organ administracji I instancji próbował to wyjaśnić w rozmowie telefonicznej z pracownikiem WOMP 10 marca 2022 r. Z notatki urzędowej sporządzonej z tej rozmowy wynika, że pracownica WOMP poinformowała, że nie jest w stanie podać daty doręczenia stronie orzeczenia lekarskiego z 2 lutego 2022 r. oraz, że skarżący nie składał w WOMP wniosku o przeprowadzenie ponownego badania. W oparciu o treść tej notatki organy administracji obu instancji uznały, że wniosek o ponowne badanie skarżącego został złożony po upływie wymaganego 14-dniowego terminu, a więc uznały, iż orzeczenie WOMP jest ostateczne i wydały swoje rozstrzygnięcia opierając się na treści tego orzeczenia. Tymczasem sąd stwierdził, że kwestia czy skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą w wymaganym terminie, czy też po upływie tego terminu nie została wyjaśniona. Przede wszystkim organy administracji nie wyjaśniły sposobu i daty doręczenia skarżącemu orzeczenia z 2 lutego 2022 r. Z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie wynika, że orzeczenie WOMP doręczono mu przesyłka pocztową, choć nie pamiętał którego to było dnia. Nadto skarżący wyjaśnił, że była to przesyłka polecona, gdyż kwitował doręczycielowi jej odbiór. Sąd wskazał, iż w sytuacji, gdy orzeczenie WOMP doręczono skarżącemu za pośrednictwem poczty przesyłką poleconą to obowiązkiem organów było ustalenie, którego dnia miało miejsce to doręczenie. Organy tego jednak nie ustaliły. Nie wiadomo zatem, czy wniosek o ponowne badanie został złożony w wymaganym terminie, czy też po jego upływie. Sąd nie zgodził się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej doń decyzji, że skoro orzeczenie WOMP wydano 2 lutego 2022 r. zaś skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania 4 marca 2022 r. to musiał zostać uchybiony 14-dniowy termin o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. W ocenie sądu pogląd taki nie ma jednak racjonalnego uzasadnienia, gdyż nie wiadomo którego dnia doręczono skarżącemu wskazane orzeczenie lekarskie. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że orzeczenie WOMP wysłano stronie przykładowo w połowie lutego 2022 r., a jego doręczenie miało miejsce kilka dni później. A to oznaczałoby, że wniosek z 4 marca 2022 r. mógł zostać złożony w wymaganym terminie. Okoliczność którego dnia doręczono skarżącemu orzeczenie WOMP nie została więc zdaniem sądu wyjaśniona. Przy czym w ocenie sądu wyjaśnienie tej okoliczności ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem gdyby okazało się, że wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego został złożony w wynikającym z przepisów 14-dniowym terminie, to skarżący zostałby przebadany przez jednostkę orzeczniczą II-go stopnia i wydane zostałoby orzeczenie tej jednostki. Przy czym mogłoby się ono różnić od orzeczenia z 2 lutego 2022 r. Sąd dodał również, że skarżący nie zgadza się z treścią orzeczenia WOMP i przysługuje mu prawo do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II-go stopnia o ile zachowa termin do złożenia takiego wniosku. Istotne jest zatem ustalenie czy strona złożyła taki wniosek w terminie określonym w § 7 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły bowiem, którego dnia doręczono skarżącemu orzeczenie WOMP z 2 lutego 2022 r., a co za tym idzie czy jego wniosek o przeprowadzenie ponownego badania został złożony w wymaganym 14-dniowym terminie. Wobec powyższego sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim. Wskazał on przy tym, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania sądu, a w szczególności wyjaśnić, którego dnia wysłano skarżącemu orzeczenie WOMP z 2 lutego 2022 r. oraz którego dnia doręczono je skarżącemu uwzględniając okoliczność, że według oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie kwitował on odbiór tej przesyłki. Po ustaleniu daty doręczenia orzeczenia należy dokonać oceny, czy skarżący zachował 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania. Dalej sąd w wyroku z 9 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 518/22 wskazał, iż w zależności od wyników tej oceny należy podjąć dalsze czynności procesowe, a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Zauważyć należy, że wyrok ten został zaskarżony do NSA, który wyrokiem z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 294/23 oddalił skargę kasacyjną ŁPWIS.
W ocenie sądu rozpoznającego skargę na decyzję ŁPWIS z 28 maja 2025 r., w niniejszej sprawie organy administracji nie wyjaśniły w sposób prawidłowy oraz zgodny ze wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku z 9 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 518/22 okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy organ podjął czynności konieczne do ustalenia doręczenia skarżącemu orzeczenia WOMP z 2 lutego 2022 r., albowiem w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji przekazał do jednostki orzeczniczej I-go stopnia, tj. WOMP w Ł. wniosek strony skarżącej z 4 marca 2022 r. A następnie, po kilkukrotnej wymianie korespondencji zmierzającej do ustalenia, w jakim dniu skarżący odebrał orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r. i czy ma ono charakter ostateczny, organ I instancji ustalił, że orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r. zostało wysłane listem poleconym 8 lutego 2022 r. Organy stwierdziły przy tym, że w tym samym dniu orzeczenie to zostało doręczone stronie skarżącej, a tym samym jest ono ostateczne, zaś wniosek skarżącego o ponowne badanie lekarskie złożony 4 marca 2022 r. został złożony po upływie zakreślonego przepisami 14-dniowego terminu. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji uznał zatem za słuszne twierdzenie organu I Instancji, iż skarżący odebrał wskazane orzeczenie lekarskie 8 lutego 2022 r. Wniosek w zakresie daty doręczenia stronie orzeczenia z 2 lutego 2022 r. ŁPWIS wyprowadził z faktu doręczenia przez WOMP tegoż orzeczenia PPIS w Tomaszowie Mazowieckim w dniu 9 lutego 2022 r., i wobec tego przyjął, iż zachodzi zbieżność dat otrzymania tego orzeczenia przez skarżącego jak i przez organ I instancji i tym samym zdaniem organu trudno zasadnie przyjąć, że do obu tych podmiotów orzeczenie to nie zostało wysłane w tym samym czasie. W tym stanie rzeczy organy uznały, że wniosek strony skarżącej dotyczący możliwości przeprowadzenia ponownego badania w jednostce orzeczniczej II-go stopnia został złożony po upływie przysługującego jej 14-dniowego terminu, który to termin, upłynął 22 lutego 2022 r. Organ II instancji wskazał także, iż biorąc pod uwagę oświadczenie WOMP, że orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r. zostało doręczone stronie 8 lutego 2022 r., orzeczenie to należy uznać za ostateczne i tym samym miarodajne dla wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.
Z powyżej przywołanym stanowiskiem organu nie można się zgodzić. Przede wszystkim należy podkreślić, że w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy organ błędnie uznał datę 8 lutego 2022 r. jako dzień doręczenia skarżącemu orzeczenia WOMP z 2 lutego 2022 r., co z kolei skutkowało błędnym przyjęciem, iż wniosek strony o przeprowadzenie ponownego badania został złożony po terminie.
Przede wszystkim wskazać należy, iż załączona do pisma z 10 grudnia 2022 r., znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (karta 123), kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (karta bez numeru, znajdująca się między kartą 123, a kartą 122), na którą powołuje się organ, nie może stanowić dowodu doręczenia stronie przedmiotowego orzeczenia WOMP z 2 lutego 2022 r., albowiem ze wskazanej kopii potwierdzenia odbioru nie wynika, co stanowiło przedmiot doręczenia we wskazanej przesyłce poleconej. Ponadto, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji niewątpliwie istnieje własnoręczny podpis, niemniej jednak brak jest podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że został on złożony przez skarżącego – jest to bowiem podpis nieczytelny. W aktach administracyjnych brak więc niebudzącego żadnych wątpliwości dowodu doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego z 2 lutego 2022 r. Zatem wątpliwości w tym zakresie organ w niniejszym postępowaniu nie usunął, w sposób nieuprawniony przyjmując, że wskazana powyżej kserokopia potwierdzenia odbioru (karta bez numeru, znajdująca się między kartą 123, a kartą 122) udowadnia, iż po pierwsze, dotyczyła ona doręczenia orzeczenia lekarskiego z 2 lutego 2022 r. oraz, po drugie, że została ona odebrana przez stronę. Na marginesie wskazać również w tym miejscu należy, że wypełnione druki potwierdzenia odbioru Poczty Polskiej, tzw. "żółte zwrotki", nie mają przymiotu dokumentów urzędowych. Jako dokument urzędowy kwalifikowane jest jedynie zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji w zakresie doręczania pism sądowych, tzw. "białe zwrotki", gdyż zawierają one wszystkie wymagane przepisami prawa elementy. Jedynie zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo Pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 366 ze zm.), potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez operatora wyznaczonego oraz wydruk potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych lub przekazów pocztowych mają moc dokumentów urzędowych. (por. np. postanowienie Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 24 maja 2021 r., sygn. akt II Co 591/21, Lex/el nr 3210258).
Całkowicie nieuprawnione były przy tym wnioski organu zmierzające do wykazania, że skoro przedmiotowe orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r. zostało przez WOMP doręczone PPIS w Tomaszowie Mazowieckiem 9 lutego 2022 r., to zachodzi zbieżność dat otrzymania tego orzeczenia przez skarżącego, jak i organ I instancji. O ile korespondencja zawierająca przedmiotowe orzeczenie została skierowana do doręczenia listem poleconym w dacie 8 lutego 2022 r., co nie było w niniejszej sprawie kwestionowane, to brak jest jakichkolwiek podstaw do czynienia wniosków, iż korespondencja ta została odebrana przez skarżącego w tej samej dacie. Okoliczności w tym zakresie nie znajdują oparcia z zebranym w sprawie materiale dowodowym, tj. nie wynikają one: zarówno - jak już wcześniej wskazano – z załączonej do pisma z 10 grudnia 2024 r. kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji (karta bez numeru, znajdująca się między kartą 123, a kartą 122 akt administracyjnych), jak również nie mogą stanowić podstawy do czynienia w powyższym zakresie wniosków - wbrew twierdzeniu organu - oświadczenie WOMP o doręczeniu orzeczenia.
Sąd uznał, że organy pochopnie przyjęły, iż skarżącemu skutecznie doręczono 8 lutego 2022 r. orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r.. Jak już wcześniej wskazano analiza akt administracyjnych i znajdującego się w nich dowodu doręczenia (tzw. "żółtej zwrotki" znajdującej się między kartą 123, a kartą 122 akt administracyjnych) nie potwierdza jednoznacznego stanowiska organów w tym zakresie. Przede wszystkim nie wiadomo co zawierała korespondencja, której dotyczy zwrotne potwierdzenie odbioru opatrzone datą 8 lutego 2022 r. Na dokumencie tym nie ma żadnej informacji w tym względzie, tj. ani symbolu sprawy ani opisania, że korespondencja zawiera przedmiotowe orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r. Trudno zatem zweryfikować stanowisko organów, że wskazane zwrotne potwierdzenie odbioru dotyczy przesłanego stronie skarżącej orzeczenia lekarskiego z 2 lutego 2022 r. Dodatkowo doręczyciel nie wskazał kim jest osoba, która potwierdziła – jak wynika ze wskazanej kserokopii - "własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki/kwoty przekazu" – podpis jest bowiem nieczytelny i brak jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela, z której by wynikało komu doręczono przesyłkę. Wobec powyższego, w ocenie sądu, o ile skierowanie do skarżącego przesyłki z tzw. "żółtą zwrotką", samo w sobie nie przesądza jeszcze oczywiście o wadliwości doręczenia, podobnie jak brak zamieszczenia na przesyłkach numerów, znaków czy sygnatur przesyłanych przez organy pism, to w świetle okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności wobec braku jakiejkolwiek informacji, iż przesyłka ta zawierała orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r., oraz wobec wątpliwości w zakresie osoby, który złożyła podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - doręczenie to budzi poważne wątpliwości i tym samym nie dawało podstaw do poczynienia na tej podstawie kategorycznych wniosków o faktycznym odebraniu przez stronę przedmiotowego orzeczenia lekarskiego w dacie wskazanej na potwierdzeniu odbioru korespondencji, tj. 8 lutego 2022 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że sąd stoi na stanowisku, iż adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości powinny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym (por. np. postanowienie NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 1761/11 – opublikowane (w:) https://cbois.nsa.gov.pl/doc/4BDC353A46). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepisy dotyczące doręczeń pism (w tym także decyzji i postanowień) stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Zatem nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego środka zaskarżenia od wydanego rozstrzygnięcia. Wszelkie nieprawidłowości w zakresie doręczeń powinny więc obciążać organy administracji publicznej i nie powinny być interpretowane na szkodę jednostki (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2259/12; wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2734/14; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 3/08 –wszystkie dostępne [w:] CBOSA, na stronach internetowych: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/644993222C ; https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/EA52BD0276 ; https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/86DF0D1DCB ).
W powyżej wskazanych okolicznościach faktycznych sprawy brak jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu potwierdzające datę doręczenia stronie przedmiotowego orzeczenia lekarskiego z 2 lutego 2022 r. nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, iż uchybiła ona terminowi do złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzecznicza II stopnia. W ocenie sądu nawet ustalenie, iż 8 lutego 2022 r. nadano do strony przedmiotowe orzeczenie lekarskie z 2 lutego 2022 r., to w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i przyjmując najkorzystniejszą dla strony skarżącej fikcji doręczenia przesyłki, która następuje po jej dwukrotnym awizowaniu i braku jej odbioru w terminie 14-dni od daty pierwszego awizo, ostatnim możliwym dniem odbioru korespondencji był 22 lutego 2022 r. i dopiero od tego dnia powinien być liczony 14-dniowy termin na złożenie wniosku o ponowne badanie, a który – jak słusznie dostrzegł pełnomocnik strony - nie powinien upłynąć wcześniej niż 8 marca 2022 r., a więc złożony 4 marca 2022 r. wniosek skarżącego był wnioskiem złożonym w terminie. Przy czym w niniejszej sprawie brak jakiegokolwiek dowodu pozwalającego przyjąć w jakiej dacie doręczono stronie skarżącej orzeczenia lekarskie z 2 lutego 2022 r., a co za tym idzie w tym stanie rzeczy należało uznać, w ocenie sądu, iż wniosek skarżącego z 4 marca 2022 r. został złożony w wymaganym przepisami prawa 14-dniowym terminie.
Sąd stwierdził, że nie można przy tym zgodzić się z pełnomocnikiem strony, że skarżący został nieprawidłowo pouczony o terminie do złożenia wniosku o ponowne badanie. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ w sposób prawidłowy pouczył skarżącego, iż wniosek o ponowne badanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniosek taki został zresztą złożony przez skarżącego, co niewątpliwie potwierdza prawidłowość pouczenia.
Sąd za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 81a k.p.a. polegający na pogwałceniu zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony. Przepis ten ma bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia i w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Niniejsza sprawa dotyczy ustalenia choroby zawodowej u osoby fizycznej i rozstrzygnięcie tej kwestii (w tym postępowaniu) nie nakłada na skarżącego obowiązku lub ograniczenia, nie odbiera też stronie skarżącej uprawnienia.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organy administracji publicznej zobowiązane są uwzględnić stanowisko sądu. Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny wyeliminować wskazane wyżej nieprawidłowości, a w szczególności umożliwić skarżącemu skorzystanie z przysługującemu mu prawa do przebadania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia i wdania przez te jednostkę orzeczenia w przedmiocie choroby zawodowej.
a.kr