III SA/Łd 584/22

III SA/Łd 584/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Paweł Dańczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2015 poz 187
par. 13 zo
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Dnia 8 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 29 czerwca 2022 roku nr 29/06/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 czerwca 2022 r. nr 29/06/2022 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi po rozpatrzeniu zażalenia A.C. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i modernizacji Rolnictwa w Sieradzu z 6 czerwca 2022 r. nr BP092.8110.7.2022.DS/PO o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej w sprawie z wniosku o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) - zwanej dalej k.p.a., art. 10 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505), § 2 ust. 1 pkt 6, § 13zo ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187) .
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
31 maja 2022 r. strona nadała listem poleconym wniosek o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu 1 czerwca 2022r.
6 czerwca 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej.
W zażaleniu skarżąca podniosła, że 31 maja 2022 r., czyli ostatniego możliwego dnia na złożenie wniosku w ramach wsparcia bezpośredniego, system elektroniczny eWniosek prowadzony przez ARiMR praktycznie nie działał, dlatego nie mogła złożyć wniosku. Nie mogła też złożyć wniosku o pomoc finansową na dofinansowanie do zakupu w okresie 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe zawierające magnez, ponieważ ARiMR odmawiała przyjęcia tegoż wniosku bez uprzedniego złożenia wniosku w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Udało się przesłać wniosek w ramach wsparcia bezpośredniego dopiero w godzinach popołudniowych i wtedy postanowiła przesłać wniosek o pomoc finansową na dofinansowanie do zakupu w okresie 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych. Skarżąca była pewna, że zapisane w art. 57 § 5 k.p.a. prawo zachowania terminu poprzez nadanie w terminie wniosku przesyłką pocztową za pośrednictwem Poczty Polskiej będzie uznane przez ARiMR tym bardziej, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania ARiMR wydaje na podstawie k.p.a., a do ustalenia terminu już te przepisy nie obowiązują.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.), Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo.
Organ wskazał, że zgodnie z § 13zo ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: który do dnia złożenia wniosku o tę pomoc złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r.
- na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego.
4. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.
Organ podniósł, że z treści § 13zo ust. 3 rozporządzenia wprost wynika, że za datę złożenia wniosku uznaje się datę jego wpływu do biura powiatowego. Dyrektor ŁOR ARiMR wyjaśnił, że strona nadała wniosek listem zwykłym w dniu 31 maja 2022 r. Daty nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 31 maja 2022 r. nie można uznać za datę wpływu do Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu. Wniosek wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu w dniu 1 czerwca 2022 r., tj. po terminie.
Organ odwołał się do treści art. 57 § 5 k.p.a. i wskazał, że termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej ma charakter materialnoprawny, nie podlega zatem przywróceniu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej mówiąc, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności (por. wyrok WSA w Lublinie z 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13). Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku po 29.04.2022 r. nie wszczyna się postępowania i pomoc nie zostanie przyznana.
Zgodnie z informacją opublikowaną na stronie internetowej ARiMR " Wniosek o udzielenie pomocy składa się raz w nieprzekraczalnym terminie do 31 maja 2022 r. w Biurze Powiatowym ARiMR właściwym ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. W przypadku wpływu wniosku po 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy." https://www.gov.pl/web/arimr/nawozy2022-pomoc-publiczna
Organ odwołał się także do instrukcji wypełniania wniosku znajdującego się na stronie ARiMR.
Dyrektor przyjął, że zarówno przepisy rozporządzenia, jak i opublikowana przez ARiMR informacja o warunkach ubiegania się o przyznanie pomocy oraz instrukcja wypełniania przedmiotowego wniosku w sposób jasny i precyzyjny wskazują, że wniosek składa się do 31.05.2022 r., zaś za datę złożenia wniosku uważa się datę wpływu tego wniosku do Biura Powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Z uwagi na charakter terminu (termin materialny) złożenia wniosku po terminie skutkuje odmową wszczęcia postępowania. Z tego względu uzasadnione było wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a.
W skardze A.C. zarzuciła naruszenie:
- art. §13 zo ust. 3 i 4 rozporządzenia RM z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych lub Wspólnej Polityki Rolnej łub w zakresie objętym działaniem administracji rządowej - rybołówstwo w związku z art. 57 § 5 pkt 1 i 2 k.p.a. przez niezastosowanie właściwych reguł kolizyjnych i nadanie pierwszeństwa i zastosowanie normy niższego rzędu rozporządzenia- pozostającej w sprzeczności z normą wyższego rzędu.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I stopnia celem ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym według norm przepisanych.
Strona podniosła, że wykładnia organu opiera się na dosłownym brzmieniu przepisu rozporządzenia - §13 zo ust. 3. Przepis ten nie pozostaje poza systemem prawa i winien być wykładany zgodnie z regułami kolizyjnymi. Pozostaje w sprzeczności z art. 57 § 2 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z regułą lex posterior inferior non derogat legi priori superiori nie może być stosowany przy obliczaniu terminu złożenia wniosku w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę w oparciu o wyżej przywołane kryteria sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada bowiem przepisom prawa.
Należy zaznaczyć, iż niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Kontroli sądu zostało poddane kończące postępowanie postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu przez skarżącą w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły art. 61a § 1 k.p.a. oraz § 13zo ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter rozstrzygnięcia formalnego (por. Piotr Przybysz Komentarz aktualizowany do art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX). Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty.
Z art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Drugą sytuacja, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem takie których ustalenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 2050/19 LEX nr 3036930, z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13 oraz z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 693/17 LEX nr 2394062). Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn", z powodu których postępowanie nie może być wszczęte utożsamia się z okolicznościami, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygniecie albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania Taką przyczyną może być także złożenie wniosku o wszczęcie postępowania po określonym w przepisach prawa materialnego terminie na jego złożenie (por. wyrok WSA w Szczecinie z 18.04.2018 r., sygn. akt I SA/Sz 207/18 LEX nr 2494121).
W ocenie sądu zasadne było stanowisko organów obu instancji, że w sprawie zaistniała druga z wymienionych w art. 61a § 1 k.p.a. przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, tj.: postępowanie z wniosku skarżącej nie mogło być wszczęte z powodu upływu terminu przewidzianego dla złożenia wniosku na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
Zgodnie z § 13zo ust. 1 Rozporządzenia, w 2022 roku Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014,
3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19,
4) który do dnia złożenia wniosku o tę pomoc złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r.
- na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów.
Zgodnie z § 13zo ust. 2 Rozporządzenia, pomoc powyższa jest przyznawana:
1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 7-9.
Wniosek producent rolny składa raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego (§ 13zo ust. 3 Rozporządzenia). W przypadku złożenia wniosku po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy (§ 13zo ust. 4 Rozporządzenia).
W tym miejscu zaznaczyć należy, że stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był sporny. Przyczyną odmowy wszczęcia postępowania było stwierdzenie, że skarżąca A.C. uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Z akt sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wniosek skarżącej został nadany na poczcie 31 maja 2022 r., zaś wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 1 czerwca 2022 r., a zatem po upływie terminu na jego złożenie, co wyraźnie wynika z § 13zo ust. 3 i 4 Rozporządzenia, który stanowi, że za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego.
W ocenie sądu nie ma racji skarżąca, zarzucając organom naruszenie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że pojęcie "termin" jest określeniem wieloznacznym, może być rozumiany jako ściśle określona data (jak w sprawie niniejszej) lub określony przedział czasowy, okres na dokonanie konkretnej czynności. Przepisy zawarte w rozdziale 10 k.p.a. - "Terminy", w szczególności powołany przez stronę w skardze art. 57 k.p.a., dotyczą terminów rozumianych jako okres, w którym należy dokonać jakiejś czynności np.: wnieść odwołanie od decyzji. Regulacje te odnoszą się wyłącznie do terminów ustanowionych treścią k.p.a. (por. dor. hab. R. Stankiewicz w Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz R. Hauser, M. Wierzbowski, C.H. Beck, wydanie 5, str. 562-563). Przepisy te nie dotyczą terminów materialnoprawnych, rozumianych jako określonej chwili, wyznaczonych do dokonania określonej w nich czynności w celu urzeczywistnienie przysługującego stronie uprawnienia.
Nadto w sprawie nie ma zastosowania ogólny przepis zawarty w art. 57 k.p.a., określający sposób obliczania terminu proceduralnego wyznaczonego innymi przepisami k.p.a. bowiem jego stosowanie wyłącza wprost przepis szczególny tj. § 13zo ust. 3 zd. 2 Rozporządzenia. Pomoc producentom rolnym, którym zagraża utrata płynności finansowego w związku z epidemią COVID – 19 została wprowadzona w rozporządzeniu Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – zmianą tego rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 roku (Dz. U. z 2022 r. poz. 642). Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. 2019, poz. 1505 ze zm.). W tej ustawie określone zostały szczególne zasady prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawach z zakresu właściwości Agencji. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli przepis ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zatem przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji z zakresu właściwości Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa tylko, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przykładem przepisów odrębnych, wykonawczych jest § 13zo ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wydanego na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 4 ust. 6 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przepis ten w sposób samodzielny wyznacza określony wskazanym w nim dniem kalendarzowym termin materialnoprawny na dokonanie czynności polegającej na złożeniu wniosku o dofinansowanie, wskazując równocześnie, że o jego zachowaniu decyduje wpływ wniosku do organu przed upływem tej daty.
Z uwagi właśnie na odrębną regulację dotyczącą daty skutecznego złożenia wniosku wynikającą z § 13zo ust. 3 Rozporządzenia, przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. nie znajdował w sprawie zastosowania. Ta szczególna regulacja mająca, jak wskazano powyżej, swoje umocowanie w przepisach ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie narusza w ocenie sądu art. 87, ani art. 92 ust. 1 Konstytucji.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że termin na złożenie wniosku o dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, jest terminem nieprzekraczalnym. Termin ten ma charakter materialnoprawny. Prawidłowo zatem w zaskarżonym postanowieniu organ wywiódł, że termin na złożenie przedmiotowego wniosku ma charakter materialny, prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Skutkiem upływu terminu materialnego jest wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Termin taki ogranicza w czasie możliwość dochodzenia (lub innej realizacji) prawa podmiotowego. Jak wskazuje się w doktrynie "uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu", (vide: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 9, wyd. C.H. Beck, str. 336). Z tego względu materialny charakter terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie powoduje, że jego upływ skutkuje wygaśnięciem bądź niemożnością dochodzenia przed organem administracji roszczenia o przyznanie płatności. Prawidłowo zatem organy - w oparciu o art. 61a §1 k.p.a. - odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącej.
Końcowo wskazać jeszcze należy, że przepisy prawa nie wprowadzają możliwości obrony przed skutkami prawnymi uchybienia terminowi materialnemu. Prawidłowo także w kontrolowanym postanowieniu organ II instancji wskazał, że terminy o charakterze materialnoprawnym nie podlegają przywróceniu na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przywróceniu mogą podlegać jedynie - w przypadku ich uchybienia - terminy procesowe. Jedyną normą umożliwiającą przywrócenie terminu materialnoprawnego była instytucja przewidziana w art. 15 zzzzzn² ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 poz. 2095 – dalej: "ustawa o COVID") obowiązującym od 16 grudnia 2020 r., a dodanym ustawą o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.), zgodnie z którym możliwe było przywrócenie terminu, także materialnoprawnego, który upłynął w okresie stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.
Stan epidemii wprowadzony w Polsce od 20 marca 2020 r. został zniesiony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2022 poz. 1025), które weszło w życie 16 maja 2022 r. Termin materialnoprawny na złożenie wniosku o dofinansowanie wskazany w § 13zo Rozporządzenia upłynął więc w okresie, w którym nie obowiązywał już stan epidemii, a zatem przepis art. 15 zzzzzn² ustawy o Covid nie miał zastosowania w rozstrzyganej sprawie.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wniosek skarżącej o przyznanie pomocy finansowej wpłynął do organu 1 czerwca 2022 r., a więc po upływie terminu określonego w § 13zo ust. 3 Rozporządzenia. Uzasadniało to odmowę wszczęcia postępowania z powodu "innych uzasadnionych" przyczyn, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.cz.