III SA/Łd 57/25

III SA/Łd 57/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151a par. 1, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 138 par. 1  pkt 2, art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 20 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 roku sprawy ze sprzeciwu P. K. i Z. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2024 roku nr GiK-II.7221.27.2024 w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi na rzecz skarżących P. K. i Z. K. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zwraca z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżących P. K. i Z. K. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, zaksięgowaną w dniu 2 stycznia 2025 r. pod poz. 7 tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Decyzją z 20 grudnia 2024 r. nr GiK.II.7221.27.2024, wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania P. K. i Z. K. od decyzji Starosty Sieradzkiego z 26 września 2024 r. nr 2/2024 o odmowie ujawnienia zmiany w operacie ewidencji gruntów polegającej na: zmianie położenia granic i powierzchni działek [...] (dawny nr cz. dz. [...]) i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym Z., gmina B., pow. s., województwo łódzkie, na podstawie złożonego wniosku przez P. K. o naruszeniu stanu prawnego nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów o numerze działki [...] i [...] w obrębie Z. gmina B. - Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Pismem z 16 lipca 2023 r. P. K. i Z. K. zwrócili się do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (ŁWINGiK) z wnioskiem "o dokonanie aktualizacji danych w ewidencji GIB w Starostwie Sieradzkim i sporządzenie autentycznej mapy zasadniczej" w stosunku do działki [...] położonej w obrębie Z. gmina B.. Wnioskowana zmiana miała zostać dokonana "na podstawie dokumentów prawnych urzędowych, map uzupełniających, sporządzonych przez uprawnionych geodetów w dniu 12 marca 2013 r., 30 maja 2016 r., 24.10.1012 r. i 02 maja 2012 r."
ŁWINGiK pismem z 1 sierpnia 2023 r., na podstawie art. 65 k.p.a., przekazał zgodnie z właściwością ww. pismo wnioskodawców Staroście Sieradzkiemu.
Pismem z 7 września 2023 r. Starosta Sieradzki zawiadomił Z. K. i P. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] położonej w obrębie Z. gmina B.. Jednocześnie zobowiązano stronę do dostarczenia (uzupełnienia) dokumentów określonych w art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego, na podstawie których można dokonać aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Zgłoszeniem zmian, które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w Sieradzu w dniu 14 września 2023 r., P. K., wniósł o zmianę danych w operacie ewidencji gruntów i budynków wnioskując o zmianę granic i powierzchni działek [...] i [...] położonych w obrębie Z. gmina B. powiat s.. W swoim piśmie wskazał operaty, którymi dokonywano kolejnych zmian w ewidencji gruntów i budynków i podał, że w ewidencji winny być ujawnione: a) działka [...] o powierzchni 1,5755 ha, b) działka [...] o powierzchni 0,1896 ha.
Starosta Sieradzki postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r. zawiesił prowadzone postępowanie do czasu rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego wskazując, że Sąd Rejonowy w S. I Wydział Cywilny prowadzi postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości o sygnaturze[...].
W wyniku rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Starosty Sieradzkiego ŁWINGiK postanowieniem z 3 lipca 2024 r. uchylił je w całości.
Po przeprowadzeniu postępowania Starosta Sieradzki decyzją z 26 września 2024 r. odmówił ujawnienia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na: zmianie położenia granic powierzchni działek [...] (dawny nr cz.dz. [...]) i [...]położonych w obrębie ewidencyjnym Z., gmina B., pow. s., województwo łódzkie, na podstawie złożonego wniosku przez P. K. o naruszeniu stanu prawnego nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów o numerze działki [...] i [...] w obrębie Z., gmina B.. Decyzję doręczono P. K. i Z. K..
Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli Z. K. i P. K..
Zaskarżoną decyzją Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rejestrze ewidencji gruntów i budynków na dzień złożenia wniosku o aktualizację danych ewidencji gruntów i budynków z 16 lipca 2023 r. oraz na dzień wydania decyzji Starosty Sieradzkiego z 26 września 2024 r., w ewidencji gruntów i budynków były wykazane działki [...] o pow. 1,5537 ha i [...] o pow. 0,1896 ha będące własnością P. K., ujawnione w księdze wieczystej [...].
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Organ przypomniał, że zawiadomieniem z 7 września 2023 r. organ I instancji powiadomił Z. K. i P. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zatem ustalił jako strony tego postępowania Z. K. i P. K.. W ocenie organu odwoławczego z akt postępowania nie wynika, aby Z. K. miała interes prawny do złożenia wniosku o aktualizację danych ewidencyjnych działek [...] i [...] (nie jest wykazana w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel/współwłaściciel), brak jest również pełnomocnictwa właściciela – P. K. do złożenia takiego wniosku.
Zdaniem organu odwoławczego Z. K. nie powinna być przez organ I instancji uznana za stronę, a jeżeli już wszczęto postępowanie uznając ją za jego stronę, to w ostatecznym rozstrzygnięciu prowadzone wobec niej postępowanie winno zostać umorzone na podstawie art. 105 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien prawidłowo ustalić jego strony i w kończącej postępowanie decyzji orzec co do istoty sprawy. W decyzji kończącej postępowanie organ I instancji powinien również odnieść się do skargi P. K. i Z. K. z 9 września 2024 r., którą na podstawie art. 234 k.p.a. przekazał Staroście Sieradzkiemu Główny Geodeta Kraju.
W sprzeciwie P. K. i Z. K. wnieśli o przeprowadzenie postępowania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w sprawie ujawnienia danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów i budynków w Starostwie w Sieradzu, dotyczących prawowitych właścicieli nieruchomości nr [...] obecny nr [...], położonej we wsi Z. [...], gmina B.. Skarżący wnieśli o sporządzenie autentycznej mapy ewidencyjnej, a na podstawie jej sporządzenie autentycznej mapy zasadniczej dla nieruchomości [...] z prawnymi powierzchniami i granicami działek oraz rzeczywistej linii położenia zlokalizowanego na podstawie autentycznej mapy uzupełniającej z projektem podziału działki [...] z dnia 23 grudnia 2003 r. Wskazują przy tym, że Starosta Sieradzki nie przesłał ich odwołania od decyzji Starosty z 26 września 2024 r. do SKO, a tym samym naruszył przepisy postępowania administracyjnego i unicestwił ich prawo do ochrony majątku i interesu prawnego i obowiązku z art. 28 k.p.a.
Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności przez usunięcie nazwiska rodziców Z. M. K. i J. K. z operatu ewidencji gruntów i budynków, prawnych właścicieli gospodarstwa rolnego nr [...] o powierzchni 7 ha , ujawnionych w księdze wieczystej Kw nr [...] i Kw nr [...] oraz w księdze wieczystej Kw Nr [...] nr jedn. rejestrowej [...], położonego we wsi Z. [...],[...] B., gmina B.. NR ID [...] z dnia 12.11.1976 r. DZ KW [...] i [...].
Wskazali także na usunięcie danych ewidencyjnych z operatu ewidencyjnego : P. K. właściciel nieruchomości rolnej zabudowanej nr [...] o powierzchni 6, 04 ha , której jest prawnym właścicielem na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Sieradzu, sygn. [...] z dnia 22 października 2003 r. o nadaniu mu na wyłączność prawa własności do gospodarstwa rolnego nr [...] zabudowanego o powierzchni 5,00 ha, położonego we wsi Z. [...],[...] B., dla którego prowadzona jest księga KW [...] i nieruchomości rolnej niezabudowanej o powierzchni 1,04 ha składającej się z dwóch działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] położonych we wsi Z., gmina B., dla których była prowadzona księga wieczysta KW [...].
Skarżący wskazali na pozbawienie Z. K. prawa do służebności osobistej dożywotniej, nieodpłatnej z prawem do zamieszkania i korzystania z całego domu, podwórka, ogrodu oraz z prawem do 10 ar gruntu rolnego na nieruchomości P. K.. Zdaniem skarżących naruszono także wielkość powierzchni prawnej gospodarstwa rolnego nr [...] przez zmniejszenie jego powierzchni z 3,50 ha powierzchni prawnej do 3,05 ha powierzchni i bezzasadne odłączenie o,45 ha gruntu w 2013 r. na rzecz sąsiada właściciela działki nr [...] i [...].
Skarżący zarzucił także przekazywanie nieprawdziwych danych dotyczących ich nieruchomości księgom wieczystym i do systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich z ARIMR i do innych jednostek administracji publicznej, KRUS i ubezpieczycielowi budynków i majątku.
Zdaniem skarżącego pozbawiony został przez 10 lat korzyści i dochodu ze swojej własności na własne i mamy utrzymanie oraz pozbawienie całościowego wsparcia dochodowego do gospodarstwa rolnego z Biura Powiatowego ARIMR w Sieradzu.
Skarżący zarzucili również dokonanie zmiany numeru jednostki rejestrowej nieruchomości z nr [...] i na numer [...] w EGIB w Starostwie, zmianę sposobu użytkowania gruntów rolnych na grunty zabudowane oraz przerabianie map prawnych z projektami podziału, sporządzonych i opisanych przez uprawnionych geodetów na wyrysy Starosty Sieradzkiego ze zmienionymi nazwami dokumentów i numerami operatów oraz numerami ksiąg wieczystych.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Sprzeciw jest zasadny, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim wskazane.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z 20 grudnia 2024 r. uchylająca w całości decyzję Starosty Sieradzkiego z 26 września 2024 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), który to przepis daje organowi odwoławczemu kompetencję do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Skarżący wnieśli sprzeciw od powyższej decyzji. Powoduje to, że kontroli sądowej poddana została prawidłowość zastosowania instytucji przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a., to znaczy uchylenia przedmiotowej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Kontrola sądowa sprawowana nad administracją publiczną polega na badaniu, czy organy administracji prawidłowo realizują swoje kompetencje, w tym w zakresie zebrania materiału dowodowego kompletnego i obrazującego okoliczności sprawy w takim stopniu, aby móc wydać legalny akt administracyjny. Jednym z przejawów tej kontroli jest badanie przez sąd administracyjny sprzeciwu od decyzji, instytucji uregulowanej w Dziale III Rozdziale 3a "Sprzeciw od decyzji" ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 64a – art. 64e).
Stosownie do treści przepisu art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Z taką sytuacją mamy do czynienia w realiach przedmiotowej sprawy. Skarżący podważyli legalność wydanej przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi decyzji z 20 grudnia 2024 r., w istocie rzeczy polemizując merytorycznie ze stanowiskiem zajętym przez organ II instancji.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, opierając się na brzmieniu art. 136 § 1 k.p.a., że przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części należy do organu I instancji, zaś aktywność organu odwoławczego w tym zakresie ma charakter dodatkowy, sprowadzający się do uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Oznacza to, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności.
Strona, zgodnie z zapisaną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, ma prawo do pełnego, dwukrotnego rozpoznania jej sprawy przez organy dysponujące wyczerpująco zebranym materiałem dowodowym pozwalającym ustalić stan faktyczny sprawy. W sytuacji, gdy zakres postępowania uzupełniającego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa rozstrzygana byłaby w istocie w jednej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2022 r. sygn. III OSK 1844/22, publ. www.orzeczenia.msa.gov.pl).
Naruszeniem praw strony jest sytuacja, w której organ I instancji zaniechał rzetelnego i wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, bowiem na istotnie niekompletnym materiale dowodowym nie można oprzeć prawidłowego rozstrzygnięcia. Tym samym koliduje z zasadą dwuinstancyjności taki stan rzeczy, w którym organ II instancji buduje fundamenty dowodowe sprawy, i na tej podstawie wydaje rozstrzygnięcie, ponieważ stworzenie takich fundamentów przynależy do kompetencji organu I instancji. Jeżeli ciężar zebrania materiału dowodowego w istotnym zakresie zostałby przerzucony na organ odwoławczy, to należałoby przyjąć, że sprawa strony została wnikliwie zbadana jednokrotnie, co stoi w sprzeczności z powołaną wyżej zasadą dwuinstancyjności.
A contrario, jeżeli materiał dowodowy wymaga uzupełnienia tylko w niewielkim (uzupełniającym) zakresie, to wykluczona jest możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a organ odwoławczy obowiązany jest wydać rozstrzygniecie merytoryczne i orzec o istocie sprawy.
W takim kontekście należy interpretować regulację art. 138 § 2 k.p.a. Zastosowanie tego przepisu nie powinno być traktowane jako swego rodzaju "ucieczka" przez organ odwoławczy od rozpoznania sprawy, ale jako zagwarantowanie stronie jej praw i mobilizacja organu I instancji do pełnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, ponieważ przepisy wiążą z organem odwoławczym jedynie uzupełnienie tego materiału.
Sąd rozpoznając sprzeciw związany jest brzmieniem art. 64e p.p.s.a. nakazującym oceniać jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to kontrolę, czy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oceniając sprzeciw sąd administracyjny nie zajmuje się kontrolą merytorycznej strony sprawy, mając na względzie prawa i obowiązki stron, ale jedynie bada czy decyzja organu II instancji jest prawidłowa pod względem takiego stanu dowodowego sprawy, takiego koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, który eliminuje możliwość wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w postępowaniu ze sprzeciwu sąd administracyjny ocenia jedynie czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., tym samym zarzuty winny być skonstruowane w oparciu o naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z ustawą procesową, tj. w szczególności art. 64e i art. 151a p.p.s.a. Sąd administracyjny w tym postępowaniu nie rozstrzyga bowiem o prawach lub obowiązkach stron, a jedynie dokonuje oceny spełnienia w sprawie formalnych warunków wydania decyzji kasacyjnej.
Sprzeciw jako środek przeciwdziałający przewlekłości załatwienia sprawy służy wyłącznie zbadaniu tego, czy uzasadnienie decyzji kasacyjnej w tej części, w której organ wskazuje, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania co do okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i nie ma podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a., jest prawidłowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2022 r. sygn. I OSK 1416/22, publ. jak wyżej).
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazał, że Starosta Sieradzki. jako strony tego postępowania administracyjnego ustalił Z. K. i P. K.. W ocenie organu odwoławczego z akt postępowania nie wynika, aby Z. K. miała interes prawny do złożenia wniosku o aktualizację danych ewidencyjnych działek [...] i [...] (nie jest wykazana w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel/współwłaściciel), brak jest również pełnomocnictwa właściciela – P. K. do złożenia takiego wniosku.
Zdaniem organu odwoławczego Z. K. nie powinna być przez organ I instancji uznana za stronę, a jeżeli już wszczęto postępowanie uznając ją za jego stronę, to w ostatecznym rozstrzygnięciu prowadzone wobec niej postępowanie winno zostać umorzone na podstawie art. 105 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. ŁWINGK wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien prawidłowo ustalić jego strony i w kończącej postępowanie decyzji orzec co do istoty sprawy.
Z powyższym stanowiskiem organu odwoławczego nie można się zgodzić. Zdaniem Sądu organ odwoławczy na podstawie zebranego materiału dowodowego przesądził w zaskarżonej decyzji, że Z. K. nie jest stroną postępowania (co zresztą sam podkreślił w decyzji). W zaleceniach natomiast skierowanych do organu I instancji nakazał ustalenie stron postępowania i wydanie decyzji co do istoty sprawy. Nie zalecił natomiast przeprowadzenia żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego.
W aktach sprawy znajdują się dokumenty w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w Sieradzu I Wydziału Cywilnego sygn. [...] z 22 października 2003 r. o zniesieniu współwłasności i dziale spadku po J. K., jak również wypisów z rejestrów gruntów z 1 października 2012 r. i 17 grudnia 2024 r. obręb [...] Z. B. powiat s. województwo łódzkie. Zdaniem Sądu organ odwoławczy dysponował odpowiednimi dokumentami, które pozwoliłyby na ocenę przymiotu strony Z. K. w przedmiotowej sprawie i to uczynił, wskazując, że Z. K. nie jest stroną postępowania, a jednocześnie nakazał organowi I instancji ustalenie stron postępowania.
W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zachodzi sprzeczność w działaniu organu. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, w jakim zakresie w sprawie występują braki w materiale dowodowym uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania przed organem II instancji oraz dlaczego braki te nie mogą zostać uzupełnione w trybie art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy nie wyjaśnił z jakiej przyczyny odstąpił od wydania decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie. Wskazać należy, że organ odwoławczy, w przeciwieństwie do sądu administracyjnego, jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. W sytuacji zatem, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a., to również braki dowodowe nie mogą, co do zasady, stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero gdy wykazane zostanie, że prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a. okaże się niewystarczające, należy uchylić zaskarżoną decyzję oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Przepis art. 136 k.p.a. uprawnia bowiem organ odwoławczy do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Podkreślić należy, że tylko przeprowadzenie całego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy oznaczałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Tymczasem, jeżeli organ nie miał wątpliwości co do stron postępowania administracyjnego, rozpoznając odwołanie od decyzji Starosty Sieradzkiego, powinien zastosować tryb z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jest zasadne w przypadku, gdy decyzja organu I instancji: została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą, dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, a także w przypadku, kiedy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie, a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych.
Tożsamość sprawy administracyjnej istnieje natomiast, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Tożsamość sprawy w postępowaniu administracyjnym oznacza zatem tożsamość zarówno podmiotową i przedmiotową, co ma miejsce w sytuacji, w której treść tych samych praw i obowiązków przyznanych lub zobowiązujących tożsamy podmiot wynika z tożsamej podstawy faktycznej i prawnej. Dla uznania tożsamości sprawy znaczenie ma jedynie tożsamość faktów prawnie istotnych, rozbieżność w tym zakresie decyduje o powstaniu nowej sprawy administracyjnej wymagającej rozstrzygnięcia na nowo. Dopóki zatem mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym.
W sytuacji, kiedy organ odwoławczy stwierdza, że jedna z osób, które złożyły wniosek o wszczęcie postępowania nie jest stroną, powinien rozważyć uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej tego wniosku i w tej części umorzyć postępowanie przed organem I instancji oraz rozpoznać merytorycznie sprawę w pozostałym zakresie. Nie narazi się wówczas na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając sprzeciw uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę obejmującą wpis od sprzeciwu (100 zł).
Na podstawie art. 225 p.p.s.a., Sąd orzekł o zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi.
eg