I SA/GD 1111/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-11-25
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSskładkizwolnienieumorzenie postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikoszty zastępstwa procesowegodecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku umorzył postępowanie w sprawie skargi na decyzję ZUS dotyczącą zwolnienia z opłacania składek, ponieważ organ sam uchylił zaskarżoną decyzję, uznając roszczenie skarżącego.

Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. Następnie, po wniesieniu skargi, ZUS wydał nową decyzję, uchylając poprzednie rozstrzygnięcia i uznając roszczenie skarżącego. Pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości. Sąd, podzielając ten wniosek, umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w świetle uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ.

Sprawa dotyczyła skargi spółki A. sp. z o.o. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 12 sierpnia 2022 r., która utrzymywała w mocy wcześniejszą decyzję ZUS z dnia 31 maja 2020 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Po wniesieniu skargi przez spółkę, pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 8 listopada 2022 r. wniósł o umorzenie postępowania sądowego, powołując się na bezprzedmiotowość postępowania. Jako podstawę wskazał decyzję ZUS z dnia 27 października 2022 r., która zwolniła skarżącego z opłacania należności z tytułu składek za wskazany okres. ZUS pismem z dnia 15 listopada 2022 r. potwierdził, że decyzją z 27 października 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 12 sierpnia 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 31 maja 2022 r., a także stwierdził, że roszczenie skarżącego zostało w całości uznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2022 r., uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowił je umorzyć. Sąd podkreślił, że bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn powstałych w toku postępowania sądowego, w tym z uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ w trybie autokontroli. Sąd zasądził od ZUS na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, ustalając ją na podstawie przepisów dotyczących opłat za czynności radców prawnych, odrzucając wniosek o wyższą kwotę z uwagi na brak uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, gdy organ administracji publicznej w toku postępowania sądowego uchylił zaskarżoną decyzję i uznał roszczenie strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy w jego toku wystąpią zdarzenia uniemożliwiające dalsze prowadzenie sprawy, w tym uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ w trybie autokontroli lub na mocy art. 154 § 1 K.p.a., co pozbawia zaskarżone rozstrzygnięcie bytu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie sądowe podlega umorzeniu, gdy z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 161 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

K.p.a. art. 154 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

p.p.s.a. art. 201 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 54 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy możliwości uchylenia decyzji przez organ.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa składniki niezbędnych kosztów strony reprezentowanej przez radcę prawnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 lit. c

Określa wysokość opłat za czynności radcy prawnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 15 § 3

Umożliwia ustalenie opłaty w wysokości przewyższającej stawkę minimalną.

p.p.s.a. art. 239 § 1 lit. e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwalnia skarżącego z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z powodu bezprzedmiotowości postępowania wynikającej z uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ ZUS i uznania roszczenia skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna uchylono zaskarżoną decyzję stwierdzono, że roszczenie skarżącego zawarte w skardze zostało w całości uznane

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ administracji w toku postępowania sądowego oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ sam naprawił wadliwe rozstrzygnięcie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy umorzenia postępowania z powodu zmiany decyzji przez organ. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych, ale pokazuje mechanizm zakończenia sprawy w sądzie administracyjnym.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 1111/22 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 161 par.1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 25 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 sierpnia 2022 roku, nr 100000/71/337948/2020/2 w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
A. sp. z o. o. z siedzibą w G. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "organ" lub "ZUS") z dnia 12 sierpnia 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję ZUS z dnia 31 maja 2020 r. w przedmiocie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.
Pismem procesowym z dnia 8 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), powołując się na bezprzedmiotowość postępowania w związku z decyzją z dnia 27 października 2022 r. zwalniającą skarżącego z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W piśmie zawarto wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w myśl art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. według załączonego spisu kosztów.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia 15 listopada 2022 r. przesłał do Sądu decyzję z dnia 27 października 2022 r., na mocy której uchylono zaskarżoną decyzję z dnia 12 sierpnia 2020 r. jak również poprzedzającą ją decyzję z dnia 31 maja 2022 r. oraz stwierdzono, że roszczenie skarżącego zawarte w skardze zostało w całości uznane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że zwrot "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że "chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie" (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2798/15; wszystkie powołane orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mamy więc do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja istnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk., M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 495).
W niniejszej sprawie organ decyzją z dnia 27 października 2022 r., po wniesieniu skargi przez skarżącego, wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone rozstrzygnięcie, na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednocześnie organ stwierdził, że uznaje w całości roszczenie skarżącego zawarte w skardze. Wobec powyższego dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego stało się bezprzedmiotowe.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono po myśli art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm., dalej "rozporządzenie"). Do kosztów tych Sąd zaliczył opłatę za czynności radcy prawnego w wysokości 480 zł. W świetle art. 239 § 1 lit. e) p.p.s.a. skarżący był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Uwzględniając co do zasady wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, Sąd nie znalazł jednak podstaw do zasądzenia ich według załączonego spisu kosztów. Stosownie do art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia istnieje możliwość ustalenia opłaty w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może jednak przekroczyć sześciokrotności tej stawki. Przedłożony przez pełnomocnika spis kosztów przewyższa maksymalną kwotę opłaty wynikającą z tego przepisu.
Wskazać należy, że wraz ze spisem kosztów nie wskazano z jakich przyczyn pełnomocnik domaga się ustalenia "podwyższonej" opłaty, tzn. czy z uwagi na nakład pracy, względnie wkład pracy w wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czy też rodzaj i zawiłość sprawy, itd. (vide: § 15 ust. 3). Sąd nie jest przy tym zobowiązany, aby wyręczyć pełnomocnika w obowiązku ścisłego wskazania argumentów przemawiających za podwyższeniem minimalnej opłaty. Samo przedstawienie nieudokumentowanego spisu kosztów nie może zresztą świadczyć o wzmożonym, czy ponadprzeciętnym nakładzie pracy pełnomocnika. Również rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, jak też obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie uzasadnia podwyższenia opłaty. Okoliczności sprawy nie wskazują także na to, by nakład pracy radcy prawnego przekraczał granice typowego zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w tego rodzaju sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2022 r., I FZ 90/22).
Tym samym w ocenie Sądu wynagrodzenie w wysokości 480 zł jest wynagrodzeniem adekwatnym do obowiązków i kosztów profesjonalnego pełnomocnika poniesionych w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI