III SA/Łd 555/08

III SA/Łd 555/08 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2008-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 72 ust. 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 § 1; art. 145a; art. 149 pkt 1 i 2; art. 151 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant: Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Ł. J. W. P. na rozprawie sprawy ze skargi G. K. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Łd 555/08
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania G. K. i P. K., utrzymało w mocy decyzję Starosty B., wydaną po wznowieniu postępowania, orzekającą o:
- uchyleniu decyzji z dnia [...] w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki Volkswagen Golf 1,9 D, o nr rejestracyjnym [...], nr nadwozia [...] rok produkcji 1993;
- odmowie rejestracji ww. samochodu;
- zwrocie tablic rejestracyjnych o nr [...] i dowodu rejestracyjnego nr [...].
Z załączonych akt administracyjnych wynika, że w dniu 11 września 2007 r. G. K. i P. K. złożyli w Starostwie Powiatowym w B. wniosek o rejestrację pojazdu marki Volkswagen Golf 1,9 D, nr nadwozia [...], rok produkcji 1993, dołączając do wniosku wymagane dokumenty tj. dowód rejestracyjny seria [...], umowę kupna – sprzedaży z dnia 3 września 2007 r. zawartą z K. G., kartę pojazdu oraz tablice rejestracyjne nr [...] ( szt. 2). W oparciu o powyższe dokumenty dokonano czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu, a po otrzymaniu potwierdzenia zgodności danych ze Starostwa Powiatowego N., Starosta Powiatu B. decyzją z dnia [...] wydał dla powyższego pojazdu stały dowód rejestracyjny o nr [...]. W dniu 25 kwietnia 2008r. do Starosty B. wpłynęło pismo ze Starostwa Powiatowego w N. wraz z prawomocną decyzją, na mocy której Starosta N. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] w sprawie rejestracji na nazwisko G. K. samochodu osobowego marki Volkswagen Golf 1,9 D, nr nadwozia [...], rok produkcji 1993.
Wobec tego faktu Starosta B. postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji tego samochodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 147 i 149 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).
Następnie decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 72 ust. 1 , art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). uchylił decyzję w sprawie rejestracji przedmiotowego samochodu na nazwisko G. K. i P. K., odmówił rejestracji tego samochodu i orzekł o obowiązku zwrotu tablic rejestracyjnych o nr [...] i dowodu rejestracyjnego nr [...]. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym do dokonania rejestracji pojazdu, który był już poprzednio zarejestrowany konieczne jest złożenie poprzednich ważnych dokumentów potwierdzających rejestrację, w tym ważnego dowodu rejestracyjnego. Brak ważnego dowodu rejestracyjnego oznacza, że rejestracji dokonano niezgodnie z art. 73 ust. 1 w zw. z art. 72 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
W odwołaniu od tej decyzji G. K. i P. K. podnosili, że samochód zakupili w dobrej wierze i nie były im znane żadne okoliczności, które mogłyby spowodować odmowę rejestracji samochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że podstawą wznowienia postępowania w niniejszej sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Okolicznością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jak stwierdziło SKO, mogłoby być stwierdzenie sfałszowania dowodu własności przez poprzednich właścicieli pojazdu. Fakt sfałszowania dowodu własności przez poprzedniego właściciela pojazdu został stwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sygn. XVI K/589/07 i ta okoliczność spowodowała wznowienie postępowania przez Starostę N., organu właściwego w sprawie rejestracji pojazdu na rzecz K. G. (zbywcy samochodu na rzecz skarżących) i w konsekwencji uchylenie decyzji o rejestracji na jego rzecz i odmowę rejestracji przedmiotowego samochodu.
Kolegium podkreśliło, że wzruszenie w nadzwyczajnym trybie postępowania decyzji o rejestracji oddziałuje na prawa osoby, która z powołaniem się na tę decyzję uzyskała rejestrację pojazdu i jest aktualnym jego właścicielem.
Niezależnie od podstawy wznowienia przyjętej przez organ I instancji, w ocenie Kolegium znajduje w sprawie zastosowanie przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zachodzi bowiem ścisły związek między wydanymi decyzjami o rejestracji przedmiotowego samochodu. Skoro więc decyzja o rejestracji na rzecz poprzedniego właściciela pojazdu została uchylona, to i decyzja o rejestracji tego samego pojazdu na rzecz skarżących nie mogła pozostać w obrocie prawnym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję G. K. i P. K. wnosili o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podobnie jak w odwołaniu podnosili, że zakupili samochód zgodnie z obowiązującym prawem i nie zostali przez sprzedającego poinformowani o żadnych okolicznościach mogących przyczynić się do odmowy prawa rejestracji zakupionego samochodu. Żadne takie okoliczności nie wyszły na jaw również w okresie od czasowej rejestracji do wydania stałego dowodu rejestracyjnego. Podkreślali, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są dla nich krzywdzące. Ich zdaniem osoby, które nabyły pojazd w dobrej wierze i bez wiedzy o wcześniejszym przestępstwie nie powinny mieć odmówionego prawa rejestracji pojazdu zwłaszcza, że pojazd nie pochodzi z kradzieży.
Na żądanie Sądu do akt sprawy nadesłana została kserokopia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Sądu Grodzkiego w B. z dnia [...] sygn. akt XVI K 589/07 , w którym Sąd uznał K. M. G. za winnego tego, że w dniu [...] w B. w Oddziale Celnym II posłużył się podrobioną umową kupna sprzedaży samochodu marki GOLF VW nr nadwozia [...], rok produkcji 1983.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Ł. Jerzy Wojciech Płóciennik. Stawili się również skarżący. Skarżący popierali skargę i oświadczyli, że zostali poinformowani o postępowaniu toczącym się w Starostwie N. Prokurator wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 wskazanej wyżej ustawy).
Badając legalność zaskarżonego orzeczenia sąd administracyjny ocenia czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) [dalej p.p.s.a.] sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez skarżących ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w sprawie rejestracji pojazdu, wydaną po wznowieniu postępowania.
Tak jak wskazało Kolegium rozpoznając sprawę, wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Podstawy wznowienia są wyliczone wyczerpująco w art. 145 i 145a k.p.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Stosownie do art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony , z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Jak wynika z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia , a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji ( art.150 § 1 k.p.a).
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie decyzję o rejestracji pojazdu na nazwisko K. G. i K. P. wydawał Starosta B., i decyzja ta stała się ostateczna, Starosta B. był organem właściwym do wznowienia tego postępowania.
Jako podstawę wznowienia postępowania organ wskazał art. 145 §1 pkt 5 oraz art. 147 i 149 k.p.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zatem na podstawie tego przepisu wznawia się postępowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki:
- ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe, przy czym podkreślić należy, że podstawą do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dla sprawy ( patrz wyrok SN z 13.01.2000 r.III RN 125/99 – Prok i Pr 2000 Nr 5, poz. 36 i wyrok SN z 6.03.2002r. III RN 75/01 –OSNAP 2002 Nr 17, poz.401)
- okoliczności faktyczne i dowody muszą istnieć w dniu wydania ostatecznej decyzji,
- nowe fakty i dowody nie były znane organowi wydającemu decyzję.
Za taką okoliczność: nową, istotną dla sprawy, istniejącą w dniu wydania decyzji o zarejestrowaniu samochodu na nazwisko skarżących, nie znaną organowi wydającemu decyzję organ ten uznał, wynikający z ostatecznej decyzji Starosty N., fakt posłużenia się przez K. G. przy rejestracji samochodu podrobioną umową sprzedaży.
W tym miejscu podkreślić należy, że postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu, a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a. z wyłączeniem określonej w punkcie 4 i art. 145a k.p.a. (patrz wyrok NSA w składzie siedmiu sędziów z 15 listopada 1999 r. FSA 1/99 – ONSA 2000/2/45).
W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, nie daje też podstaw do zakwestionowania postanowienia o wznowieniu postępowania fakt wskazania błędnej podstawy wznowienia, jeżeli właściwa podstawa wynika z przytoczonych przez organ okoliczności i poczynionych ustaleń. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., iż podstawą wznowienia, jaka przede wszystkim zachodzi w sprawie, jest podstawa określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., choć nie została ona wprost podana w postanowieniu. Uzyskanie informacji, że przedmiotowy samochód został zarejestrowany na podstawie sfałszowanego dowodu własności, było podstawą do wznowienia postępowania przez Starostę N. i spowodowało ostatecznie uchylenie jego decyzji o rejestracji samochodu z [...] i odmowę jego rejestracji (decyzja Starosty N. z dnia [...] przesłana do Starosty Powiatu B. była decyzją ostateczną).. Oznacza to, że uchylona została decyzja stanowiąca podstawę rejestracji samochodu przez Starostę B., a zatem uchylona została decyzja, w oparciu o którą dokonano rejestracji przedmiotowego samochodu w B. [...].
Istotą wznowionego postępowania jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji publicznej, wydający nową decyzję stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu orzekania. W rozpoznawanej sprawie uznanie, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, oznaczało konieczność ponownego rozważenia, czy zachodzą podstawy do rejestracji samochodu zakupionego przez skarżących. W ocenie Sądu, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że uchylenie decyzji o rejestracji samochodu przez Starostę N. spowodowało, że w obrocie prawnym nie mogła również pozostać decyzja o zarejestrowaniu tego pojazdu na rzecz skarżących, jako kolejnych jego nabywców. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.), rejestracji dokonuje się m.in. na podstawie:
1/ dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art.73 ust. 5;
2/ karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3/ wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane;
4/ zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane;
5/ dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
/.../
Szczegółowe warunki i tryb rejestracji pojazdów określiło stosownie do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 186, poz. 1322 z 2007 r. ), które w § 2 ust. 1 stanowi, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, /.../ składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza: dowód własności pojazdu, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niespełnienie powyższych wymogów skutkuje odmową rejestracji pojazdu. Skoro zatem decyzja o rejestracji samochodu na nazwisko G. K., stanowiąca podstawę rejestracji tego samochodu na nazwisko skarżących, została po wznowieniu postępowania przez Starostę N. uchylona, uchyleniu na podstawie art. 151 §1 pkt 2 podlegała także decyzja o rejestracji samochodu wydana przez Starostę B.. Nie zostały bowiem spełnione wszystkie ustawowe przesłanki zarejestrowania samochodu, wskazane w wyżej przytoczonych przepisach, skoro brak było poprzedniego ważnego dowodu rejestracyjnego.
Dobra wiara przy zawieraniu umowy, na którą powołują się skarżący, pozostaje bez znaczenia w sprawie o rejestrację samochodu, gdyż zarówno organy administracji jak i sąd administracyjny nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy. Należy to wyłącznie do sądu powszechnego i ma znaczenie przy ocenie skutków umowy w sferze cywilno-prawnej.
Reasumując, okoliczność, że organ I instancji w postanowieniu o wznowieniu postępowania, a następnie w wydanej decyzji jako podstawę wznowienia postępowania powołał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wadliwie kwalifikując ustalony stan faktyczny, nie stanowi takiego naruszenia przepisów postępowania, który ma wpływ na wynik sprawy, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując tę decyzję w mocy wskazało już właściwą podstawę wznowienia, która wynikała z niekwestionowanych i nie budzących wątpliwości ustaleń, znajdujących oparcie w zebranym materiale dowodowym.
Podkreślić przy tym należy, że skarżący zostali powiadomieni o postępowaniu prowadzonym przez Starostę N. w sprawie rejestracji samochodu na nazwisko K. G., i tam mogli podnosić wszelkie zarzuty, które mogłyby przemawiać przeciwko uchyleniu tej decyzji.
Natomiast w postępowaniu prowadzonym przez Starostę B. i SKO w P. decyzja Starosty N. z dnia [...] była już decyzją ostateczną.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
RA