III SA/Łd 554/21

III SA/Łd 554/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 433/22 - Wyrok NSA z 2025-09-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135,art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 46 ust. 1 pkt 4a, art. 58 ust. 1 pkt 8, art. 71 ust. 1 pkt 4a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7,  art. 77§ 1, art. 80, art. 107§ 3, art. 24 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 24 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz J. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO, organ), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), art. 71 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm., dalej ustawa, u.k.p.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania JK od decyzji Marszałka Województwa [...] Nr [...] z [...] znak: [...] o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Marszałka Województwa [...] egzaminatora JK numer ewidencyjny E-212, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Marszałek Województwa [...] decyzją Nr [...] z [...] znak: [...] orzekł o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Marszałka Województwa [...] egzaminatora JK numer ewidencyjny E-212. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, iż zaskarżona decyzja jest konsekwencją stwierdzenia, że JK dopuścił się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy.
JK pismem z 12 marca 2021 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W treści złożonego odwołania jego pełnomocnik wyraził niezadowolenie z wydanej decyzji, zarzucając jej naruszenie:
I. art. 89 § 1 i 2 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, w trakcie której miałoby dojść do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności ustalenia rzeczywistej i aktualnej ilości przeprowadzonych dotychczas egzaminów przez JK, ustalenia ciężaru naruszeń przepisów ustawy, stanowiących podstawę unieważnień egzaminów praktycznych i przesłuchania w charakterze świadka przedstawiciela WORD w [...] i OT w [...];
II. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez:
a) zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie na skutek:
• oddalenia wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie rozprawy mającej na celu, między innymi wyjaśnienie nieprawidłowości w treści informacji z 5 grudnia 2020 r. przesłanej z WORD w [...] OT w [...], uzupełnieniu danych w nich zawartych o okres od 2 października 2020 r., ocenę okoliczności faktycznych spraw o unieważnienie egzaminu przez pryzmat ciężaru naruszenia przepisów ustawy;
• niezwrócenia się do WORD w [...] OT w [...] w celu pisemnego uzupełnienia informacji przesłanych pismem z 5 grudnia 2020 r., w sytuacji gdy dane w nich zawarte nie obejmowały pełnego okresu zatrudnienia JK na stanowisku egzaminatora, a o takie wnioskowała strona;
b) bezpodstawne uznanie, że skierowanie wobec JK począwszy od 1 stycznia 2017 r. 8 skarg na przebieg egzaminu jest okolicznością obciążającą, w sytuacji gdy 5 z 8 takich skarg po zweryfikowaniu przez organ zostało uznanych za bezpodstawne, co oznacza, że JK egzaminy te przeprowadził wzorowo i w pełni zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa;
c) pominięcie przez organ przy ocenie materiału faktycznego sprawy egzaminów teoretycznych, które przeprowadziła strona do 1 października 2020 r., a także egzaminów teoretycznych i praktycznych przeprowadzonych przez stronę od 2 października 2020 r. do dnia wydania decyzji, w sytuacji gdy organ uznał za istotną dla rozstrzygnięcia okoliczność ilości przeprowadzonych egzaminów w całym okresie zatrudnienia, a nadto przepisy ustawy przy ocenie przesłanek usprawiedliwiających skreślenie egzaminatora z ewidencji nie nakazują odnoszenia oceny faktycznej wyłącznie do egzaminów praktycznych;
d) dowolne uznanie, iż pomimo zaniechania przeprowadzenia rozprawy oraz przy niedających się usunąć wątpliwościach co do treści normy prawnej zawartej w art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej ustawa) stan sprawy pozwalał na wydanie decyzji o skreśleniu JK z ewidencji egzaminatorów;
co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia;
III. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w art. 71 ust. 1 pkt 4 ustawy na korzyść strony, w sytuacji gdy ustawa nie definiuje pojęcia "wielokrotnie", a stanowisko przedstawicieli doktryny oraz sądów powszechnych i administracyjnych jest w tym zakresie rozbieżne i nie umożliwia jednoznacznego ustalenia, jakiej ilości egzaminów przeprowadzonych niezgodnie z przepisami ustawy można nadać przymiot wielokrotności;
IV. art. 16 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o ustalenia zawarte aktach postępowania [...] (dot. EJ), w sytuacji gdy decyzja SKO w [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] o unieważnieniu egzaminu państwowego EJ nie posiada przymiotu prawomocności i jest przedmiotem nierozpoznanej jeszcze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi;
V. art. 8 k.p.a. w zw. z art 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniosku strony o zastosowanie - z uwagi na istniejące wątpliwości co do treści normy prawnej - art. 7a § 1 k.p.a. i tym samym naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów oraz zasady przekonywania;
VI. art. 71 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy poprzez jej zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do skreślenia JK z ewidencji egzaminatorów, w sytuacji gdy strona nie dopuściła się przeprowadzenia egzaminów z naruszeniem przepisów ustawy w sposób wielokrotny, a nadto gdy dotychczasowy przebieg zatrudnienia JK na stanowisku egzaminatora oraz rękojmia należytego wykonywania obowiązków, którą w ocenie organu przedstawia, potwierdzają nieodpowiedniość zastosowanej przez organ sankcji, która tym samym pozostaje w sprzeczności z zasadą proporcjonalności wyrażoną w artykule 2 Konstytucji RP;
VII. art. 24 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku o wyłączenie pracownika PJ, w sytuacji gdy argumentacja przedstawiona przez stronę uprawdopodabnia istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika, oraz pominięcie w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wyłączenia PJ oceny zarzutów czynionych przez stronę pod adresem pracownika organu, co w konsekwencji skutkowało prowadzeniem postępowania przez osobę stronniczą i negatywnie ustosunkowaną do strony oraz wydaniem decyzji o skreśleniu strony z ewidencji egzaminatorów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , rozpatrując powyższe odwołanie, uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
SKO wskazało, że problematyka niniejszej sprawy regulowana jest ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.), a dokładnie art. 67 ust. 1 który stanowi, iż marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego:
1) rozpatruje skargi dotyczące egzaminu;
2) kontroluje działalność wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów;
3) wydaje zalecenia pokontrolne;
4) unieważnia egzamin;
5) zawiesza przeprowadzanie przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego egzaminów;
6) skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów;
7) występuje do zarządu województwa z wnioskiem o odwołanie dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego z zajmowanego stanowiska;
8) prowadzi analizę:
a) kwartalną w zakresie średniej zdawalności osób egzaminowanych w danym ośrodku,
b) bieżącą w zakresie skarg złożonych na ośrodek;
9) przerywa egzamin prowadzony niezgodnie z przepisami;
10) kieruje na egzamin egzaminatora skreślonego z ewidencji egzaminatorów.
W myśl art. 71 ust. 1 ww. ustawy, marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, w przypadku:
1) śmierci egzaminatora;
2) niespełniania przez niego co najmniej jednego z wymagań, o których mowa w art. 58 ust. 1 pkt 1-9;
3) nieprzedłożenia do dnia 7 stycznia każdego roku zaświadczenia potwierdzającego uczestnictwo, w roku ubiegłym, w warsztatach, o których mowa w art. 62 ust. 3;
4) dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez:
a) wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy,
b) przeprowadzenie egzaminu w przypadkach określonych w art. 57,
c) potwierdzenie nieprawdy w dokumentach dotyczących egzaminu.
Stosownie do art. 72 ust. 2 ww. ustawy, marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji:
1) z urzędu;
2) na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego;
3) na wniosek egzaminatora.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4 marszałek województwa wydaje decyzję administracyjną (art. 71 ust. 3 ww. ustawy).
W przypadku skreślenia z ewidencji egzaminatora, który dopuścił się rażącego naruszenia przepisów z zakresu egzaminowania, ponowny wpis do ewidencji nie może być dokonany wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym decyzja administracyjna o skreśleniu stała się ostateczna (art. 71 ust. 4 ww. ustawy).
SKO podkreśliło, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję jako jej podstawę prawną wskazał art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.), który odnosi się do skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, w przypadku dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy.
Uwzględniając powyższe, zdaniem SKO, zdefiniowania wymaga termin "wielokrotny", a po drugie wskazania wymagają przepisy, z którymi egzaminy państwowe winny być przeprowadzane w sposób niezgodny.
Odnośnie terminu "wielokrotny" SKO wskazało, że termin ten nie został przez ustawodawcę dookreślony, przy czym w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.), występuje on kilkukrotnie (art. 45 ust. 2 pkt 1, 2 i 3; art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a) i b); art. 46 ust. 2 pkt 4 lit. a); art. 71 ust. 1 pkt 4 lit a); art. 88 ust. 6 pkt 3 lit. a); art. 118 ust. 4 pkt 1 i 2; art. 118 ust. 5 pkt 3 i 4). Organ przywołał stanowisko judykatury na tle powyższego terminu, które zostało wyrażone w odniesieniu do wymiennych powyżej unormowań, przyjmując, że dla prawidłowego określenia interpretacji pojęcia "wielokrotny" należy odnieść się do Słownika Języka Polskiego, według którego oznacza to powtarzający się, występujący wiele lub kilka razy, niejednokrotny, kilkakrotny, częsty. Natomiast "kilka" jest to zaimek odnoszący się do niesprecyzowanej liczby kogoś, czegoś, najczęściej w granicach 5-10, rzadziej 2-4. W orzeczeniach, które zapadły w sprawie dotyczącej naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego wskazanych w art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym sądy administracyjne orzekły, iż ich 5-krotne naruszenie można zakwalifikować jako popełnione wielokrotnie. Ponadto, za antonim słowa wielokrotność należy uznać słowo "jednokrotność". SKO powołało się na wyroki WSA w Gliwicach ( sygn. akt II SA/Gl 1203/15) i Opolu (sygn. akt II SA/Op 48/19), wydane w przedmiocie naruszenia przez instruktorów art. 46 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. , w których odpowiednio za wielokrotne przeprowadzenie szkolenia z naruszeniem prawa uznano jednokrotne i trzykrotne przeprowadzenie szkolenia w taki sposób. Opowiedziało się za drugim z ww. poglądów. Uznało również, iż pewną analogię stanowić może instytucja cofnięcia uprawnień diagnosty przewidziana w art. 84 ust. 3 ustawy Prawo ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem nie dopuszcza się żadnego wyjątku, który wyłączyłby wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień.
Zdaniem SKO zarzuty odwołującego się dotyczące uzależnienia terminu "wielokrotnie" od "skali egzaminów przeprowadzonych przez egzaminatora w sposób prawidłowy" są zupełnie chybione i nie znajdują żadnego uzasadnienia nie tylko na gruncie przedmiotowej normy prawnej, ale również nie są znane dotychczasowemu orzecznictwu sądów administracyjnych.
Odnosząc się do zarzutów strony, dotyczących ustalenia rzeczywistej i aktualnej ilości przeprowadzonych dotychczas egzaminów przez JK, niezebrania pełnego materiału dowodowego w zakresie cyt.: "uzupełnienia informacji przesłanych pismem z 5 grudnia 2020 r., w sytuacji gdy dane w nich zawarte nie obejmowały pełnego okresu zatrudnienia JK na stanowisku egzaminatora, a o takie wnioskowała strona", jak również pominięcia przez organ cyt.: "przy ocenie materiału faktycznego sprawy egzaminów teoretycznych, które przeprowadziła strona do 1 października 2020 r., a także egzaminów teoretycznych i praktycznych przeprowadzonych przez stronę od 2 października 2020 r. do dnia wydania decyzji, w sytuacji gdy organ uznał za istotną dla rozstrzygnięcia okoliczność ilości przeprowadzonych egzaminów w całym okresie zatrudnienia, a nadto przepisy ustawy przy ocenie przesłanek usprawiedliwiających skreślenie egzaminatora z ewidencji nie nakazują odnoszenia oceny faktycznej wyłącznie do egzaminów praktycznych", itp., itd. (w tym również wniosków dowodowych w przedmiotowej materii), SKO stwierdziło, że są one całkowicie chybione, albowiem w żaden sposób nie odnoszą się do przedmiotu prowadzonego postępowania, który dotyczy ustalenia, czy JK wielokrotne przeprowadził egzaminy państwowe w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a w konsekwencji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów. W następstwie powyższego organ podkreślił, że dotychczasowa "praktyka", tj. prawidłowo przeprowadzone przez JK egzaminy pozostają również bez jakiegokolwiek znaczenia dla przedmiotu prowadzonego postępowania.
SKO nie podzieliło stanowiska Marszałka Województwa [...] co do wpływu ilości skarg (wyrażanych w procentach czy też promilach, czego dowodzi odwołujący się), jakie zostały złożone na JK - na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Zgodnie bowiem z art. 67 ust. 1 ustawy, marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego m.in. rozpatruje skargi dotyczące egzaminu, jak również skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów; niemniej jednak ustawa nie wprowadza żadnej korelacji pomiędzy tymi dwoma działaniami, definiując wyraźnie w art. 71 ust. 1 u.k.p. przesłanki skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów.
Powracając do analizy przesłanek art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, SKO przypomniało, iż marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, w przypadku dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy; przy czym wątpliwości może budzić, czy powyższy termin "w sposób niezgodny z przepisami ustawy" należy odnosić wyłącznie do przepisów u.k.p., czy też oprócz ww. ustawy również do wydanych na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1-5, 7 i 8 tej ustawy rozporządzeń wykonawczych tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r. poz. 232 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1206 ze zm.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], opowiadając się za drugim z ww. stanowisk, stwierdziło, iż kwestie związane z przeprowadzaniem egzaminów państwowych u.k.p. reguluje w sposób bardzo ogólny w rozdziale 9 opatrzonym tytułem "Sprawdzanie kwalifikacji i przeprowadzanie egzaminów państwowych", natomiast szczegółowe warunki, tryb, zakres i sposób organizacji oraz przeprowadzanie egzaminu państwowego, reguluje - wydane stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy - rozporządzenie, co już samo w sobie stanowi, iż ratio legis ww. normy art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy odnosi się również do przedmiotowego aktu wykonawczego. SKO wskazało, że stanowisko powyższe znajduje swoje poparcie również w orzecznictwie sądów administracyjnych.
SKO podniosło, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy stwierdzone przez organ I instancji nieprawidłowości uzasadniają twierdzenie, że JK - jako egzaminator nauki jazdy - dopuścił się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy oraz wydanego rozporządzenia.
Marszałek Województwa [...], wydając zaskarżoną decyzję stwierdził, iż taki stan rzeczy miał miejsce, gdyż JK dopuścił się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy, albowiem:
1. 14 kwietnia 2017 r. w WORD przeprowadził egzamin państwowy - część praktyczna w zakresie kategorii B prawa jazdy dla SJ, który następnie został unieważniony przez Marszałka Województwa [...] decyzją nr [...] z 20 lipca 2017 r. znak: [...] (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] z 1 września 2017 r. utrzymało ją w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt: III SA/Łd 1013/17, oddalił skargę na powyższą decyzję Kolegium. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił złożoną przez pełnomocnika JK skargę kasacyjną - wyrok z 23 stycznia 2020r., sygn. akt: I OSK 1753/18);
2. 12 maja 2017 r. w WORD przeprowadził egzamin państwowy - część praktyczna w zakresie kategorii B prawa jazdy dla MM, który następnie został unieważniony przez Marszałka Województwa [...] decyzją nr [...] z 20 lipca 2017 r. znak: [...] (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] z 5 września 2017 r. utrzymało ją w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt: III SA/Łd 1019/17, oddalił skargę na powyższą decyzję Kolegium);
3. 1 września 2017 r. w WORD przeprowadził egzamin państwowy - część praktyczna w zakresie kategorii B prawa jazdy dla BS, który następnie został unieważniony przez Marszałka Województwa [...] decyzją nr [...] z 29 grudnia 2017 r. znak: [...] (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] z 15 lutego 2018 r. utrzymało ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt: III SA/Łd 341/18, uchylił decyzję tut. Kolegium oraz decyzję Marszałka Województwa [...], ale na skutek złożonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] skargi kasacyjnej Naczelny Sąd administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt: I OSK 3879/18, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt: III SA/Łd 341/18, oddalając jednocześnie złożoną przez JK skargę);
4. 11 stycznia 2020 r. w WORD przeprowadził egzamin państwowy - część praktyczna w zakresie kategorii C+E prawa jazdy dla EJ, który następnie został unieważniony przez Marszałka Województwa [...] decyzją nr [...] z 29 czerwca 2020 r. znak: [...] (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] z 16 grudnia 2020 r. utrzymało ją w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 23 marca 2021 r., sygn. akt: III SA/Łd 270/21, odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji).
Mając na względzie powyższe oraz dokonaną przez organ I instancji analizę dokonanych przez JK naruszeń u.k.p. oraz rozporządzeń wykonawczych wydanych na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, SKO stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest zasadna i znajduje swoje oparcie w przywołanych przepisach, co w konsekwencji stanowiło o podjętym w sprawie rozstrzygnięciu.
Uzasadniając powyższe, SKO podkreśliło, że egzaminy z 14 kwietnia 2017 r., 12 maja 2017 r. oraz 1 września 2017 r. zostały przeprowadzone przez JK w sposób niezgodny z przepisami ustawy, co zostało stwierdzone prawomocnymi i ostatecznymi decyzjami. Dodatkowo dokonana kontrola sądowo-administracyjna podjętych rozstrzygnięć wykazała, iż decyzje Marszałka Województwa [...], jak i tut. Kolegium były zasadne i prawidłowe.
Przedmiotem podjętych rozstrzygnięć było unieważnienie egzaminów państwowych przeprowadzonych przez egzaminatora JK. Niemniej jednak SKO podniosło, iż wydane decyzje zostały podjęte na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym marszałek województwa - w drodze decyzji administracyjnej - unieważnia egzamin państwowy, jeżeli:
1) był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy,
2) ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.
SKO zwróciło uwagę, że pierwsza z wymienionych powyżej przesłanek -abstrahując od pojęcia wielokrotności, o czym była już mowa wcześniej - jest tożsama z ustanowioną art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy przesłanką skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, co ma miejsce w przypadku dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy.
Organ dodał, że ostatni z wymienionych powyżej egzaminów, tj. z 11 stycznia 2020 r. również został unieważniony decyzją nr [...] Marszałka Województwa [...] z 29 czerwca 2020r, znak: [...], a powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez tut. Kolegium decyzją z 16 grudnia 2020r. znak: [...].
Dodatkowo SKO podniosło, że unieważnienie przedmiotowego egzaminu przeprowadzonego 11 stycznia 2020 r., wynikało więc z tego, że egzaminator JK dopuścił do przeprowadzenia egzaminu (a w dalszej kolejności nie przerwał go) niesprawnym pojazdem (niesprawny pneumatyczny układ hamulcowy), co w sprawie w żadnej mierze nie było spornym (m.in. sygnalizacja kontrolki STOP na tablicy rozdzielczej pojazdu oraz zgłaszanie problemu przez osobę egzaminowaną). Przy czym zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1206 ze zm.), egzaminator przerywa egzamin państwowy, jeżeli stwierdził awarię pojazdu egzaminacyjnego uniemożliwiającą dalsze prowadzenie części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego innym pojazdem egzaminacyjnym. Powyższe jest o tyle istotne, że ratio legis art. 71 ust. 1 pkt 4 ustawy dotyczy odsunięcia od procesu egzaminowania "nierzetelnych" egzaminatorów; przy czym w następstwie tego odsunięcia ma miejsce dwuletnia karencja czasowa w ponownym wpisie do ewidencji (art. 71 ust. 4 ww. ustawy). W konsekwencji powyższego przepis art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy powinien być interpretowany ściśle, a wykładnia rozszerzająca jest w tym wypadku wykluczona. Zastosowanie wskazanej w nim sankcji powinno następować więc jedynie w wyjątkowych, niebudzących wątpliwości przypadkach, przy czym brak tych wątpliwości powinien się odnosić zarówno do stanu faktycznego, jak również do ewidentnego naruszenia norm prawnych (ustawy i rozporządzeń wykonawczych), gdzie stwierdzona nieprawidłowość nie pozostawia wątpliwości co do naruszenia przedmiotowych norm bez konieczności dokonywania ich interpretacji.
SKO stwierdziło, że rażące naruszenie obowiązujących w tym zakresie przepisów należy więc definiować jako oczywistą sprzeczność pomiędzy przeprowadzeniem egzaminu państwowego przez egzaminatora a treścią danego przepisu normującego ten proces, którego interpretacja nie rodzi wątpliwości. Istnienie takiej sprzeczności możliwe jest do ustalenia poprzez proste zestawienie wskazanego postępowania egzaminatora i normy prawnej regulującej ten proces. A contrario, jeżeli dotyczy to przypadków, w których przepis prawa budził wątpliwości interpretacyjne, wyłączone jest przyjęcie, że dany stan faktyczny wypełnia przesłanki rażącego naruszenia obowiązujących przepisów. Istotne jest w związku z tym, że subsumpcji stanu faktycznego w takim przypadku należy dokonywać w sposób zawężający a nie rozszerzający, poprzez eliminację i ocenę na korzyść egzaminatora wszystkich tych przypadków, w których naruszenie prawa nie jest ewidentne. Organ nie może uchylić się od oceny wagi naruszeń, okoliczności ich popełnienia i wpływu tej oceny na ocenę kwalifikacji egzaminatora, skoro obowiązujące przepisy posługują się kategorią naruszeń rażących. Wynikająca z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) zasada proporcjonalności wymaga, aby przy stosowaniu wykładni przepisów prawa wyważać surowość sankcji z wagą popełnionych naruszeń, co niewątpliwie powinno znaleźć zastosowanie przy dokonywaniu wykładni nieostrej i ocennej przesłanki z art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ww. ustawy.
Odnosząc powyższe do przeprowadzenia przez JK egzaminu 11 stycznia 2020 r., zdaniem SKO, awaria układu hamulcowego w sposób oczywisty powinna uniemożliwić dalsze prowadzenie części praktycznej egzaminu państwowego, a zaniechanie przerwania tego egzaminu (abstrahując, od tego, że do tego egzaminu niesprawnym technicznie pojazdem nie powinno w ogóle dojść) przez JK należy definiować jako oczywiste i rażące naruszenie obowiązujących w tym zakresie przepisów, które w żadnej mierze nie wymaga interpretacji (tym bardzie rozszerzającej).
Organ dodał, że oczywistość przeprowadzenia egzaminów państwowych z 14 kwietnia 2017 r., 12 maja 2017 r. oraz 1 września 2017 r. - w sposób niezgodny z przepisami ustawy/rozporządzeń - bez konieczności dokonywania w tym zakresie jakichkolwiek interpretacji - nie budzi żądnych wątpliwości, co wprost wynika z powołanych powyżej orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Konstatując powyższe SKO stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż w przypadku odwołującego się istnieje konieczność skreślenia z ewidencji egzaminatorów, co w konsekwencji stanowi o podjętym w sprawie rozstrzygnięciu.
Ustosunkowując się do wskazywanych przez stronę zarzutów, organ odwoławczy stwierdził, że uwzględniając powyższe są one chybione i w konsekwencji pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Za chybiony i pozbawiony jakichkolwiek podstaw prawnych SKO, odwołując się do art. 89 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), uznało zarzut strony co do nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej, albowiem w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje przyjęta w procesie cywilnym reguła, że organ orzekający co do zasady rozpoznaje sprawę na rozprawie.
Odnosząc się do sformułowanego przez stronę naruszenia art. 7a k.p.a., SKO stwierdziło, że również i ten zarzut jest chybiony. Podstawowym warunkiem zastosowania powyższej normy są "wątpliwości co do treści normy prawnej,", podczas gdy na gruncie art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a u.k.p. tego rodzaju wątpliwości, w ocenie SKO, nie ma. Jedyną kwestią w tym zakresie, która nie została przez ustawodawcę zdefiniowana jest użycie przez normotwórcę terminu "wielokrotne", co jednak zostało uściślone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Po drugie organ wskazał, że podążając za tezą strony, wobec braku definicji legalnej przedmiotowego terminu "wielokrotność", dyspozycja art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy byłaby martwa i prowadziłaby do wypaczenia ratio legis przedmiotowej normy. SKO dodało, iż samo kreowanie przez stronę wątpliwości co do treści danej normy prawnej, absolutnie nie oznacza, iż tego rodzaju wątpliwości istnieją. Zdaniem SKO, postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym m.in. zasady prawdy obiektywnej i przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym, zaś sama decyzja wydana po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, który odnosił się do przedmiotu prowadzonego postępowania.
Również jako chybiony SKO uznało zarzut strony, dotyczący naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie przez organ I instancji wniosku strony, co do odmowy wyłączenia pracownika, tj. PJ od udziału w postępowaniu zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z ww. normą bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Podnoszona przez stronę argumentacja, iż PJ winien podlegać wyłączeniu z prowadzonego postępowania, bowiem był on "autorem decyzji stwierdzających nieważność egzaminów, które stanowią materiał dowodowy w postępowaniu w przedmiocie skreślenia strony z ewidencji egzaminatorów" czy też zwrócił się on do Zastępcy Dyrektora Oddziału Terenowego w [...] Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] o przekazanie materiałów filmowych egzaminów państwowych, według SKO, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości nie wyczerpuje przesłanek art. 24 § 3 k.p.a. Dodatkowo, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, SKO wskazało, że samo subiektywne przekonanie strony o braku jego bezstronności nie może uzasadniać wyłączenia pracownika. Ponadto, dla uprawdopodobnienia okoliczności z art. 24 § 3 k.p.a. nie jest wystarczające niezadowolenie strony z dotychczas prowadzonych przez danego pracownika postępowań, wydawanych w innych sprawach niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć, czy też subiektywnego przekonania o stronniczości danego pracownika.
SKO wskazało, że na brak akceptacji zasługiwał również wniosek strony, co do zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi JK na decyzję tut. Kolegium z 16 grudnia 2020 r. znak: [...], którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zarejestrował pod sygnaturą akt III SA/Łd 270/21. W uzasadnieniu powyższej negacji SKO wskazało, że powyższa decyzja Kolegium jest decyzją ostateczną, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 270/21 odmówił uwzględnienia wniosku strony, co do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Poza tym, u.k.p. nie stanowi w żadnej normie o wzajemnej korelacji ostatecznej decyzji o unieważnieniu egzaminu państwowego ze skreśleniem egzaminatora z ewidencji egzaminatorów. Dodatkowo, odnosząc się do powoływanej przez stronę podstawy prawnej zawieszenia postępowania, tj. art. 91 § 1 pkt 4 k.p.a., SKO przyznało, że stosownie do tej normy organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
SKO przyjęło, że wnioski o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, w wyniku których ustalonoby ilość egzaminów teoretycznych i praktycznych na prawo jazdy wszystkich kategorii, które przeprowadził JK od 2 października 2020 r. do 25 lutego 2021 r., czy też "sposób egzaminowania" przez JK, ilość wniesionych skarg itp., itd. były chybione. Powyższe informacje pozostają w całkowitym oderwaniu od przedmiotu prowadzonego postępowania (art. 78 § 1 k.p.a.), czyniąc tym samym bezzasadnym przeprowadzenie wnioskowanych dowodów. Ponadto, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co w żaden sposób nie oznacza bezwzględnego i automatycznego uwzględnienia żądania strony, co do przeprowadzenia dowodu. Organ odwoławczy stwierdził także, że uwzględnienie wniosków strony godziłoby w zasadę szybkości postępowania oraz poddawałoby w wątpliwość celowość przeprowadzenia tych dowodów.
Pełnomocnik skarżącego JK zaskarżył w całości powyższą decyzję SKO, której zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i oceny w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie na skutek:
• oddalenia wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie rozprawy mającej na celu między innymi wyjaśnienie nieprawidłowości w treści informacji z dnia 5 grudnia 2020 r. przesłanej z WORD w Łodzi OT w [...], uzupełnieniu danych w nich zawartych o okres od 2 października 2020 r., ocenę okoliczności faktycznych spraw o unieważnienie egzaminu przez pryzmat ciężaru naruszenia przepisów ustawy; a nadto wniosku o zwrócenie się do WORD w [...] OT w [...] w celu pisemnego uzupełnienia informacji przesłanych pismem z dnia 5 grudnia 2020 r., w sytuacji gdy dane w nich zawarte nie obejmowały pełnego okresu zatrudnienia JK na stanowisku egzaminatora, a o takie wnioskowała strona;
• pominięcie przez organ przy ocenie materiału faktycznego sprawy ilości wszystkich dotychczas przeprowadzonych przez JK egzaminów teoretycznych i praktycznych, co wyklucza dokonanie oceny dotychczasowej pracy JK w kontekście ratio legis art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej: ustawa), jakim jest odsuwanie od egzaminowania nierzetelnych egzaminatorów i w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy;
• niedokonanie analizy wszystkich poszczególnych przypadków zarzucanego skarżącemu przeprowadzenia egzaminu na prawo jazdy niezgodnie z przepisami ustawy, zaniechanie ustalenia wagi naruszeń, okoliczności ich popełnienia i wpływu kwestionowanej oceny egzaminu na ocenę kwalifikacji egzaminatora, a w konsekwencji przyjęcie nieuprawnionego założenia, że naruszenie przez JK przepisów przy przeprowadzaniu egzaminów było ewidentne i niewątpliwe, a JK jest nierzetelnym egzaminatorem;
• wewnętrzną sprzeczność stanowiska SKO polegającą na przyjęciu, iż JK daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków egzaminatora i jednoczesnym powzięciu oceny, iż jest nierzetelnym egzaminatorem,
• dowolne uznanie, iż pomimo zaniechania przeprowadzenia rozprawy oraz przy niedających się usunąć wątpliwościach co do treści normy prawnej zawartej w art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy stan sprawy pozwalał na wydanie decyzji o skreśleniu JK z ewidencji egzaminatorów, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia;
b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentów podnoszonych przez JK w zakresie istoty uchybień przepisom postępowania, które przesądziły w ocenie organów administracyjnych o występowaniu podstawy do skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów, a tym samym niedopełnienie obowiązku wyjaśnienia stanu sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia;
c) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w art. 71 ust. 1 pkt 4 ustawy na korzyść strony, w sytuacji gdy ustawa nie definiuje pojęcia "wielokrotnie", a stanowisko przedstawicieli doktryny oraz sądów powszechnych i administracyjnych jest w tym zakresie rozbieżne i nie umożliwia jednoznacznego ustalenia, jakiej ilości egzaminów przeprowadzonych niezgodnie z przepisami ustawy można nadać przymiot wielokrotności;
d) art. 16 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o ustalenia zawarte w aktach postępowania [...] (dot. EJ), w sytuacji gdy decyzja SKO w [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] o unieważnieniu egzaminu państwowego EJ nie posiada przymiotu prawomocności i jest przedmiotem nierozpoznanej jeszcze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (III SA/Łd 270/21);
e) art. 24 § 3 k.p.a. poprzez arbitralne przyjęcie, że zarzuty stawiane przez stronę pracownikowi Urzędu Marszałkowskiego w [...] PJ w odwołaniu od decyzji organu I stopnia stanowią wyłącznie przejaw subiektywnego niezadowolenia strony z wyniku postępowania, w sytuacji gdy argumentacja przedstawiona przez stronę uprawdopodabnia istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:
a) uznaniu, że 3- lub 4-krotne przeprowadzenie egzaminu niezgodnie z przepisami ustawy wypełnia przesłankę wielokrotności;
b) uznaniu, że przesłanka przeprowadzenia egzaminu niezgodnie z ustawą oznacza także przeprowadzenie egzaminu niezgodnie z przepisami innych aktów prawnych, w tym ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym;
c) stosowaniu wykładni rozszerzającej, w sytuacji gdy przepis prawa dotyczy nałożenia sankcji w postaci pozbawienia prawa wykonywania zawodu;
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie od SKO w [...] na rzecz JK kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] dopuścił Międzyzakładową Organizację Związkową Związku Zawodowego Pracowników Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego, Ośrodków Szkolenia Kandydatów na Kierowców oraz Innych Podmiotów z siedzibą przy Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...] do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. organizacja związkowa wniosła o rozważenie możliwości wystąpienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności art. 71 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30 poz. 151 z 2011 r. ze zm.) z ustawą zasadniczą.
Pismem z dnia 12 października 2021 r. organizacja związkowa wyraziła własne stanowisko w sprawie, popierając wniesioną skargę i argumenty w niej przedstawione.
Sąd na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. oddalił wniosek uczestnika postępowania o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć tylko część podniesionych w niej zarzutów sąd uznał za zasadne.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W ocenie sądu organy administracji orzekając w niniejszej sprawie naruszyły prawo materialne i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 71ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r., poz.1268 ze z.) – dalej: u.k.p. marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, w przypadku dopuszczenia się rażącego naruszenia przepisów poprzez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy.
W myśl powołanego przepisu nie chodzi zatem o przeprowadzenie egzaminu z rażącym naruszeniem ustawy. Rażące naruszenie przepisów polega na dopuszczeniu się przez egzaminatora wielokrotnego przeprowadzenia egzaminu w sposób niezgodny z ustawami. Sąd podziela pogląd wielokrotnie prezentowany w orzecznictwie, iż naruszenie przepisów ustawy, to także naruszenie przepisów rozporządzeń wydawanych na podstawie delegacji ustawowej, regulujących zasady egzaminowania kierowców (v. wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1013/17, wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2213/16).
Skarżący cztery razy przeprowadził egzamin państwowy w sposób niezgodny z przepisami ustawy. W trzech przypadkach decyzje o unieważnieniu egzaminów zostały utrzymane wyrokami sądu. W kolejnym (czwartym) przypadku decyzja o unieważnieniu egzaminu jest ostateczna.
Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej w zakresie konieczności badania w niniejszej sprawie rodzaju naruszeń, z powodu których egzaminy zostały unieważnione. Marszałek województwa był uprawniony wszcząć postępowanie w przedmiocie skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, gdy decyzje unieważniające przeprowadzone egzaminy stały się ostateczne, Organ ten nie był uprawniony do oceniania zasadności decyzji wydanych w innych postępowaniach administracyjnych.
Wydanie decyzji w przedmiocie skreślenia egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 4 a u.k.p., wymagało dokonania wykładni pojęcia "wielokrotne" zawartego w treści tego przepisu.
Organy obu instancji, powołując się na słownik języka polskiego i orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie spraw procedowanych na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (przepis dotyczący diagnostów) oraz art. 46 ust. 1 pkt 4 a u.k.p. (dotyczy skreślenia instruktora z ewidencji instruktorów) wywiodły, iż przez wielokrotne przeprowadzenie egzaminu państwowego niezgodnie z przepisami ustawy należy rozumieć najmniej trzykrotne przeprowadzenie egzaminu w taki sposób.
W ocenie sądy dokonana przez organy administracji interpretacja przepisu art. 71 ust. 1 pkt 4 a u.k.p. nie jest prawidłowa. Przeniesiono bowiem do niniejszej sprawy rozwiązania przyjęte w orzecznictwie w zakresie innych instytucji prawnych, nie uwzględniając specyfiki odrębnego przepisu ustawy, dotyczącego skreślenia egzaminatora z listy egzaminatorów.
Zdaniem sądu racjonalny pracodawca celowo nie wprowadził do u.k.p. definicji pojęcia "wielokrotne". Tym samym nałożył na organy administracji obowiązek indywidualnego traktowania każdego egzaminatora, wobec którego wszczęto postępowanie.
Ustawodawca mógł przecież określić jednoznacznie ilość zdarzeń, które obligują organ do skreślenia konkretnej osoby z ewidencji. Tak uczynił np. w przypadku diagnostów, którym cofane są uprawnienia jeżeli tylko jeden raz wadliwie przeprowadzili badanie techniczne pojazdu (art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Nie można także (jak uczyniono w niniejszej sprawie) utożsamiać nieprawidłowego wielokrotnego przeprowadzenia szkolenia przez instruktora (art. 46 ust. 1 pkt 4 a u.k.p.) z wielokrotnym przeprowadzeniem egzaminu państwowego przez egzaminatora z naruszeniem przepisów ustawy.
Instruktor bez trudu może zaplanować i prawidłowo przeprowadzić szkolenie. Natomiast ocena osoby zdającej egzamin praktyczny na prawo jazdy dokonywana jest w sytuacji dynamicznej. Istnieje wówczas ryzyko popełnienia błędu przez egzaminatora nawet w przypadku wykonywania przez niego obowiązków zawodowych w sposób staranny.
Wobec braku ustawowej definicji pojęcia " wielokrotne" organy administracji podjęły próbę ustalenia jego znaczenia z powołaniem się na słownik języka polskiego zgodnie, z którym "wielokrotnie" to: wiele razy powtórzony, powtarzający się wiele lub kilka razy.
W ocenie sądu równie przydatne dla ustalenia znaczenia pojęcia "wielokrotne" jest odwołanie się do słownika wyrazów bliskoznacznych zgodnie, z którym synonimami pojęcia "wielokrotnie" są słowa: licznie, nagminnie, częstokrotnie, co dnia, często, co krok, bez przerwy, na okrągło, systematycznie, bezustannie, non stop, tysiąckroć. Natomiast antonimy, to: niekiedy, okazjonalnie, rzadko, sporadycznie, czasem (v. Synonim. Net, Wyrazy bliskoznaczne do słowa "Wielokrotnie", strona internetowa https://synonim.net/wyrazy-bliskoznaczne-do-s%C5%owa-wielokrotny, dostęp: 23.11.2021 r.).
Zdaniem sądu czterokrotne przeprowadzenie przez skarżącego egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy, w okresie kilkunastoletniego pełnienia tej funkcji, nie może zostać uznane jako częste, nagminne. Stwierdzone naruszenia były sporadyczne, miały charakter wyjątkowy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że niemal wszystkie egzaminy z udziałem skarżącego przeprowadzone zostały w sposób zgodny z przepisami ustawy. Naruszenie przepisów ustawy w czterech przypadkach objętych niniejszym sporem nie uzasadnia stosowania, określonej w art. 71 ust. 1 pkt 4 a u.k.p., sankcji w postaci skreślenia strony z ewidencji egzaminatorów. Skreślenie skarżącego w tym trybie naruszałoby zasadę proporcjonalności, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Szczególnie w sytuacji, gdy daje on rękojmię należytego wykonywania obowiązków w rozumieniu art. 58 ust. 1 pkt 8 u.k.p.
Sąd uznał za niezasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, 77§ 1 i 80 107§ 3 oraz 24§ 3 k.p.a.
Organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, po uprzednim zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w pełni odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Nie było także podstaw do wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika organu administracji PJ. Jego udział w innych postępowaniach dotyczących skarżącego nie oznacza braku bezstronności w trakcie procedowania w niniejszej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
ab/