III SA/Łd 554/04

III SA/Łd 554/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska /spr./, Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [..] z dnia [..]. Nr [..], oraz postanowienie Starosty [..] z dnia [..] nr [..]
Uzasadnienie
Decyzją dnia [..] [..]Wojewoda [..], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) oraz art. 27 ust. 1 i 2, art. 37 l, art. 6 c ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia l994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. nr 58 z 2003 r., poz. 514 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. S. z dnia [...] od decyzji Starosty [..] z dnia [..] nr [..] odmawiającej uchylenia decyzji Starosty [..] z dnia [..] o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż Starosta [..], decyzją z dnia [..]. nr [..], odmówił przyznania Z. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r. tj. w okresie, za który otrzymał odszkodowanie związane ze skróceniem okresu wypowiedzenia umowy o pracę.
Jednocześnie wydaną w tym samym dniu decyzją nr [..] Starosta [..] przyznał Z. S. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 grudnia 2000 r.
Od powyższej decyzji Z. S. odwołał się do Wojewody [..] wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia następnego po dniu zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. [..] tj. od dnia 12 lipca 2000 r.
Z uwagi na złożenie odwołania z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 k.p.a., Wojewoda [..], postanowieniem z dnia [..] nr [..], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W dniu 29 marca 2001 r. Z. S. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. pismo, w którym wniósł o uchylenie decyzji z dnia [..] nr [..] na podstawie art. 155 i 156 k.p.a.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Starosta [..]. wydaną w dniu [..] decyzją nr. [..], odmówił uchylenia decyzji Starosty [..] z dnia [..] nr [..]
Od powyższej decyzji Z. S. odwołał się do Wojewody [..], zarzucając organowi I instancji dokonanie błędnej wykładni przepisów art. 37 l i art. 27 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Wojewoda [..], decyzją z dnia [..] nr [..], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż obowiązujące w dacie orzekania tj. w dniu 28 maja 2001 r. przepisy art.37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wykluczały możliwość przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego w okresie, za który wypłacono odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia. Jednocześnie zaznaczono, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując podobne sprawy, na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 grudnia 2000 r. uznał, że zastrzeżenie, dotyczące daty uzyskania świadczenia przedemerytalnego, wynikające z art. 37 l ust. 2 obejmuje również odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę.
Na powyższą decyzję Z. S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi
Wyrokiem z dnia [..] sygn. akt [..] Naczelny Sąd Administracyjny w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [..] z dnia [..] W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił organom administracji naruszenie zasad procedury administracyjnej zawartych w art. 7-11 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta T., postanowieniem z dnia[..] nr [..], wznowił postępowanie w sprawie odmowy przyznania Z. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Uznając, iż nie zachodzi żadna z przesłanek wznowienia postępowania wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., Starosta [..] wydaną w dniu [..] decyzją nr [..], odmówił uchylenia decyzji Starosty [..] z dnia [..] odmawiającej przyznania Z. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego w okresie od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r.
Od powyższej decyzji Z. S. wniósł odwołanie, w którym podniósł, że skrócony okres wypowiedzenia, za który otrzymał odszkodowanie nie był okresem wskazanym w art. 36 1 kodeksu pracy, lecz wynikał z § 7 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe.
Wojewoda [..], decyzją z dnia [..] . nr [..]. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano na konieczność wyjaśnienia którą z decyzji Starosty [..] z dnia [..] i w jakim trybie kwestionował T. S.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [..], wydaną w dniu [..] decyzją nr [...], odmówił uchylenia decyzji z dnia [..]odmawiającej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego za okres od dnia 11 lipca 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r.
Od powyższej decyzji T. S. odwołał się, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i jej uchylenie. Podniósł, że w jego przypadku nie mają zastosowania przepisy art. 27 ust. 1 pkt 3- 6 i ust. 2 pkt 2 - 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepisy te, w jego ocenie, stosuje się gdy skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę i wypłata odszkodowania z tego tytułu wynika z art. 361 kodeksu pracy. Zgodnie z zapisem w pkt. 6 świadectwa pracy z dnia 30 czerwca 2000 r. zarówno skrócenie okresu wypowiedzenia jak i przyznanie odszkodowania nastąpiło na podstawie § 7 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Na poparcie swojego stanowiska, iż przepisy Układu Zbiorowego stanowią przepisy szczególne w stosunku do art. 361 kodeksu pracy powołał fakt, iż w art. 361 mówi się o skróceniu okresu wypowiedzenia tylko o dwa miesiące, podczas gdy w jego wypadku skrócenie okresu wypowiedzenia wynosiło pięć miesięcy. Nadmienił, że osoby zwolnione z PKP w tym samym okresie co on, zarejestrowane w innych powiatowych urzędach pracy, otrzymały prawo do świadczenia od dnia następnego po dniu rejestracji, pomimo otrzymanego odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia.
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył, co następuje.
Za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przyjęto przepisy obowiązujące w dacie rejestracji skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. tj. w dniu 11 lipca 2000 r.
W myśl art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przysługiwał bezrobotnemu po upływie okresu, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy, czyli okresu odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, wymienionego w art. 361 kodeksu pracy.
Stosownie do przepisów art. 37 l ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłki i świadczenia przedemerytalne przysługiwały od następnego dnia po dniu zarejestrowania, ale z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3- 5 i ust. 2 ustawy.
Powyższe przepisy dawały możliwość uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego od następnego dnia po dniu zarejestrowania, jeżeli nie zaistniały przesłanki negatywne, warunkujące inne terminy przyznania tego świadczenia, określone art. 27 ust. 1 pkt 3- 5 i ust. 2 ustawy.
Z ostatniego zdania art. 37 l ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynikało, że zastrzeżenie co do wypłaty świadczenia od dnia następnego po dniu zarejestrowania obejmowało cały przepis art. 27 ust. 2 ustawy, w tym również pkt. 4 powyższego ustępu, który mówił o odszkodowaniu opisanym w art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy tj. odszkodowaniu za skrócony okres wypowiedzenia z art. 36 1 kodeksu pracy.
Analiza treści przepisów art. 36 § 6 i art. 36 1 § 1- 2 kodeksu pracy oraz § 6-7 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe jednoznacznie wskazuje, że pracodawca nie mógł wypłacić skarżącemu innego odszkodowania niż za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę.
Świadczenia przedemerytalne przewidziane są bowiem dla osób, które po rozwiązaniu umowy o pracę pozbawione zostały dopływu niezbędnych środków utrzymania, a do takich osób należą osoby, które otrzymały odszkodowanie za "skrócony okres wypowiedzenia".
Okres odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia jest, stosownie do przepisów art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zaliczany do okresu "uprawniającego do zasiłku", stanowiącego podstawę nabycia prawa do zasiłku. W przypadku osoby rejestrującej się po upływie okresu odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia, okres ten jest traktowany na równi z okresem zatrudnienia.
W dniu 12 maja 2004 r. Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody [..] nr [..] W uzasadnieniu podniósł, iż przysługuje mu prawo do świadczenia przedemerytalnego za okres od 11 lipca 2000 r. do 30 listopada 2000 r. ponieważ w art. 37 l ust. 2 ustawodawca przewidział nabywanie prawa do zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych od następnego dnia po dniu zarejestrowania się w urzędzie pracy albo od następnego dnia po złożeniu wniosków i dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3- 5 i ust. 2.
Wskazał, że w art. 27 ust. 1 pkt 3- 5 nie jest wymienione odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia, wypłacone na podstawie § 7 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników PKP. Powołuje się na wyjaśnienia Krajowego Urzędu Pracy z dnia 2 listopada 2000 r..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący poparł skargę, i wyjaśnił, iż organ nigdy nie pouczył go o trybach wzruszenia decyzji ostatecznych, ani nie zapytał w jakim trybie skarżący chce wzruszyć decyzję ostateczną. Wyjaśnił także, iż gdyby został pouczony o trybach wzruszania decyzji ostatecznych i nie mógł tego zrozumieć, to skorzystałby z porady prawnika. Stwierdził także, iż wszyscy jego koledzy z pracy mieszkający na terenie Powiatowego Urzędu Pracy w P. mieli decyzję wydane przez ten organ tak jak chciał skarżący.
Kserokopie tych decyzji te zostały załączone do akt administracyjnych jako załączniki do odwołania . Skarżący nie otrzymał odpowiedzi dlaczego tak różna jest interpretacja przepisów prawa przez różne urzędy pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż wskazał skarżący.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 )
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm) - ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku z dnia [..] w sprawie sygn. akt [..] Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż organ administracji nie wyjaśnił rzeczywistej woli Z. S. jak też nie pouczył skarżącego o trybach weryfikacji decyzji administracyjnych – stosownie do wymogów art. 7-11 kpa.
Sąd pouczył organy administracji, iż system weryfikacji decyzji – system nadzwyczajnych trybów postępowania obejmuje postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ( art. 145 kpa ) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 156 kpa ) , oraz postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. System oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności tzn. poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego typu wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie . Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności. Sąd podkreślił także, iż w dniu [..] r organ I instancji wydał dwie decyzje, a więc organ administracji winien ustalić, którą z tych decyzji skarżący chce wzruszyć w trybie nadzwyczajnym.
W tej sytuacji organ winien, stosując się do zaleceń Sądu, pouczyć skarżącego o trybach weryfikacji decyzji administracyjnych i wezwać skarżącego do wyjaśnienia w jakim trybie żąda weryfikacji i której z decyzji wydanych w dniu [..]
Takie samo zalecenie powtórzył Wojewoda [..] w decyzji z dnia [..] .nr [..] i z tego powodu uchylił decyzję organu I instancji wydaną po wznowieniu postępowania.
Brak w aktach administracyjnych dowodu na to, iż organ administracji dokonał pouczenia skarżącego o trybach weryfikacji decyzji administracyjnych.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący złożył kserokopię pisma organu I instancji z dnia [..] ( którego nie było w aktach administracyjnych ) .
Z treści tego pisma wynika, iż organ I instancji - wbrew zaleceniom Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia [..] i wbrew zaleceniom Wojewody [..] zawartych w decyzji z dnia [..] r nr [..] - nie pouczył skarżącego o trybach weryfikacji decyzji ostatecznych i nie ustalił w jakim trybie skarżący chciałby te decyzję ostateczną wzruszyć.
Nie zostało zatem w dalszym ciągu wyjaśnione w jakim trybie skarżący chce wzruszyć tę decyzję i skarżący nie został prawidłowo pouczony o trybach weryfikacji decyzji ostatecznych. Zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewody [..] nie zostały wykonane.
Pomimo tego organ w dniu [..] wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie decyzję z dnia [..] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy tym razem utrzymał tę decyzję w mocy, choć w dalszym ciągu zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewody [..] jako organu odwoławczego nie zostały wykonane przez organ I instancji.
W tej sytuacji stwierdzić należy, iż zarzuty skarżącego przedstawione na rozprawie są zasadne.
Tego rodzaju działanie organu stanowi naruszenie art. 7,8, 9, 11 i 77 § 1 kpa , a także art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm) i tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.