II SA/RZ 1837/23

II SA/Rz 1837/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 127 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 20 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 2a pkt 2, ust. 2c, ust. 2b pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 18 września 2023 r. nr GK-II.7221.156.2023 w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżącej E. B. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi EB (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 18 września 2023 r. nr GK-II.7221.156.2023, wydana w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z 22 września 2021 r. Skarżąca zwrócił się do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ I instancji") o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie danych ewidencyjnych działki nr [...], poprzez doprowadzenie do stanu wynikającego z dokumentacji uwłaszczeniowej. Do wniosku dołączyła m.in. akt własności ziemi z [...] marca 1975 r. nr [...] wydany dla działki nr [...] oraz archiwalną mapę uwłaszczeniową w skali 1:2880.
Decyzją z [...] czerwca 2023 r. nr [...] Starosta odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków wsi [...] polegającej na "aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzenie zmian zgodnie z przedstawioną dokumentacją do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem prawnym w operacie ewidencji gruntów wsi [...], dotyczący działki ewidencyjnej nr [...] powstałej podczas odnowienia ewidencji gruntów w latach 80-tych poprzez doprowadzenie do stanu wynikającego z dokumentacji uwłaszczeniowej.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z 18 września 2023 r. nr GK-II.7221.156.2023 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty.
Organy wskazały, że w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] ujawniona jest działka nr [...] o powierzchni [...], jako właściciel w udziale 1/1 wpisana jest Skarżąca. Analizując poprzednie - archiwalne - zmiany wprowadzane w ewidencji gruntów wskazał, że w 1975 r. podczas kompleksowego uwłaszczenia gospodarstw rolnych przeprowadzone zostały prace związane z założeniem jednolitej ewidencji gruntów dla wsi [...], których rezultatem była analogowa mapa ewidencyjna w skali 1:2880 opracowana w oparciu o obecnie obowiązujący system działkowy, powierzchnie działek wykazane zostały z dokładnością zapisu do 0,01 ha. Dla działki ewidencyjnej nr [...] wydany został w dniu [...] marca 1975 r. akt własności ziemi nr [...], w którym jak właściciel wpisana została Skarżąca. W rejestrze gruntów opracowanym w marcu 1977 r. po przeprowadzonych uwłaszczeniach, w jednostce rejestrowej nr [...] ma rzecz Skarżącej wpisana została działka nr [...] o powierzchni 0,15 ha.
W 1985 r. przeprowadzone zostały prace związane z odnowieniem ewidencji gruntów wsi [...], na podstawie mapy zasadniczej, zgodnie ze stanem posiadania na gruncie. Mapa ewidencyjna w skali 1:2880 z uwłaszczeń gruntów została zastąpiona nowa mapą ewidencyjną w skali 1:2000. W opracowanym w wyniku tych prac rejestrze pomiarowo - klasyfikacyjnym, wyłożonym do publicznego wglądu, w jednostce rejestrowej nr [...] wpisano działkę nr [...] o powierzchni 0,11 ha jako własność Skarżącej.
Na obszarze obrębu [...] w 2011 r. przeprowadzone zostały prace związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Przebieg granic działek pozyskany został w wyniku wektoryzacji mapy ewidencyjnej bez dokonywania pomiaru terenowego granic działek. W wyniku tych prac opracowana została numeryczna mapa ewidencyjna w skali 1:1000. Następnie informacją nr 1 z 11 stycznia 2012 r. Starosta ogłosił [...] stycznia 2012 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] pod poz. [...] w, że projekt operatu opisowo - kartograficznego obrębu [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.
W 2018 r. przeprowadzone zostały kolejne prace związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], ogłoszoną [....] stycznia 2019 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego pod poz. [...]. W trakcie prac dokonywane zostały pomiary terenowe granic działki nr [...], poprzedzone ich ustaleniem. Podczas wyłożenia projektu operatu opisowo - kartograficznego Skarżąca złożyła uwagi do opracowanego w wyniku ww. czynności przebiegu granic działki nr [...] "składając wniosek o anulowanie decyzji (...) odnośnie przebiegu granic działki nr [...]", a także o przywrócenie przebiegu tych granic zgodnie z mapa uwłaszczeniową i aktem własności ziemi. Uznając złożoną uwagę za zasadną Starosta zlecił wykonawcy modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonanie ponownego pomiaru i ustalenia przebiegu granic działki nr [...]. W wyniku tych czynności opracowany został operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w [...] w dniu [...] stycznia 2019 r. pod identyfikatorem nr [...]. Jak wynika ze sprawozdania technicznego będącego częścią składową ww. operatu materiały zalegające w zasobie geodezyjnym "nie wskazują na inne niż obowiązująca mapa ewidencyjna dokumenty mogące służyć do przeanalizowania przebiegu granic". Ponadto jak wskazał wykonawca, pełnomocnik Skarżącej obecny podczas przeprowadzanych czynności ustalenia przebiegu granic przy każdym odcinku granicy złożył podpis w protokole z adnotacją "ustalonej granicy nie akceptuję". W związku z tym wykonawca uznał, że zasadnym jest pozostawienie pola powierzchni (wynoszącego 0,11 ha) i przebiegu granic działki nr [...] zgodnie ze stanem obowiązującym przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków. W tym celu opracowany został wykaz zmian danych ewidencyjnych działki nr [...] do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (karty nr 278 - 279 akt organu I instancji) zawarty w operacie nr [...].
Organy wskazały, że po rozpatrzeniu zarzutów złożonych przez Skarżącą, Starosta działając na podstawie art. 24a ust. 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.) – dalej: "u.P.g.ik.", decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] orzekł o uwzględnieniu zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi [...] zgodnie z operatem technicznym włączonym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] stycznia 2019 r. pod numerem [...]. Od decyzji nie zostało wniesione odwołanie i stała się ostateczna z dniem 23 września 2021 r. Oznacza to, że stan ujawniony aktualnie w operacie ewidencyjnym w zakresie przebiegu granic działki nr [...] jest zgodny z dostępnymi dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu tych danych w ewidencji gruntów i budynków. Materiał dowodowy nie potwierdził zarzutów Skarżącej, aby dane ewidencyjne w zakresie jej nieruchomości były nieprawidłowe.
Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków może być dokonywana wyłącznie w określonych przypadkach i na podstawie określonych dokumentów (art. 24 u.P.g.ik). Nie jest natomiast możliwe "cofanie się" poprzez ujawnianie danych ewidencyjnych na podstawie dokumentów archiwalnych starszych niż najnowszy chronologicznie dokument znajdujący się w zasobie i stanowiący podstawę wpisu danych w ewidencji gruntów i budynków. Pozytywne zrealizowanie wniosku strony o aktualizację danych zawartych w operacie ewidencyjnym możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca poprze swoje żądania odpowiednią dokumentacją wymienioną w § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 219). Samo żądanie strony wnoszącej podanie, nie jest wystarczającą przesłanką do pozytywnego rozpatrzenia takiego wniosku przez starostę. PWINGiK podniósł, że toku prowadzonego postępowania dokumentacja taka nie została dostarczona przez Skarżąca.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA), Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 24 ust. 2a u.P.g.ik. poprzez niezasadną odmowę dokonania aktualizacji (zmiany) danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w postaci wprowadzenia zmian do bazy danych ewidencji w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem prawnym w operacie ewidencji gruntów wsi [...], dotyczących działki ewidencyjnej nr [...], podczas gdy konieczność wprowadzenia wnioskowanych zmian wynika z wykrycia błędnych informacji, powstałych podczas odnowienia ewidencji gruntów w latach 1980-tych tj. ziszczenia się przesłanki wskazanej w art. 24 ust 2a pkt 1 lit. d) p.g.k.;
2. art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym brak poczynienia ustaleń czy nie wystąpiło w sprawie zagadnienie wstępne w postaci konieczności oceny poprawności dokumentów stanowiących podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w szczególności sprawdzenia czy doszło do potwierdzenia danych w rejestrze pomiarowo - kwalifikacyjnym przez osobę nieuprawnioną/zaistnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów oraz wyczerpującego ustalenia czy po wydaniu decyzji w toku postępowania uwłaszczeniowego dla działki nr [...] na rzecz Skarżącej, nastąpiły zdarzenia dające podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, oraz czy zdarzenia takowe uniemożliwiają zastąpienie wykrytych błędnych informacji prawidłowymi danymi, wynikającymi z dokumentacji uwłaszczeniowej.
W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została przez Sąd uwzględniona, bowiem okazała się uzasadniona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec wniosku w tym przedmiocie złożonego przez PWINGiK i braku sprzeciwu ze strony skarżącej, czego podstawę stanowił art. 119 pkt 2 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 P.p.s.a.
Na wstępie Sąd przypomni, że przedmiotem jego kontroli uczyniono decyzję PWINGiK, którą Organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na aktualizacji operatu ewidencyjnego wsi [...], w zakresie działki o nr [...]. Działka ta stanowi własność Skarżącej strony.
Na podstawie przekazanych do Sądu akt administracyjnych ustalono w toku postępowania sądowego, iż pełnomocnik [...] dnia 22 września 2021 r. złożył w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa [...] w [...] wniosek o aktualizację operatu ewidencyjnego gruntów wsi [...] w zakresie działki o nr [...]. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że w czasie odnowienia ewidencji gruntów wsi [...] w roku 1987, zostały ponownie obliczone powierzchnie działek użytków i klas bonitacyjnych, a w oparciu o te dane został wykonany rejestr pomiarowo klasyfikacyjny. W tym czasie nastąpiła istotna zmiana powierzchni działki wyżej wskazanej z powierzchni 0,16 ha na 0,11 ha. Rejestr ten nie został podpisany przez właściciela działki nr [...], bowiem widnieje na nim podpis [...], który był ojcem [...]. Wobec powziętych wątpliwości co do autentyczności podpisu [...] została sporządzona profesjonalna opinia, gdzie stwierdzono, że podpis o brzmieniu[...] widniejący na dokumencie sporządzonym w toku odnowienia, prawdopodobnie nie został wykonany przez tą samą osobę, co materiał porównawczy. W wyniku odnowienia operatu ewidencyjnego dokonano zmiany granic działki o nr. [...] względem działek sąsiednich w wyniku czego działka skarżącej posiada na mapie ewidencyjnej inną konfigurację granic, niż ta, która została określona na mapie uwłaszczeniowej skali 1 do 2880. Zmniejszyła się powierzchnia działki prawie o 1/3 w stosunku do posiadanego aktu własności ziemi. Do swego wniosku pełnomocnik skarżącej załączył akt własności ziemi z dnia 14 marca 1975 roku, w którym stwierdzono, że [...] stała się z mocy samego prawa właścicielem działki położonej we wsi [...] i powierzchni 0,16 ha.
Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia 16 czerwca 2023 r. odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi [...] poprzez doprowadzenie danych działki ewidencyjnej nr [...] do stanu wynikającego z dokumentacji uwłaszczeniowej. W uzasadnieniu tego aktu stwierdzono, że wnioskodawca do swego wniosku nie załączył żadnej dokumentacji, która skutkowałaby aktualizacją ewidencji gruntów w zakresie przebiegu granicy oraz powierzchni ww. działki. Ojciec właścicielki działki [...] przyjął wykazany w rejestrze stan posiadania jako zgodny ze stanem faktycznym. Organ nie mógł jednoznacznie stwierdzić czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d P.g.ik. z uwagi na fakt podpisu [...] w rejestrze pomiarowo - klasyfikacyjnym przy działce o nr [...], na którym wykazano nową powierzchnią 0,11 ha. Nie można jednoznacznie stwierdzić czy doszło do popełnienia błędu, bowiem granica była zaakceptowana poprzez podpis w rejestrze zaś organ nie jest odpowiedni do tego, aby podważać podpis w rejestrze pomiarowo klasyfikacyjnym. Dodatkowo zwrócono uwagę na to, że podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków wsi [...] wykonanej 2011 i 2018 r., przebieg granicy działki nr [...] z działkami sąsiednimi nie był kwestionowany. Dlatego w ocenie Starosty właścicielka działki o nr [...] zaakceptowała przebieg granicy tej działki. W odwołaniu od negatywnej decyzji Starosty pełnomocnik skarżącej starał się [...] uwagę Organu II instancji na to, że skoro [...] była właścicielką działki nr [...] to tylko ona mogła podpisać się w rejestrze. Podkreślono w oparciu o decyzję Starosty, że w roku 1985 nastąpiło odnowienie operatu ewidencji gruntów budynków i w tym samym roku dokonano zmiany powierzchni dla działek [...]. Tymczasem [...] zmarł dnia 14 grudnia 1984 r. przez co nie mógł zapoznać się ze zmianami operatu z odnowienia ewidencji gruntów dokonanej w 1985 r. oraz następnie podpisać okazany mu rejestr. Organ wydający decyzję o odmowie wprowadzenia żądanej zmiany oprócz rejestru pomiarowo klasyfikacyjnego z podpisem [...], który nigdy nie był właścicielem nieruchomości, nie posiada wg odwołującej się żadnego innego dokumentu który potwierdzałby prawidłowość dokonanej zmiany. Odpowiadając na te zarzuty, PWINGiK potwierdził ustalenia Starosty, że w roku 1985 przeprowadzone zostały prace związane z odnowieniem ewidencji gruntów wsi [...] zaś dla działki ewidencyjnej o nr [...] o powierzchni 0,16 ha wydany został 14 marca 1975 r. akt własności ziemi, w którym jako właściciel wpisana została [...]. W rejestrze gruntów opracowanym w marcu 1977 r. po przeprowadzonych uwłaszczeniach w jednostce rejestrowej nr [....] na rzecz [...] wpisano działkę [...] o powierzchni 0,15 ha.
W ocenie Organu odwoławczego stan ujawniony aktualnie w operacie ewidencyjnym w zakresie przebiegu granic działki nr [...] nastąpił zgodnie z dostępnymi dokumentami stanowiącymi podstawę wpisów. Nie potwierdziło się twierdzenie pełnomocnika wnioskującej, aby dane ewidencyjne w tym zakresie były nieprawidłowe. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdzono, że są one bezzasadne, a podniesione okoliczności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazywana przez odwołującą się okoliczność wprowadzenia błędnych danych w aktualnej ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych ewidencyjnych działki nr [...], nie znajduje według PWINGiK potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Tak wypowiedziana ocena Organu odwoławczego nie mogła zostać zaakceptowana przez Sąd, którego zdaniem PWINGiK nie wykonał w sposób oczekiwany od organu odwoławczego funkcji kontrolno - merytorycznych.
Przede wszystkim organ prowadzący ewidencje gruntów i budynków, nie może powoływać się na zasadę ciągłej aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, wg której wprowadzenie kolejnych zmian w operacie ewidencyjnym może następować na podstawie powstałych poza postępowaniem administracyjnym dokumentów, które kreują aktualny stan informacji podmiotowych i przedmiotowy dotyczących nieruchomości. Otóż w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że wpisy w ewidencji poprzedzające wpisy aktualne zostały dokonane wyniku oczywistych błędów i omyłek powstałych w procesie wprowadzania danych do rejestru, obowiązkiem organu jest usunięcie tych danych i zastąpienie ich danymi prawidłowymi, oczywiście w ramach posiadanych kompetencji. Dlatego aktualizacji ewidencji nie można zawężać tylko do działań recypujących nowe zdarzenia prawne, uznając przy tym że błędnie wprowadzone wpisy zostały sanowane na skutek kolejnych działań podmiotów ewidencyjnych lub samym organów. Przepisy o takiej treści nie obowiązują, a podobnej praktyce sprzeciwia się aktualna treść art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d u.P.g.ik., według którego informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Nie może budzić wątpliwości, że w sytuacji, gdy wnioskodawca przedstawia dokumenty wskazujące na okoliczności świadczące o tym, że wpis historyczny dotknięty był istotną wadą nie odpowiadającą rzeczywistemu stanowi faktycznemu i prawnemu (np. nie powinien w świetle prawa zostać wprowadzony do zasobu), to obowiązkiem służby geodezyjnej i kartograficznej jest usunięcie tego błędu. Innymi słowy, zasada aktualizacji, do której nawiązuje uzasadnienie decyzji PWINGiK nie znosi obowiązku organu ewidencyjnego korygowanie danych wpisanych na skutek oczywistych błędów i omyłek.
Idąc dalej, wspomnieć należy, że w świetle § 58 załącznika do zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M. P. Nr 11, poz. 98 z późn. zm.), regulującego kwestię prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, obowiązującego w okresie. dokonywania odnowienia ewidencji gruntów, obejmującego między innymi przedmiotową działkę, za zmianę granic i powierzchni działki (nieruchomości) uważało się:
1) podział działki (nieruchomości) w wypadkach określonych w § 55,
2) zmianę granic w postępowaniu rozgraniczeniowym,
3) wywłaszczenie części nieruchomości,
4) zmianę granic z innych przyczyn, a w szczególności w wyniku działania sił przyrody (erozyjne działanie wód płynących itp.),
5) stwierdzenie, że granice i powierzchnia działki, wykazane w operacie ewidencyjnym wg faktycznego stanu władania (§ 10 pkt 1), są niezgodne ze stanem prawnym nieruchomości.
Natomiast zgodnie z § 64 ust. 2 powyższego załącznika do zarządzenia, wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie ostatecznych decyzji właściwego organu. Wskazany przepis określał wyłączną formę prawną dopuszczalnego działania korygującego ewidencje, m.in. w zakresie konfiguracji objętych nią działek.
Dlatego trafnie podkreśla WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1422/15, LEX, że tylko w sytuacjach określonych w § 58 i tylko na podstawie decyzji administracyjnej można było wprowadzić w operacie ewidencyjnym zmianę granicy lub powierzchni działki ewidencyjnej. Przepisy regulujące odnowienie operatu ewidencji gruntów w postaci § 91-96 załącznika do zarządzenia, nie przewidywały wprowadzenia jakichkolwiek zmian czy sprostowań danych ewidencyjnych. Odnowienie operatu miało na celu jedynie uczytelnienie mapy ewidencyjnej i nie mogło prowadzić do zmian w konfiguracji granic a tym samym powierzchni działki. Do tej zmiany mogło nastąpić wyłącznie w wyniku wydania decyzji administracyjnej, potwierdzającej zmiany mogące do tego skutku prowadzić w świetle cyt. wyżej § 58 w/w załącznika do zarządzenia.
Mając na uwadze powyższe ustalenia natury prawnej oraz faktycznej nie można było podzielić stanowiska Organu odwoławczego o tym, że wyrażone w odwołaniu zarzuty strony skarżącej były bezzasadne i nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wypowiadając to ocenę PWINGiK nie wyjaśnił dlaczego pomimo braku decyzji administracyjnej o wprowadzeniu zmiany w ramach odnowienia operatu ewidencyjnego doprowadzono do oczywiście niekorzystnej dla właścicielki działki nr [...] położonej w [...] zmiany granic i powierzchni. Nie zwrócono należytej uwagi na możliwość wprowadzenia zmiany w operacie bez wymaganej wówczas obowiązującym prawem formy działania organu – indywidualnego aktu administracyjnego. Organ odwoławczy zobligowany przepisami o postępowaniu odwoławczym w K.p.a., powinien był szerzej wyjaśnić przyczynę swego stanowiska o nie popełnieniu oczywistego błędu przy wprowadzeniu zmiany skoro jak podnosił pełnomocnik strony w postępowaniu odwoławczym modyfikacja konfiguracji działki była wyłącznym efektem oświadczenia złożonego przez osobę, która nie była dysponentem prawnym nieruchomości, była nią wyłącznie [...], a w czasie dokonywania czynności odnowienia Osoba ta mogła już nie żyć. Powyższe wątpliwości na temat kluczowego dla aktualnych zapisów ewidencyjnych rejestru pomiarowo - klasyfikacyjnego dodatkowo pogłębia opinia na temat podpisu złożonego w nim przez [...].
Brak odpowiedniego odniesienie się do podnoszonych przez Skarżącą stronę okoliczności doprowadził do nierozpoznania sprawy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w wymaganych prawem materialnym granicach, co świadczy o naruszeniu przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 127 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 20 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 2a pkt 2, ust. 2c, ust. 2b pkt 2 u.P.g.ik., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na przysługujące organom ewidencyjnym kompetencje w zakresie zdolności poprawy wadliwie oznaczonych granic działek wskutek popełnienia błędu, który nie budzi jakiekolwiek wątpliwości.
Jeżeli okazałoby się, że granice działki zostały na skutek błędów wadliwie wykazane w aktualnym operacie to aktualizacja nie oznaczałaby rozstrzygania o prawie własności. Korekta mapy ewidencyjnej, na której przez kolejne lata uwidaczniano błędne granice nieruchomości, nie oznacza pozbawienia podmiotów ewidencyjnych praw rzeczowych do nieruchomości, skoro prawa te na skutek popełnionych błędów nigdy im nie przysługiwały. Według WSA w takiej sytuacji organ ewidencyjny nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz dokonuje w pełni uprawnionej korekty błędu, za który ponosi odpowiedzialność.
Waga potwierdzonego naruszenia przepisów procesowych ze względu na treść odpowiednich przepisów prawa materialnego, mogła mieć kluczowy wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W świetle tej regulacji postępowania sądowoadministracyjnego, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla te akty w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
PWINGiK ponownie rozpoznając zarzuty odwołania Skarżącej szczegółowo odniesie się do postawionych w nim okoliczności faktycznych i prawnych, mając także na względzie ocenę prawną wypowiedzianą w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności wypowie się czy wobec braku decyzji administracyjnej o wprowadzeniu zmiany w operacie i oparciu się przez Organ na oświadczeniu wiedzy [...] doszło do wprowadzenia oczywiście błędnych danych w zakresie przebiegu granic i powierzchni działki o nr [...]. Bez wypełnienia powyższych wytycznych wydana w sprawie decyzja PWINGiK ponownie będzie wadliwa, co spowoduje naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej – art. 8 § 1 K.p.a.
O kosztach postępowania przed WSA orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a., obejmując nimi kwotę należnego wpisu w wysokości 200 zł.