III SA/Łd 551/25

III SA/Łd 551/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Katarzyna Ceglarska-Piłat /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 7 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2025 poz 366
art. 17, art. 21 ust.2 pkt 3
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 par.1 pkt 1 lit. c, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 14 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), Sędzia WSA Anna Dębowska, Protokolant St. asystent sędziego Dominika Ratajczyk-Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2025 roku sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 maja 2025 roku nr NS HŚ.906.6.2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 31 stycznia 2025 roku nr 2/25; 2) zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 26 maja 2025 r. znak: NS HŚ.906.6.2025 Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi (dalej również: "ŁPWIS"), na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U.
z 2024 r. poz. 416), art. 2351 i 2352 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, dalej: "k.p."), rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej również: "PPIS") z 31 stycznia 2025 r. Nr 2/25 znak: HŚHP.442.17.2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia u Z.K. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W latach 1984-2010 Z.K. był zatrudniony jako kierowca karetki pogotowia w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego w [...], Oddział w [...] (1 września 2002 r. – Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w [...]) oraz Ax. w [...]. Aktualnie przebywa na emeryturze. Z ww. miejscami pracy wiązało się podejrzenie choroby zawodowej. Do obowiązków Z.K., zatrudnionego na stanowisku kierowcy w Ax. Sp. z o.o., należało kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi marki Renault Master (średnio połowę czasu na zmianie roboczej). Pozostały czas pracy zajmowało oczekiwanie na zgłoszenie, przygotowanie pojazdu, wypełnianie/uzupełnianie dokumentacji. Praca odbywała się w systemie zmianowym 12-godzinnym, średnio 14-16 dyżurów w miesiącu. W trakcie 12-godzinnego dyżuru pracownik spędzał średnio 3-6 godzin za kierownicą; przysługiwały mu w trakcie dyżuru dwie regulaminowe 15-minutowe przerwy. W okresie zatrudnienia Z.K. objęty był szkoleniami z zakresu BHP oraz profilaktycznymi badaniami lekarskimi, w wyniku których nie orzekano przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy pojazdu uprzywilejowanego. Brak jest danych dotyczących charakterystyki i chronometrażu pracy w okresie zatrudnienia Z.K. w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego w [...] - Oddział w [...].
Według wywiadu pierwsze dolegliwości ze strony układu słuchowego u Z.K. pojawiły się około 2002 r. w postaci niedosłuchu w obu uszach, zwłaszcza w uchu prawym. Ponadto ww. zgłaszał szumy uszne obustronne i kilkusekundowe zawroty głowy o charakterze wirowania bez towarzyszących nudności i wymiotów. Stwierdzono napadowe migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze i cukrzycę oraz obustronne upośledzenie drożności trąbek słuchowych. Podczas hospitalizacji w oddziale neurologicznym, rozpoznano: przebyty uraz wielonarządowy, deformację trzonu kręgu L1 po złamaniu kompresyjnym, przewlekłe bóle głowy, podejrzenie dylatacji komory bocznej mózgu prawej, bóle kręgosłupa w odcinku szyjnym promieniujące do prawej kończyny górnej, spondyloartrozę z przepukliną jądra miażdżystego C6/C7. Z.K. w 2007 r. w wyniku wypadku komunikacyjnego doznał urazu wielonarządowego w postaci złamania lewego obojczyka, żeber, trzonu kręgu L1, zwichnięcia stawu barkowego, krwiaka jamy opłucnej, rany lewego łuku brwiowego.
Zgłoszeniem z 15 czerwca 2021 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Łodzi zawiadomił Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o podejrzeniu u Z.K. ww. choroby zawodowej.
Zawiadomieniem z 1 lipca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia u ww. choroby zawodowej.
Stosownie do § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych Z.K. został poddany badaniom specjalistycznym w uprawnionej do orzekania o chorobach zawodowych jednostce orzeczniczej I-go stopnia, tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej WOMP w [...]. W wyniku przeprowadzonych badań, analizy narażenia zawodowego, przebiegu i charakteru klinicznego choroby uzyskał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. W uzasadnieniu orzeczenia Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej WOMP w [...] z 31 stycznia 2022 r. Nr PK.9.2022 podano, że u badanego stwierdzono obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego o średniej wielkości w uchu prawym 41,6 dB, w uchu lewym 45 dB. W ocenie WOMP w [...] brak było podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu ze względu na fakt, iż według ww. rozporządzenia rozpoznanie choroby zawodowej jest możliwe, jeżeli od momentu przerwania narażenia na hałas nie minęło więcej niż 2 lata. Dla dochodzenia roszczenia choroby zawodowej z poz. 21 wykazu nie został spełniony ustawowy wymóg nie przekroczenia 2 lat od ustania narażenia bowiem w tym przypadku minęło ponad 11 lat. Ponadto wielkość stwierdzanego ubytku słuchu nie spełnia warunków kryterium diagnostyczno-orzeczniczego zawartego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Stwierdzany niedosłuch jest mniejszy od 45 dB w uchu lepiej słyszącym obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2, 3 kHz.
Decyzją z 24 marca 2022 r. znak: HŚHP.442.17.2021 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie stwierdził u Z.K. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz.
Decyzją z 1 czerwca 2022 r. znak: ŁPWIS.NS HŚ.9022.4.2022.MZ Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania Z.K., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wyrokiem z 9 listopada 2022 r., III SA/Łd 517/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z.K., uchylił zaskarżoną decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 1 czerwca 2022 r. znak: ŁPWIS.NS HŚ.9022.4.2022.MZ oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z 24 marca 2022 r. znak: HŚHP.442.17. W uzasadnieniu orzeczenia sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia kwestii dotyczącej dnia wysyłki i doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] (dalej: "WOMP") z 31 stycznia 2022 r. i następnie dokonanie oceny, czy zachowany został 14-dniowy termin do złożenia przez stronę wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, co w następstwie umożliwi wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Wyrokiem z 5 grudnia 2023 r., II GSK 305/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku sądu I instancji.
28 czerwca 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał decyzję Nr 1/24 znak: HŚHP.442.17.2021 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u Z.K., która z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzją ŁPWIS z 1 października 2024 r. znak: NS.HŚ.906.10.2024 została uchylona a postępowanie pierwszej instancji zostało umorzone.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji pismem z 21 października 2024 r. przekazał do jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. WOMP w Łodzi wniosek Z.K. z 4 marca 2022 r. zawierający jego prośbę o ponowne badanie lekarskie oraz zwrócił się o udzielenie informacji, czy przysługuje mu prawo do ponownego przeprowadzenia badania lekarskiego w jednostce badawczo-rozwojowej.
W udzielonej przez WOMP w [...] pismem z 25 października 2024 r. odpowiedzi wyjaśniono, iż orzeczenie z 31 stycznia 2022 r. Nr PK 9.2022 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ma charakter ostateczny, a wykonanie ponownych badań w jednostce orzeczniczej I stopnia nie znajduje uzasadnienia. Ponadto w sprawie nie zaistniały nowe okoliczności medyczne mogące mieć wpływ na weryfikację treści ww. orzeczenia.
Pismem z 5 listopada 2024 r. PPIS w [...] ponownie zwrócił się do WOMP w Łodzi z zapytaniem, czy złożone w siedzibie PPIS w [...] oświadczenie Z.K. z 4 marca 2022 r. o ponowne badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia, zostało złożone w 14-dniowym wymaganym terminie, czy też po jego upływie.
W piśmie z 15 listopada 2024 r. WOMP w [...] poinformował, iż orzeczenie lekarskie z 31 stycznia 2022 r. Nr PK.9.2022 o braku podstaw do rozpoznania u Z.K. choroby zawodowej zostało wysłane do ww. listem poleconym 8 lutego 2022 r.
W związku z występowaniem rozbieżności dotyczących daty odbioru i wysłania orzeczenia lekarskiego Nr PK.9.2022 PPIS w [...]zwrócił się ponownie do WOMP w [...] pismem z 3 grudnia 2024 r., wnosząc o podanie właściwej daty odbioru ww. orzeczenia przez Z.K.
W odpowiedzi WOMP w [...] pismem z 10 grudnia 2024 r. poinformował, że orzeczenie lekarskie Nr PK.9.2022 zostało odebrane przez Z.K. w dniu 8 lutego 2022 r.
PPIS w [...] kolejnym pismem z 19 grudnia 2024 r. zwrócił się do WOMP w [...] o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy wniosek Z.K. (wniosek z 4 marca 2022 r. złożony w siedzibie PSSE w [...]) dotyczący ponownego badania lekarskiego w jednostce orzeczniczej II stopnia, został złożony w wymaganym 14-dniowym terminie czy też po upływie tego terminu.
W odpowiedzi na powyższe WOMP w [...] pismem z 31 grudnia 2024 r. poinformował, iż wniosek złożony przez Z.K. 4 marca 2022 r. w siedzibie PSSE w [...] został złożony po upływie terminu.
W następstwie powyższego PPIS w [...] wydał decyzję z 31 stycznia 2025 r. Nr 2/25 znak: HŚHP.442.17.2021 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz u Z.K.
Z.K. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej i instrumentalne potraktowanie uprawnienia strony do wszechstronnego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego w niniejszej sprawie, poprzez jedynie egzekwowanie niedopełnionych przez nią obowiązków na etapie wykonywania badania stanu zdrowia strony przez jednostkę orzeczniczą i możliwości skorzystania z prawa do zweryfikowania wydanego przez tę jednostkę orzeczenia i tym samym brak wsparcia ze strony organu wobec strony w zakresie możliwości przeprowadzenia przedmiotowej weryfikacji;
2) art. 9 k.p.a. przejawiające się niedopełnieniem obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, polegającym na niepoinformowaniu w sposób należyty i adekwatny do wieku i orientacji strony w zakresie zasad niniejszego postępowania, o obowiązku zachowania 14-dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne badanie, czym organ skutecznie uniemożliwił prawidłowe wykonanie przez stronę jej obowiązków, a wyniku tego naraził stronę na szkodę;
3) art. 7, art. 77 k.p.a. polegające na sprowadzeniu do minimum wykonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów, w tym zaniechanie przesłuchania strony, zaniechanie prawidłowego ustalenia rodzaju, stanu technicznego i okresu wykorzystywania pojazdów przez skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia całkowicie błędnych ustaleń faktycznych zarówno co do rodzaju, stanu technicznego i okresu wykorzystywania pojazdów, jak też warunków pracy, sposobu i czasu spędzonego na wyjazdach pojazdem uprzywilejowanym;
4) art. 81a k.p.a. polegające na naruszeniu zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony poprzez uznanie, że brak dostatecznych danych na temat charakterystyki i chronometrażu pracy w okresie zatrudnienia skarżącego, jak również brak wykonywania jakichkolwiek pomiarów przez pracodawcę warunków pracy skarżącego w kierunku zagrożenia wystąpienia choroby zawodowej stanowi podstawę do uznania, że w miejscu pracy skarżącego nie występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia mogące wywołać chorobę zawodową;
Ponadto odwołujący zarzucił również zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2351 k.p. i 2352 k.p. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że u skarżącego nie występuje choroba zawodowa pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, będące wynikiem elementarnych błędów organu pierwszego stopnia, które doprowadziły do braku koniecznej weryfikacji dokumentów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wskazaną na wstępie decyzją z 26 maja 2025 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zebrany materiał dowodowy i dokonane ustalenia faktyczne wyczerpująco uzasadniają brak podstaw do stwierdzenia u Z.K. choroby zawodowej narządu słuchu, ujętej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.
Organ wyjaśnił, że ubytek słuchu to pogorszenie ostrości słuchu związane z wieloletnią ekspozycją na hałas o poziomach uznawanych w świetle współczesnego stanu wiedzy za stwarzające ryzyko utraty słuchu. Obowiązująca w Polsce wartość Najwyższego Dopuszczalnego Natężenia (NDN) hałasu wynosi 85 dB i jest to dopuszczalny ze względu na kryterium ochrony słuchu poziom ekspozycji 8-godzinnej lub tygodniowej. Wartość poniżej 85 dB niesie niewielkie ryzyko wystąpienia ubytku słuchu. Wielkość uszkodzenia słuchu hałasem zależy od współdziałania szeregu czynników m.in. od jego natężenia (dB), czasu trwania, charakteru, częstotliwości (Hz), rodzaju ekspozycji oraz czynników indywidualnych (osobniczych). Upośledzenie słuchu uwidaczniają badania audiometryczne, gdzie krzywa audiometryczna zawsze ma kształt opadający przy częstotliwościach wysokich, gdzie najbardziej charakterystyczny jest załamek (wyrażający najgłębszy ubytek słuchu) w zakresie częstotliwości 3-6 kHz (przeważnie 4 kHz), bowiem hałas o tej częstotliwości przy przewlekłym zawodowym narażeniu na ten czynnik szkodliwy powoduje niszczenie wrażliwych struktur ucha wewnętrznego, a najbardziej wrażliwe na uszkodzenie są komórki słuchowe odbierające dźwięki o częstotliwości 4-6 kHz.
ŁPWIS stwierdził następnie, że Z.K. wykonując obowiązki służbowe w okresie od 18 lutego 2004 r. do 28 maja 2010 r. jako kierowca pojazdu uprzywilejowanego w Ax. Sp. z o.o. w [...] nie był narażony na hałas ponadnormatywny o wartościach przekraczających 85 dB/A. Pracodawca co prawda nie wykonywał w trakcie okresu zatrudnienia skarżącego badań oraz pomiarów stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, jednakże w związku ze zgłoszeniem choroby zawodowej Z.K. 12 lipca 2021 r. dokonano pomiaru hałasu miernikiem wskaźnikowym (SGH Note 8 z aplikacją Android) w porównywalnym samochodzie Renault Master, którym w trakcie zatrudnienia jeździł skarżący. Poziom dźwięku nie przekroczył wartości dopuszczalnych, czyli 85 dB/A w stosunku do 8-godzinnego dnia pracy. Przyjmując, że kierowca ma około 15 dyżurów 12-godzinnych w ciągu miesiąca, a sygnał włącza co 3. dyżur na około 60 minut i biorąc pod uwagę, że sygnały dźwiękowe pojazdu uprzywilejowanego mieszczą się w granicach 106-110 dB na zewnątrz i około 80 dB dla przechodniów i około 90 dB wewnątrz kabiny karetki, to nie jest możliwe przekroczenie dopuszczalnego poziomu 85 dB w stosunku do 8-godzinnego czasu pracy.
Z ustaleń jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia wynika, że u badanego nie rozpoznano objawów klinicznych uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem, ponieważ nie został spełniony jeden z zasadniczych warunków uznania schorzenia jako zawodowego, tj. podwyższenie progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz. W przypadku Z.K. stwierdzony niedosłuch jest mniejszy od 45 dB w uchu lepiej słyszącym i wynosi 41,6 dB.
Organ podkreślił, że rozpoznanie zawodowego uszkodzenia słuchu możliwe jest jedynie po stwierdzeniu spójności między narażeniem na hałas a progresją niedosłuchu w trakcie pracy zawodowej oraz jego charakterem i głębokością w momencie ubiegania się o stwierdzenie choroby zawodowej. Zgodnie z definicją zawartą w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. okres uprawniający do rozpoznania choroby od momentu ustania narażenia nie może być dłuższy niż 2 lata. Zatem zawodowe uszkodzenie słuchu nie może być rozpoznane w oparciu o audiogram wykonany później niż 2 lata od zakończenia pracy zawodowej w narażeniu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku Z.K. (badanie zostało wykonane ponad 11 lat po ustaniu narażenia na hałas).
ŁPWIS wyjaśnił, że organ wydający decyzję związany jest treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika (byłego pracownika) i określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych, a także ocenia, czy warunki pracy miały wpływ na powstanie tego schorzenia. Takie orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia. Państwowy Inspektor Sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli właściwa jednostka orzecznicza wypowiada się w danej sprawie negatywnie, co w tym przypadku miało miejsce Właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych, zgodnie z przepisem § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, są lekarze posiadający specjalistyczne kwalifikacje, zatrudnieni w poradniach chorób zawodowych, klinikach chorób zawodowych i w innych wymienionych w tym przepisie jednostkach medycznych, posiadających wiedzę i doświadczenie w zakresie medycyny pracy. Na wiedzę tę składają się wieloletnie obserwacje w zakresie skutków biologicznych, jakie w zdrowiu człowieka wywołuje wykonywanie pracy zawodowej w narażeniu na określony czynnik szkodliwy, które dają typowy dla tych skutków obraz kliniczny choroby. Mając na uwadze, że o rozpoznaniu choroby zawodowej decydują przede wszystkim względy medyczne, inspektor sanitarny nie może kwestionować rozpoznania zawartego w orzeczeniu lekarskim, jeśli nie budzi ono wątpliwości, a tak jest w niniejszej sprawie, ponieważ orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej zostało wydane zgodnie z § 6 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Uznając za bezzasadne zarzuty odwołania ŁPWIS wskazał, że wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ograniczenia czynności mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, ŁPWIS zauważył, że zgodnie z oświadczeniem Z.K. złożonym w siedzibie PPIS w [...] 4 marca 2022 r. zapoznał się on z materiałem dowodowym w sprawie choroby zawodowej, nie wnosząc uwag do danych zawartych w karcie oceny narażenia zawodowego, w tym danych dotyczących charakterystyki pracy w okresie jego zatrudnienia, a jedynie wniósł oświadczenie odnoszące się do ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia. Organ I instancji przeprowadził ponownie postępowanie i uwzględniając wskazania Sądu, zawarte w wyroku z 9 listopada 2022r., III SA/Łd 517/22, przekazał do WOMP w Łodzi, zgodnie z procedurą określoną w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r., oświadczenie Z.K. o ponowne przebadanie w jednostce orzeczniczej II stopnia oraz uzupełnił zgromadzoną dokumentację o informacje, których uzyskanie zalecił WSA w Łodzi w ww. wyroku, tj. o dodatkowe wyjaśnienia WOMP dotyczące daty wysyłki i odbioru przez Z.K. orzeczenia z 31 stycznia 2022 r. Nr PK.9.2022. W świetle tych informacji, które ŁPWIS uznał za wiarygodne, Z.K. odebrał wskazane orzeczenie 8 lutego 2022 r. Wiarygodność twierdzenia WOMP co do daty doręczenia Z.K. orzeczenia Nr PK.9.2022 organ powiązał z faktem, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie z 31 stycznia 2022 r. zostało przez WOMP doręczone PPIS w [...] 9 lutego 2022 r., zatem zachodzi zbieżność dat otrzymania tego orzeczenia przez Z.K., jak i przez organ I instancji, zaś trudno zasadnie przyjąć, że do obu tych podmiotów orzeczenie to nie zostało wysłane w tym samym czasie. ŁPWIS uznał za prawidłowe ustalenie PPIS w [...], że wniosek Z.K. dotyczący możliwości przeprowadzenia ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia został złożony po upływie przysługującego mu 14-dniowego terminu, który to termin upłynął w dniu 22 lutego 2022 r., biorąc pod uwagę oświadczenie WOMP, że orzeczenie Nr PK.9.2022. zostało doręczone Z.K. 8 lutego 2022 r. Jak bowiem wynika z § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, może zostać złożony, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia, jedynie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia i termin ten ma charakter zawity. Jednocześnie organ zauważył, że procedura ustanowiona w ww. rozporządzeniu RM, dla postępowań prowadzonych w przedmiocie chorób zawodowych, nie przewiduje możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie tego terminu i nie odsyła do pomocniczego stosowania przed jednostkami orzeczniczymi I i II stopnia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co jest logiczne i zasadne zważywszy, że orzeczenie lekarskie, wydane przez te jednostki orzecznicze, ma charakter dowodu w sprawie (w postaci opinii biegłego), dowodu sporządzonego przez podmiot zewnętrzny w stosunku do organu prowadzącego sprawę i od niego niezależny, a nadto niebędący organem administracji publicznej. W tej sytuacji, zdaniem ŁPWIS, należy uznać orzeczenie lekarskie Nr PK.9.2022 za ostateczne i tym samym miarodajne dla wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Organ nadmienił, że odebrane przez Z.K. orzeczenie lekarskie WOMP w [...] z 31 stycznia 2022 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zawierało pouczenie informujące stronę o prawie do złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia lekarskiego za pośrednictwem jednostki, w której wydano orzeczenie lekarskie.
ŁPWIS odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 2351 k.p. i 2352 k.p. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że u skarżącego nie występuje wymieniona na wstępie choroba zawodowa, uznał zarzut ten za bezpodstawny. W tym zakresie organ wyjaśnił, że rozpoznanie, a następnie stwierdzenie choroby zawodowej jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy już w chwili zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej spełnione są podstawowe przesłanki określone w "Wykazie chorób zawodowych", będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, tj. zgłoszona choroba jest wymieniona w tym wykazie, a ponadto udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w okresie, który upoważnia do rozpoznania danej choroby zawodowej, a który w przypadku przedmiotowej choroby zawodowej wynosi 2 lata. Określenie tego okresu przez prawodawcę jest ściśle powiązane z definicją choroby zawodowej zawartą w art. 2351 k.p., w świetle której, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Po upływie tego okresu rozpoznanie choroby zawodowej nie znajduje uzasadnienia, ponieważ rośnie prawdopodobieństwo, że zmiany chorobowe wynikają z zupełnie innych przyczyn niemających związku przyczynowo -skutkowego z wykonywaną pracą. W przypadku strony udokumentowane objawy chorobowe (audiogramy) powstały po upływie ponad 11 lat od zaprzestania przez niego pracy zawodowej i przejścia na emeryturę.
W ocenie organu odwoławczego nie można również zgodzić się z zarzutem popełnienia błędów formalnych w ustaleniach faktycznych, ponieważ skarżący nie zgłaszał żadnych uwag do opracowanej przez PPIS w [...] karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z 10 sierpnia 2021 r. (w aktach sprawy), która sporządzona była w oparciu o dane dotyczące narażenia zawodowego w czasie zatrudnienia w Ax. Sp. z o.o. oraz Wojewódzkiej Stacji Ratownictwa Medycznego w [...] i dane te były wystarczające dla jednostki orzeczniczej I stopnia tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej WOMP w [...] do wydania orzeczenia lekarskiego Nr PK.9.2022 z 31 stycznia 2022 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję organu II instancji Z.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 9 k.p.a. przejawiające się powieleniem i zignorowaniem niedopełnienia przez organ pierwszej instancji obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, polegającym na niepoinformowaniu strony w sposób należyty i adekwatny do wieku i orientacji w zakresie przebiegu postępowania, o obowiązku zachowania 14-dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne badanie, przy jednoczesnym pouczeniu o konsekwencjach niezachowania przedmiotowego terminu;
b) art. 7 k.p.a. i art. 11 k.p.a. polegające na braku poczynienia prawidłowych ustaleń w sprawie i danie wiary twierdzeniom jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. WOMP w [...], iż skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania, które jak można wywnioskować z analizy całej korespondencji organu prowadzącego postępowanie w I instancji z WOMP w [...], nie wynika z żadnego posiadanego przez tę jednostkę dokumentu, o czym świadczy chociażby informacja, iż z jednej strony odpis opinii został wysłany listem poleconym w dniu 8 lutego 2022 r., a z drugiej strony, że skarżący miał tę korespondencję w tym dniu odebrać, co nie byłoby w ogóle możliwe i co wprost świadczy o braku jednoznacznej informacji i potwierdzenia kiedy skarżącemu została faktycznie doręczona opinia i od kiedy winien być liczony termin do złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania, tym samym niezasadne ze strony organu było ustalenie, iż termin ten miałby upłynąć w dniu 22 lutego 2022 r., gdyż pismo nadane listem poleconym w dniu 8 lutego 2022 r. mogło być odebrane dopiero 22 lutego 2022 r., a tym samym termin do złożenia wniosku o ponowne badanie mógł upłynąć 8 marca 2022 r.;
c) art. 81a k.p.a. polegające na naruszeniu zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, poprzez uznanie, że skarżący otrzymał 8 lutego 2022 r. opinię, od której to daty miał liczyć się 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania, podczas gdy z informacji i dokumentacji posiadanych przez jednostkę orzeczniczą ten termin nie wynika, a wręcz jednostka orzecznicza wprost, wskazuje na fakt, iż 8 lutego 2022 r. opinia została skarżącemu dopiero wysłana listem poleconym, co wprost wykluczało ustalenie, że w tym samym dniu skarżący otrzymał przedmiotową opinię, należało zatem wątpliwość tę rozstrzygnąć na korzyść skarżącego poprzez ustalenie, że skoro 8 lutego 2022 r. opinia została nadana listem poleconym na adres skarżącego i brak jest jednoznacznego dokumentu stwierdzającego datę odbioru opinii, należało przyjąć, iż był to ostatni możliwy dzień odbioru przesyłki, tj. nie wcześniej niż 22 lutego 2022 r., i dopiero od tego dnia winien być liczony 14-dniowy termin na złożenie wniosku o ponowne badanie, który nie powinien upłynąć wcześniej niż 8 marca 2022 r., a więc złożony 4 marca 2022 r. wniosek skarżącego był wnioskiem złożonym w terminie.
W ocenie skarżącego w konsekwencji wskazanych naruszeń organy I instancji i II instancji pozbawiły skarżącego prawa do rzetelnego i prawidłowego rozpoznania jego sprawy, w tym prawa do przeprowadzenia ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę ŁPWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty są trafne.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z ww. przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z 9 listopada 2022 r., III SA/Łd 517/12. Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Użyte w art. 153 p.p.s.a. określenie "orzeczenie" dotyczy wykładni prawa zawartej w jego uzasadnieniu. "W zakresie oceny prawnej mieści się krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie zdaniem tego sądu zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się tak do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego" (por. wyrok NSA z 15 stycznia 1998 r., II SA 1560/97, Lex/el nr 41916). Zatem ocena prawna, o której stanowi art. 153 p.p.s.a., może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując ponownie sprawę, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W judykaturze podkreśla się przy tym, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 1 września 2010 r., I OSK 920/10, opubl. w: CBOSA, na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/38C8B152AE oraz wyrok NSA z 21 października 1999 r., IV SA 1681/97, Lex/el nr 47848). Skoro ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji oznacza to, że niezastosowanie się przez organ administracji do oceny prawnej sądu musi skutkować uchyleniem decyzji. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Zgodnie z poglądem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania" – por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12. Nadto, stosownie do art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż rolą sądu obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję ŁPWIS z 28 maja 2025 r. jest ponowna ocena wydanej w sprawie decyzji z uwzględnieniem wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Łodzi z dnia 9 listopada 2022 r., III SA/Łd 517/22. W tym zakresie, a więc oceniając zastosowanie się przez organy do zaleceń WSA zawartych w powyżej wskazanym, poprzednio wydanym w niniejszej sprawie wyroku, zdaniem Sądu kontrolującego zaskarżoną obecnie decyzję z 28 maja 2025 r. organy nie w pełni zastosowały się do tych zaleceń. O ile bowiem przeprowadziły one ponowne postępowanie w zakresie konieczności ustalenia dnia, w którym doszło do doręczenia skarżącemu orzeczenie WOMP z 2 lutego 2022 r., to jednak zebrane w sprawie dowody nie dawały podstaw do uznania za prawidłowe poczynionych w tym zakresie ustaleń i wniosków.
Przede wszystkim należy podkreślić, że w wyroku z 9 listopada 2022 r., III SA/Łd 517/22 WSA w Łodzi wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji wydały swoje rozstrzygnięcia opierając się na treści orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi z 31 stycznia 2022r. stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postacią trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Organy uznały, że orzeczenie to jest ostateczne, gdyż strona nie złożyła w wymaganym przepisami prawa 14-dniowym terminie wniosku o ponowne przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Sąd dokonując kontroli wydanego rozstrzygnięcia stwierdził, że kwestia, czy skarżący złożył, czy też nie złożył taki wniosek w określonym przepisami prawa 14-dniowym terminie nie została jednak dokładnie wyjaśniona.
W niniejszej sprawie orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy zostało wydane 31 stycznia 2022 r., zaś skarżący 4 marca 2022 r. złożył wniosek o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą gdyż uważał, że występuje u niego choroba zawodowa trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Sąd wskazał, że wprawdzie we wniosku prosił o przeprowadzenie ponownego badania przez WOMP lecz jest rzeczą oczywistą, że ponowne badanie przeprowadza jednostka orzecznicza II-go a nie I–go stopnia. W związku z tym wniosek skarżącego należało potraktować jako wniosek o przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II-go stopnia. Sąd wyjaśnił przy tym, że nie ma znaczenia okoliczność, iż wniosek strony z 4 marca 2020 r. został złożony w organie I instancji, a nie w jednostce orzeczniczej I stopnia. Obowiązkiem organu I instancji było bowiem przekazanie tego wniosku do jednostki orzeczniczej I stopnia celem nadania mu dalszego biegu. Zatem w sytuacji, gdy 4 marca 2022 r. skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą, to należało wyjaśnić, czy wniosek ten został złożony w wymaganym przepisami prawa 14-dniowym terminie. Organ administracji I instancji próbował to wyjaśnić w rozmowie telefonicznej z pracownikiem WOMP 10 marca 2022 r. Z notatki urzędowej sporządzonej z tej rozmowy wynika, że pracownica WOMP poinformowała, że nie jest w stanie podać daty doręczenia stronie orzeczenia lekarskiego z 31 stycznia 2022 r. oraz, że skarżący nie składał w WOMP wniosku o przeprowadzenie ponownego badania. W oparciu o treść tej notatki organy administracji obu instancji uznały, że wniosek o ponowne badanie skarżącego został złożony po upływie wymaganego 14-dniowego terminu, a więc uznały, iż orzeczenie WOMP jest ostateczne i wydały swoje rozstrzygnięcia opierając się na treści tego orzeczenia. Tymczasem sąd stwierdził, że kwestia czy skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą w wymaganym terminie, czy też po upływie tego terminu nie została wyjaśniona. Przede wszystkim organy administracji nie wyjaśniły sposobu i daty doręczenia skarżącemu orzeczenia z 31 stycznia 2022 r. Z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie wynikało, że orzeczenie WOMP doręczono mu przesyłka pocztową, choć nie pamiętał którego to było dnia, że była to przesyłka polecona, gdyż kwitował doręczycielowi jej odbiór. Sąd wskazał, iż w sytuacji, gdy orzeczenie WOMP doręczono skarżącemu za pośrednictwem poczty przesyłką poleconą to obowiązkiem organów było ustalenie, którego dnia miało miejsce to doręczenie. Organy powyższego obowiązku nie wykonały, nie wiadomo zatem, czy wniosek o ponowne badanie został złożony w wymaganym terminie, czy też po jego upływie. Sąd nie zgodził się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro orzeczenie WOMP wydano 31 stycznia 2022 r. zaś skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania 4 marca 2022 r. to musiał zostać uchybiony 14-dniowy termin o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. W ocenie sądu pogląd taki nie ma jednak racjonalnego uzasadnienia, gdyż nie wiadomo którego dnia doręczono skarżącemu wskazane orzeczenie lekarskie. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że orzeczenie WOMP wysłano stronie przykładowo w połowie lutego 2022 r., a jego doręczenie miało miejsce kilka dni później, a to oznaczałoby, że wniosek z 4 marca 2022 r. mógł zostać złożony w wymaganym terminie. Okoliczność którego dnia doręczono skarżącemu orzeczenie WOMP – mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy – nie została więc zdaniem sądu wyjaśniona. W sytuacji bowiem gdyby okazało się, że wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego został złożony w wynikającym z przepisów 14-dniowym terminie, to skarżący zostałby przebadany przez jednostkę orzeczniczą II-go stopnia i wydane zostałoby orzeczenie tej jednostki, niewykluczone, że różniące się od orzeczenia z 31 stycznia 2022 r. Sąd podkreślił, że skarżący nie zgadza się z treścią orzeczenia WOMP i przysługuje mu prawo do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II-go stopnia o ile zachowa termin do złożenia takiego wniosku. Istotne jest zatem ustalenie czy strona złożyła taki wniosek w terminie określonym w § 7 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły bowiem, którego dnia doręczono skarżącemu orzeczenie WOMP z 31 stycznia 2022 r., a co za tym idzie czy jego wniosek o przeprowadzenie ponownego badania został złożony w wymaganym 14-dniowym terminie. Wobec powyższego sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Wskazał on przy tym, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania sądu, a w szczególności wyjaśnić, którego dnia wysłano skarżącemu orzeczenie WOMP z 31 stycznia 2022 r. oraz którego dnia doręczono je skarżącemu uwzględniając okoliczność, że według oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie kwitował on odbiór tej przesyłki. Po ustaleniu daty doręczenia orzeczenia należy dokonać oceny, czy skarżący zachował 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania. Dalej sąd w wyroku z 9 listopada 2022 r., III SA/Łd 517/22 wskazał, iż w zależności od wyników tej oceny należy podjąć dalsze czynności procesowe, a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Przedmiotowy wyrok był co należy podkreślić przedmiotem kontroli instancyjnej bowiem wyrokiem z 5 grudnia 2023 r., II GSK 294/23 NSA oddalił skargę kasacyjną ŁPWIS.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym skargę na decyzję ŁPWIS z 28 maja 2025 r., w niniejszej sprawie organy administracji nadal nie wyjaśniły w sposób prawidłowy oraz zgodny ze wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku z 9 listopada 2022 r., III SA/Łd 517/22 okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z akt sprawy organ podjął czynności konieczne do ustalenia daty doręczenia skarżącemu orzeczenia WOMP z 31 stycznia 2022 r., albowiem w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji przekazał do jednostki orzeczniczej I-go stopnia, tj. WOMP w [...] wniosek strony skarżącej z 4 marca 2022 r. Następnie, po kilkukrotnej wymianie korespondencji zmierzającej do ustalenia, w jakim dniu skarżący odebrał orzeczenie lekarskie z 31 stycznia 2022 r. i czy ma ono charakter ostateczny, organ I instancji ustalił, że orzeczenie to zostało wysłane listem poleconym 8 lutego 2022 r. Organy stwierdziły przy tym, że w tym samym dniu orzeczenie to zostało doręczone stronie skarżącej, a tym samym jest ono ostateczne, zaś wniosek skarżącego o ponowne badanie lekarskie złożony 4 marca 2022 r. został złożony po upływie zakreślonego przepisami 14-dniowego terminu. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji uznał zatem za słuszne twierdzenie organu I instancji, iż skarżący odebrał wskazane orzeczenie lekarskie 8 lutego 2022 r. Wniosek w zakresie daty doręczenia stronie orzeczenia z 31 stycznia 2022 r. ŁPWIS wyprowadził z faktu doręczenia przez WOMP tegoż orzeczenia PPIS w [...] w dniu 9 lutego 2022 r., i wobec tego przyjął, iż zachodzi zbieżność dat otrzymania tego orzeczenia przez skarżącego jak i przez organ I instancji i tym samym zdaniem organu trudno zasadnie przyjąć, że do obu tych podmiotów orzeczenie to nie zostało wysłane w tym samym czasie. W tym stanie rzeczy organy uznały, że wniosek strony skarżącej dotyczący możliwości przeprowadzenia ponownego badania w jednostce orzeczniczej II-go stopnia został złożony po upływie przysługującego jej 14-dniowego terminu, który to termin, upłynął 22 lutego 2022 r. Organ II instancji wskazał także, iż biorąc pod uwagę oświadczenie WOMP, że orzeczenie lekarskie z 31 stycznia 2022 r. zostało doręczone stronie 8 lutego 2022 r., orzeczenie to należy uznać za ostateczne i tym samym miarodajne dla wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.
Z przywołanym stanowiskiem organu nie można się zgodzić. W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy uznać należy, że organ błędnie uznał datę 8 lutego 2022 r. jako dzień doręczenia skarżącemu orzeczenia WOMP z 31 stycznia 2022 r., co z kolei skutkowało błędnym przyjęciem, iż wniosek strony o przeprowadzenie ponownego badania został złożony po terminie.
Przede wszystkim wskazać należy, iż załączona do pisma z 10 grudnia 2022 r., znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (karta 123), kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (karta bez numeru, pomiędzy kartą 123, a kartą 122 akt administracyjnych), na którą powołuje się organ, nie może stanowić dowodu doręczenia stronie przedmiotowego orzeczenia WOMP z 31 stycznia 2022 r., albowiem ze wskazanej kopii potwierdzenia odbioru nie wynika, co stanowiło przedmiot doręczenia we wskazanej przesyłce poleconej czy to przez określenie rodzaju korespondencji, jej daty czy symbolu sprawy. Ponadto, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji niewątpliwie istnieje własnoręczny podpis, niemniej jednak brak jest podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że został on złożony przez skarżącego – jest to bowiem podpis nieczytelny. W aktach administracyjnych brak więc niebudzącego żadnych wątpliwości dowodu doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego z 31 stycznia 2022 r. Wątpliwości w tym zakresie organ w niniejszym postępowaniu nie usunął, w sposób nieuprawniony przyjmując, że wskazana powyżej kserokopia potwierdzenia odbioru (karta bez numeru, znajdująca się między kartą 123, a kartą 122 akt administracyjnych) udowadnia, iż po pierwsze, dotyczyła ona doręczenia orzeczenia lekarskiego z 31 stycznia 2022 r. oraz, po drugie, że została ona odebrana przez stronę. Na marginesie wskazać również w tym miejscu należy, że wypełnione druki potwierdzenia odbioru Poczty Polskiej, tzw. "żółte blankiety", nie mają przymiotu dokumentów urzędowych. Jako dokument urzędowy kwalifikowane jest jedynie zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji w zakresie doręczania pism sądowych, tzw. "białe blankiety", gdyż zawierają one wszystkie wymagane przepisami prawa elementy. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo Pocztowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 366 ze zm.; dalej: p.p.), jedynie potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez operatora wyznaczonego oraz wydruk potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych lub przekazów pocztowych mają moc dokumentów urzędowych. W tym celu należy wyjaśnić zasady wykorzystywania potwierdzeń nadania przesyłek przez wyznaczonego operatora pocztowego świadczącego usługi powszechne. Stosownie do art. 17p.p., potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez operatora wyznaczonego oraz wydruk potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych lub przekazów pocztowych mają moc dokumentów urzędowych. Przez potwierdzenie nadania należy również rozumieć potwierdzenie odbioru.
Zasady wykonywania usług pocztowych, w tym warunki przyjmowania i doręczania przesyłek pocztowych określa natomiast regulamin świadczenia usług pocztowych (art. 21 ust. 2 pkt 3 p.p.). Z kolei w § 13 Regulaminu świadczenia usług pocztowych wskazano, że nadawca przesyłki rejestrowanej przed nadaniem wypełnia odpowiedni dla danej usługi formularz nakładu Poczty Polskiej (ust. 1 pkt 1 lit. a). Natomiast zgodnie z § 13 ust. 4 Regulaminu stosowanie przez nadawcę przesyłki rejestrowanej nadawanej w obrocie krajowym formularza zgodnego z wzorem umieszczonym przez Pocztę Polską na stronie internetowej www.poczta-polska.pl, a także dostępnego we wszystkich placówkach pocztowych nie wymaga zatwierdzenia, o którym mowa w ust. 2.
Na stronie internetowej Poczty Polskiej można znaleźć szczegółowo określony wzór formularza potwierdzenia odbioru dla przesyłek nadanych w postępowaniu administracyjnym, określający zarówno jego wymogi techniczne, jak i jego formę graficzną. Ważnym elementem na tym potwierdzeniu odbioru jest następujące stwierdzenie: "Doręczenie przesyłki następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego". Z tego wynika, że to już tzw. "zwrotka"/blankiet" informuje adresata, czego przesyłka może dotyczyć, a w szczególności, że jej odbiór może wywołać skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu w postępowaniu administracyjnym. "Zwrotka" nie zawierająca tego stwierdzenia może z kolei wprowadzać adresata w błąd, że jest to przesyłka nieistotna, doręczana poza postępowaniem administracyjnym, której odbiór albo jego odmowa nie może wywoływać negatywnych skutków dla adresata. Trzeba zatem przyjąć, że umieszczenie na "zwrotce" informacji o której mowa, jest realizacją wspomnianej już wcześniej jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, czyli nałożonego na organ administracji publicznej obowiązku informowania stron okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.).
W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, zgodnie którym zastosowanie "zwrotki" doręczenia przesyłki na zasadach ogólnych może skutkować trudnościami, czy wręcz niemożliwością ustalenia, czy operator pocztowy należycie wykonał usługę doręczenia przesyłki pocztowej doręczanej w trybach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a konkretnie czy spełnione zostały warunki określone w art. 44 k.p.a.
Równie nieuprawniony był wniosek organu zmierzający do wykazania, że skoro orzeczenie lekarskie z 31 stycznia 2022 r. zostało przez WOMP doręczone PPIS w [...] 9 lutego 2022 r., to zachodzi zbieżność dat otrzymania tego orzeczenia przez skarżącego, jak i organ I instancji. O ile korespondencja zawierająca przedmiotowe orzeczenie została skierowana do doręczenia listem poleconym w dacie 8 lutego 2022 r., co nie było w niniejszej sprawie kwestionowane, to brak jest jakichkolwiek podstaw do czynienia wniosków, iż korespondencja ta została odebrana przez skarżącego w tej samej dacie. Okoliczności w tym zakresie nie znajdują oparcia z zebranym w sprawie materiale dowodowym, tj. nie wynikają one: zarówno – jak już wcześniej wskazano – z załączonej do pisma z 10 grudnia 2024 r. kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji (karta bez numeru, umieszczona pomiędzy kartą 123, a kartą 122 akt administracyjnych), jak również nie mogą stanowić podstawy do czynienia w powyższym zakresie wniosków – wbrew twierdzeniu organu – oświadczenie WOMP o doręczeniu orzeczenia.
Dodatkowo doręczyciel przesyłki nie wskazał kim jest osoba, która potwierdziła – jak wynika ze wskazanej kserokopii – "własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki/kwoty przekazu" – podpis jest bowiem nieczytelny i brak jakiejkolwiek adnotacji doręczyciela, z której wynikałoby komu doręczono przesyłkę. Wobec powyższego, w ocenie sądu, o ile skierowanie do skarżącego przesyłki z tzw. "żółtą zwrotką", samo w sobie nie przesądza jeszcze oczywiście o wadliwości doręczenia, podobnie jak brak zamieszczenia na przesyłkach numerów, znaków czy sygnatur przesyłanych przez organy pism, to w świetle okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności wobec braku jakiejkolwiek informacji, iż przesyłka ta zawierała orzeczenie lekarskie z 31 stycznia 2022 r., oraz wobec wątpliwości w zakresie osoby, który złożyła podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – doręczenie to budzi poważne wątpliwości i tym samym nie dawało podstaw do poczynienia na tej podstawie kategorycznych wniosków o faktycznym odebraniu przez stronę przedmiotowego orzeczenia lekarskiego w dacie wskazanej na potwierdzeniu odbioru korespondencji, tj. 8 lutego 2022 r. sąd stoi na stanowisku, iż adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości powinny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 15 września 2011 r., II GSK 1761/11). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepisy dotyczące doręczeń pism (w tym także decyzji i postanowień) stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Zatem nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego środka zaskarżenia od wydanego rozstrzygnięcia. Wszelkie nieprawidłowości w zakresie doręczeń powinny więc obciążać organy administracji publicznej i nie powinny być interpretowane na szkodę jednostki (por. wyroki NSA: z dnia 20 lutego 2014 r., II OSK 2259/12; z dnia 19 maja 2016 r., II GSK 2734/14; z dnia 4 kwietnia 2008 r., II GSK 3/08.
W wyżej wskazanych okolicznościach faktycznych sprawy brak jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu potwierdzające datę doręczenia stronie przedmiotowego orzeczenia lekarskiego z 31 stycznia 2022 r. nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, iż uchybiła ona terminowi do złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzecznicza II stopnia. W ocenie sądu nawet ustalenie, iż 8 lutego 2022 r. nadano do strony przedmiotowe orzeczenie lekarskie z 31 stycznia 2022 r., to w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i przyjmując najkorzystniejszą dla strony skarżącej fikcji doręczenia przesyłki, która następuje po jej dwukrotnym awizowaniu i braku jej odbioru w terminie 14-dni od daty pierwszego awizo, ostatnim możliwym dniem odbioru korespondencji był 22 lutego 2022 r. i dopiero od tego dnia powinien być liczony 14-dniowy termin na złożenie wniosku o ponowne badanie, a który – jak słusznie dostrzegł pełnomocnik strony – nie powinien upłynąć wcześniej niż 8 marca 2022 r., a więc złożony 4 marca 2022 r. wniosek skarżącego był wnioskiem złożonym w terminie. Przy czym w niniejszej sprawie brak jakiegokolwiek dowodu pozwalającego przyjąć w jakiej dacie doręczono stronie skarżącej orzeczenia lekarskie z 2 lutego 2022 r., a co za tym idzie w tym stanie rzeczy należało uznać, w ocenie sądu, iż wniosek skarżącego z 4 marca 2022 r. został złożony w wymaganym przepisami prawa 14-dniowym terminie.
Sąd nie zgodził się natomiast z twierdzeniem pełnomocnika strony, że skarżący został nieprawidłowo pouczony o terminie do złożenia wniosku o ponowne badanie. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ w sposób prawidłowy pouczył ww., iż wniosek o ponowne badanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniosek taki został zresztą złożony przez skarżącego, co niewątpliwie potwierdza prawidłowość pouczenia.
Sąd za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 81a k.p.a. polegający na pogwałceniu zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony. Przepis ten ma bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia i w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Niniejsza sprawa dotyczy ustalenia choroby zawodowej u osoby fizycznej i rozstrzygnięcie tej kwestii (w tym postępowaniu) nie nakłada na skarżącego obowiązku lub ograniczenia, nie odbiera też stronie skarżącej uprawnienia.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organy administracji publicznej zobowiązane są uwzględnić stanowisko sądu. Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny wyeliminować wskazane wyżej nieprawidłowości, a w szczególności umożliwić skarżącemu skorzystanie z przysługującemu mu prawa do przebadania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia i wdania przez te jednostkę orzeczenia w przedmiocie choroby zawodowej.
d.cz.
-----------------------
24