III SA/Łd 54/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej unieważniającą zgłoszenie celne wywozowe z 2015 r., uznając, że towar faktycznie nie opuścił obszaru celnego UE, mimo otrzymania komunikatów IE518 i IE599.
Spółka jawna zaskarżyła decyzję unieważniającą zgłoszenie celne wywozowe z 2015 r. Skarżąca argumentowała, że organy celne nie mogły unieważnić zgłoszenia po upływie 150 dni od otrzymania komunikatów potwierdzających wywóz. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że mimo otrzymania komunikatów IE518 i IE599, dowody zebrane przez organy celne (w tym informacje od administracji węgierskiej i białoruskiej) wykazały, że towar faktycznie nie opuścił obszaru celnego UE. Oświadczenie nabywcy zostało uznane za niewiarygodne. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne opuszczenie terytorium UE, a nie tylko formalne potwierdzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o unieważnieniu zgłoszenia celnego wywozowego z 25 czerwca 2015 r. Spółka kwestionowała unieważnienie, zarzucając naruszenie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) i rozporządzenia wykonawczego (RWKC), w szczególności dotyczące możliwości unieważnienia zgłoszenia po upływie 150 dni od jego przyjęcia i wygenerowania komunikatów IE518 oraz IE599. Spółka argumentowała, że skoro otrzymała potwierdzenie wywozu, organy nie mogły po latach powziąć wątpliwości i unieważnić zgłoszenia. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów celnych za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że kluczowe dla procedury wywozu jest faktyczne opuszczenie przez towar obszaru celnego Wspólnoty (art. 162 WKC), a nie tylko formalne potwierdzenia w systemie ECS. W tej sprawie, mimo otrzymania komunikatów IE518 i IE599, organy celne zebrały dowody (w tym informacje od administracji węgierskiej i bułgarskiej) wskazujące na nieprawidłowości w procedurze tranzytu i brak faktycznego opuszczenia terytorium UE przez towar. Oświadczenie nabywcy z Białorusi zostało uznane za niewiarygodne po weryfikacji przez tamtejsze władze. Sąd uznał, że organy celne miały prawo unieważnić zgłoszenie celne na podstawie art. 251 ust. 2 lit. b RWKC, gdy stwierdziły, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty, nawet jeśli nastąpiło to po pewnym czasie od pierwotnego potwierdzenia wywozu. Sąd oddalił również wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE, uznając przepisy za jasne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest unieważnienie zgłoszenia celnego nawet po upływie 150 dni i otrzymaniu komunikatów IE518 i IE599, jeśli dowody zebrane przez organy celne jednoznacznie wskazują, że towar faktycznie nie opuścił obszaru celnego UE, a przedstawione przez stronę dowody potwierdzające wywóz są niewiarygodne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne opuszczenie terytorium UE, a nie tylko formalne potwierdzenia w systemie. W przypadku wątpliwości co do rzeczywistego wywozu, organy celne mają prawo badać sprawę i unieważnić zgłoszenie, jeśli dowody wskazują na brak opuszczenia terytorium UE, nawet jeśli pierwotnie wygenerowano komunikaty potwierdzające wywóz.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
RWKC art. 251 § 2
Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93
Pomocnicze
WKC art. 161 § 1
Wspólnotowy Kodeks Celny
WKC art. 162
Wspólnotowy Kodeks Celny
WKC art. 66 § 2
Wspólnotowy Kodeks Celny
RWKC art. 796a § 1
Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93
RWKC art. 796d § 2
Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93
RWKC art. 796e § 2
Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93
RWKC art. 796e § 3
Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93
RWKC art. 796da § 4
Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 194
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Prawo celne art. 73 § 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Prawo celne art. 86
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt, że towar faktycznie nie opuścił obszaru celnego UE, mimo otrzymania komunikatów IE518 i IE599, uzasadnia unieważnienie zgłoszenia celnego. Oświadczenie nabywcy spoza UE, które zostało zakwestionowane przez zagraniczne organy celne, nie jest wystarczającym dowodem na faktyczny wywóz towaru. Komunikat IE599 nie ma przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu, jeśli istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do wywozu nie doszło.
Odrzucone argumenty
Zgłoszenie celne nie może być unieważnione po upływie 150 dni od jego przyjęcia i wygenerowania komunikatów IE518 i IE599, ponieważ przepisy RWKC (art. 796e, 796da) nie pozwalają na takie działanie w sytuacji, gdy pierwotnie otrzymano potwierdzenie wywozu. Naruszenie art. 66 WKC poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż określone zgodnie z procedurą Komitetu. Naruszenie art. 251 ust. 2 pkt b RWKC poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż enumeratywnie wskazane w tych przepisach. Naruszenie art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 73 Prawa Celnego poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji. Naruszenie art. 191 O.p. w zw. z art. 73 Prawa Celnego poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Decydujące znaczenie należy zatem przypisać kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy Unii, zgodnie z art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają zaś służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Komunikat IE 599, wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Unii, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Unii nie doszło.
Skład orzekający
Małgorzata Łuczyńska
przewodniczący sprawozdawca
Monika Krzyżaniak
sędzia
Krzysztof Szczygielski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdza, że formalne potwierdzenia wywozu towarów (komunikaty ECS) nie są wystarczające, jeśli organy celne dysponują dowodami na brak faktycznego opuszczenia terytorium UE. Podkreśla znaczenie dowodów materialnych i możliwość kwestionowania dokumentów urzędowych w przypadku wątpliwości co do ich prawdziwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której doszło do ingerencji w systemy informatyczne lub wątpliwości co do autentyczności dokumentów potwierdzających wywóz. Interpretacja przepisów RWKC dotyczących terminów i możliwości unieważnienia zgłoszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne spełnienie wymogów prawnych, a nie tylko formalne potwierdzenia. Pokazuje też, jak organy celne mogą weryfikować dowody i jakie konsekwencje niesie za sobą próba wywozu towarów bez faktycznego opuszczenia terytorium UE.
“Czy potwierdzenie wywozu towaru z UE to już pewność? Sąd: niekoniecznie, jeśli towar faktycznie nie wyjechał!”
Dane finansowe
WPS: 21 650,95 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 54/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 1553/20 - Wyrok NSA z 2023-10-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 796da, art. 796e
Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
Sentencja
Dnia 8 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 roku sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A Spółki jawnej z siedzibą w Ł. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego [...] z dnia 25 czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1007 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 900), dalej O.p., art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1169 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 25 czerwca 2015 r. A Spółka jawna z siedzibą w Ł. , reprezentowana przez B Spółkę jawną M. C Agencja Celna, Transport, Spedycja, Skład Celny, dokonała elektronicznego zgłoszenia wywozu poza obszar celny Wspólnoty towaru ujętego w fakturze nr [...] w postaci odzieży damskiej (tj. bluzki damskie z włókien chemicznych) o łącznej wartości 21 650,95 PLN. Jako odbiorcę zadeklarowanego towaru wskazano N. A., G. 7, B., B. Jako urząd wywozu zadeklarowano urząd oznaczony kodem PL361010 (OC I w Ł.), natomiast jako urząd wyprowadzenia wskazano urząd oznaczony kodem PL302060 (OC w D.). Powyższe zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane w elektronicznym systemie kontroli wywozu ECS pod numerem [...], a zgłoszony towar został zwolniony do wnioskowanej procedury wywozu. Następnie w dniu 19 lipca 2015 r. w systemie ECS pojawił się, przesłany przez węgierski urząd celny o kodzie [...] komunikat IE518 zawierający wyniki kontroli towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym, skutkujący zmianą urzędu wyprowadzenia towarów z urzędu [...] na[..] . Na podstawie powyższego komunikatu w systemie wygenerowany został komunikat IE599 potwierdzający wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty.
W dniu 25 maja 2017 r. krajowe służby celno-skarbowe pozyskały informacje przekazane przez węgierską administrację celną, o wynikach przeprowadzonej przez stronę węgierską, na wniosek bułgarskiej administracji celnej kontroli prawidłowości zamknięcia procedur tranzytu, w tym przedmiotowego zgłoszenia celnego [...] z dnia 25 czerwca 2015 r. Z przesłanych informacji wynika, że po zamknięciu procedur wywozowych ww. zgłoszenia objęte nimi towary były przeładowywane na tureckie środki transportu, a podmiot dysponujący prawem do rozporządzania tymi towarami – ukraińska firma D Ltd lub E Ltd. wnioskował o objęcie towarów procedurą tranzytu do Turcji. Z uwagi na dane przekazane przez bułgarską administrację celną, co do faktu braku rzeczywistego opuszczenia przez towary objęte między innymi przedmiotowym zgłoszeniem celnym [...] z dnia 25 czerwca 2015 r. obszaru celnego Wspólnoty, węgierska administracja celna wycofała wprowadzone potwierdzenie wyprowadzenia i nie potwierdziła końcowego wywozu towarów z obszaru celnego Wspólnoty.
Ponadto pismem z dni 18 sierpnia 2017 r. Państwowy Komitet Celny
Republiki B w M. poinformował, że wskazany ww. fakturze odbiorca przedmiotowego towaru N. A. nie jest zarejestrowany w Jednolitym Rejestrze Państwowym Osób Prawnych i Przedsiębiorców Indywidualnych Republiki B., a w centralnym archiwum danych informacji celnych w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 18 sierpnia 2017 r. nie stwierdzono deklaracji przywozowych towarów zgłaszanych przez obywateli B. w tym danych wskazanych w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia 25 czerwca 2015 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. powiadomił eksportera towarów, że w oparciu o informacje przekazaną przez węgierską administrację celną, co do stwierdzonych nieprawidłowości związanych z potwierdzeniem wyprowadzenia towaru poza obszar Unii Europejskiej objętych zgłoszeniem celnym [...] z dnia 25 czerwca 2015 r., podejmuje czynności zmierzające do wydania decyzji o unieważnieniu wskazanego zgłoszenia celnego. Jednocześnie organ celny wyznaczył stronie 30 - dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy oraz przedstawienia własnego stanowiska, wskazując przy tym na możliwość przedłożenia alternatywnych dowodów potwierdzających zakończenie procedury wywozu.
W toku postępowania przed organem I instancji spółka w dniu 7 marca 2018 r. przedłożyła oryginał oświadczenia nabywcy towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym – N. A. z dnia 29 stycznia 2018 r., w którym potwierdził fakt otrzymania towaru wskazanego w fakturze nr[...]. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji powyższego dokumentu Białoruska administracja celna, w odpowiedzi na wniosek krajowej administracji celno-skarbowej, pismem z dnia 18 czerwca 2018 r. poinformowała, że w systemie informatycznym dotyczącym obywateli Republiki B. brak jest informacji o obywatelu N. A.
W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. decyzją z dnia [...] unieważnił zgłoszenie celne [...] z dnia 25 czerwca 2015 r.
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżąca spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:
-art. 66 WKC poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż określone zgodnie z procedurą Komitetu;
- art. 251 ust. 2 pkt b RWKC poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż enumeratywnie wskazane w tych przepisach;
- art. 796e ust 2 i 3 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy dotyczy braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium wspólnoty;
- art. 796da ust. 3 i 4 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy dotyczy braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji, gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium wspólnoty;
- art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo Celne poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, które pozwalałoby na unieważnienie zgłoszenia celnego;
- art. 191 O.p. w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo Celne poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na błędnym przypisaniu stanu faktycznego do powołanej podstawy prawnej.
W oparciu o postawione zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na treść przepisów regulujących procedurę wywozu, w tym art. 161 ust. 1 WKC, z treści którego wynika, że procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Wspólnoty. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia formalności przewidzianych dla niego, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz jeśli znajdują zastosowanie należności celnych wywozowych. Przy czym zgodnie z art. 162 WKC, zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.
Organ odwoławczy podkreślił, że szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii regulują art. 796a - art. 796e RWKC. Aktualnie wzajemna komunikacja pomiędzy organami celnymi Wspólnoty oparta jest na teleinformatycznym Systemie Kontroli Eksportu (ECS), który to system umożliwia wymianę informacji odnośnie zgłoszenia wywozowego, w tym elektroniczne potwierdzenie wyprowadzenia towaru poza obszar celny UE poprzez wprowadzenie stosownego komunikatu oznaczonego kodem IE599, wysyłanego przez urząd celny wywozu do urzędu celnego zgłaszającego, a treść tego komunikatu zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymania towaru na granicy. Organ odwoławczy wskazał także na treść art. 796da ust. 4 RWKC zawierającego alternatywne dowody potwierdzające fakt wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty. Dalej odwołując się do treści art. 251 ust. 2 lit. b RWKC organ wskazał, że zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, jeżeli towary zostały zgłoszone do wywozu lub do procedury uszlachetniania biernego pod warunkiem, że urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1 , lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2 , że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.
Z ustaleń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie wynika, że zgłoszeniem celnym z dnia 25 czerwca 2015 r. A Spółka jawna z siedzibą w Ł., reprezentowana przez Agencję Celną B Spółkę jawną C Agencja Celna, Transport, Spedycja, Skład Celny dokonała elektronicznego zgłoszenia wywozu poza obszar celny Wspólnoty towaru ujętego w fakturze nr [...] w postaci odzieży damskiej (tj. bluzki) o łącznej wartości 21 650,95 PLN. Jak odbiorcę zadeklarowanego towaru wskazano N. A., G. 7, B., B. Jako urząd wywozu zadeklarowano urząd oznaczony kodem PL361010 (OC I w Ł.), natomiast jako urząd wyprowadzenia wskazano urząd oznaczonym kodem PL302060 (OC w D.). Powyższe zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane w elektronicznym systemie kontroli wywozu ECS pod numerem MRN 15PL361010E0118030, a zgłoszony towar został zwolniony do wnioskowanej procedury wywozu. Następnie w dniu 19 lipca 2015 r. w systemie ECS pojawił się, przesłany przez węgierski urząd celny o kodzie [...] ([...]), komunikat IE518 zawierający wyniki kontroli towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym, skutkujący zmianą urzędu wyprowadzenia towarów z PL302060 na HU106200. Na podstawie powyższego komunikatu w systemie wygenerowany został komunikat IE599 potwierdzający wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty.
Dalej organ odwoławczy wskazał na informacje przekazane w maju 2017 r. polskim organom celnym przez organy administracji celnych Węgier i Bułgarii, z których wynikało między innymi, iż towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym, pomimo jego dalszego objęcia na terenie Węgier procedurą tranzytu, faktycznie nie opuścił obszaru celnego UE, co skutkowało wycofaniem przez stronę węgierską potwierdzenia końcowego wywozu z obszaru celnego Wspólnoty. Organ wskazał także na informacje białoruskiej administracji celnej, z których wynikało między innymi, że w systemie informatycznym brak jest informacji o obywatelu N. A., a odbiorca towaru wskazany w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nie został zarejestrowany w Jednolitym Rejestrze Państwowym Osób Prawnych i Przedsiębiorców Indywidualnych Republiki B., a nadto, że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 18 sierpnia 2017 r., w centralnym archiwum danych informacji celnych brak jest deklaracji przywozowych zgłaszanych przez obywateli B. wskazanych w zgłoszeniach eksportowych od polskich nadawców, w tym w przedmiotowym zgłoszeniu z dnia 25 czerwca 2015 r.
Powyższe okoliczności, zdaniem organu odwoławczego czyniły zasadnym unieważnienie zgłoszenia celnego z dnia 25 czerwca 2015 r., nr [...] na podstawie art. 66 ust. 2 WKC w zw. z art. 251 ust. 1 RWKC, a co za tym idzie zarzuty odwołania, co do naruszenia ww. przepisów organ uznał za niezasadne.
Za chybione organ odwoławczy uznał także zarzuty dotyczące naruszenia art. 796da i art. 796e RWKC wskazując w tym zakresie, że powołane przepisy regulują tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w przypadku objęcia towarów procedurą wywozu poza obszar Wspólnoty. Ponadto organ wskazał na proceduralny charakter powołanych przepisów, stanowiących przepisy wykonawcze do WKC, co skutkuje stwierdzeniem, że zgłoszenie wywozu potwierdzone elektronicznymi komunikatami generowanymi przez system ECS, nie stanowi automatycznie o zwolnieniu towaru w rozumieniu art. 162 WKC, gdyż podstawowym warunkiem zwolnienia jest wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty. Natomiast generowany przez system ECS komunikat IE599, co do zasady potwierdza wyprowadzenie towaru poza obszar celny Wspólnoty, jak również, co miało miejsce w niniejszej sprawie, pojawia się gdy towar objęty zgłoszeniem zostanie w celu wyprowadzenia objęty inną procedurą – procedurą tranzytu. Ponadto wskazany w art. 796da ust. 4 RWKC 150 -dniowy termin, nie stanowi wbrew stanowisku strony skarżącej cenzury czasowej, uniemożliwiającej unieważnienie zgłoszenia celnego po upływie powyższego terminu. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonane ustalenia faktyczne nie potwierdziły, że objęty zgłoszeniem celnym nr [....] z dnia 25 czerwca 2015 r. towar faktycznie opuścił obszar celny Unii Europejskiej. Strona skarżąca nie przedstawiła natomiast jakiegokolwiek przewidzianego prawem alternatywnego dowodu, o którym mowa w art. 796da RWKC, czy też innego wiarygodnego dowodu potwierdzającego fakt wywozu towaru poza obszar Wspólnoty. Za dowód taki nie może zostać uznane przedłożone przez stronę oświadczenie nabywcy towaru – N. A. z dnia 29 stycznia 2018 r., gdyż jak wykazano w toku postępowania autentyczność dokumentu i rzetelność zawartych w nim danych została zakwestionowana przez władze celne B., w odpowiedzi na wniosek strony polskiej.
W ocenie organu odwoławczego, wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 191 i art. 210 § 4 O.p., ponieważ decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy umożliwiający jej wydanie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Spółka jawna z siedzibą w Ł. ponownie zarzuciła naruszenie:
-art. 66 WKC poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż określone zgodnie z procedurą Komitetu;
- art. 251 ust. 2 pkt b RWKC poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż enumeratywnie wskazane w tych przepisach;
- art. 796e ust 2 i 3 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy dotyczy braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium wspólnoty;
- art. 796da ust. 3 i 4 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji gdy dotyczy braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni a nie sytuacji, gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium wspólnoty;
- art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, które pozwalałoby na unieważnienie zgłoszenia celnego;
- art. 191 O.p. w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na błędnym przypisaniu stanu faktycznego do powołanej podstawy prawnej.
W oparciu o postawione zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi odwołując się do wskazanej w zaskarżonej decyzji podstawy unieważnienia zgłoszenia celnego, tj. art. 251 ust. 2 pkt b RWKC spółka podniosła, że zgodnie z treścią tego przepisu, zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, jeżeli towary zostały zgłoszone do wywozu lub do procedury uszlachetniania biernego pod warunkiem, że urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1 , lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2 , że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.
Przepis ten w ocenie skarżącej spółki odsyła jednak do art. 792a lub 796e RWKC. Zgodnie z treścią art. 792a ust. 1 RWKC, jeżeli towary zwolnione do wywozu nie opuszczą obszaru celnego Wspólnoty, eksporter lub zgłaszający bezzwłocznie informuje o tym urząd celny wywozu. W odpowiednich przypadkach egzemplarz 3 jednolitego dokumentu administracyjnego zwraca się do tego urzędu. Jak wynika z treści tego przepisu, art. 792a ma zastosowanie w przypadku gdy eksporter lub zgłaszający informuje urząd celny wywozu o tym, że towary nie opuszczą obszaru celnego. Po pierwsze przepis ten dotyczy przypadków gdy to eksporter informuje urząd celny o nieprawidłowościach (a nie przypadków gdy organ działa z urzędu), jak również musi to nastąpić bezzwłocznie po powzięciu informacji, że towary nie opuszczą terytorium Wspólnoty. Po drugie dotyczy przypadków gdy wywóz poza terytorium Wspólnoty nie został jeszcze potwierdzony (czyli wiadomo, że towary nie opuszczą terytorium Wspólnoty w momencie wysyłki). Żaden z tych warunków nie został w tym konkretnym przypadku spełniony, a zatem przepis ten nie może stanowić podstawy do unieważnienia wskazanego zgłoszenia celnego, zwłaszcza ze względu na regulacje art. 66 WKC, zgodnie z którym unieważnienie zgłoszenia celnego może nastąpić tylko w przypadkach określonych zgodnie z procedurą Komitetu.
Unieważnienie zgłoszenia celnego z urzędu możliwe jest natomiast na podstawie art. 796e ust. 2 i 3 RWKC, zgodnie z którym jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia. Urząd celny wywozu informuje deklarowany urząd celny wyprowadzenia o uznaniu dowodów zgodnie z ust. 1 lit. b). Jednak, w ocenie spółki również ten przepis nie może mieć zastosowania w sprawie, ponieważ dotyczy wyłącznie przypadków gdy urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów. Oznacza to, że organy celne mają 150 dni na weryfikację wywozu towarów i przesłanie komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia". Jeżeli w tym terminie urząd celny nie otrzyma komunikatu IE518, nie jest generowany komunikat IE599 a zgłoszenie celne jest unieważniane. A contrario jeżeli urząd celny wywozu otrzymał w ciągu 150 dni komunikat IE518 i wygenerował komunikat IE599, a po kilku latach powziął wątpliwość co do tego czy towary opuściły terytorium Wspólnoty nie ma już możliwości zastosowania tego przepisu, ponieważ dotyczy on tylko przypadków gdy przez 150 dni nie przesłano komunikatu IE518. Jest to o tyle uzasadnione, że w przypadku gdy w ciągu 150 dni urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu IE518 eksporter nigdy nie otrzymał komunikatu IE599 przez co wie o nieprawidłowościach przy wywozie, ma jeszcze możliwość zbierania dowodów na potwierdzenie wywozu w inny sposób lub wykazuje dostawę ze stawką VAT krajową i może w porę zaprzestać współpracy z kontrahentem, spedytorem lub agencją celną. Artykuł 796e RWKC dotyczy więc zupełnie innego stanu faktycznego, niż ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie w systemie ECS we właściwym terminie pojawił się komunikat IE518, a spółka otrzymała w terminie komunikat IE599 i miała pełne prawo ufać, że dokumenty urzędowe wystawione przez upoważnione do tego organy stwierdzają to co zostało w nich zapisane.
Z tego samego powodu art. 796da ust. 4 RWKC, ze względu na sformułowanie "ani" w art. 796e ust. 2, ma zastosowanie tylko w przypadku gdy w ciągu 150 dni nie otrzymano komunikatu IE518, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Również ten przepis nie może zostać zastosowany po kilku latach od otrzymania komunikatów IE518 i IE599. Dodatkowo jak wskazano na stronie 4 zaskarżonej decyzji "nie ma możliwości wycofania wyprowadzenia towarów w węgierskim systemie ECN", a zatem przesłane komunikaty IE518 oraz IE599 dalej funkcjonują w obrocie prawnym. Natomiast ewentualny błąd w systemie informatycznym organu celnego w Bułgarii (czy też ingerencja pracownika tego organu albo osoby trzeciej) nie zostały przewidziane w przepisach celnych jako okoliczność uzasadniająca po kilku latach unieważnienie zgłoszenia celnego, a ze względu na zapis art. 66 WKC i enumeratywne wyliczenie możliwości unieważnienia zgłoszenia celnego w art. 251 RWKC nie ma możliwości unieważnienia zgłoszenia celnego w innym przypadku. Jak wynika z powyższego mimo wątpliwości organów celnych co do faktu opuszczenia przez towary terytorium wspólnoty wskazane w decyzji przepisy nie mogą stanowić podstawy prawnej do unieważnienia zgłoszenia celnego po kilku latach po otrzymaniu w systemie ECS komunikatu IE518 oraz wygenerowaniu i przesłaniu spółce komunikatu IE599.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podtrzymując argumentację w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej popierał wniesioną skargę, wniósł o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego następującej treści: "Czy art. 796e ust. 2 i 3 RWKC w zw. z art. 66 WKC pozwala na unieważnienie zgłoszenia celnego po upływie 150 dni po przyjęciu zgłoszenia i wygenerowaniu komunikatów IE- 518 i IE- 599?". Pełnomocnik organu administracji publicznej wnosił o oddalenie skargi, wniosek pełnomocnika strony skarżącej o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego we wskazanym powyżej zakresie pozostawił do uznania sądu.
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek pełnomocnika strony skarżącej o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] odpowiadają obowiązującemu prawu.
Na wstępie wskazać należy, że zgłoszenie celne w niniejszej sprawie zostało złożone w dniu 25 czerwca 2015 r., gdy obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Z dniem 1 maja 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny. Wobec braku przepisów przejściowych do oceny zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie przepisów nowych stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie tych zdarzeń, zaś przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły zatem przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Przepisy art. 161-162 WKC regulują procedurę wywozu, a przepisy art. 788-796e rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 11 października 1993 r. Nr 253, str. 1), dalej RWKC, określają zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii.
Stosownie do treści art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeśli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych.
Zgodnie z art. 162 WKC, zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.
Szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii uregulowano w rozdziale 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93.
Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC, urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.
W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). System ten jest systemem unijnym umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE 599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE 599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE 599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu IE 599, który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu.
W przypadku jednak, gdy w związku z ingerencją zewnętrzną ustalono, że procedura wywozu otwarta w Polsce nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, w pełni uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru, tj. objętego zgłoszeniem celnym [...] z dnia [...] W niniejszej sprawie węgierska administracja celna uzyskała informację od bułgarskiej administracji celnej o zewnętrznej ingerencji w system informatyczny bułgarskiej administracji celnej. W oparciu o informację bułgarskiej administracji celnej, strona węgierska przeprowadziła kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu przesyłek dostarczonych z Węgier, z Oddziału Punkt I Odpraw Celnych [...] (HU106200), według dokumentów tranzytowych T1, do bułgarskiego Urzędu Celnego K. A. Procedury tranzytu zostały zakończone w bułgarskim Urzędzie Celnym K. (BG005804). W wyniku kontroli ustalono, że procedury tranzytu zostały zakończone w sposób nieprawidłowy, a komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia, przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia, przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji zostały przesłane do urzędu celnego bez jakiegokolwiek udziału funkcjonariuszy celnych. Wobec powyższego węgierska administracja celna wycofała potwierdzenie wywozu towaru i nie potwierdziła jego końcowego wywozu z obszaru Wspólnoty.
Wobec ingerencji zewnętrznej w system elektronicznej obsługi zgłoszeń, organ nie mógł uznać, że procedura wywozu otwarta w Polsce została prawidłowo zakończona i towar opuścił obszar Unii Europejskiej. Uzasadnione było przeprowadzenie postępowania w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC, taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:
a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;
b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;
c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii;
d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii;
e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.
Organ celny stwierdził, że procedura wywozu otwarta w Polsce według dokumentu [..] nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej. Wezwaniem z dnia 19 grudnia 2017 r., doręczonym w dniu 15 stycznia 2018 r. organ prawidłowo wezwał eksportera do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca przedstawiła jedynie oświadczenie eksportera A. N. z dnia 29 stycznia 2018 r., w którym potwierdził, że "towar wskazany na fakturze Nr [...] z dnia [...] oraz w deklaracji [...] został dostarczony do Republiki B. w ilości zgodnej z ww. fakturą". Przedłożony dokument nie mógł być uznany za wystarczający dowód wywozu. W celu potwierdzenia okoliczności wskazanych w powyższym dokumencie organ celny zwrócił się do władz białoruskich, które w piśmie z dnia 18 czerwca 2018 r. poinformowały, że w systemie informatycznym dotyczącym obywateli Republiki B. brak jest informacji o obywatelu N. A. Powyższa informacja w kontekście wcześniejszych ustaleń administracji białoruskiej z których wynika, że nabywca towaru N. A. nie jest zarejestrowany w Jednolitym Rejestrze Państwowym Osób Prawnych i Przedsiębiorców Indywidualnych Republiki B., oraz że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 18 sierpnia 2017 r. nie stwierdzono zgłoszonych przez niego deklaracji przywozowych towarów wskazanych w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia 25 czerwca 2015 r. uzasadniała stanowisko organów, że przedstawiony przez stronę dokument jest niewiarygodny.
Na eksporterze spoczywał obowiązek wykazania, że towar objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Brzmienie art. 796da ust. 4 RWKC ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule, dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796 da ust. 4 RWKC są dostateczne (art. 796e ust. 1 lit. b RWKC).
W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 191 O.p. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej dokonana przez organ celny ocena przedłożonego dokumentu nie była dowolna. Dokument ten, jak każdy inny dowód, podlegał ocenie organów celnych i mógł być weryfikowany przez inne dowody. Trafnie stwierdził organ, że dokument przedstawiony przez stronę nie jest dowodem na wywóz zakupionych towarów poza obszar celny Unii Europejskiej. W niniejszej sprawie brak jest dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, że wywóz taki miał faktycznie miejsce. Nie ulega bowiem wątpliwości, że komunikat IE 599 został wygenerowany w systemie w oparciu o komunikat IE 518, który został wysłany nieprawidłowo i wycofany przez węgierską administrację celną.
Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 194 O.p., dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja podatkowa nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 86 Prawa celnego, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego korzystają z domniemania autentyczności i prawdziwości, chyba że zostanie ono skutecznie obalone innymi dowodami. Prawidłowo przeprowadzone przez organy celne państwa członkowskiego kontrole procedur wywozowych są wiążące dla organów celnych drugiego państwa członkowskiego i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu.
Zgodnie z art. 796e RWKC, urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu w następujących przypadkach:
a) po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia;
b) jeżeli, w przypadkach określonych w art. 796da ust. 2, nie otrzymał w ciągu 10 dni komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ale jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 są dostateczne.
Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia.
Jak już wyżej wskazano dokumentem potwierdzającym wywóz towarów jest zgodnie z art. 796e ust. 1 lit. a RWKC komunikat IE 599 - "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu IE 518 - "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia". W rozpoznawanej sprawie organ celny Węgier wycofał potwierdzenie wyprowadzenia towaru objętego wyżej wymienionym zgłoszeniem i nie potwierdził wywozu towaru z obszarów Unii. Konsekwencją powyższego było wezwanie eksportera do dostarczenia dowodów, że towar opuścił obszar celny Unii. Dowód przedstawiony przez stronę nie potwierdzał wyprowadzenia towaru poza obszar celny Unii. Powyższe zaś uzasadniało unieważnienie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 251 ust. 2 pkt b RWKC, w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów w przypadku innych towarów niż wymienione w art. 251 ust. 2 pkt a, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.
Komunikat IE 599, wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Unii, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Unii nie doszło. Organy celne mają prawo ocenić, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., czy wygenerowany komunikat IE 599, w konfrontacji z innymi dowodowymi zebranymi w sprawie jest dowodem wiarygodnym, czy też należy mu odmówić mocy dowodowej i oczekiwać od zgłaszającego przedstawienia alternatywnych dowodów potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru, o których mowa w art. 796da ust. 4 RWKC. Przedstawiony przez stronę skarżącą dowód nie potwierdził w sposób niebudzący wątpliwości, że towar opuścił obszar celny Unii.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze należy zaakcentować, że stosownie do treści art. 161 ust. 1 WKC procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeżeli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych. Samo wypełnienie procedur nie jest wystarczające dla zwolnienia towaru do wywozu. Zgodnie bowiem z art. 162 WKC zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny wspólnotowy w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia wywozu.
Należy podkreślić, że postępowanie celne w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego ma na celu ustalenie, czy towary opisane w zgłoszeniu wywozu faktycznie opuściły obszar celny Wspólnoty, czy też nie i co do zasady tylko te okoliczności są przedmiotem dowodzenia w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego.
Konsekwentnie zatem nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zarzuty podniesione w skardze, że wskazane powyżej przepisy, tj. art. 796e ust. 2 i 3 i art. 796da ust. 3 i 4 RWKC nie mogą stanowić podstawy prawnej do unieważnienia zgłoszenia celnego po kilku latach po otrzymaniu w systemie ECS komunikatu IE518 oraz wygenerowaniu i przesłaniu spółce komunikatu IE599. Zgłoszenie wywozu nawet potwierdzone w formie elektronicznej odpowiednim elektronicznym komunikatem, wygenerowanym w systemie ECS, nie stanowi o zwolnieniu towaru zgodnie z wymogami art. 162 WKC, jeśli nie został spełniony materialnie podstawowy wymóg zwolnienia, czyli wywóz tego towaru poza obszar Unii Europejskiej. Decydujące znaczenie należy zatem przypisać kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy Unii, zgodnie z art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają zaś służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Stąd wniosek, że za równoznaczną w rozumieniu art. 796e ust. 2 RWKC z nieotrzymaniem komunikatu "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" – także komunikatu IE-599, należy uznać sytuację, w której formalny dokument został wprawdzie wygenerowany, jednak nie odzwierciedla on rzeczywistości. Bez znaczenia jest również fakt, czy dokument – komunikat IE-599 został udzielony stronie skarżącej w wyniku np. świadomego, przestępczego działania, niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy celnych dokonujących odpraw granicznych, czy też na skutek błędu co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących materialnych przesłanek uznania skuteczności wywozu towaru poza obszar Unii – w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, co prawidłowo ustaliły organy celne, że towar wskazany w zgłoszeniu celnym nie opuścił obszaru celnego Unii.
W sytuacji objętej stanem faktycznym przedmiotowej sprawy, wobec niestwierdzenia wywozu i nieudokumentowania dokonania tego wywozu przez stronę skarżącą tylko z tego względu organy zobligowane były do unieważnienia zgłoszenia celnego.
W tym miejscu należy jeszcze raz wskazać na treść istotnego pisma Narodowego Urzędu Podatkowego i Celnego w B. z dnia 8 maja 2017 r. sporządzonego po otrzymaniu informacji od Administracji Celnej Republiki B. Treść tego pisma wskazuje, że towary objęte zgłoszeniami wymienionymi w załączniku nr 2 (m.in. zgłoszenie nr MRN 15PL361010E0118030) nie opuściły terytorium Unii Europejskiej i węgierska administracja celna wycofała potwierdzenie końcowego wywozu wymienionych towarów z obszaru Wspólnoty. Pismo to ma moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p., a więc korzysta z domniemania autentyczności i prawdziwości. Strona skarżąca nie obaliła skutecznie tego domniemania, poprzez przedstawienie dokumentów jednoznacznie potwierdzających wywóz z obszaru Unii spornego towaru, co oznacza, że pismo to jest dowodem na to co w nim urzędowo stwierdzono.
Reasumując należy wskazać, że organy celne nie naruszyły wskazanych w petitum skargi przepisów postępowania. Podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania sprawy co do istoty. Również ocena ustaleń dokonanych w świetle zasady swobodnej oceny dowodów odpowiada prawu. Wbrew stanowisku strony skarżącej, nie doszło do naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 74 Prawa celnego poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, które pozwalałoby na unieważnienie zgłoszenia celnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie wymagane elementy, tj. zawiera zarówno uzasadnienie prawne, jak i faktyczne, w którym wskazano okoliczności uznane za udowodnione oraz dowody, którym dano wiarę. Przywołana została także podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz precyzyjnie wyjaśniono przesłanki prawne i faktyczne, którymi kierował się organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie.
Podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie zasługują na uwzględnienie. Organy poprzez wskazane wyżej dowody wykazały, że towar nie opuścił obszaru celnego UE i nie został wwieziony na Białoruś, a zatem zachodziły podstawy do unieważnienia zakwestionowanego zgłoszenia celnego.
Na marginesie wskazać jedynie należy, że przedstawione powyżej stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem innych wojewódzkich sądów administracyjnych orzekających w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym, jak w rozpoznawanej sprawie (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 443/18 , WSA w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 214/19, WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1982/18, WSA w Białymstoku z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt I SA/Bk 395/18, WSA w Poznaniu z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Po 532/15).
Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika strony skarżącej złożonego na rozprawie o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE. Pytanie zawarte we wniosku nie mogło być uwzględnione, albowiem w istocie zmierzało do rozstrzygnięcia sprawy, co należy do sądu krajowego. Przepisy natomiast wskazane w pytaniu są jasne, zrozumiałe i nie zawierają poważnych wątpliwości prawnych, które powinien rozstrzygnąć TSUE.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
d.j.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI