III SA/Łd 539/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-02-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjadyscyplina służbowaprzewinienie dyscyplinarnenadzórzatrzymanieczas zatrzymaniaobowiązki służboweodpowiedzialnośćsąd administracyjnyuchylenie orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił orzeczenia dyscyplinarne wobec funkcjonariusza policji, uznając brak podstaw do przypisania mu winy za przedłużenie czasu zatrzymania osoby.

Sprawa dotyczyła skargi D. K. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji, które utrzymało w mocy orzeczenie o uznaniu D. K. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych, co skutkowało przedłużeniem czasu zatrzymania M. S. ponad ustawowy termin. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia, stwierdzając brak podstaw do przypisania D. K. zawinionego niedopełnienia obowiązków, wskazując na nieprecyzyjne formułowanie zarzutów przez organy oraz brak jasnych procedur wewnętrznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę D. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., które utrzymało w mocy orzeczenie niższej instancji o uznaniu D. K. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zarzucono mu niedopełnienie obowiązków służbowych jako Naczelnikowi Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej, co miało spowodować przedłużenie czasu zatrzymania M. S. ponad ustawowy termin. Sąd administracyjny uchylił oba orzeczenia, uznając, że organy dyscyplinarne nie wykazały w sposób precyzyjny zawinionego niedopełnienia obowiązków przez skarżącego. Sąd podkreślił, że zarzuty były formułowane nieprecyzyjnie, a D. K. podjął działania zmierzające do wyjaśnienia sytuacji i uzyskania niezbędnych dokumentów, wykazując należytą ostrożność. Dodatkowo, wskazano na brak jasnych, wewnętrznych regulacji w Komendzie Powiatowej Policji dotyczących procedury zwalniania osób zatrzymanych oraz na fakt, że obowiązek nadzoru nad zatrzymanymi nie wynikał wprost z zakresu czynności D. K. w momencie zdarzenia. Sąd powołał się również na postanowienie prokuratury odmawiające wszczęcia śledztwa w tej samej sprawie, które wskazywało na odpowiedzialność innej osoby.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie można wykazać zawinionego niedopełnienia obowiązków lub niezachowania wymaganej ostrożności, a brak jest jasnych procedur i przepisów precyzujących odpowiedzialność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy dyscyplinarne nie wykazały w sposób precyzyjny zawinionego niedopełnienia obowiązków przez skarżącego. Podkreślono nieprecyzyjne formułowanie zarzutów, brak jasnych procedur wewnętrznych oraz fakt, że skarżący podjął działania zmierzające do wyjaśnienia sytuacji i uzyskania dokumentów, wykazując należytą ostrożność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_orzeczenie

Przepisy (12)

Główne

u.o.p. art. 132 § 1

Ustawa o Policji

Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

u.o.p. art. 132 § 2

Ustawa o Policji

Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

u.o.p. art. 132 § 3

Ustawa o Policji

Naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

u.o.p. art. 132a

Ustawa o Policji

Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia lub popełnia je na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Pomocnicze

u.o.p. art. 135j § 1

Ustawa o Policji

u.o.p. art. 135h

Ustawa o Policji

u.o.p. art. 135n § 4

Ustawa o Policji

u.o.p. art. 135 § 1

Ustawa o Policji

Jeśli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego, postępowanie dyscyplinarne podlega umorzeniu.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do przypisania skarżącemu zawinionego niedopełnienia obowiązków służbowych. Nieprecyzyjne formułowanie zarzutów przez organy dyscyplinarne. Brak jasnych, wewnętrznych regulacji w Komendzie Powiatowej Policji dotyczących procedury zwalniania osób zatrzymanych. Zakres czynności skarżącego nie wymieniał wprost obowiązku nadzorowania zasadności zatrzymania osób i ich zwalniania w momencie zdarzenia. Skarżący podjął działania zmierzające do uzyskania informacji i dokumentów, wykazując należytą ostrożność. Postanowienie prokuratury odmawiające wszczęcia śledztwa w tej samej sprawie.

Odrzucone argumenty

Niedopełnienie obowiązków służbowych w zakresie koordynowania, nadzoru i korygowania czynności procesowych. Przedłużenie czasu pobytu zatrzymanego ponad ustawowy termin. Niezachowanie ostrożności wymaganej w danych okolicznościach.

Godne uwagi sformułowania

"raczej" przy formułowaniu zarzutu niedopełnienia przez skarżącego obowiązków należy uznać za wysoce nieprecyzyjne i nie odpowiadające podstawowym zasadom orzekania w postępowaniu dyscyplinarnym Przepis ten nie zezwala organowi na formułowanie domysłów, co do zarzutów stawianych obwinionemu, lecz wymaga precyzyjnego wykazania, iż w konkretnej sytuacji policjant nie zachował ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. brak było podstaw do przypisania skarżącemu zawinionego niedopełnienia obowiązków służbowych nie można prowadzić do szukania policjantów "raczej winnych".

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Monika Krzyżaniak

sprawozdawca

Małgorzata Łuczyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, wymogów formalnych postępowania dyscyplinarnego, znaczenia precyzyjnego formułowania zarzutów oraz roli procedur wewnętrznych w ocenie winy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza policji i procedury dyscyplinarnej. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym charakterze w służbach mundurowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są precyzja w postępowaniu dyscyplinarnym i jasne procedury, nawet w sytuacjach, gdy doszło do naruszenia przepisów. Pokazuje też, że sąd administracyjny może uchylić decyzje organów, jeśli te nie wykażą winy w sposób niebudzący wątpliwości.

Czy niedopełnienie obowiązków przez policjanta zawsze oznacza winę? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 539/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Łuczyńska
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono orzeczenie I i II instancji
Sentencja
Dnia 27 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.),, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 roku sprawy ze skargi D. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania winnym popełnienia przewinienia i odstąpienia od wymierzenia kary 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia[..] , nr [...] 2. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Zaskarżonym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania D. K., utrzymano w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...] o uznaniu D. K. za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 1 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z § 27 pkt 1 instrukcji pełnienia służby przez policjantów w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, stanowiącej załącznik nr 2 do rozkazu [...] z dnia [...] oraz o odstąpieniu od ukarania. Organ I instancji uznał, że w dniu 25 stycznia 2006 roku D. K. naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że z racji zajmowanego stanowiska Naczelnika Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej KPP w Ł. nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie realizacji zadań związanych z koordynowaniem nadzorem i korygowaniem czynności procesowych wykonywanych przez policjantów tej sekcji, co spowodowało przedłużenie czasu pobytu w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych ponad ustawowy termin zatrzymanego M. S. Jako podstawę prawną orzeczenia organ wskazał art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U z 2002 roku, Nr 7 poz. 58 ze zm.)
Organ I instancji ustalił następujący stan faktyczny sprawy:
W dniu 23 stycznia 2006 roku o godzinie 9.00 sierż. szt. A. B. i sierż. T. Ż. zatrzymali poszukiwanego M. S. Do dalszych czynności procesowych zatrzymany został przekazany do Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej KPP w Ł. Czynności w sprawie wykonywała sierż. E. Z., natomiast polecenie zatrzymania podejrzanego w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych podpisał Naczelnik Sekcji – D. K. Akta sprawy znajdowały się u sierż. E.Z. W dniu 25 stycznia 2006 roku około godziny 8 rano, sierż. E. Z. zdała nadkomisarzowi D. K. akta z uwagi na skierowanie jej przez Komendanta Powiatowego Policji w Ł. do udziału w ćwiczeniach [...] Przy odbiorze akt sprawy, skarżący nie został poinformowany przez sierż. E. Z., że termin zatrzymania M. S. upływa o godz. 9.00. Analizując przekazane akta, D. K. stwierdził brak kopii protokołów zatrzymania osób, wobec czego podjął działania zmierzające do ich uzyskania. Z uwagi na fakt, iż książka kontroli osób zatrzymanych znajdowała się w tym czasie w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w Ł., skarżący otrzymał protokoły zatrzymania dopiero około godziny 13.00. Akta sprawy zostały przekazane przez D. K. nadkom. B., celem dalszej realizacji. Około godziny 14.00 skarżący został poinformowany, że M. S. znajduje się w pokoju zatrzymań, mimo, iż ustawowy termin jego zatrzymania upłynął o godzinie 9.00. D. K. polecił zwolnić zatrzymanego, a o zdarzeniu poinformował Komendanta Powiatowego Policji w Ł. oraz sporządził na tą okoliczność raport.
W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego D. K. wyjaśnił, że był przekonany, że zatrzymany M. S. został zwolniony przez prowadzącą postępowanie E. Z., po przedstawieniu zarzutu i przesłuchaniu w charakterze podejrzanego.
Organ I instancji stwierdził, że zatrzymany pozostawał w dyspozycji ogniwa, którego naczelnikiem jest D. K. i to do jego zadań należał nadzór, koordynacja i korygowanie czynności procesowych wykonywanych przez podległych mu policjantów. Organ wskazał, że niedopełnieniem obowiązku przez D. K. było niewydanie w terminie określonym w ustawie polecenia zwolnienia zatrzymanego pozostającego w dyspozycji Sekcji Dochodzeniowo Śledczej. Zdaniem Komendanta Powiatowego Policji w Ł., do obowiązków D. K., zgodnie z § 27 punkt 1 Instrukcji pełnienia służby przez policjantów w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia stanowiącej załącznik nr 2 do Rozkazu nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie wyposażenia i zabezpieczenia technicznego pomieszczeń dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia oraz w sprawie pełnienia służby przez policjantów w tych pomieszczeniach, należy również wydanie polecenia zwolnienia osoby zatrzymanej do dyspozycji komórki organizacyjnej, której jest kierownikiem. Organ I instancji podkreślił, że przeprowadzone czynności wykazały, że D. K. powinien był wiedzieć, kiedy należy zwolnić zatrzymanego i powinien tego dokonać w wyznaczonym terminie. Takiego polecenia jednak nie wydał, pomimo możliwości uzyskania stosownych informacji.
Organ I instancji wskazał jednocześnie, że naruszenie dyscypliny służbowej nie miało charakteru umyślnego i spowodowane było dynamicznym rozwojem sytuacji związanej z prowadzonymi czynnościami dochodzeniowymi, co uzasadnia odstąpienie od wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia D. K. podniósł, że w toku postępowania dyscyplinarnego złożył obszerne wyjaśnienia, które wskazują, iż nie można mu przypisać zawinienia, a zgodnie z art. 132a ustawy o Policji, a tylko czyn zawiniony jest przewinieniem dyscyplinarnym. Odwołujący podkreślił, że w zarzucie powołano się na 1 i 2 punkt zakresu czynności Naczelnika Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej KPP w Ł., które ogólnie obligują do nadzoru nad policjantami i prowadzonymi przez nich postępowaniami. W zakresie tym brak jest zapisu o nadzorze osób zatrzymanych i przebywających w PDOZ, ponieważ znajduje się on w zakresie czynności innych policjantów. Ponadto D. K. wskazał na przekroczenie czasu trwania czynności dowodowych, wynikającego z art. 135h ustawy o Policji. Powołał się również na zarzut niewskazania podstawy prawnej orzeczenia w oparciu, o którą uznano jego zachowanie za przewinienie dyscyplinarne. D. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2006 roku, działając na podstawie art. 135 ust. 1 ustawy o Policji, wyższy przełożony dyscyplinarny zlecił rzecznikowi dyscyplinarnemu uzupełnienie materiału dowodowego poprzez ponowne przesłuchanie D. K. oraz Naczelnika Sekcji Prewencji KPP w Ł. na okoliczność, kto w dotychczasowej praktyce (do dnia 25 stycznia 2006 roku) wydawał polecenia zwolnienia z PDOZ osób osadzonych do dyspozycji Sekcji Dochodzeniowo Śledczej oraz załączenie innych dowodów na wyjaśnienie przedmiotowych okoliczności.
Rzecznik dyscyplinarny wykonał zlecone czynności dowodowe i w dniu 23 sierpnia 2006 roku zapoznał D. K. z materiałami uzyskanymi w wyniku tych czynności. Przedmiotowe dokumenty, pismem nr [...], zostały przesłane do Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł..
W analizowanym stanie faktycznym organ II instancji uznał, że zatrzymany w dniu 23 stycznia 2006 roku M. S. został osadzony w PDOZ na podstawie polecenia nadkom. D. K. i do czasu wydania polecenia niezwłocznego zwolnienia w dniu 25 stycznia 2006 roku, D. K. nie sprawował właściwego nadzoru nad postępowaniem przygotowawczym prowadzonym przez podległych funkcjonariuszy. Wyjaśnienia D. K, iż w dniu 24 stycznia 2006 roku kończąc pracę był przekonany, iż osadzony M. S. został zwolniony, organ ocenił jako niewystarczające, uznając, iż skoro skarżący sam nie wydawał polecenia zwolnienia zatrzymanego, to oczywistym jest, że musiał on nadal przebywać w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych. Komendant Wojewódzki podkreślił, że D. K. do dnia 25 stycznia 2006 roku nie wykazał żadnego zainteresowania, co dzieje się z osobą osadzoną na jego polecenie. Podniósł, iż zgodnie z punktem 2 zakresu czynności Naczelnika Sekcji Dochodzeniowo Śledczej KPP w Ł., do zadań naczelnika należy bezpośredni nadzór nad prowadzonymi przez policjantów Sekcji postępowaniami przygotowawczymi oraz wykonywanych przez nich czynnościami. Organ II instancji uznał, iż w ustalonym stanie faktycznym nie jest możliwym przyjęcie, iż D. K. dopełnił ciążących na nim obowiązków służbowych, skoro do dnia 25 stycznia 2006 roku nie miał wiedzy, co do rzeczywistego czasu zatrzymania M. S. W opinii organu, zaniechania z dnia 24 stycznia 2006 roku przyczyniły się bezpośrednio do tego, iż w dniu 25 stycznia 2006 roku zatrzymany M. S. przebywał w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych ponad ustawowy termin. Ponadto Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zarzucił D. K. brak zainteresowania sprawą w dniu następnym, mimo iż wcześniej posiadał wiedzę o zatrzymaniu osób do tej sprawy.
Organ II instancji wskazał, że na korzyść obwinionego przemawia fakt, iż w dniu 25 stycznia 2006 roku około godziny 10.00 podjął czynności zmierzające do uzupełniania brakującej dokumentacji procesowej oraz, że tego dnia od rana realizował obowiązki służbowe związane z wprowadzeniem nowego pracownika Sekcji. Na złagodzenie odpowiedzialności D. K. ma wpływ także okoliczność powiadomienia przez niego bezpośredniego przełożonego o zaistniałym zdarzeniu oraz wydanie polecenia niezwłocznego zwolnienia zatrzymanego, a także fakt, iż w dniu 23 stycznia 2006 roku realizował obowiązki służbowe poza godzinami służby.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego sprawy Komendant Wojewódzki Policji w Ł., działając na podstawie art. 135n ust. 4 punkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W dniu 15 listopada 2006 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wpłynęła skarga D. K. na powyższe orzeczenie organu II instancji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez obrazę art. 132a ustawy o Policji i naruszenie prawa procesowego poprzez obrazę art. 132 ust. 3, art. 135g, art. 135e ustawy o Policji oraz błędne ustalenia faktyczne dotyczące zakresu jego obowiązków, pominięcie opinii prokuratora, nieuwzględnienie faktu przyznania się do winy zatrzymanego M. S., nieuwzględnienie braku wewnętrznych uregulowań w Komendzie Powiatowej Policji w zakresie postępowania wobec zatrzymanych. Skarżący wniósł o uchylenie obu orzeczeń wydanych w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych orzeczeniach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), obowiązującej od dnia 1 stycznia 2004 roku, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 132 ust. 1, 2 i 3 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 7 poz. 58 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (ust.1). Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust.2). Natomiast w myśl ust. 3 pkt 3 tego przepisu, naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
Jednocześnie zgodnie z art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:
1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi,
2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
W oparciu o cytowane wyżej przepisy prawne D. K. został uznany za winnego naruszenia dyscypliny służbowej, polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych w zakresie realizacji zadań związanych z koordynowaniem, nadzorem i korygowaniem czynności procesowych wykonywanych przez policjantów Sekcji Dochodzeniowo – Śledczej KPP w Ł., której był Naczelnikiem, co spowodowało przedłużenie czasu pobytu w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych ponad ustawowy termin, zatrzymanego M. S. Jednocześnie, jak wynika z orzeczenia Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Ł., naruszenie dyscypliny przez skarżącego, w ocenie organu, nie miało charakteru umyślnego, a niedopełnienie obowiązków spowodowane zostało bardzo dynamicznym rozwojem sytuacji związanej z prowadzonymi czynnościami dochodzeniowymi. Organ uznał, iż w stosunku do skarżącego należy raczej dopatrywać się niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, gdyż wykonując czynności związane z nadzorem koordynowaniem i korygowaniem mógł i powinien przewidzieć możliwość wystąpienia (zwłaszcza w przypadku, kiedy zmienia się prowadzący postępowanie) pewnych zakłóceń w przebiegu informacji, skutkujących niepożądanymi następstwami. Zdaniem organu, skarżący nie wykazał się inicjatywą w odebraniu raportu i nie przekazał w związku z tym precyzyjnych zadań innemu policjantowi, co doprowadziło do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Organy obu instancji powołały się również na treść § 27 punkt 1 Instrukcji pełnienia służby przez policjantów w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia stanowiącej załącznik nr 2 do Rozkazu nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie wyposażenia i zabezpieczenia technicznego pomieszczeń dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia oraz w sprawie pełnienia służby przez policjantów w tych pomieszczeniach, z którego wynika, iż podstawą przyjęcia do pomieszczeń, zwolnienia, przekazania lub wydania osób zatrzymanych jest nakaz przyjęcia, zwolnienia, przekazania lub polecenie wydania podpisane przez komendanta jednostki policji lub kierowników komórek organizacyjnych, do dyspozycji których zatrzymany pozostaje, a w razie ich nieobecności – przez dyżurnego jednostki Policji.
Należy podnieść, iż okoliczności faktyczne sprawy są niesporne i wynika z nich, że w dniu 23 stycznia 2006 roku o godzinie 9.00 doszło do zatrzymania poszukiwanego M. S., a polecenie zatrzymania podejrzanego w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych podpisał Naczelnik Sekcji Dochodzeniowo-Śledczej KPP w Ł.- D. K. Czynności w sprawie z udziałem M. S. wykonywała, do dnia 25 stycznia 2006r. do godz. 8.00, [..] E. Z. i u niej znajdowały się akta tej sprawy. W dniu 25 stycznia 2006r. [...] E. Z. została oddelegowana przez Komendanta Powiatowego Policji w Ł. do udziału w ćwiczeniach A i dlatego o godz. 8.00 zdała akta sprawy z udziałem M. S. Naczelnikowi Sekcji – [...] D. K. Podczas przekazywania akt [...] Z. nie poinformowała skarżącego, iż o godz. 9.00 upływa ustawowy termin do zwolnienia zatrzymanego M. S. D.K. nie zadał przekazującej sprawę pytania o osoby zatrzymane do tej sprawy, będąc przekonanym, iż M. S. został zwolniony w dniu 24 stycznia 2006r., po przesłuchaniu go w charakterze podejrzanego. Dokonując przeglądu przekazanych akt, skarżący stwierdził brak protokołów zawierających informację o osobach zatrzymanych do sprawy. Podjęte przez niego czynności zmierzające do uzyskania kopii protokołów zatrzymania doprowadziły do ustalenia, iż książka osób zatrzymanych wraz z protokołami znajduje się u Komendanta Powiatowego Policji. D.K. udał się do Komendanta Powiatowego, jednak osoba obsługująca sekretariat poinformowała go, iż Komendant jest zajęty. Skarżący otrzymał protokoły zatrzymań ok. godziny 13, natomiast ok. godz. 14 został poinformowany, iż M. S. nadal przebywa w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych, wobec czego wydał polecenie niezwłocznego zwolnienia zatrzymanego.
W ocenie Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym brak było podstaw do uznania skarżącego za winnego niedopełnienia obowiązków służbowych w zakresie realizacji zadań związanych z koordynowaniem, nadzorem i korygowaniem czynności procesowych wykonywanych przez policjantów Sekcji Dochodzeniowo – Śledczej KPP w Ł., której był Naczelnikiem, co spowodowało przedłużenie czasu pobytu w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych ponad ustawowy termin, zatrzymanego M. S.
Jak podkreślono wyżej, organy orzekające w sprawie uznały, iż naruszenie przez D. K. dyscypliny służbowej nie miało charakteru umyślnego, Zdaniem Komendanta Powiatowego Policji w Ł., niedopełnienia obowiązków przez skarżącego należy raczej dopatrywać się w niezachowaniu ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, gdyż wykonując czynności związane z nadzorowaniem i koordynowaniem D. K. mógł i powinien przewidzieć możliwość wystąpienia pewnych zakłóceń w przebiegu informacji. W ocenie organu, skarżący nie wykazał się inicjatywą w odebraniu raportu od policjanta przekazującego sprawę.
Już samo użycie przez organ I instancji zwrotu "raczej" przy formułowaniu zarzutu niedopełnienia przez skarżącego obowiązków należy uznać za wysoce nieprecyzyjne i nie odpowiadające podstawowym zasadom orzekania w postępowaniu dyscyplinarnym. Zgodnie bowiem z art. 132a ust. 2 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, gdy mimo braku zamiaru jego popełnienia, policjant popełnia je na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, chociaż możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Przepis ten nie zezwala organowi na formułowanie domysłów, co do zarzutów stawianych obwinionemu, lecz wymaga precyzyjnego wykazania, iż w konkretnej sytuacji policjant nie zachował ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Zarzucanie skarżącemu, iż jego brak ostrożności sprowadzał się do niewykazania inicjatywy w odebraniu raportu od policjanta zdającego sprawę, sprzeczne jest ustaleniami odnoszącymi się do czynności podjętych przez D. K. po otrzymaniu akt sprawy z udziałem M. S. Z ustaleń dokonanych w toku postępowania dyscyplinarnego wynika bowiem bezspornie, iż skarżący z własnej inicjatywy podjął działania zmierzające do ustalenia osób zatrzymanych do sprawy, jednak w aktach przekazanych przez sierż. Z. brak było protokołów zatrzymań. D. K., również z własnej inicjatywy, starał się uzyskać kopie protokołów zatrzymań i po uzyskaniu informacji, iż książka osób zatrzymanych wraz z protokołami zatrzymań znajduje się u Komendanta Powiatowego Policji, udał się do niego osobiście, jednak osoba obsługująca sekretariat poinformowała go, że Komendant jest zajęty. Poszukiwane dokumenty trafiły na biurko skarżącego dopiero ok. godz. 13. W ocenie Sądu, takie działanie skarżącego świadczy, iż w omawianej sytuacji zachował on należytą ostrożność, gdyż przed upływem terminu zwolnienia M. S., starał się uzyskać informacje na temat jego zatrzymania. D. K. miał postawy by przypuszczać, iż skoro książka osób zatrzymanych wraz z protokołami zatrzymań znajduje się u Komendanta, to w razie ewentualnych nieprawidłowości podejmie on stosowne działania. Zgodnie bowiem z powoływanym przez organy § 27 punkt 1 Instrukcji pełnienia służby przez policjantów w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia stanowiącej załącznik nr 2 do Rozkazu nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie wyposażenia i zabezpieczenia technicznego pomieszczeń dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia oraz w sprawie pełnienia służby przez policjantów w tych pomieszczeniach, podstawą przyjęcia do pomieszczeń, zwolnienia, przekazania lub wydania osób zatrzymanych jest nakaz przyjęcia, zwolnienia, przekazania lub polecenie wydania podpisane przez komendanta jednostki policji lub kierowników komórek organizacyjnych, do dyspozycji których zatrzymany pozostaje, a w razie ich nieobecności – przez dyżurnego jednostki Policji. Zapis ten oznacza, iż nie tylko skarżący mógł wydać stosowny nakaz zwolnienia M. S., lecz mógł to również uczynić Komendant Powiatowy Policji w Ł., u którego znajdowały się odpowiednie dokumenty. Z materiałów znajdujących się w sprawie wynika, iż w dotychczasowej praktyce Komendy Powiatowej w Ł. nakazy zwolnienia podpisywane były zarówno przez Komendanta Powiatowego Policji, dyżurnego jednostki, jak i naczelnika sekcji do dyspozycji, której zatrzymany pozostawał. Brak było jednak precyzyjnych regulacji w przedmiocie tego, która z osób wymienionych w § 27 punkt 1 Instrukcji pełnienia służby przez policjantów w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, powinna wydać nakaz zwolnienia w rozpatrywanym przypadku.
Należy również przyznać rację skarżącemu, iż z zakresu czynności, jaki posiadał on do stycznia 2006r., nie wynikał wprost obowiązek nadzorowania zasadności zatrzymania osób i ich zwalnianie. Obowiązek taki został zapisany dopiero w zakresie czynności z lutego 2006r., co oznacza, iż dotychczasowe regulacje w zakresie nadzoru nad osobami zatrzymanymi uznane zostały za niewystarczające. Obowiązek zawarty w zakresie czynności Naczelnika Sekcji Dochodzeniowo - Śledczej KPP w Ł. z dnia 23 marca 2001r., dotyczący bezpośredniego nadzoru nad postępowaniami przygotowawczymi i czynnościami prowadzonymi przez policjantów tejże sekcji jest niezwykle ogólny i wobec braku innych regulacji odnoszących się do procedury zwalniania osób zatrzymanych w Komendzie Powiatowej Policji w Ł., trudno z niego wywnioskować, że to właśnie skarżący dopuścił się zawinionego przekroczenia swoich obowiązków w tym zakresie.
Ponadto, skoro z akt sprawy wynika, że [...] E. Z. została uniewinniona w prowadzonym wobec niej postępowaniu dyscyplinarnym z uwagi na przyjęcie przez organ orzekający, iż nie była ona osobą władną do podjęcia decyzji o zwolnieniu osoby zatrzymanej, a także brak było podstaw prawnych, które zobowiązywałyby obwinioną do przypominania bezpośredniemu przełożonemu o zbliżającym się terminie zwolnienia zatrzymanego, to zarzut braku nadzoru nad postępowaniem z udziałem M. S., prowadzonym przez tę policjantkę, należy uznać za nieuzasadniony.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż w opisanym stanie faktycznym brak jest podstaw prawnych do przypisania skarżącemu zawinionego niedopełnienia obowiązków służbowych, o którym mowa w art. 132 ust. 1 i 3 pkt 3 ustawy o Policji. Organy obu instancji nie wykazały bowiem, iż skarżący dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego na skutek niezachowania nienależytej ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. W ocenie Sądu, z akt sprawy nie wynika, aby działaniom podejmowanym przez skarżącego w dniu 25 stycznia 2006r., a dotyczącym nadzorowania, korygowania i koordynowania czynności procesowych wykonywanych przez policjantów podległej mu sekcji, można było przypisać cechy zawinionego przewinienia dyscyplinarnego. Brak stosownych procedur w zakresie zwalniania osób zatrzymanych, nie może prowadzić do szukania policjantów "raczej winnych".
Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje również fakt, iż postanowieniem z dnia [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ł. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Ł. w dniu [...] w związku z zatrzymaniem M.S. na czas przekraczający 48 godzin. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż na podstawie dołączonych do akt dokumentów Prokurator ustalił, że obowiązek kontrolowania czasu pobytu osób umieszczonych w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych oraz obowiązek informowania ogniwa służbowego, do którego dyspozycji zatrzymany przebywa, o kończącym się czasie zatrzymania spoczywa na osobie pełniącej służbę w Pomieszczeniu dla osób zatrzymanych. Stwierdzono jednocześnie, iż w przedmiotowej sprawie funkcjonariusz, który pełnił służbę w Pomieszczeniu dla osób zatrzymanych nie dysponował protokołami zatrzymania osób osadzonych, gdyż dokumenty te znajdowały się u Komendanta. Oznacza to, iż wobec braku stosownej informacji od osoby pełniącej służbę w Pomieszczeniu dla osób zatrzymanych, skarżący miał podstawy przypuszczać, iż M.S. został już zwolniony.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi oraz w związku z art. 132 ust. 1 i 3 pkt 3 ustawy o Policji, orzekł jak w sentencji.
Rozpoznając ponownie sprawę, organy winny jeszcze raz dokonać oceny materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania dyscyplinarnego, uwzględniając przy tym brzmienie art. 132 ust 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji oraz treść art. 135 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym, jeśli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego, postępowanie dyscyplinarne podlega umorzeniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI