III SA/Łd 512/25

III SA/Łd 512/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Paweł Dańczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 § 1, art. 200 oraz 205 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 30, art. 91, art. 101
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 737
art. 66
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2, art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Dnia 30 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Protokolant, Starszy asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 roku sprawy ze skarg A. S. i Wojewody Łódzkiego na zarządzenie Wójta Gminy N. z dnia 29 maja 2025 roku nr 24/2025 w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu [...] w N. 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2. zasądza od Gminy N.: na rzecz A.S. kwotę 797,- (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 480,- (czterysta osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wójt Gminy N. wydał zarządzenie nr 24/2025 z 29 maja 2025 r. w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N., na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2024 poz. 737 z późn. zm., dalej: u.p.o.), po zasięgnięciu opinii Łódzkiego Kuratora Oświaty.
W § 1 zarządzenia Wójt Gminy N. odwołał A.S. (dalej: strona, skarżąca) ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N., bez wypowiedzenia - 29 maja 2025 r.
W § 2 ust. 1 i 2 zarządzenia przyjęto, że zarządzenie doręcza się A.S. (ust. 1) oraz że informuje się A.S., że od niniejszego odwołania ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N. przysługuje odwołanie do Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w Wieluniu w terminie 21 dni od daty doręczenia niniejszego zarządzenia (ust. 2).
W § 3 zarządzenia przyjęto, że odwołania tracą moc wszelkie upoważnienia udzielone A.S. jako Dyrektorowi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N.
W § 4 zarządzenia stwierdzono, że wykonanie zarządzenia powierza się Sekretarzowi Gminy N.
W § 5 zarządzenia zarządzono, że zarządzenie wchodzi w życie wydania.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Zarządzeniem z 5 sierpnia 2021 r. Wójt Gminy N. powierzył 1 września 2021 r. stronie stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N.
23 kwietnia 2025 r., na wniosek Rady Pedagogicznej z kwietnia 2025 r. oraz rodziców uczniów Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N. z 14 kwietnia 2025 r., zostało wszczęte postępowanie w sprawie odwołania strony z funkcji dyrektora tego zespołu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Złożenie tych wniosków zostało poprzedzone spotkaniem zwołanym przez Wójta Gminy N. w siedzibie urzędu gminy, które odbyło się 7 kwietnia 2025 r. W spotkaniu tym brali udział rodzice uczniów, nauczyciele, komisja oświaty Rady Gminy N., przewodniczący rady oraz dyrektor szkoły. W związku z informacjami pozyskanymi na spotkaniu 7 kwietnia 2025 r. oraz otrzymanymi wnioskami o odwołanie dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N., Wójt Gminy N. zdecydował o wszczęciu postępowania w sprawie odwołania dyrektora tego zespołu z zajmowanego stanowiska.
23 kwietnia 2025 r. Wójt Gminy N. skierował do Łódzkiego Kuratora Oświaty w Łodzi wniosek o wydanie opinii w sprawie zamiaru odwołania strony ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N. Łódzki Kurator Oświaty w piśmie z 14 maja 2025 r. wyraził negatywną opinię w przedmiocie odwołania strony ze stanowiska dyrektora na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o.
W uzasadnieniu zarządzenia nr 24/2025 z 29 maja 2025 r. Wójt Gminy N. (dalej: organ) stwierdził, że w przedmiotowej sprawie ziściła się przesłanka odwołania dyrektora ze stanowiska z uwagi na wystąpienie "przypadku szczególnie uzasadnionego". Działalność Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N. organ ocenił negatywnie zarówno w zakresie zaniedbań dotyczących organizacji pracy placówki, jak też ilości i ciężaru zarzutów wobec strony, powodujących, iż dalsze zajmowanie przez nią stanowiska dyrektora grozi destabilizacją organizacyjną placówki oświatowej i budzi poważne wątpliwości, co do możliwości prawidłowego wykonywania zadań przez tę placówkę, a zatem godzi w interes publiczny.
Organ wskazał na postępowanie przez dyrektora w sposób sprzeczny z zasadami etyki w stosunku do nauczycieli kierowanej przez stronę placówki. Jak wynika z wniosku o odwołanie dyrektora złożonego przez Radę Pedagogiczną Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N., podpisanego przez 37 nauczycieli (na ok. 54 zatrudnionych w zespole), w wyniku podejmowanych dotychczas przez dyrektora działań doszło do zaistnienia w szkole sytuacji kryzysowej, zagrażającej dalszemu funkcjonowaniu placówki. Rada Pedagogiczna Szkoły Podstawowej w N. nie widzi możliwości dalszej współpracy ze stroną oraz dalszego funkcjonowania placówki w atmosferze stworzonej przez dyrektora szkoły. Strona narusza dobra osobiste nauczycieli w obecności uczniów, rodziców i grona pedagogicznego, wyraża negatywne oceny o nauczycielach, które dyskredytują ich w oczach opinii publicznej. Nauczyciele są oskarżani prze dyrektora o czyny, których nie popełnili, byli przesłuchiwani przez policję na terenie szkoły i byli zabierani przez służby z zajęć jak przestępcy. Strona wykorzystuje monitoring zainstalowany na terenie szkoły do inwigilacji i zastraszania nauczycieli, a nie dla zapewnienia bezpieczeństwa uczniom. Do Wójta Gminy N. wpłynęło w powyższym zakresie zgłoszenie sygnalisty, w którym podnosi on, że zdjęcia z monitoringu zostały przekazane policji, na co osoba uwidoczniona na zdjęciu nie wyraziła zgody.
Kontrola przeprowadzona w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w N. w wyniku otrzymanego zgłoszenia sygnalisty przez zespół kontrolny powołany przez Wójta Gminy N. wykazała nieprawidłowości w wykorzystywaniu monitoringu na terenie placówki oświatowej i wykorzystywanie go do celów innych niż konieczność zapewnienia uczniom bezpieczeństwa. Są one następujące:
1) nieuzasadnione zawarcie indywidualnego porozumienia pomiędzy poprzednim Wójtem Gminy N. a dyrektorem szkoły z 3 stycznia 2022 r. w przedmiocie zainstalowania oprogramowania umożliwiającego korzystanie z monitoringu szkoły na telefonie prywatnym dyrektora szkoły poza godzinami pracy;
2) wprowadzenie w błąd przez dyrektora szkoły przedstawicieli samorządu uczniowskiego 15 grudnia 2021 r., ponieważ w trakcie zapoznawania uczniów z regulaminem funkcjonowania monitoringu wizyjnego na terenie szkoły nie poinformowała ich o udostępnieniu monitoringu na prywatny telefon komórkowy;
3) dyrektor szkoły wprowadziła w błąd radę pedagogiczną 25 października 2021 r., zapoznając ją z regulaminem funkcjonowania monitoringu wizyjnego, ponieważ nie poinformowała jej członków o udostępnieniu monitoringu na prywatny telefon komórkowy;
4) nie wszyscy nauczyciele zostali zapoznani z regulaminem funkcjonowania monitoringu i tym samym nie poświadczyli podpisem tego faktu;
5) brak dokumentu świadczącego o przeprowadzonych konsultacjach w sprawie wprowadzenia monitoringu z Radą Rodziców;
6) niezgodne z regulaminem funkcjonowania monitoringu przetwarzanie danych osobowych z monitoringu.
W ocenie organu działania strony jako dyrektora szkoły mają na celu jedynie zachowanie przez nią stanowiska dyrektora, a nie służą dobru uczniów, dyrektor przedkłada własne interesy ponad dobro uczniów w powierzonej mu do kierowania placówce. W wyniku działań i stylu pracy dyrektora w szkole wytworzyła się atmosfera, która wpływa niekorzystnie na uczniów, zagraża ich bezpieczeństwu psychicznemu, negatywnie oddziałuje na ich osiągnięcia w nauce i jest tematem dyskusji w domach dzieci. Jest to atmosfera toksyczna, a jej konsekwencją jest lawina wniosków nauczycieli zatrudnionych w Szkole Podstawowej w N. o urlopy dla poratowanie zdrowia oraz ciągłe zwolnienia lekarskie, w wyniku których doszło do destabilizacji funkcjonowania szkoły (częste zmiany nauczycieli uczących w danych klasach oraz brak realizacji podstawy programowej). Praca dyrektora szkoły opiera się na współpracy z kilkoma osobami z grona pedagogicznego i spośród pracowników obsługi, które składają donosy na nauczycieli. Praca nauczycieli jest kontrolowana przez niewielką grupę nauczycieli oraz pracowników obsługi, wspierających metody pracy dyrektora. Działania takie są niezgodne z zasadami etyki zawodowej. Dyrektor dezorganizuje pracę nauczycieli, ponieważ podważa ich kompetencje, nie dopuszcza możliwości uzasadnienia przez nauczycieli ich stanowiska, uważa, że tylko jego zdanie jest prawidłowe i zawsze to tylko on ma rację.
Jak wynika z rozmów przeprowadzonych przez organ prowadzący z nauczycielami oraz wniosków nauczycieli skierowanych do Wójta Gminy N. o powołanie komisji antymobbingowej, strona stosuje wobec nauczycieli mobbing, ponieważ notorycznie ich poniża, upokarza, krytykuje i szydzi z nich w obecności osób trzecich. Wychowawcy klas są pomijani przez dyrektora szkoły przy podejmowaniu jakichkolwiek decyzji dotyczących uczniów klasy (np. przeniesienie ucznia z klasy do klasy i brak informacji o tym skierowanych do wychowawców). Metody pracy dyrektora doprowadziły nauczycieli do stanu zagrożenia ich zdrowia i życia (przyjazd pogotowia do nauczyciela, który zasłabł podczas rozmowy oskarżającej go o niepopełnione czyny) i brak zainteresowania dyrektora stanem zdrowia nauczycieli. Wielu z nich jest pod opieką lekarzy specjalistów. Dyrektor podejmuje działania przeciwko nauczycielom wykorzystując mataczenie i manipulowanie faktami w celu podburzania rodziców przeciwko nauczycielom.
W opinii organu dyrektora cechuje stronniczość i wydawanie osądów bez uwzględniania okoliczności i stanowiska nauczyciela. Bardzo często zdarzają się sytuacje, w których dyrektor szkoły swoje opinie o pracy nauczycieli przekazuje rodzicom i pracownikom obsługi. Strona nie jest zainteresowana rozwojem szkoły, którą kieruje, nie reprezentuje jej na forach różnych wydarzeń zewnętrznych, w których uczniowie szkoły osiągają sukcesy, przez co umniejsza ich osiągnięcia i radość z podjętego wysiłku. Dyrektor nie wykazuje w stosunku do wychowanków empatii, ponieważ nie zainteresowała się sytuacją uczniów szkoły, które w sposób nagły utraciły rodziców i znajdowały się w kryzysie psychicznym oraz nie zapewniła im pomocy psychologicznej. Dyrektor szkoły nie podejmuje żadnych działań w celu wyjaśnienia sytuacji zaistniałych w szkole, a wręcz przeciwnie, cały czas swoim zachowaniem w stosunku do pracowników, nauczycieli i rodziców uczniów zaostrza już istniejące konflikty. Strona nieprawidłowo przydziela zastępstwa za nieobecnych nauczycieli nie kierując się przy ich ustalaniu potrzebami uczniów i realizacją podstawy programowej. Uczniowie z niepełnosprawnościami często nie mają przydzielonego zastępstwa za nieobecnego nauczyciela wspomagającego. Działania dyrektora szkoły nie są ukierunkowane na zapewnienie integracji grona pedagogicznego, a stworzona przez niego atmosfera ciągłej nagonki doprowadziła do podziału wśród nauczycieli. Dyrektor nie rozmawia z nauczycielami w celu rozwiązania zaistniałych problemów tylko cały czas wysyła do nich pisma. Nigdy wcześniej w historii Szkoły Podstawowej w N. nauczyciele i rodzice nie wystąpili przeciwko dyrektorowi, jednak sytuacja w szkole jako placówce oświatowej oraz środowisku pracy nauczycieli wytworzona w wyniku działań dyrektora przelała czarę goryczy.
W ocenie grona pedagogicznego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N. strona, jako dyrektor szkoły, nie spełnia podstawowych zadań wynikających z ustawy prawo oświatowe, zgodnie z którą dyrektor odpowiada za dydaktyczny i wychowawczy poziom szkoły, tworzy warunki do samorządnej i samodzielnej pracy uczniów i wychowanków. Wójt gminy podzielił to stanowisko. Również w jego ocenie eskalacja konfliktu na linii dyrektor-grono pedagogiczne-rodzice jest na moment wydawania niniejszego zarządzenia tak duża, że placówka ta nie jest w stanie normalnie funkcjonować. Oznacza to, że odwoływany dyrektor nie realizuje w należyty sposób funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej w zakresie związanym z zapewnieniem bezpieczeństwa dzieciom. Dyrektor nie wykazuje chęci do porozumienia i właściwych relacji z rodzicami, a wręcz przeciwnie, w sytuacjach wymagających zgody i konsensusu z niezrozumiałych powodów dyrektor podejmuje działania, które eskalują konflikty. Rodzice uczniów obawiają się niesprawiedliwego traktowania ich dzieci w razie podejmowania aktywnych działań nastawionych na aktywizację dyrektora w wypełnianiu swoich obowiązków, dyrektor nie ma umiejętności rozwiązywania problemów.
Wyrazem stanowiska rodziców jest ich wniosek o odwołanie dyrektora, skierowany do wójta gminy, w którym podnoszą wobec niego liczne zarzuty. W ocenie rodziców pozostawanie strony na stanowisku dyrektora Szkoły Podstawowej w N. zagraża interesowi publicznemu szkoły, ponieważ w wyniku podejmowanych dotychczas przez dyrektora działań doszło do zaistnienia w szkole sytuacji kryzysowej, zagrażającej dalszemu funkcjonowaniu placówki. Wielu rodziców, w obawie o dobro dzieci, planuje ich przeniesienie do innych szkół. Plany rodziców są spowodowane tym, że dyrektor szkoły publicznie podważa pozycję rodziców poprzez kwestionowanie wiarygodności ich podpisów na zwolnieniach i usprawiedliwieniach nieobecności uczniów na zajęciach lekcyjnych oraz prawo rodziców do zwolnienia dzieci z zajęć szkolnych. Rodzice zwalniają tymczasem dzieci z ostatnich lekcji tylko w związku ze złą organizacją zastępstw. Dodatkowo rodzice podnoszą, że atmosfera stworzona w szkole w wyniku działań strony wpływa niekorzystnie na uczniów szkoły, zwłaszcza na ich bezpieczeństwo psychiczne. Dzieci są doskonałymi obserwatorami i widzą, w jaki sposób dyrektor traktuje nauczycieli, bardzo przeżywają sposób ich traktowania przez przełożonego, opowiadają o tym w domach rodzinnych. Uczniowie szkoły zostali wciągnięci w konflikt pomiędzy dyrektorem i gronem pedagogicznym placówki, co nie powinno mieć miejsca i wpływa negatywnie na ich psychikę oraz nie ma nic wspólnego z realizowaniem przez szkołę funkcji wychowawczej. Dzieci odmawiają uczęszczania do szkoły z uwagi na panującą w niej atmosferę, są inwigilowane przez dyrektora i pedagoga, obserwują negatywne a nie pozytywne wzorce zachowań w grupie i społeczeństwie. W wyniku skierowania przez dyrektora wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do jednej z nauczycielek szkoły doszło do wciągnięcia w zaistniały konflikt uczniów klas czwartych placówki, którzy zostali wezwani na przesłuchanie w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego. Sytuacja ta, zaistniała w wyniku działań podejmowanych przez odwoływanego dyrektora, godzi w dobro uczniów i jest nie do zaakceptowania przez ich rodziców. Wzbudziła ona ogromne niezadowolenie rodziców dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej [...] w N. i oznacza, że osoba zarządzająca tą placówką oświatową nie działa w celu ochrony dobra uczniów i realizuje swoje cele nie uwzględniając możliwości wywołania w wyniku podjętych działań negatywnych konsekwencji dla dzieci, którym szkoła powinna zapewnić poczucie bezpieczeństwa. Kolejnym przykładem działania strony, które odbija się negatywnie na dobrostanie psychicznym uczniów, jest decyzja z kwietnia 2025 r. o zmianie wychowawcy w klasie VIII a na 3 miesiące przed dniem zakończenia roku szkolnego i kilka tygodni przed egzaminem ósmoklasisty. Zmiana wychowawcy nastąpiła bez uprzedniego uzyskania opinii rady pedagogicznej, która jest wymagana zgodnie z treścią art. 70 ust. 2 pkt 4 u.p.o. Uczniowie tej klasy zostali pozbawieni oparcia znanego im od prawie 4 lat wychowawcy na ostatnim etapie edukacji w szkole podstawowej i tuż przed pierwszym ważnym egzaminem, który zdecyduje o wyborze szkoły średniej i dalszym rozwoju i życiu dzieci. Zmiana ta uniemożliwia ósmoklasistom skupienie się na przygotowaniu do egzaminu i osłabia pewność siebie uczniów, która również odgrywa istotną rolę w osiągnięciu dobrych wyników na tym egzaminie. Dodatkowo rodzice podnoszą, że dyrektor szkoły bez żadnego uzasadnienia odwołała próbny egzamin ósmoklasisty, co uniemożliwiło dzieciom oswojenie się chociażby z procedurami obowiązującymi w jego trakcie i uświadomieniu sobie, w jakich dziedzinach wiedzy powinny jeszcze uzupełnić braki. Jest to ewidentne działanie na niekorzyść uczniów. Rodzice podkreślają, że są świadomi, w jakich warunkach pracują nauczyciele i obawiają się kolejnej lawiny zwolnień lekarskich i dezorganizacji pracy uczniów, zmiany planu lekcji oraz, w konsekwencji, braku realizacji podstawy programowej. Strona nie dąży do zażegnania konfliktów występujących pomiędzy członkami grona pedagogicznego tylko je zaostrza. Świadkami takiego zachowania dyrektora była część rodziców obecna na spotkaniu w urzędzie gminy, opisanym powyżej w niniejszym uzasadnieniu. W ocenie rodziców dyrektor szkoły nie dba o interesy dziecka z niepełnosprawnościami, ponieważ podejmuje działania mające na celu doprowadzenie do zbuntowania i nastawienia przeciwko jego rodzicom i temu dziecku innych rodziców z klasy, której jest uczniem. Dodatkowo dyrektor szkoły preparuje donosy rodziców na nauczycieli - rzekomy donos rodziców klas siódmych, którzy kategorycznie zaprzeczają, że napisali i wysłali przedmiotowe pismo. W kontekście powyższych zarzutów, organ dodał, że do Urzędu Gminy w N. trafiło wiele skarg na dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N., skierowanych do Wójta i Rady Gminy N., które w dużej części nie należały do kompetencji organu prowadzącego i zostały przekazane wg właściwości, jednakże potwierdzają one istnienie problemu, którego źródłem jest nieprawidłowe postępowanie dyrektora w różnych sferach funkcjonowania placówki.
Organ wskazał, iż postępowanie wyjaśniające potwierdziło prawdziwość podnoszonych zarzutów. Świadkowie niemal jednym głosem przyznali, iż sytuacja w szkole jest bardzo trudna i jedynym wyjściem, żeby uzdrowić sytuację jest odwołanie strony ze stanowiska dyrektora szkoły. Dalsze kierowanie szkołą przez stronę stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia celów dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych i może prowadzić do destabilizacji jej działalności, a tym samym godzić w interes publiczny.
Skargę na powyższe zarządzenie Wójta Gminy N. z 29 maja 2025 r. złożyła do sądu strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając:
1) błąd w ustaleniach faktycznych organu polegający na przyjęciu, że skarżąca dopuściła się zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły, poprzez m.in.: postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami etyki w stosunku do nauczycieli kierowanej przez nią placówki, naruszenia dóbr osobistych nauczycieli w wyniku wyrażania "negatywnych ocen nauczycieli’’, stosowania mobbingu, wykorzystywania monitoringu zainstalowanego w szkole do "inwigilacji i zastraszania nauczycieli", co skutkowało wydaniem zaskarżonego zarządzenia w oparciu o okoliczności, które nie odpowiadały rzeczywistości;
2) uchybienie przepisom postępowania, a to art. 1, art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego (zasady prawdy obiektywnej, zasady udzielania informacji oraz zasady wysłuchania stron) w wyniku niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nieudowodnienia okoliczności, na które powołano się w zaskarżonym zarządzeniu, uniemożliwienia skarżącej (jako stronie) czynnego udziału w każdym stadium postępowania i swobodnego wypowiedzenia się przed wydaniem zarządzenia co do zebranych dowodów i materiałów, skutkujące poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonego zarządzenia;
3) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że tryb odwołania przewidziany w ww. przepisie jest typowym, standardowym sposobem zakończenia sprawowania funkcji dyrektora, przy jednoczesnym pominięciu jego normatywnej treści, incydentalności i wyjątkowości trybu odwołania bez wypowiedzenia, zakładającego trwałość pełnienia funkcji dyrektora, i tym samym wymagającego wykazania, że niemożliwym jest pełnienie przez daną osobę funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania przez nią tej funkcji z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego oraz dalszego funkcjonowania szkoły, które to zagrożenie musi być przy tym na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez tę osobę.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zarządzenia Wójta Gminy N. z 29 maja 2025 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę strony organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W piśmie z 7 sierpnia 2025 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów:
1) notatki służbowej dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N. z 17 marca 2022 r.,
2) zawiadomienia dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N. do Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Łódzkim Kuratorium Oświaty w Łodzi z 25 lutego 2025 r.,
3) pisma z 15 maja 2025 r. uzupełniającego ww. zawiadomienie z 25 lutego 2025 r.,
4) załączników do ww. zawiadomienia z 25 lutego 2025 r.,
5) pisma z 28 maja 2025 r. uzupełniającego ww. zawiadomienie z 25 lutego 2025 r.,
6) notatki służbowej J.P. (sprzątaczki zatrudnionej w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w N. ) z 26 maja 2025 r.,
7) notatki służbowej S.S. i A.O. (nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w N.) z 23 maja 2025 r.
- na fakt ustalenia ich treści, m.in. braku zaniedbań skarżącej jako dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N. w zakresie organizacji pracy placówki, w przypadkach wymagających wyjaśnienia nieprawidłowych zachowań uczniów lub pracowników szkoły.
Zdaniem skarżącej, z uwagi na przedstawione stanowisko organu w odpowiedzi na skargę, przeprowadzenie powyższych dowodów z dokumentów należy uznać za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Nie spowoduje przy tym nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Skargę na powyższe zarządzenie z 29 maja 2025 r. wniósł także Wojewoda Łódzki, w której podniósł zarzut istotnego naruszenie prawa, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. przez brak wskazania szczególnie uzasadnionych przypadków, jakimi kierował się Wójt Gminy N. przy wydaniu przedmiotowego zarządzenia wobec braku podpisania przez Wójta Gminy N. dokumentu przekazanego do organu nadzoru razem z zarządzeniem zatytułowanego "Uzasadnienie".
W związku z tym zarzutem Wojewoda Łódzki wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. odpisu zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy N. z 29 maja 2025 r., w celu wykazania faktu braku podpisania uzasadnienia do ww. zarządzenia przez Wójta Gminy N. Alternatywnie, w przypadku braku uznania zasadności powyższego zarzutu, zaskarżonemu zarządzeniu Wojewoda łódzki zarzucił istotne naruszenie prawa, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. przez odwołanie dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N. bez wypowiedzenia w sytuacji, w której zarzuty sformułowane przez Wójta Gminy N. w uzasadnieniu do zarządzenia nie spełniają przesłanki szczególnie uzasadnionych przypadków, a ponadto część z nich nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym.
Wskazując na powyższe Wojewoda Łódzki wniósł o stwierdzenie nieważności ww. zarządzenia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewody Łódzkiego organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Podstawy do stwierdzenia nieważności aktu lub uchwały organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465) - dalej "u.s.g.". W myśl art. 91 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu (np. uchwały) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (M. Stahl, Z. Kmieciak: "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny" w: Samorząd Terytorialny 2001 r., z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z 8 lutego 1996 r. sygn. akt SA/Gd 327/95, Lex nr 25639, z 26 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2674/19, LEX nr 2777895).
Tytułem wstępu wskazać należy, że legitymacja skargowa do wniesienia skargi na zarządzenie organu gminy została uregulowana w art. 101 ust. 1 u.s.g. W myśl tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Dokonując oceny dopuszczalności zaskarżenia przedmiotowego zarządzenia z uwagi na jego charakter, w ślad za orzecznictwem sądowym i poglądami doktryny, wskazać należy, że "o właściwości sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na uchwałę lub zarządzenie organu jednostki samorządu terytorialnego, które nie stanowią aktów prawa miejscowego, przesądzające znaczenie ma to, że akt taki został podjęty przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przy tym akt ten może dotyczyć większej lub mniejszej liczby osób, a nawet jednej, wskazanej w tym akcie osoby. Zasadnicze znaczenie ma więc to, czy akt został podjęty przez organ jednostki samorządu terytorialnego i czy sprawa, w której akt ten został podjęty, jest sprawą z zakresu administracji publicznej" (por. pkt 29 komentarza LEX do art. 3 p.p.s.a. [w:] J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Opublikowano: LexisNexis 2011).
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że zarządzenie organu wykonawczego gminy jest obok decyzji administracyjnej prawną formą w jakiej wójt/burmistrz/prezydent może podejmować władcze rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2004r., sygn. akt OSK 439/04 Opublikowano: OwSS 2005/3/69).
Z kolei obsada stanowiska kierowanego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, co wchodzi w zakres administracji publicznej sprawowanej przez organy samorządu terytorialnego (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2188/18, Lex numer 2603842 oraz z 14 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 359/14, Lex numer 1480907). W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że akt powołania i odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej. Odwołanie dyrektora ze stanowiska jest właśnie takim aktem administracyjnym o dwoistym charakterze, mającym oparcie w przepisach administracyjnych oraz w przepisach prawa pracy. Z jednej strony dotyczy sprawowania funkcji publicznej w placówce oświatowej realizującej zadania publiczne, a z drugiej strony jest czynnością z zakresu prawa pracy, dotyczącą sfery indywidualnej, ingerując w sytuację prawną osoby odwołanej (por.: wyrok NSA z 19 marca 2013 r., I OSK 2475/12, wyrok NSA z 8 lutego 2013 r., I OSK 2641/12, wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r., II OSK 1449/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Zarządzenie o odwołaniu dyrektora ze stanowiska na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 pkt u.s.g., w zw. z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy Prawo oświatowe stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego inny niż akt prawa miejscowego, podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie, w kontekście przesłanek dopuszczalności skargi wynikających z art. 101 ust. 1 u.s.g., nie ulega wątpliwości, że skarżąca legitymuje się własnym i konkretnym interesem prawnym, gdyż zaskarżone zarządzenie dotyczy bezpośrednio sfery jej praw i obowiązków, skoro zostało wydane w sprawie jej odwołania z funkcji dyrektora placówki oświatowej. Z kolei legitymację do wniesienia skargi przez Wojewodę Łódzkiego stanowił art. 93 ust. 1 u.s.g., w myśl którego po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 (30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia organowi) organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W świetle zakreślonych wyżej reguł orzekania, po rozpoznaniu sprawy, sąd stwierdził, że skargi okazały się zasadne, aczkolwiek nie z wszystkimi zarzutami podniesionymi w skardze A.S. należało się zgodzić.
Kontroli w niniejszej sprawie podlegało zarządzenie nr 24/2025 Wójta Gminy B. z 29 maja 2025 r. o odwołaniu Pani A.S. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w N., bez wypowiedzenia - 29 maja 2025 r., przy czym zasadniczy spór związany z ww. aktem koncentrował się przede wszystkim na ustaleniu, czy zaskarżone zarządzenie Wójta Gminy B. zostało wydane we właściwym trybie, tj. czy przy jego wydaniu prawidłowo zastosowano powołany w podstawie prawnej art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.
Zarówno w przekonaniu skarżącej, jak i Wojewody Łódzkiego tryb ten był niewłaściwy, a sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie to stanowisko w pełni podziela.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce odwołuje go ze stanowiska kierowniczego w razie:
a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,
b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,
c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3;
W myśl natomiast art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Użyte przez ustawodawcę w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, lecz analiza powyższego przepisu pozwala na stwierdzenie, że odwołanie w trybie natychmiastowym na podstawie jego ust.1 pkt 2 nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w punkcie 1 lit. b tego artykułu, tj. w przypadku negatywnej oceny pracy lub wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej. Muszą to być inne, "szczególnie uzasadnione przypadki", których ustawa nie wskazuje.
W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, zgodnie z którym "szczególnie uzasadniony przypadek" może dotyczyć tylko sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ uprawniony do wydania zarządzenia w sprawie odwołania ma prawo ocenić, czy dalsze pełnienie funkcji kierowniczej w szkole lub placówce oświatowej stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia (tak np. NSA w wyrokach: z 14 listopada 2018 r., I OSK 22/17, z 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2870/17, z 28 maja 2019 r., I OSK 1884/17, CBOSA). Ponadto pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" winno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, ponieważ naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w ich pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania placówki, a przy tym nie ulega wątpliwości, że osoba sprawująca funkcję kierowniczą utraciła zdolność wykonywania powierzonej jej funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na niej obowiązków (wyrok NSA z 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 86/08 LEX nr 470925). "Przypadki szczególnie uzasadnione" dotyczą sytuacji drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko, a więc innych od tych, dla których przewidziany jest "normalny" tryb odwołania ze stanowiska z końcem roku szkolnego. Stanowisko NSA w tej kwestii jest jednolite i konsekwentne (por. np. wyrok z 7 maja 2015 r., I OSK 2987/14, wyrok z 6 sierpnia 2015 r., I OSK 901/15 oraz wyrok z 25 listopada 2015 r., I OSK 1942/15, wyrok z 23 marca 2022 r. III OSK 2784/21, wyrok z 2 czerwca 2022 r. III OSK 5073/21 dostępne w CBOSA).
Natomiast przesłanki takie jak negatywna ocena działalności dyrektora w zakresie gospodarki finansowej szkoły, zaniedbania dotyczące organizacji pracy szkoły, czy odmienna wizja prowadzenia placówki oświatowej, a także konflikt z organem prowadzącym, współpracownikami lub rodzicami wychowanków, nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe (por. wyrok NSA z 23 października 2018 r. sygn. I OSK 2137/18, wyrok WSA w Opolu z dnia 25 października 2018 r. sygn. akt SA/Op 333/18, CBOSA).
Ponadto prawidłowość wydanego przez organ zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Przesłance "szczególnie uzasadnionych przypadków" należy nadać znaczenie ad casum, wskazując na konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia okoliczności, które powinny przy tym znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Samo podejrzenie albo domniemanie nieprawidłowości nie jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem odwołania dyrektora ze stanowiska w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, a Wójt nie jest organem uprawnionym do jego oceny (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 marca 2020 r., III SA/Gl 89/20, LEX nr 2979184 wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z24 października 2024 r. II SA/Go 455/24 LEX nr 3778401).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że choć zaskarżone zarządzenie zawiera rozbudowane uzasadnienie, to jednak nie wskazuje się w nim żadnych konkretnych uchybień w działalności dyrektora szkoły, które kwalifikowałyby się do ich uznania za przesłanki uzasadniające po sięgnięcie przez organ po tryb natychmiastowego odwołania z zajmowanego stanowiska, o jakim stanowi art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Przypomnieć należy, że główne zarzuty przedstawione przeciwko odwołanej dyrektor związane były po pierwsze, z negatywną oceną organizacji pracy w kierowanej placówce, po drugie, z postępowaniem dyrektor placówki, mającym być sprzecznym z zasadami etyki, które przejawiać się miało m.in. naruszaniem dóbr osobistych nauczycieli w obecności uczniów, rodziców i grona pedagogicznego oraz wykorzystywaniu monitoringu wewnętrznego do inwigilowania i zastraszania nauczycieli. Działalność dyrektor placówki miała generować złą atmosferę pracy, nie była ponadto nakierowana na integrację grona pedagogicznego i doprowadziła do jego wewnętrznego podziału. Ponadto dyrektor miała w nienależyty sposób realizować funkcje dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą w zakresie związanym z zabezpieczeniem bezpieczeństwa dzieciom oraz nie wykazywała chęci do porozumienia i budowania właściwych relacji z rodzicami, eskalując konflikty. W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia wskazano także, iż w kierowanej przez skarżącą placówce narasta konflikt między nauczycielami i rodzicami oraz dyrektorem szkoły, mający swoje zarzewie w sposobie zarządzania placówką, który doprowadził do sytuacji zagrażającej realizacji podstawowych celów szkoły.
Wymóg działania władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), w połączeniu z zasadą zaufania do Państwa, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), rodzi po stronie organów władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego, jest też elementem zasady jawności działania władzy publicznej.
Ważną częścią uzasadnienia jest jego stan faktyczny, który w szczególności powinien zawierać wskazanie tych faktów, które organ jednostki samorządu terytorialnego uznał za decydujące dla jego podjęcia (wyrok NSA z dnia 10 marca 2021 r., III OSK 132/21. CBOSA), powinno ono także wskazywać podstawę prawną i oparte na niej prawne rozumowanie, które doprowadziło organ do wydania w sprawie określonego rozstrzygnięcie. Uzasadnienie zaskarżonego zarządzenia tych wymogów nie spełnia w wystarczającym stopniu. Faktem zdającym się w ocenie organu przemawiać za słusznością zaskarżonego rozstrzygnięcia jest, mówiąc w uproszczeniu, negatywna ocena pracy skarżącej i wygenerowanie przez nią złej atmosfery pracy oraz konfliktów zarówno z gronem pedagogicznym, jak i rodzicami dzieci uczęszczających do placówki. Rzecz w tym, że opisane w uzasadnieniu sytuacje nie kwalifikują się, w ocenie sądu, jako uzasadniające konieczność odwołania dyrektora szkoły w trybie określonym w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, gdyż trudno wskazane wśród nich okoliczności mające charakter szczególny czy nagły, i które w związku z tym uzasadniałyby pilną reakcję organu prowadzącego szkołę. Z kontrolowanego zarządzenia i jego uzasadnienia oraz całej dokumentacji sprawy niewątpliwie wynika istnienie w placówce głębokiego konfliktu i licznych podziałów między dyrektor placówki a społecznością związaną ze szkołą, jednak wprost też wynika, że nie jest to sytuacja, która by wystąpiła znienacka, a skala natężenia jej skutków zakłóciłaby codzienne funkcjonowanie szkoły. Formułowane w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia zarzuty zdają się wskazywać na to, że konflikty w placówce i zła atmosfera pacy są zjawiskiem obecnym narastającym od kilku lat, o czym dowodzi wskazywany przypadek związany z monitoringiem, który sięga lat 2021 – 2022, natomiast przez cały ten okres aż do odwołania dyrektor szkoły ze stanowiska, placówka funkcjonowała, realizując swoje obowiązki związane przede wszystkim z edukacją uczęszczających do niej uczniów. Na marginesie dodać należy, że zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia opis poszczególnych okoliczności, mających przemawiać za odwołaniem skarżącej z zajmowanej funkcji, jest dość ogólnikowy i poza nielicznymi przypadkami, związanymi choćby z incydentami dotyczącymi sposobu wykorzystywania przez skarżącą monitoringu wewnętrznego, okoliczności te nie mają oparcia w żadnej miarodajnej dokumentacji i nie poddają się weryfikacji. Słuszne zatem są podnoszone w tym względzie zarzuty sformułowane i omówione w punktach I-IV skargi Wojewody Łódzkiego.
Sąd podziela również ocenę Wojewody co do skutków niepodpisania uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia przez organ je wydający, co zresztą organ ten potwierdził w odpowiedzi na wniesioną skargę organu nadzoru. Zgodzić należy się bowiem z obecnym w orzecznictwie stanowiskiem, że akt odwołania, podobnie jak powierzenia stanowiska dyrektora szkoły należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zadań publicznych, rodzących skutki zarówno w sferze prawa administracyjnego, jak i prawa pracy. Z tego powodu niedopuszczalne jest, aby w przypadku kluczowego elementu zaskarżonego zarządzenia, mającego obrazować stojącą za jego wydaniem motywacją prawną i fatyczną, nie było wiadomo, czy wobec braku pod nim podpisu organu wydającego, element ten formalnie istnieje, a nawet jeśli tak, to jakie jest jego rzeczywiste źródło. Zdaniem sądu pewności tej nie zapewnia poświadczenie treści uzasadnienia za zgodność z oryginałem, dokonane przez sekretarza gminy, skoro wiadomo, że oryginał podpisu nie zawierał, a więc de facto nie jest jasne, od kogo pochodził. Pomimo tego braku, sąd uzasadnienie to przeanalizował, czemu dał wyraz wcześniej, niemniej uznał, że wspomnianą wadliwość należy także wyeksponować, choć w niniejszej sprawie nie miała ona charakteru decydującego o rozstrzygnięciu sprawy, gdyż zasadniczą ułomnością zakwestionowanego aktu było istotne uchybienie wymogom proceduralnym i niewykazanie zaistnienia materialnoprawnej przesłanki kontrolowanego odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły, tj. "szczególnie uzasadnionego przypadku", co skutkowało naruszeniem przez organ art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.
Końcowo odnieść należy się do zarzutów sformułowanych w skardze skarżącej, których sąd nie podzielił, zaznaczając, że fakt ten nie miał wpływu na sposób załatwienia sprawy.
W pierwszej kolejności sąd nie zgodził się z zarzutami naruszenia wskazanych skargą przepisów k.p.a. z tej przyczyny, że organ wydający zaskarżone postanowienie tych przepisów nie stosował, bowiem podstawy prawnej do tego nie przewidują przepisy u.s.g. Skoro zatem przepisy te w sprawie nie miały zastosowania, to nie mogły zostać naruszone.
Po drugie zaś, skarżąca zarzuciła organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca dopuściła się zaniedbań dotyczących organizacji pracy szkoły. W związku z tym zarzutem skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, w odrębnym piśmie procesowym z 7 sierpnia 2025 r. wniosła o przeprowadzenie w sprawie dodatkowych dowodów, które sąd oddalił w trakcie rozprawy 23 października 2025 r. Wyjaśnić wszak trzeba, że sądowa kontrola aktów, takich jak zaskarżone zarządzenie, polega przede wszystkim na zbadaniu, czy wydający je organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, tj. przede wszystkim czy powołał się na właściwą przesłankę prawną ich podjęcia, a następnie szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, opierając je na wskazanym w tym uzasadnieniu materiale dowodowym. Kontrola ta ogranicza się zatem w głównej mierze do zbadania prawidłowości trybu wydania zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska (zwykły czy też uzasadniony szczególnymi okolicznościami) oraz sprawdzeniu, czy twierdzenia organu uzasadniające takie odwołanie mieszczą się w zakresie ustawowych przesłanek i nie są gołosłowne. Szczegółowe badania okoliczności odwołania, a zwłaszcza ocena ich trafności czy prawdziwości, nie mieści się już jednak w ramach tak rozumianej kontroli sądu administracyjnego, gdyż jest to kontrola merytoryczna, która leży przede wszystkim w gestii sądu powszechnego – sądu pracy w toku ewentualnego procesu wynikającego z powództwa, jakie skarżąca mogłaby wnieść przeciwko byłemu pracodawcy. W związku z powyższym przeprowadzenie dowodów, o jakie wnosiła skarżąca, byłoby niecelowe, gdyż nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nadto dodać należy, że pełnomocnik skarżącej nie uzasadnił należycie wniosku dowodowego. Stwierdzenie, że przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma procesowego dokumentów miałoby być "niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości" jest nazbyt lakoniczne, aby na tej podstawie można było choćby domniemywać, o jakie wątpliwości wymagające dodatkowego wyjaśnienia chodzi, a więc aby wniosek taki okazał się skuteczny. Nie miało to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sądu wyrażonego w sentencji niniejszego orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe, sąd - na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. - stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia w całości.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 i 2 p.p.s.a.
d.cz.