III SA/Łd 497/24

III SA/Łd 497/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Paweł Dańczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 60 pkt 7, art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 11, art. 80, art. 103 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a  i c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 9 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 21 maja 2024 roku nr SKO.4141.440.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej za postój pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 kwietnia 2024 roku nr CUW-WW.3161.10.2024.
Uzasadnienie
III SA/Łd 497/24
Uzasadnienie
W dniu 25 października 2023 r. J. B. złożył do Prezydenta Miasta Łodzi wniosek o umorzenie należności w wysokości 1066,00 zł. Kwota ta wynikała z opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania.
Postanowieniem z 20 listopada 2023 r. organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania.
Na ww. postanowienie J. B. wniósł zażalenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, postanowieniem z 17 stycznia 2024 r., uchyliło postanowienie organu I instancji i nakazało ponowne rozpatrzenie sprawy.
W wyniku tego rozstrzygnięcia organ I instancji, pismem z 2 lutego 2024 r., wezwał stronę do złożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i zdrowotną. J. B. odpowiedział na to wezwanie, przesyłając 12 lutego i 11 marca 2024 r. dokumenty, w tym oświadczenie o stanie majątkowym, dokumentację medyczną oraz potwierdzenia opłacania rachunków.
Decyzją z 15 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił umorzenia należności. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedstawione dowody nie potwierdzają istnienia nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania. Organ ustalił, że J. B. utrzymuje się z emerytury wynoszącej 1745 zł netto, po dokonaniu zajęć komorniczych. Z tej kwoty musi pokrywać nie tylko koszty utrzymania, ale również alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że cierpi na poważne schorzenia zdrowotne, które generują dodatkowe wydatki, a jego sytuacja materialna nie pozwala na pełne pokrycie kosztów leczenia. Przedłożył dokumenty medyczne oraz potwierdzenia wpłat, które miały potwierdzać jego trudną sytuację.
W ocenie organu I instancji przedstawione dowody były niewystarczające do uznania zaistnienia przesłanek ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego, które uzasadniałyby umorzenie należności. Podkreślono, że umorzenie należności jest najdalej idącą ulgą, a skarżący mógł skorzystać z mniej dolegliwych form wsparcia, takich jak rozłożenie płatności na raty. W decyzji wskazano również, że obowiązek uiszczania opłat publicznoprawnych wynika z przepisów prawa i ma na celu zapewnienie sprawiedliwości społecznej oraz zachowanie dyscypliny finansów publicznych
Od ww. decyzji J. B. wniósł odwołanie.
Decyzją z 21 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 60 pkt 7 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.), dalej u.f.p., opłaty dodatkowe za postój w strefie płatnego parkowania stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, które powinny być regulowane w terminie. Jednocześnie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. umożliwia organowi umorzenie takich należności na wniosek zobowiązanego, pod warunkiem wykazania przez niego, że istnieje ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny uzasadniający takie rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ważny interes zobowiązanego rozumiany jest jako wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, takich jak trudna sytuacja życiowa, zdrowotna lub finansowa, które uniemożliwiają spłatę należności bez narażenia zobowiązanego na istotne trudności. Kolegium przeanalizowało dokumentację przedłożoną przez skarżącego, w tym oświadczenie o stanie majątkowym, dokumentację medyczną oraz potwierdzenia wpłat. J. B. dostarczył m.in. oświadczenie o stanie majątkowym, potwierdzenia wpłat czynszu i energii elektrycznej, zaświadczenie komornika o zajęciach emerytury, a także dokumentację medyczną potwierdzającą schorzenia, takie jak przewlekła niewydolność nerek, niewydolność serca oraz zwyrodnienie wielostawowe. Ponadto strona przedłożyła kopię legitymacji osoby niepełnosprawnej oraz dowody na ponoszenie kosztów leczenia.
Kolegium uznało jednak, że przedstawione dowody nie są wystarczające do stwierdzenia, że spłata należności zagrażałaby podstawowym potrzebom życiowym skarżącego. W szczególności wskazano, że dokumenty dotyczące wydatków na leki i koszty utrzymania nie były kompletne i nie przedstawiały pełnego obrazu sytuacji finansowej skarżącego. Zwrócono uwagę, że skarżący posiada mieszkanie spółdzielcze oraz działkę pracowniczą, a jego dochody, choć obciążone zajęciami komorniczymi, nie wskazują na brak możliwości spłaty należności.
Kolegium odniosło się również do zasady równości wobec prawa, wynikającej z art. 32 Konstytucji RP, oraz obowiązku ponoszenia ciężarów publicznych, określonego w art. 84 Konstytucji RP. Podkreślono, że umorzenie należności w tym przypadku mogłoby prowadzić do naruszenia zasad sprawiedliwości społecznej i równości, a także do uszczerbku dla interesu publicznego, który wymaga terminowego regulowania należności publicznoprawnych. Kolegium zwróciło uwagę, że umorzenie należności jest najdalej idącą ulgą, a skarżący miał możliwość skorzystania z innych form wsparcia, takich jak rozłożenie płatności na raty, co nie zostało przez niego wykorzystane.
Na decyzję ostateczną J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że decyzje organów zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i w granicach uznania administracyjnego.
W piśmie procesowym z 28 października 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego poparł wniesioną skargę. Zarzucił organom naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. Podkreślił, że organy nie przeprowadziły wszechstronnej analizy sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, pomimo dostarczenia dokumentacji potwierdzającej trudności finansowe oraz poważne problemy zdrowotne.
Organ odwoławczy dokonał wprawdzie prawidłowej wykładni pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" - jako przesłanki umorzenia należności budżetowej, nie przeprowadził jednak właściwej subsumpcji tej normy do stanu faktycznego.
Przedłożone przez J. B. dokumenty (wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ) uzasadniają tezę o szczególnie trudnej sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego. Te okoliczności, leżące po stronie skarżącego: jego dochody, obciążenia, sytuacja zdrowotna i życiowa, nie zostały przez organ wszechstronnie rozważone.
Podkreślił, że skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości zaledwie 1745 zł, po dokonanych zajęciach przez organy egzekucyjne i uiszczeniu należności publiczno-prawnych.
Ponieważ skarżący prowadzi gospodarstwo jednoosobowe, jest to kwota poniżej minimum socjalnego. Z tej sumy J. B. musi ponieść nie tylko koszty utrzymania, ale także uiszczać alimenty na rzecz byłej małżonki w kwocie 500 zł miesięcznie, stosownie do ugody zawartej przed Sądem Rejonowym dla Łodzi Widzewa z 8 marca 2017 r.
Skarżący zamieszkuje na działce pracowniczej przy ul. [...] w Ł. Ponosi koszty 120 zł na energię elektryczną, 120 zł wywóz śmieci i utrzymanie ogrodu działkowego.
Ponadto cierpi na poważne schorzenia serca i kręgosłupa (zgodnie z załączoną dokumentacją). Jest osobą niepełnosprawną. Sytuacja materialna nie pozwala mu na zakup leków.
Te okoliczności, a także wskazane uprzednio w toku tego postępowania, przemawiają za umorzeniem w całości spornej należności budżetowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem w toku badania legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Kontroli Sądu została poddana decyzja SKO w Łodzi, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia nieuiszczonych opłat za parkowanie w łącznej wysokości 1066 zł. Problematykę opłat związanych z pozostawieniem pojazdów w strefie płatnego parkowania reguluje ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. (Dz.U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.), dalej u.d.p. W art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.d.p. zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 u.d.p. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 u.d.p., za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Za nieuiszczenie takiej opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za postój w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Użycie słowa "pobiera" wskazuje, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa. Stwierdzenie okoliczności faktycznej polegającej na nieuiszczeniu opłaty parkingowej jest wystarczające dla ustalenia treści stosunku prawnego – obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w określonej wysokości. Opłata dodatkowa stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.), dalej u.f.p. (por. wyroki NSA: z 29 czerwca 2020 r., I GSK 2116/19, z 11 grudnia 2013 r., II GSK 1345/12).
Rozpatrując wniosek o umorzenie należności organ działa w ramach uznania administracyjnego. Skoro umorzenie w trybie art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. opłaty dodatkowej oparte jest na uznaniu administracyjnym, to do organu administracyjnego należy ostatecznie wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy (konsekwencji prawnych), w określonym stanie prawnym i faktycznym. Decydując na zasadzie uznania administracyjnego, organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny decydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego i słusznego interesu publicznego. Z woli ustawodawcy sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu obejmuje ocenę przestrzegania przez organy procedury normowanej przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość oceny, w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości publicznoprawnej. Sąd nie ma uprawnień do merytorycznego rozstrzygania o umorzeniu należności. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ administracji publicznej prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
W art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. ustawodawca wskazał dwie przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych: ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Konkretyzacja tych pojęć jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. Pojęcia te stanowią klauzule generalne. Cechą immamentną klauzul generalnych jest to, że odsyłają do ocen.
W orzecznictwie sądów wyrażany jest pogląd, który Sąd podziela, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną zobowiązanego, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w konsekwencji, czy spłata zaległości, o umorzenie której wnosi zobowiązany, nie nastąpi kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb zobowiązanego i jego rodziny. Z kolei przesłankę "interesu publicznego" interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego (por. wyroki WSA: w Opolu z 28 lipca 2021 r., I SA/Op 248/21, w Warszawie z 13 lutego 2019 r., V SA/Wa 630/18). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi także wątpliwości, że interpretując ustawowy termin "interes publiczny" należy uwzględnić zasady konstytucyjne, w tym m.in. zasadę zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji). Sąd stwierdza, biorąc pod uwagę przywołane zapatrywanie oraz treść art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p., że brak jest podstaw do zawężania wykładni użytych przez ustawodawcę pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" wyłącznie do aspektu finansowego i oceny zdolności płatniczych strony postępowania do uiszczenia należności. Ustawodawca bowiem tego rodzaju ograniczenia nie wprowadził do hipotezy normy prawnej powołanego przepisu. Tym samym, przy ustalaniu wystąpienia wymienionych przesłanek prawnych uprawniających do umorzenia w konkretnej sprawie, w szczególności przesłanki interesu publicznego, organ nie może pominąć ogólnych racji wyższego rzędu, obiektywnie istniejących, co oznacza, że powinien respektować chronione konstytucyjnie wartości, mieszczące się w standardach demokratycznego państwa prawnego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 22 września 2015 r., III SA/Wr 267/15).
W wyroku z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15, Naczelny Sąd Administracyjny Sąd stwierdził, że sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru. Z drugiej strony przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień nie oznacza zupełnej dowolności w podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego (akcentuje to również organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Z istoty art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. wynika, że sąd administracyjny nie może zobowiązać organu podatkowego do wydania decyzji o umorzeniu bądź odmowie umorzenia zaległości podatkowej (w przypadku stwierdzenia istnienia co najmniej jednej z przesłanek). Nie może też oceniać kryteriów przyjętych przez organ, a uzasadniających wybór opcji decyzyjnej. Poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej nie mogą jednakowoż pozostawać przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób woluntarystyczny, zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Można zatem mówić, że są pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. Przekroczenie tych granic ma m.in. miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został: 1) z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości; 2) wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych (bagatelnych) lub nieracjonalnych; 3) na podstawie fałszywych przesłanek (argumentów, które są nieprawdziwe). Wyłączenie z zakresu kontroli sądowo-administracyjnej decyzji uznaniowych obarczonych takimi wadami, stanowiłoby realne ograniczenie drogi sądowej, która umożliwiać ma przecież również obywatelom dochodzenie naruszonych w sposób oczywisty praw (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP).
W rozpatrywanej sprawie organy, badając istnienie komentowanych przesłanek i rozpatrując negatywnie przypadek skarżącego – w ocenie Sądu nie sprostały przedstawionym wyżej wymaganiom.
Tak naprawdę oprócz obszernych teoretycznych wywodów na temat granic uznania administracyjnego, ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego – organy obu instancji nie odniosły ustawowych przesłanek umorzenia należności do sytuacji skarżącego.
W decyzji organu I instancji wskazano, że według informacji zawartych w oświadczeniu o sytuacji majątkowej i finansowej J. B. posiada majątek w postaci mieszkania spółdzielczego własnościowego o powierzchni 52 m2 oraz działkę pracowniczą. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 3213,00 zł brutto. Według danych zgromadzonych w prowadzonym postępowaniu J. B. łoży alimenty na rzecz żony w wysokości 500,00 zł miesięcznie (zgodnie z załączoną kserokopią ugody). Emerytura podlega zajęciu komorniczemu (dowód -zaświadczenie Komornika Sądowego o dokonanych wpłatach. Wierzyciel [...] - stan zadłużenia NG: 11 273,37 zł Odsetki: 3300,85 zł). Kwota emerytury otrzymana przez stronę w styczniu 2024 r. wyniosła 1534,82 zł. Wydatki na leki oraz cykliczne opłaty eksploatacyjne za mieszkanie nie zostały należycie wykazane i udokumentowane. Przedstawiona przez zobowiązanego dokumentacja medyczna potwierdza schorzenia w postaci m.in. przewlekłej niewydolności nerek, niewydolności serca oraz zwyrodnienia wielostawowe. Dane te wystarczyły organowi I instancji do stwierdzenia, że sytuacja osobista strony jest trudna, jednakże nie została w pełni przedstawiona oraz uwiarygodniona, bowiem J. B. nie udokumentował wydatków związanych z sytuacją zdrowotną, w tym kosztów leków, które według zobowiązanego wynoszą 400-800 zł miesięcznie. Nie zostały zaprezentowane także koszty eksploatacyjne zajmowanego przez stronę mieszkania oraz nie określono kto i w jakim zakresie koszty te ponosi. Tym samym niekompletnie przedstawione przez zobowiązanego informacje nie dają organowi podstaw do całkowitego umorzenia należności. Z kolei Kolegium, odnosząc się do tych ustaleń, tak naprawdę ograniczyło się do jednego zdania: "Na podstawie dokumentów przedłożonych przez Stronę do akt sprawy organ pierwszej instancji trafnie ocenił, że Strona nie znajdowała się i nie znajduje w szczególnej sytuacji majątkowej czy finansowej. Zaległa opłata w wysokości 1066,00 zł nie może zatem zagrażać realizacji potrzeb życiowych Strony".
Stanowiska organów i sposób uzasadnienia tego stanowiska nie sposób zaakceptować. W ocenie Sądu uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji nie zawierają merytorycznej treści odnośnie do ustalenia istnienia przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego". Z akt sprawy wynikają okoliczności, które według organów nie są jasne ani znane. Przedłożone przez J. B. dokumenty (wymienione w uzasadnieniu skarżonej decyzji ) uzasadniają tezę o szczególnie trudnej sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego. Te okoliczności, leżące po stronie skarżącego: jego dochody, obciążenia, sytuacja zdrowotna i życiowa, nie zostały przez organ wszechstronnie rozważone.
Jak to wyjaśnił pełnomocnik skarżącego w piśmie z 28 października 2024 r. (choć okoliczności te znane przecież były organom na etapie postępowania administracyjnego), skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości zaledwie 1745 zł, po dokonanych zajęciach tego świadczenia przez organy egzekucyjne i uiszczeniu należności publiczno-prawnych. Skarżący prowadzi gospodarstwo jednoosobowe. Z tej kwoty skarżący musi ponieść nie tylko koszty utrzymania, ale także uiszczać alimenty na rzecz byłej małżonki w kwocie 500 zł miesięcznie, stosownie do ugody zawartej przed Sądem Rejonowym dla Łodzi Widzewa z 8 marca 2017 r. Skarżący zamieszkuje na działce pracowniczej przy ul. [...] w Ł. Ponosi – co oczywiste - koszty energii elektrycznej, czy wywozu śmieci i utrzymania ogrodu działkowego. Nie ma również wątpliwości, że cierpi na poważne schorzenia serca i kręgosłupa (zgodnie z załączoną dokumentacją). Jest osobą niepełnosprawną. Wskazywał także, że sytuacja materialna nie pozwala mu na zakup leków. Stąd niezrozumiale brzmią zarzuty organów, że nie udokumentował kwoty wydatkowanej na leki.
Trudno zatem zrozumieć ocenę organu odwoławczego, który stwierdził, że podziela stanowisko, że w niniejszej sprawie strona posiada zasoby i środki pozwalające na spłatę należności, a zatem nie sposób uznać, że na gruncie niniejszego postępowania można mówić o zaistnieniu przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających jej ewentualną trudną sytuację – w jego ocenie nie sposób ustalić ile osób rzeczywiście wchodzi w skład gospodarstwa domowego strony, jakie są ich dochody, czy strona rzeczywiście wykupuje leki i jakie kwoty przeznacza miesięcznie na ten cel i jakie jeszcze ma wydatki, które mogłyby świadczyć o jej trudnej sytuacji.
Takie ustalenia stanu faktycznego i taka jego ocena stoi sprzeczności aktami sprawy. Trudno w tej sytuacji przyjąć, że organy dokonały prawidłowej oceny przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego", skoro nie sposób uznać, by dokonały prawidłowych ustaleń odnoście do rzeczywistej sytuacji majątkowej, zdrowotnej i osobistej skarżącego.
Sąd zdaje sobie przy tym sprawę, że skarżący ubiegał się już o umorzenie mu tej samej należności, uzyskał decyzje odmowne, a Sąd, wyrokiem z 14 marca 2023 r., III SA/Łd 867/22, jego skargę oddalił. Obecnie jednak stanowisko Sądu jest inne - sytuacja skarżącego pogorszyła się w stosunku do ówczesnej sytuacji. Należy dodać, że okoliczności umorzenia nie muszą być nadzwyczajne, wystarczy że sytuacja skarżącego jest trudna i się pogarsza – skarżący jest niepełnosprawny, mieszka na pracowniczej działce.
Odnośnie do przesłanki interesu publicznego SKO zawarło w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia ogólne sformułowania definiujące interes publiczny, jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze przestrzeganie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, nie analizując wystarczająco tych treści w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, na które wskazywał skarżący. Zabrakło tym samym szczegółowej analizy okoliczności powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kontekście interesu publicznego, z którego wynika konstytucyjna zasada zaufania obywatela do państwa. Organom znane były okoliczności powstania zaległości. Skarżący parkował samochód od 29 kwietnia 2019 r. do 13 października 2021 r. w strefie płatnego parkowania, mimo że nie posługiwał się ważną kartą parkingową dla osoby niepełnosprawnej, która pozwalałaby na parkowanie bez wniesienia opłaty za postój w całym obszarze strefy płatnego parkowania w Łodzi. Karta parkingowa skarżącego nr [...] straciła ważność 1 lipca 2015 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 1446). Dla osób niepełnosprawnych o stopniu niepełnosprawności znacznym lub umiarkowanym, posiadających ważną niebieską kartę parkingową, wydawane są abonamenty ze stawką zerową. Dopiero przy łącznym posiadaniu tych dokumentów, tj. niebieskiej karty parkingowej i abonamentu ze stawką zerową, oraz ich wyłożeniu w widocznym miejscu za przednią szybą pojazdu można parkować bez wniesienia opłaty za postój w całym obszarze strefy płatnego parkowania w Łodzi.
Strona wskazała, że nie miał świadomości, że jego karta parkingowa utraciła ważność. Zestawienie treści zarzutów skarżącego z argumentacją organów skłania wniosku, że nie rozpatrzono wyczerpująco twierdzeń skarżącego w celu zbadania, czy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje przesłanka interesu publicznego, umożliwiająca w ramach uznania administracyjnego umorzenie należności. Analiza taka powinna odnosić się do konkretnych argumentów podnoszonych przez skarżącą, a nie tylko odwoływać się do ogólnych twierdzeń i przyjmowanego sposobu rozumienia interesu publicznego. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia zasad postępowania, w tym określonych w art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobligowany będzie uwzględnić stanowisko Sądu.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
ak