III SA/Łd 497/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-11-14
NSAtransportoweWysokawsa
ruch drogowypojazdusuwanie pojazduprzechowywanie pojazduoszacowanie pojazdukosztyodpowiedzialność właścicieladecyzja administracyjnaprawo o ruchu drogowymWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę właściciela pojazdu na decyzję ustalającą wysokie koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, uznając odpowiedzialność właściciela za te koszty pomimo opóźnień organu w wystąpieniu o przepadek pojazdu.

Skarżący Z. S. kwestionował decyzję ustalającą koszty usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu na ponad 31 tys. zł, zarzucając organom opieszałość w wystąpieniu o przepadek pojazdu i generowanie nieuzasadnionych kosztów. Sąd uznał jednak, że odpowiedzialność za koszty ponosi właściciel pojazdu w dniu jego usunięcia, zgodnie z art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym. Sąd podkreślił, że opóźnienia w postępowaniu wynikały głównie z problemów z doręczeniem zawiadomień skarżącemu oraz że przepisy nie nakładają na organ ścisłych terminów do wystąpienia o przepadek pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Zgierskiego o ustaleniu kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Volkswagen Passat w wysokości 31 173,77 zł. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności opieszałość w wyjaśnieniu sprawy i niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, co miało skutkować generowaniem nieuzasadnionych kosztów. Kwestionował również zastosowanie art. 50a ust. 2 Prawa o ruchu drogowym oraz terminowość działań organu w zakresie wystąpienia do sądu o przepadek pojazdu. Sąd, analizując przepisy art. 130a ust. 10h i 10i Prawa o ruchu drogowym, stwierdził, że koszty te obciążają właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Podkreślono, że opóźnienia w postępowaniu administracyjnym wynikały z trudności w doręczeniu zawiadomień skarżącemu, a przepisy nie nakładają na starostę ścisłego terminu do wystąpienia z wnioskiem o przepadek pojazdu. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że decyzja o obciążeniu kosztami jest decyzją związaną, a wysokość opłat jest ustalana na podstawie uchwał rady powiatu. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły odpowiedzialność skarżącego za koszty oraz ich wysokość, oddalając skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel pojazdu ponosi odpowiedzialność za koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do czasu zakończenia postępowania, zgodnie z art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Prawa o ruchu drogowym jednoznacznie obciążają właściciela pojazdu kosztami, a opóźnienia organu w wystąpieniu o przepadek pojazdu nie zwalniają go z tej odpowiedzialności. Koszty te są należne niezależnie od faktycznej wysokości i okoliczności, a decyzja starosty jest decyzją związaną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10h

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

u.p.r.d. art. 130a § ust. 5c

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10d

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10e

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10i

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10j

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 50a § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

p.p.s.a. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność właściciela za koszty usuwania, przechowywania i oszacowania pojazdu jest bezwzględna i wynika z przepisów Prawa o ruchu drogowym. Opóźnienia w postępowaniu administracyjnym nie zwalniają właściciela z obowiązku poniesienia kosztów. Przepisy nie nakładają na starostę ścisłego terminu do wystąpienia z wnioskiem o przepadek pojazdu. Art. 50a ust. 2 Prawa o ruchu drogowym nie miał zastosowania w sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do wszechstronnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Zarzut naruszenia art. 6 i art. 8 w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania. Zarzut naruszenia art. 130a ust. 10 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Argument, że koszty obciążające skarżącego nie były uzasadnione z powodu opieszałości organu. Argument, że organ nie złożył wniosku o przepadek samochodu niezwłocznie po upływie terminu. Argument, że koszty oszacowania pojazdu były błędne, gdyż w dacie zlecenia wyceny skarżący nie był już właścicielem pojazdu.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Organy administracji publicznej właściwe do załatwienia tej sprawy są bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z 17 listopada 2022 r., sygn. akt: [...] o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego, co wynika z art. 365 § 1 k.p.c. Ratio legis art. 365 § 1 k.p.c. stanowi to, że przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych. Właściciela pojazdu obciąża się kosztami, o których mowa w art. 130a ust. 2 ustawy, niezależnie od tego, jaka była rzeczywista ich wysokość i bez względu na okoliczności, którymi kierowała się osoba prowadząc pojazd bez wymaganych uprawnień. Nie jest dopuszczalne "miarkowanie" wysokości tych kosztów. NSA stwierdził z w ww. wyroku, że być może jest to zaniechanie legislacyjne, jednak z punktu widzenia zasady legalizmu i funkcji kontrolnej sądu administracyjnego nie jest rolą tego sądu twórcze wypełnianie tego rodzaju luk prawnych.

Skład orzekający

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący

Małgorzata Kowalska

członek

Teresa Rutkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności właściciela za koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, nawet w przypadku opóźnień organu w postępowaniu o jego przepadek. Interpretacja przepisów dotyczących terminów wystąpienia o przepadek pojazdu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów Prawa o ruchu drogowym i może być stosowana w podobnych przypadkach obciążenia kosztami pojazdów usuniętych z drogi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy prawa drogowego obciążają właściciela znacznymi kosztami za pojazd, nawet jeśli organ działał z opóźnieniem. Pokazuje też, jak sądy interpretują te przepisy i kwestię odpowiedzialności.

Ponad 30 tys. zł za odholowany samochód – czy opieszałość urzędu zwalnia z długu?

Dane finansowe

WPS: 31 173,77 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 497/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska
Teresa Rutkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 130a ust. 5c, 10, 10h i 10j, art. 50a ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 119 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 14 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 czerwca 2023 roku Nr SKO.4141.532.2023 w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1/ oddala skargę; 2/ przyznaje radcy prawnemu K. J., prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w K. przy ul. [...], kwotę 3600,00 (trzy tysiące sześćset 00/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacenie powyższej kwoty radcy prawnemu K. J. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. [pic]
Uzasadnienie
III SA/Łd 497/23
Uzasadnienie
Decyzją z 24 kwietnia 2023 r. Starosta Zgierski orzekł, na podstawie art. 130a ust. 10h i 10j ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), dalej ustawa, o ustaleniu dla Z. S. kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...] - w wysokości: 31 173,77 zł.
Z. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie:
1/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do wszechstronnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że organ I instancji ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny i merytoryczny, w sytuacji, gdy:
- organ I instancji pominął całkowicie art. 50a ust. 2 ustawy, stanowiący, że pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy;
- dlaczego nie zbadano, czy nie nastąpiło porzucenie pojazdu z zamiarem jego wyzbycia się, skoro takie pouczenie otrzymał skarżący i z akt sprawy wynika, że w żadnej mierze nie zamierzał pojazdu odzyskiwać, tym bardziej, że po upływie 6 miesięcy od usunięcia samochodu z drogi i jego nieodebraniu skarżący nie uznawał się za właściciela samochodu - własność przeszła na gminę z mocy ustawy - organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie wyjaśniły, dlaczego skarżącego mają obciążać koszty bezczynności organu i przechowywania przez kilka lat pojazdu na parkingu strzeżonym, generując niepotrzebne koszty;
2/ art. 6 i art. 8 w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania przez okres prawie 3 lat, tj. z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego;
3/ art. 130a ust. 10 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; skarżący nie odebrał samochodu we wskazanym terminie od dnia usunięcia zgodnie z art. 50a ust. 2 ustawy, wobec czego pojazd ten przeszedł z mocy ustawy na własność gminy z dniem 9 listopada 2020 r., zatem skarżący od 9 listopada 2020 roku nie był właścicielem samochodu.
Decyzją z 6 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 130a ust. 10h ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. l0d (dotyczącego sytuacji, gdy nie udało się ustalić właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej do jego odbioru) i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Stosownie do ust. 5c ww. artykułu pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7.
Na podstawie art. 130 ust. 10i jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.
W myśl ust. 10j termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Przepisy art. 130a ust. 6-6e ww. ustawy normują kwestie związane m.in. z opłatami, o których mowa w ust. 5c. Wynika z nich, że wysokość opłat jest ustalana corocznie w drodze uchwały rady powiatu, przy czym nie może przekraczać stawek maksymalnych określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.
Przepisy art. 130a ust. 10a-10e ustawy regulują tryb wydania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Na uwagę zasługuje zwłaszcza treść art. 130a ust. 10e, który stanowi, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Następnie Kolegium podniosło, że w świetle art. 130a ust. 10h i 10i ustawy nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i ww. ustawy jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. W art. 130a ust. 10i ww. ustawy chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu, z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany.
W art. 130a ust. 10h ww. ustawy określono zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10i) oraz ramy czasowe ich powstania. Niewątpliwie dotyczy on wszelkich kosztów, które powstały od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Natomiast użyty w nim zwrot "do czasu zakończenia postępowania" interpretować należy w ten sposób, że właściciela pojazdu, oprócz jednorazowych kosztów usunięcia pojazdu, obciążają koszty przechowywania pojazdu poniesione do zakończenia, w drodze prawomocnego postanowienia sądu, postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. za okres, w którym pozostawał on właścicielem pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego data uprawomocnienia się wzmiankowanego orzeczenia nie jest jednak miarodajna, gdy chodzi o jednorazowe koszty oszacowania pojazdu, a także koszty jego sprzedaży lub zniszczenia. Sprzedaż lub zniszczenie pojazdu stanowi bowiem uprawnienie jego właściciela, a zatem jest możliwe dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu przyznającego powiatowi własność pojazdu w drodze. Wycena pojazdu jest zaś czynnością bezpośrednio poprzedzającą podjęcie decyzji, czy z uwagi na wartość majątkową pojazdu zasadna jest jego sprzedaż czy zniszczenie.
Analizowane unormowania nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). Starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, mając w szczególności na względzie, że w świetle obowiązującego prawa czynność ta musi być poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania, co oznacza, że osoby te mają pełną świadomość swojej sytuacji prawnej. Natomiast w zakresie terminu wydania decyzji w sprawie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ustawodawca zastosował rozwiązanie, o którym mowa w art. 130a ust. 10k ustawy. Skoro więc właściciel pojazdu został w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo powiadomiony o obowiązku odbioru pojazdu i o skutkach jego nieodebrania, powinien pojazd odebrać, w innym przypadku powinien liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym.
Postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności, o których mowa w art. 130a ust. 10e ustawy, stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, np. czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu łub uprawnioną osobę o obowiązku odbioru pojazdu. Te i wszystkie inne kwestie poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu bada z woli ustawodawcy sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. W konsekwencji postępowanie dowodowe przeprowadzane w ramach postępowania administracyjnego powinno skupiać się na kwestiach określonych w art. 130a ust. 10h i 10i ustawy, tzn. ustaleniu osoby albo osób zobowiązanych do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz sprecyzowaniu kosztów objętych tym obowiązkiem i określeniu ich wysokości.
Następnie Kolegium, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, podało, że pojazd marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...] został usunięty z drogi na podstawie dyspozycji wydanej przez policjanta 8 maja 2020 r. i w tym samym dniu został umieszczony na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez właściwy organ.
Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika, że właścicielem usuniętego pojazdu w tej dacie był Z. S., czego strona nie kwestionuje, świadczy o tym również treść postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z 17 listopada 2022 r., sygn. akt: [...] - wydanego w ramach postępowania prowadzonego z udziałem strony - w którym Sąd wprost stwierdził: "... orzec przepadek samochodu marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...], będącego własnością Z. S. na rzecz Powiatu Zgierskiego".
Kolegium dodało, że prawidłowo (także zdaniem Sądu) doręczono Z. S. powiadomienie o miejscu przechowywania usuniętego pojazdu, warunkach odebrania go z parkingu i skutkach niedopełnienia tego obowiązku, co znajduje swoje potwierdzenie w aktach sprawy.
Zatem w świetle dokumentów zawartych w aktach sprawy to właśnie Z. S. należy traktować jako właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia.
Organy administracji publicznej właściwe do załatwienia tej sprawy są bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z 17 listopada 2022 r., sygn. akt: [...] o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego, co wynika z art. 365 § 1 k.p.c. Oznacza to, że nie można kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, np. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet jeżeli strona podważa je w toku postępowania administracyjnego.
Organ administracji nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego celem podważenia wiążącego go prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego. Ratio legis art. 365 § 1 k.p.c. stanowi to, że przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych, co byłoby nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.
Kolegium dodało, że dopóki postanowienie o przepadku pojazdu nie zostanie we właściwym trybie usunięte z obrotu prawnego, organy orzekające w niniejszej sprawie są związane stwierdzeniem, że skarżący - jako właściciel przedmiotowego pojazdu - utracił własność tego pojazdu z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego. To skarżący powinien podjąć w ramach postępowania cywilnego (np. wznowienie postępowania) skuteczne działania mające na celu usunięcie postanowienia z obrotu prawnego. Żadne inne dowody nie mogą być brane przez Kolegium pod uwagę.
Podsumowując Kolegium podało, że
- 8 maja 2020 r. wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu Nr 27/2020, na podstawie której został usunięty z drogi pojazd marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...] i umieszczony na parkingu strzeżonym;
- kierującym ww. pojazdem był Z. S.;
- Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z 17 listopada 2022 r., sygn. akt: [...], po rozpoznaniu sprawy z udziałem Z. S., orzekł przepadek pojazdu marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...] na rzecz Powiatu Zgierskiego;
- ww. postanowienie stało się prawomocne 25 listopada 2022 r., co oznacza, że pomiędzy wydaniem niniejszej decyzji a ww. postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. - nie upłynęło pięć lat, o których mowa w art. 130a ust. 10k ustawy.
Następnie organ odwoławczy podał, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e ww. ustawy bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h ww. ustawy ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego, kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu.
Organ II instancji stwierdził również, że decyzja organu I instancji w sposób prawidłowy wskazuje mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe, w jakich tą opłatę naliczono. Starosta Zgierski wskazał, że na przedmiotową opłatę (31 173,77 zł) składają się:
- koszty za usunięcie pojazdu w wysokości 440 zł wynikające z § 1 pkt 3 lit. a) uchwały Nr XIV/169/19 Rady Powiatu Zgierskiego z 29 listopada 2019 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Łódz. z 2019 r., poz. 6765);
- koszty oszacowania pojazdu w wysokości 367,77 zł (faktura VAT nr [...] z 18 stycznia 2023r. - opinia nr NO W/4/2023);
- koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia usunięcia, tj. 8 maja 2020 r. do momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego tj. do 24 listopada 2022 r. w łącznej kwocie: 30.366 zł, na którą to kwotę składają się n/w opłaty:
|od dnia |do dnia |ilość dni |sStawkaza |opłata (ilość dni x|Podstawa prawna |
| | | |dzień |stawka za dzień) | |
|08.05.2020r |31.12.2020r |2238 |31 zł |7.378 zł |§ 1 pkt 3 lit b Uchwały Nr XIV/169/19 Rady Powiatu |
| | | | | |Zgierskiego z 29 listopada 2019r. (Dz. Urz. Woj. Łódz. z|
| | | | | |2019r., poz. 6765). |
|01.01.2021r. |01.11.2021r |3305 |20 zł |6.100 zł |§ 1 pkt 3 lit b Uchwały Nr XXVII/273/20 Rady Powiatu |
| | | | | |Zgierskiego z 29 grudnia 2020 r. (Dz. Urz. Woj. Łódz. z |
| | | | | |2020r., poz. 7227). |
|02.11.202 lr. |31.12.2021r |660 |30 zł |1.800 zł |§ 1 pkt 3 lit b Uchwały Nr XXXVI/332/21 Rady Powiatu |
| | | | | |Zgierskiego z 24 września 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Łódz. |
| | | | | |z2021r., poz. 4664). |
|01.01.2022r. |24.11.2022r |3328 |46 zł |15.088 zł |§ 1 pkt 3 lit b Uchwały Nr XXXIX/348/21 Rady |
| | | | | |Powiatu Zgierskiego z 26 listopada 2021 r. (Dz. Urz. |
| | | | | |Woj. Łódz. z2021r., poz. 6021). |
| |SSuma | | |
| | |30.366 zł | |
Zatem, w ocenie Kolegium, decyzja organu I instancji znajduje swoje umocowanie w przepisach prawa.
Za chybione Kolegium uznało formułowanie w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 50a ust. 2 ustawy, zgodnie z którym pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza (ust. 1). Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy (ust. 2).
Ww. norma nie miała zastosowania w sprawie, gdyż odnosi się ona do usuwania pojazdów bez tablic rejestracyjnych lub pojazdów nieużywanych, co nie miało miejsca - pojazd był wyposażony w tablice rejestracyjne kierowany przez nietrzeźwego kierowcę, tj. Z. S., uczestniczył w zdarzeniu drogowym, w wyniku czego wydano - na podstawie art. 130a ust. 4 ustawy - dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi.
Za nieuzasadnione Kolegium uznało również zarzuty odwołującego się, że organ I instancji w sposób przewlekły (3 lata) prowadził sprawę zakończoną wydaniem decyzji. Postępowanie zakończone wydaniem decyzji - wbrew twierdzeniom strony - nie zostało wszczęte 3 lata temu, lecz 24 marca 2023 r., o czym strona została powiadomiona.
Odnosząc się zaś do zarzutu, że organ "za późno" zwrócił się do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...] na rzecz Powiatu Zgierskiego, Kolegium wskazało, że ustawodawca w art. 130a ust. 10 ustawy ustanowił jedynie minimalny termin (3 miesiące od dnia usunięcia pojazdu), który dotyczy wyłącznie wystąpienia przez Starostę z wnioskiem do Sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, co oznacza, że nie dotyczy w ogóle przedmiotu rozpoznawanej sprawy, która odnosi się do ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem przedmiotowego pojazdu a nie wystąpienia z wnioskiem z orzeczenie przepadku tego pojazdu w trybie art. 130a ust. 10 ustawy.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł Z. S., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do wszechstronnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że organ I instancji słusznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny i merytoryczny, w sytuacji, gdy organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie wyjaśniły, czy koszty którymi został obciążony są kosztami uzasadnionymi. Skarżący wyraził wątpliwości odnośnie do okoliczności, że organ nie złożył wniosku do sądu o orzeczenie przepadku samochodu zaraz po upływie terminu wskazanego w art. 130a ust. 10 i ust.10a ustawy, choć powinien zrobić to niezwłocznie, nie przedłużając czasu przetrzymywania samochodu na parkingu strzeżonym, generując w ten sposób koszty, którymi go obciążył, wobec czego ma ponosić negatywne konsekwencje opieszałości organu.
Skarżący tym samym nie zgodził się z otrzymaną decyzją, która obciąża go tak wysokimi kosztami, przez to, że Starosta nie złożył niezwłocznie wniosku o przepadek samochodu po upływie trzech miesięcy od dnia usunięcia samochodu. Gdyby wniosek o przepadek samochodu został złożony wcześniej, nie powstałyby takie koszty przetrzymywania samochodu na parkingu.
Zgodnie z art. 130 ust. 10 ustawy wszelkie koszty związane między innymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do momentu zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia. Intencją tego przepisu było to, aby koszty te ponosiła osoba, której niewłaściwe i niezgodne z prawem zachowania spowodowało te koszty. Właściciela pojazdu winny jednak obciążać tylko koszty uzasadnione, a więc takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania, a nie takie, które są wynikiem zaniechań czy bezczynności, opieszałości organu administracji. Kwestia ta ma istotne znaczenie w przypadku powstania kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi na parking strzeżony. Starosta winien niezwłocznie, w możliwie najkrótszym czasie, wystąpić do sądu cywilnego z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli właściciel prawidłowo powiadomiony nie odebrał pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, przy czym z wnioskiem takim może wystąpić nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia. Termin na złożenie takiego wniosku nie powinien być nadmiernie wydłużony. Nie może być bowiem tak, że organ nie robi nic przez długi okres czasu i dopiero po dłuższym okresie czasu występuje do sądu cywilnego, a następnie obciąża kosztami właściciela za cały okres przechowywania pojazdu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. W ten sposób poprzez swoją opieszałość, bezczynność i zaniechania organ generuje powstanie kosztów, którymi w całości obciążył skarżącego.
Skarżący podkreślił, że naruszenie przez administrację jej powinności sprawnego prowadzenia postępowania nie może powodować negatywnych skutków dla strony. Zasada ta znajduje normatywne uregulowanie w art. 2 Konstytucji RP. Naruszałoby standardy rzetelności prawa, gdyby ocenę zachowania administracji oprzeć na założeniu, że ryzyko zaniedbań, błędów czy opieszałości administracji należy umiejscowić w sferze interesów i praw stron postępowania.
Skarżący nie zgodził się również z twierdzeniem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że starosta nie jest związany żadnym terminem do wystąpienia z wnioskiem do sądu cywilnego o orzeczenie przepadku pojazdu. Choć w art. 130a ust. 10 ustawy nie ma mowy o terminie, nie oznacza to całkowitej dowolności organu w tym zakresie. Przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje bowiem koszty i jest rzeczą zrozumiałą, że organ powinien podjąć działania, aby je maksymalnie zminimalizować. Powinien zatem wystąpić z wnioskiem o przepadek samochodu w miarę rozsądnym terminie. Przyjęcie poglądu, że organ może w dowolnym czasie wystąpić z wnioskiem do sądu cywilnego, oznaczałoby świadome przerzucanie na właściciela pojazdu kosztów przechowywania, a koszty te miałyby pokrywać również bezczynność organu w tym zakresie. Właściciela pojazdu powinny obciążać tylko koszty uzasadnione, a więc koszty będące normalnym następstwem jego zachowania.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący zwrócił się o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem procesowym z 8 listopada 2023 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu skarżącego podtrzymał zawarte w skardze argumenty skarżącego odnośnie do niewyjaśnienia, czy wszystkie koszty ustalone w sprawie były uzasadnione. Pełnomocnik podniósł również, że organy nie wyjaśniły przyczyn niezłożenia we wcześniejszym terminie wniosku do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku samochodu. Stwierdził także, że błędne było obciążenie skarżącego kosztami oszacowania pojazdu, choć w dniu zlecenia przez organ tej wyceny skarżący nie był już właścicielem pojazdu – było już nim Starostwo Powiatowe w Zgierzu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 6 czerwca 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty Zgierskiego z 24 kwietnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Volkswagen Passat o nr rej. [...] w wysokości 31 173,77 zł.
Kontrolując wyżej wskazane decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W myśl art. 130a ust. 10h ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Stosownie do ust. 5c ww. normy pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7.
W myśl art. 130a ust. 10i ustawy jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.
Przepisy art. 130a ust. 6-6e ustawy normują kwestie związane m.in. z opłatami, o których mowa w ust. 5c. Wynika z nich, że wysokość opłat jest ustalana corocznie w drodze uchwały rady powiatu, przy czym nie może przekraczać stawek maksymalnych określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.
W niniejszej sprawie organ prawidło przyjął, że w oparciu o art. 130a ust. 10h i 10i ustawy nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. W niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja z ust. 10i – nie ulega wątpliwości, że właścicielem samochodu ( Volksawagen Passat o nr rej. [...]) zatrzymanego w dniu 8 maja 2020 r., a więc w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi (w wyniku zdarzenia drogowego z udziałem nietrzeźwego właściciela ww. pojazdu), był Z. S.. Ustalenia te wynikają z zebranego przez organ materiału dowodowego i nie są przedmiotem sporu.
Prawidłowo również organ podkreślił, że w art. 130a ust. 10h ustawy określono zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10i) oraz ramy czasowe ich powstania. Dotyczy on wszelkich wymienionych w przepisie kosztów, które powstały od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Natomiast użyty w nim zwrot "do czasu zakończenia postępowania" interpretować należy w ten sposób, że właściciela pojazdu, oprócz jednorazowych kosztów usunięcia pojazdu, obciążają koszty przechowywania pojazdu poniesione do zakończenia, w drodze prawomocnego postanowienia sądu, postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. za okres, w którym pozostawał on właścicielem pojazdu (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., I OSK 1959/15). Postanowienie o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego stało się prawomocne z dniem 25 listopada 2022 r., a więc od tego dnia dotychczasowego właściciela pojazdu koszty przechowywania pojazdu nie obciążają. Właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia obciążają ponadto koszty oszacowania pojazdu oraz koszty jego sprzedaży lub zniszczenia. Czynności te organ może wykonać bowiem dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu przyznającego powiatowi własność pojazdu w drodze przepadku, a są one konieczne do podjęcia decyzji o ewentualnej sprzedaży lub zniszczeniu nieodebranego samochodu.
W niniejszej sprawie organy prawidłowo określiły materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia.
Nie można się zgodzić z argumentami skarżącego i jego pełnomocnika odnośnie do naruszenia przez organy art. 130a ust. 10h ustawy, a dotyczącymi opieszałości Starosty Zgierskiego w wystąpieniu do sądu powszechnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, co miało miejsce 22 lipca 2022 r.
W art. 130a ust. 10 i 10a ustawy ustawodawca przewidział minimalny termin, który musi upłynąć aby Starosta mógł wystąpić z wnioskiem do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Wynosi on 3 miesiące od dnia usunięcia pojazdu, jeżeli właściciel został prawidłowo powiadomiony o odholowaniu pojazdu i skutkach jego nieodebrania i równocześnie nie wcześniej niż 30 dni od dnia powiadomienia właściciela.
W niniejszej sprawie usunięcie pojazdu miało miejsce 8 maja 2020 r. Jak wynika z akt sprawy, KPP w Zgierzu przekazała Z. S. powiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi na parking strzeżony ze wskazaniem adresu parkingu i informacją o możliwości odebrania samochodu po uiszczeniu opłaty. Powiadomienie zawierało także informację, że nieodebranie pojazdu w okresie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia będzie skutkowało wystąpieniem do sądu o orzeczenie jego przepadku i o tym , że wszelkie koszty od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania obciążają każdorazowo właściciela. Okoliczność, że skarżący odmówił podpisu na pokwitowaniu odbioru, nie zmienia faktu, że od 8 maja 2020 r. był pouczony o możliwości odbioru pojazdu i kosztach jakie powstają w związku z odholowaniem i przechowywaniem jego pojazdu. Następnie Starosta Zgierski pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. skierował do skarżącego zawiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi, miejscu przechowywania i możliwości jego odbioru, które wróciło nie podjęte w terminie. Ponowne zawiadomienie zostało przesłane na posiadany przez organ adres skarżącego w dniu 3 listopada 2020 r. i także wróciło do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Przesyłka była prawidłowo awizowana. Dopiero kolejne zawiadomienie z 29 kwietnia 2022 r. o usunięciu pojazdu z drogi właściciel pojazdu odebrał osobiście 6 maja 2022 r. Należy uznać, że dość znaczny przedział czasowy pomiędzy wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi, a zawiadomieniem właściciela nie wynikał jednak z opieszałości organu – pierwsza próba doręczenia zawiadomienia miała miejsce już 24 sierpnia 2020 r. (nieodebrana przesyłka wróciła do organu bez żadnych adnotacji doręczyciela o awizowaniu), druga próba miała miejsce 3 listopada 2020 r. (przesyłka, dwukrotnie awizowana, ponownie wróciła do organu z adnotacją o nieodebraniu jej przez adresata). Doręczyciel nie zawarł żadnej wzmianki o niezamieszkiwaniu Z. S. pod znanym organowi adresem przy ul. [...] w Z.. Po uzyskaniu informacji o aktualnym miejscu zamieszkiwania Z. S., organ wysłał 29 kwietnia 2022 r. kolejne zawiadomienie na adres przy ul. [...] w Z., odebrane tym razem przez skarżącego 6 maja 2022 r. Przez cały ten okres skarżący nie powiadomił organu o aktualnym miejscu zamieszkania, nie wykazał również jakiejkolwiek inicjatywy aby odebrać zatrzymany pojazd, będącego przecież jego własnością. Trudno przyjąć zawarte w skardze argumenty, że skarżący sądził, że pojazd z mocy prawa przeszedł na własności Powiatu na podstawie art. 50a ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza (ust. 1). Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy (ust. 2).
Zasadnie podnosi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ww. norma nie miała zastosowania w sprawie, gdyż odnosi się ona do usuwania pojazdów bez tablic rejestracyjnych lub pojazdów nieużywanych, co nie miało miejsca - pojazd był wyposażony w tablice rejestracyjne kierowany przez nietrzeźwego kierowcę, tj. Z. S., uczestniczył w zdarzeniu drogowym, w wyniku czego wydano - na podstawie art. 130a ust. 4 ustawy - dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi.
Trudno zatem zgodzić się z argumentami, że organ "za późno" zwrócił się do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego Nastąpiło to bowiem 22 lipca 2022 r. a zatem jedynie 1,5 miesiąca po upływie 30 dni od odebrania przez skarżącego stosownego zawiadomienia (co miało miejsce 6 maja 2022 r.).
Warto w tym miejscu przywołać także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2023 r., II GSK 1271/22, w którym Sąd przedstawił pogląd odnośnie do terminów wystąpienia przez organy do sądu powszechnego z wnioskiem o wydanie orzeczenia o przepadku pojazdu w kontekście zarzutów o opieszałości organów oraz kontekście powoływanego w skardze pojęcia "kosztów uzasadnionych". W wyroku tym NSA stwierdził, że art. 130a ust. 10h ustawy wprowadza dwie zasady. Pierwsza to zasada odpowiedzialności właściciela pojazdu za koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, natomiast druga to obciążenie tymi kosztami na podstawie decyzji starosty. Wysokość kosztów i opłat jest ustalana w drodze uchwały rady powiatu zgodnie z art. 130 ust. 6 ustawy, z uwzględnieniem maksymalnej wysokości stawek i mechanizmu ich waloryzacji określonych w ust. 6a - ust. 6d tego przepisu. Właściciela pojazdu obciąża się kosztami, o których mowa w art. 130a ust. 2 ustawy, niezależnie od tego, jaka była rzeczywista ich wysokość i bez względu na okoliczności, którymi kierowała się osoba prowadząc pojazd bez wymaganych uprawnień. Nie jest dopuszczalne "miarkowanie" wysokości tych kosztów. NSA stwierdził przy tym, że decyzja, o której mowa w art. 130a ust. 10h ustawy, jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie. Nie może on odstąpić od jej sformułowania np.: z uwagi na słuszny interes strony.
Starosta Zgierski nie wystąpił do sądu powszechnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na jego rzecz niezwłocznie po upływie 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi. Uczynił to po dwóch latach, lecz wynikało to przede wszystkim z kłopotami z doręczeniem właścicielowi pojazdu zawiadomienia – dopiero po uzyskaniu przez organ aktualnych danych adresowych organ mógł prawidłowo je doręczyć skarżącemu. Powstałe koszty wynikają z braku jakiejkolwiek inicjatywy właściciela aby odebrać pojazd i z faktu niepoinformowania przez niego organu o swoim aktualnym adresie. Jednakże nawet biorąc pod uwagę ten dwuletni okres - to zgodnie z przywołanym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można mówić o bezczynności organu w kontekście art. 35 k.p.a., który to przepis reguluje terminy załatwienia sprawy indywidualnej we wszczętym postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu mogło mieć miejsce dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu Zgierskiego ( odpis postanowienia Sądu ze stwierdzeniem prawomocności wpłynął do organu 12 stycznia 2023 r.). Dopiero od tego momentu istniała sprawa indywidualna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do złożenia wniosku przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. Art. 130a ust. 1 tej ustawy wskazuje jedynie, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu oraz przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). NSA stwierdził z w ww. wyroku, że być może jest to zaniechanie legislacyjne, jednak z punktu widzenia zasady legalizmu i funkcji kontrolnej sądu administracyjnego nie jest rolą tego sądu twórcze wypełnianie tego rodzaju luk prawnych.
Podsumowując Sąd stwierdza, że w niniejszej właściciel pojazdu jest zobowiązany do poniesienia kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy. Prawidłowo również Starosta Zgierski określił wysokość tych kosztów. Opłaty te nie są dowolnie kształtowane przez organ i wynikają wprost z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa lokalnego: następujących uchwał Rady Powiatu Zgierskiego w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi obowiązujących w latach 2020-2022: Nr XIV/169/19 z 9 listopada 2019 r., Nr XXVII/273/20 z 29 grudnia 2020 r., Nr XXXVI/332/21 z 24 września 2021 r., Nr XXXIX/348/21 z 26 listopada 2021. Uchwały te wskazane zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tabeli obrazującej sposób wyliczenia kosztów przechowywania pojazdu z podziałem na poszczególne okresy, w których obowiązywały różne stawki za jeden dzień przechowywania. Obliczenia przedstawione w tej tabeli są prawidłowe. Do pozostałych kosztów prawidłowo doliczono także koszty za usunięcie pojazdu w wysokości 440 zł wynikające z § 1 pkt 3 lit. a) uchwały Nr XIV/169/19 Rady Powiatu Zgierskiego z 29 listopada 2019 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Łódz. z 2019 r., poz. 6765), a także koszty oszacowania pojazdu w wysokości 367,77 zł (faktura VAT nr [...] z 18 stycznia 2023 r.). Jeśli chodzi o koszt oszacowania pojazdu, Sąd, odnosząc się argumentacji pełnomocnika skarżącego, zauważa, że prawidłowym działaniem organu jest, że zlecenia oszacowania pojazdu organ dokonał po uzyskaniu postanowienia Sądu o przepadku na jego rzecz własności auta. Bez takiego postanowienia nie byłoby przecież w ogóle postępowania w sprawie ustalenia wysokości kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu. Zatem argument, że w dacie zlecenia oszacowania wartości pojazdu jego właścicielem był już organ, a zatem nie powinien kosztami tej czynności obciążać poprzedniego właściciela, jest całkowicie nietrafiony.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Z kolei odnośnie do wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z urzędu Sąd podnosi, że z w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt SK 53/22 (opublikowanym w dniu 4 maja 2023 r. w Dz. U. poz. 842), zaistniały przesłanki do przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu analogicznie do stawek przewidzianych w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935), tj. w kwocie 3600 zł (dla wartości przedmiotu sporu w przedziale 10000 – 50000). W przywołanym wyroku Trybunał stwierdził bowiem, że § 4 ust. 1 rozporządzenia w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, wydanym na podstawie art. 22⁵ ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Biorąc zatem pod uwagę stan prawny ukształtowany ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i prokonstytucyjną wykładnię przepisów należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie na poziomie równym wynagrodzeniu pełnomocnika z wyboru. Stosownie zatem do § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych - radcy prawnemu z wyboru, w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – należy się wynagrodzenie obliczone na podstawie § 2 pkt 5 (wartość przedmiotu sprawy powyżej 10 000 zł do 50 000 zł) – w wysokości 3600 zł.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
EC

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI