III SA/Łd 49/25

III SA/Łd 49/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Paweł Dańczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 568
art. 31i
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Dnia 17 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 roku sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 października 2024 roku nr SKO.4141.1019.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 8 października 2024 r., numer DOM-SOK-VIII.5410.4.4538.2023.AS i umarza postępowanie administracyjne.
Uzasadnienie
Decyzją z 29 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 8 października 2024 r. nakładającą na A. J. karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu rejestrującego o nabyciu pojazdu.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
25 czerwca 2021 r. A. J. nabył pojazd marki Romet Motors H8 nr rejestracyjny [...], nr VIN: [...]. 28 lipca 2021 r. do organu rejestrującego wpłynął wniosek strony o rejestrację powyższego pojazdu. Decyzją z tej samej daty, a następnie decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 9 października 2021 r. pojazd został zarejestrowany na rzecz strony otrzymując tablice rejestracyjne [...].
29 grudnia 2023 r. organ rejestrujący wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, informując stronę, że jako właściciel pojazdu zarejestrowanego miała obowiązek w terminie 30 dni zawiadomić organ o nabyciu w/w pojazdu. Strona obowiązku tego w wymaganym terminie nie dopełniła.
A. J. złożył wyjaśnienia i wskazał, że z przepisu nie wynika jasno jak należy liczyć termin 30 dni na dopełnienie obowiązku. Strona przyjęła, że są to dni robocze, dlatego spóźniła się dwa dni ze złożeniem wniosku o rejestrację pojazdu.
Decyzją z 8 października 2024 r. Prezydenta Miasta Łodzi nałożył na A. J. karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu rejestrującego w terminie nieprzekraczalnym 30 dni o nabyciu pojazdu marki ROMET o nr VIN : [...] zarejestrowanego za numerem [...].
Od powyższej decyzji A. J. złożył odwołanie, wskazując iż zawiadomił organ o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni ale roboczych nie kalendarzowych. Podniósł, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie nastąpiło dopiero 29 grudnia 2023 r., a zatem organy nie rozpoznały sprawy w terminie i sprawa jest przedawniona.
Przywołaną na wstępie decyzją z 29 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 8 października 2024 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdza, że art. 140mn ustawy Prawo o ruchu drogowym nie pozostawia organowi administracji pola do jakiegokolwiek uznania administracyjnego (z wyjątkiem wymiaru nałożonej kary) stanowiąc wyraźnie o obowiązku wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej wyłącznie przez pryzmat dokonania określonej czynności (zawiadomienia o nabyciu/zbyciu pojazdu lub złożenia wniosku o rejestrację pojazdu) w wyznaczonym przez ustawodawcę 30-dniowym terminie, pozostawiając zatem wszystkie inne okoliczności bez jakiegokolwiek znaczenia dla wydania przedmiotowej decyzji. Dalej organ przywołał art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 , poz. 1192) i wskazał, że zgodnie z tym przepisem termin dla pojazdów zbytych lub nabytych od 1 lipca 2021 r. do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 wydłuża się do 60 dni. Strona nabyła pojzad 25 czerwca 2021 r. , a zatem 30 dniowy termin upłynął bezskutecznie z dniem 26 lipca 2021 r.
Kolegium podniosło dalej, że organ I instancji uznał, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ naruszenie którego dopuściła się strona nie ma charakteru naruszenia znikomego, a już w żadnym wypadku mówić nie można o zaprzestaniu naruszenia prawa, gdyż złożenie przez stronę zawiadomienia o zbyciu/nabyciu, po ustawowo określonym terminie, trudno określić mianem zaprzestania naruszenia prawa. Organ odwoławczy wskazał, że wykonanie przez właściciela pojazdu obowiązku zawiadomienia o jego zbyciu lub nabyciu ma na celu zabezpieczenie przed sytuacjami, w których mimo przeniesienia własności , pojazd ten nadal jest zarejestrowany na zbywcę i to on figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i innych dokumentach urzędowych jako właściciel tego pojazdu. Zatem spóźnienie przez nabywcę pojazdu z dokonaniem zawiadomienia, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym spowodowało zagrożenie wystąpienia negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych. Istotne znaczenie ma również fakt, że w przypadku obrotu pojazdami na rynku wewnętrznym wtórnym na podstawie umów dwustronnych obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu zarówno przez nabywcę, jak i zbywcę pojazdu we wskazanym nieprzekraczalnym terminie 30 dni służy również zaewidencjonowaniu zmiany właściciela pojazdu i identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za pojazd.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do sądu administracyjnego złożył A. J. podnosząc, że za dwa dni zwłoki ściga się go po ponad półtora roku. Podkreślił, że zgłoszenie nabycia samochodu nastąpiło w okresie pandemii, gdzie kontakt z organami był utrudniony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej "p.p.s.a" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiot tak rozumianej kontroli w rozpoznawanej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 29 października 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 8 października 2024 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu rejestrującego o nabyciu pojazdu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie nabycia pojazdu przez skarżącego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.) - dalej: "P.r.d.". zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Niedopełnienie tego obowiązku przez właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości od 200 do 1.000 zł., zgodnie z art. 140mb pkt 2 P.r.d. Co jednak istotne w rozstrzyganej sprawie nabycie przez skarżącego pojazdu miało miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu pandemii Covid-19. Stan ten został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
W czasie trwania stanu epidemii termin z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. został wydłużony. Poczatkowo na podstawie art. 31i ustawy COVID (dodanym przez art. 1 pkt 17 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r., Dz. U. z 2020 r. poz. 568); zgodnie z którym, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.:
1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.
2) art. 140mb P.r.d., stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Następnie na mocy art.1 pkt 29 kolejnej ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. zmieniającej ustawę o COVID dodany został do niej art. 31ia, zgodnie z którym w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1192) do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19:
1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.
2) art.140mb P.r.d., stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.". Przy czym zgodnie z art. 15 pkt 1 tej ustawy wchodzi ona w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia z wyjątkiem m.in. art.1 pkt 29, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Ogłoszenie ustawy zmieniającej nastąpiło 1 lipca 2021 r.
W tym miejscu podkreślić należy, że ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. zmieniającej ustawę o COVID, która dodała do niej art. 31ia, nie zawiera żadnych przepisów przejściowych. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06 (publ. ONSAiWSA 2006/3/71 nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych, ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych. Rozróżnić bowiem należy retrospektywność (nowe przepisy regulują też stany wcześniejsze, ale otwarte, w toku, niezakończone ostatecznie) oraz retroaktywność przepisów (oddziaływanie wsteczne na stany wcześniejsze, lecz zamknięte, czyli zakończone - załatwione). Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega zatem na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA w sytuacji gdy ustawodawca nie przewidział regulacji intertemporalnej, zaistniałą kolizję ustaw w czasie należy rozwiązać z uwzględnieniem art. 2 Konstytucji, w ten sposób, że należy stosować normę nową, chyba że norma poprzednio obowiązująca jest względniejsza (korzystniejsza) dla strony. (por. wyroki NSA: z dnia 19.02.2014 r., II GSK 1691/12; z dnia 16.10.2012 r., I FSK 1996/11 dostępne w CBOSA).
W okolicznościach niniejszej sprawy do nabycia przez skarżącego zarejestrowanego pojazdu doszło 25 czerwca 2021 r., a więc w dacie tej obowiązywał 30-dniowy termin do zrealizowania obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu. W trakcie jednak trwania biegu tego terminu, z woli ustawodawcy, został on wydłużony do 60 dni, w takich zaś okolicznościach, w ocenie sądu, do sytuacji skarżącego winien mieć zastosowanie właśnie ów 60–dniowy termin, którego skarżący dochował dokonując rejestracji nabytego pojazdu 28 lipca 2021 r.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela także poglądy wyrażone w wyrokach WSA w Poznaniu, w których wskazano, że ustawa zmieniająca nie zawiera wprawdzie żadnych przepisów przejściowych w tym zakresie, jednakże ogólne reguły intertemporalne i treść uzasadnienia ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1145 z dnia 6 maja 2021 r.) nakazują przyjąć, że art. 31ia ustawy COVID-19 znajduje zastosowanie nie tylko do stanów nowych, tj. zachodzących od dnia jego wejścia w życie, ale również do stanów wcześniejszych, w których termin 30-dniowy, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., był wciąż otwarty, gdyż biegł w momencie ogłoszenia ustawy zmieniającej. Przepis ten ma zatem zastosowanie do spraw zaszłych, na zasadzie działania ustawy nowej w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed jej wejścia w życie, jeżeli stany te nie uległy zamknięciu (zakończeniu) przed wejściem w życie ustawy (por. wyroki WSA w Poznaniu m.in. z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Po 970/22, III SA/Po 971/22 i III SA/Po 972/22; z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 980/22, III SA/Po 981/22 i III SA/Po 986/22; z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 1075/22 i III SA/Po 1079/22 - publ. CBOSA).
Skoro w rozstrzyganej sprawie termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. na zgłoszenie właściwemu organowi faktu nabycia przez skarżącego pojazdu, rozpoczął swój bieg 25 czerwca 2021 r., tj. przed 1 lipca 2021 r, a więc dniem wejściem w życie ustawy wprowadzającej przepis art. 31ia do ustawy COVID-19 (wydłużający z 30 do 60 dni termin określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.) i nie zakończył swojego biegu przed tym dniem, to z mocy ustawy uległ z dniem 1 lipca 2021 r. wydłużeniu do 60 dni. W tej sytuacji, zdaniem sądu, nie było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na stronę kary administracyjnej w oparciu o art. 140mb pkt 2 P.r.d, za naruszenie obowiązku przewidzianego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. Powyższe zaś skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. i umorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Sąd nie zamieścił w wyroku postanowienia o kosztach postępowania sądowego z uwagi na brak podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie (sprawa na wniosek strony została rozpoznana na rozprawie, a strona nie złożyła wniosku o zasądzenie kosztów).
ds