III SA/Łd 485/25

III SA/Łd 485/25 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 1-3, art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 737
art. 51 ust. 1, art. 55 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
Sentencja
Dnia 23 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.S. na Łódzkiego Kuratora Oświaty w przedmiocie niewłaściwego nadzoru nad prawidłowością orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalistycznego postanawia: odrzucić skargę. d.j.
Uzasadnienie
W dniu 11 czerwca 2025r. P.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na działanie Łódzkiego Kuratora Oświaty w zakresie nadzoru nad wykonywaniem orzeczenia nr. [...] z dnia 30 sierpnia 2023 r. o potrzebie kształcenia specjalnego jego syna D., wydanego przez zespół orzekający działający w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej [...] w Łodzi.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżący nie określił jednoznacznie, czy przedmiotem zaskarżenia jest treść orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, czy też działalność Łódzkiego Kuratora Oświaty jako organu nadzoru pedagogicznego nad Szkołą Podstawową [...] w Łodzi w zakresie wykonywania tego orzeczenia. Niezależnie jednak od tego, którego zakresu jego działalności skarga dotyczy, wniósł o jej odrzucenie w całości. Organ wskazał, że od orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z 30 sierpnia 2023 r. przysługiwało odwołanie Łódzkiego Kuratora Oświaty , ale orzeczenie to nie zostało do niego zaskarżone. Równocześnie wyjaśnił, że 15 kwietnia 2025 r. do Łódzkiego Kuratora Oświaty wpłynęło pismo z Ministerstwa Edukacji Narodowej z prośbą o zbadanie i udzielenie skarżącemu odpowiedzi, czy proces kształcenia specjalnego dziecka skarżącego w Szkole Podstawowej [...] w Łodzi, jest organizowany w sposób prawidłowy na podstawie posiadanego przez ucznia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, zgodnie z potrzebami dziecka. Kurator Oświaty podjął działania wynikające z jego ustawowych kompetencji, tj. przeprowadził doraźną kontrolę w ww. szkole w zakresie realizacji przedmiotowego orzeczenia. P.S., pismem z 15 maja 2025 r., został poinformowany o przeprowadzonej kontroli, jej ustaleniach i wynikach.
Organ podkreślił, że działania podjęte przez niego w sprawie wynikają z jego kompetencji jako organu nadzoru pedagogicznego określonych w szczególności w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1043). Działania te nie stanowią żadnej z form działalności administracji publicznej wymienionej w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", od których przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zarządzeniem sędziego z 23 lipca 2025 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, tj. wypowiedzenia się czy skarżący wniósł skargę na orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespół orzekający działający w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej [...] w Łodzi z 30 sierpnia 2023 r. dla małoletniego D.S., czy też skarga dotyczy działalności Łódzkiego Kuratora Oświaty jako organu nadzoru pedagogicznego nad Szkołą Podstawową [...] w Łodzi w zakresie wykonywania tego orzeczenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem uznania, iż przedmiot skargi stanowi orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej [...] w Łodzi z 30 sierpnia 2023 r. nr [...]. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 29 lipca 2025 r.
W dniu 29 sierpnia 2025 r. w wykonaniu wezwania Sądu skarżący złożył osobiście podpisane oświadczenie stanowiące odpowiedź na wezwanie z 23 lipca 2025 r. wskazując, że skarga dotyczy Kuratorium Oświaty w Łodzi, gdyż jednostka ta, sprawuje nadzór nad prawidłowością wystawianych orzeczeń przez Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne. Dodał, że w związku z powyższym skarga dotyczy wystawionego orzeczenia nr [...], za które odpowiada Kuratorium, gdyż jest organem nadzorującym i braku reakcji na krzywdy wyrządzane dziecku w szkole.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a).
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Należy zaznaczyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Skarga jest bowiem dopuszczalna wówczas, gdy przedmiot sprawy należy do zakresu właściwości sądu administracyjnego, została wniesiona przez uprawniony podmiot oraz przeciwko podmiotowi, którego działalność (ewentualnie bezczynność lub przewlekłość) w zakresie objętym przedmiotem sprawy została poddana kontroli sądowej, spełnia wymogi formalne i została wniesiona w terminie.
Akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to akt z zakresu administracji publicznej, który charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Zatem akty lub czynności podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego muszą zawierać element władztwa administracyjnego. Władcze działanie to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, adresat jest związany tym jednostronnym działaniem, z kolei jednostronne działanie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest decyzja Łódzkiego Kuratora Oświaty, gdyż orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespół orzekający działający w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej [...] w Łodzi 30 sierpnia 2023 r. nie zostało do niego zaskarżone, zgodnie z § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 7 września 2017r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych ( tj. Dz. U. z 2023. Poz. 2061) i decyzji takiej organ nie wydawał. Przedmiotem skargi jest działanie Łódzkiego Kuratora Oświaty jako jednostki sprawującej nadzór nad wykonywaniem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego syna skarżącego. W niniejszej sprawie Łódzki Kurator Oświaty występował jako organ nadzoru pedagogicznego nad szkołami publicznymi. Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe ( tj. Dz. U. z 2024r. poz. 731 ze zm.), dalej ustawa, kurator oświaty, w imieniu wojewody wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności: pkt 1/ sprawuje nadzór pedagogiczny m.in. nad publicznymi szkołami, z zastrzeżeniem art. 53a i art. 53b;
Nadzór pedagogiczny, zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy polega na:
1)
obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek;
2)
ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek;
3)
udzielaniu pomocy szkołom i placówkom, a także nauczycielom w wykonywaniu ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych;
4)
inspirowaniu nauczycieli do poprawy istniejących lub wdrożenia nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu innowacyjnych działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów.
Nauczyciele wykonujący czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego mogą wydawać dyrektorom szkól i placówek zalecenia wynikające z przeprowadzonych czynności wraz z terminem ich realizacji. Dyrektor szkoły lub placówki, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zaleceń może zgłosić wobec nich zastrzeżenia do organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Dyrektor szkoły lub placówki, terminie 30 dni od dnia otrzymania zaleceń, a w przypadku wniesienia zastrzeżeń, w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisemnego zawiadomienia o nieuwzględnieniu zastrzeżeń, jest obowiązany powiadomić: 1) organ sprawujący nadzór pedagogiczny o sposobie realizacji zaleceń; 2) organ prowadzący szkołę lub placówkę o otrzymanych zaleceniach oraz o sposobie ich realizacji.
Organ sprawujący nadzór pedagogiczny może wydawać organowi prowadzącemu szkołę lub placówkę zalecenia wynikające z czynności nadzoru ( art. 55 ust. 3-8 ustawy).
Jak wynika z przytoczonych przepisów, przy wykonywaniu czynności z zakresu nadzoru pedagogicznego ustawa nie przewiduje wydania decyzji administracyjnych, a jedynie zalecenia, które są kierowane do dyrektorów szkół lub organów prowadzących szkołę. Nie ma więc możliwości zaskarżenia przez rodziców ucznia działań lub zaniechań kuratora oświaty w takim zakresie.
Oznacza to, w ocenie sądu, że skarga na działania Kuratorium Oświaty jako jednostki sprawującej nadzór pedagogiczny nad wykonaniem orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia, nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć podlegających kognicji sądów administracyjnych, określonym w wyżej powołanych art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. Skarga P.S. nie dotyczy bowiem sprawy administracyjnej, przez którą należy rozumieć sprawę powstałą wskutek żądania udzielenia jednostce uprawienia albo wszczęcia z urzędu postępowania bezpośrednio w celu ograniczenia, cofnięcia uprawnienia administracyjnego lub nałożenia, zwolnienia, ograniczenia lub rozszerzenia obowiązku administracyjnego (por. uchwała NSA z 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/11, Lex nr 1089623). Zaskarżone przez P.S. działanie Łódzkiego Kuratora Oświaty nie stanowi konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego w formie władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej adresowanego do strony skarżącej. Tym samym przedmiotowe działanie nie mieści w zakresie spraw z zakresu działalności administracji publicznej, o którym mowa w art. 1 p.p.s.a., podlegających kognicji sądów administracyjnych.
Należy także wskazać, że stanowisko, iż przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a kompetencja sądu administracyjnego do orzekania w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej nie obejmuje oceny działania kuratora oświaty w takim zakresie , w jakim sprawuje on nadzór pedagogiczny nad szkołami i realizuje politykę oświatową państwa przedstawione zostało już w orzecznictwie sądowym ( patrz np. postanowienie WSA w Gdańsku z 30 grudnia 2009 r. III SAB/Gd 48/09)
Wobec powyższego uznać należy, że wniesiona przez skarżącego do sądu administracyjnego skarga na działanie Łódzkiego Kuratora Oświaty jest niedopuszczalna i stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
d.cz.