III SA/Łd 483/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-03-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
punkty karneprawo o ruchu drogowymegzamin sprawdzający kwalifikacjerozporządzeniedelegacja ustawowakontrola legalnościsądownictwo administracyjnekierowca

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje, uznając przepis rozporządzenia ograniczający odliczanie punktów karnych po szkoleniu za niezgodny z ustawą.

Kierowca P.J. został skierowany na egzamin sprawdzający kwalifikacje z powodu przekroczenia 26 punktów karnych. Kierowca argumentował, że odbył szkolenie redukujące punkty o 6, a punkty za jedno z wykroczeń powinny być naliczone dopiero po prawomocnym wyroku sądu. Organy administracji odwołały się do przepisu rozporządzenia, który wyłączał możliwość odliczenia punktów, jeśli suma punktów przekroczyła 24 przed rozpoczęciem szkolenia. Sąd uchylił decyzję, uznając ten przepis rozporządzenia za niezgodny z ustawą i Konstytucją, ponieważ wykraczał poza delegację ustawową.

Sprawa dotyczyła skargi P.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Powodem było przekroczenie 26 punktów karnych w okresie od listopada 2005 r. do stycznia 2006 r. Kierowca podniósł, że w styczniu 2006 r. odbył szkolenie redukujące punkty o 6, a punkty za wykroczenie z grudnia 2005 r. zostały wpisane ostatecznie dopiero w marcu 2006 r. po prawomocnym wyroku sądu. Twierdził, że w momencie skierowania na egzamin miał tylko 20 punktów. Organy administracji powołały się na § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który stanowił, że odliczenie punktów po szkoleniu nie następuje, jeśli suma punktów przekroczyła 24 przed jego rozpoczęciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia jest niezgodny z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponieważ reguluje materię ustawową i wykracza poza delegację ustawową. Sąd podkreślił, że ustawa przewiduje możliwość zmniejszenia liczby punktów po szkoleniu, a rozporządzenie nie mogło wprowadzać dodatkowych ograniczeń, które ingerują w sferę praw i wolności jednostki. Sąd orzekł, że przepis ten nie ma zastosowania w indywidualnej sprawie, a organy powinny ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając stanowisko sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis rozporządzenia wprowadzający dodatkowe ograniczenia w odliczaniu punktów karnych po szkoleniu, które nie zostały przewidziane w ustawie Prawo o ruchu drogowym, jest niezgodny z delegacją ustawową i Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że § 8 ust. 6 rozporządzenia wykracza poza delegację ustawową z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponieważ reguluje materię ustawową i ingeruje w sferę praw jednostki, wprowadzając ograniczenia nieprzewidziane w ustawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

prd art. 114 § ust. 1 pkt. 1 lit. b

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

prd art. 130 § ust. 1

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

prd art. 130 § ust. 4 pkt. 4

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

rozp. MSWiA art. 8 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

prd art. 130 § ust. 3

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

prd art. 140 § ust. 1 pkt. 4 lit. a

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

rozp. MSWiA art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

rozp. MSWiA art. 3 § § 3 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

rozp. MSWiA art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

rozp. MSWiA art. 4 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

rozp. MSWiA art. 4 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

rozp. MSWiA art. 4 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

rozp. MSWiA art. 7 § ust. 1 pkt. 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

rozp. MSWiA art. 7 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

rozp. MSWiA art. 8 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 ust. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 1 ust. 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest niezgodny z delegacją ustawową z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponieważ reguluje materię ustawową i wykracza poza granice upoważnienia. Szkolenie redukujące punkty karne powinno być uwzględnione, a ograniczenie wprowadzone rozporządzeniem jest nielegalne.

Odrzucone argumenty

Organy administracji argumentowały, że zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia, odliczenie punktów po szkoleniu nie następuje, jeśli suma punktów przekroczyła 24 przed jego rozpoczęciem.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że § 8 ust. 6 rozporządzenia [...] został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i przesądza o niezgodności rozporządzenia w tym zakresie z ustawą. Oznacza to, że w rozpoznawanej indywidualnej sprawie przepis ten nie ma zastosowania w stosunku do skarżącego. Sąd administracyjny [...] ocena legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa...

Skład orzekający

Małgorzata Łuczyńska

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Krzemieniewska

członek

Janusz Nowacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kontrola legalności rozporządzeń przez sądy administracyjne, zasady odliczania punktów karnych i wpływu szkoleń na ich liczbę, granice delegacji ustawowej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu rozporządzenia i jego interpretacji w kontekście ustawy Prawo o ruchu drogowym. Orzeczenie sądu administracyjnego nie ma mocy powszechnie obowiązującej jak orzeczenie TK, ale stanowi podstawę do odmowy zastosowania przepisu w indywidualnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują zgodność przepisów wykonawczych z ustawą i Konstytucją, co jest kluczowe dla zrozumienia praworządności. Dotyczy powszechnego problemu punktów karnych.

Sąd: Rozporządzenie dotyczące punktów karnych było nielegalne! Jak to wpływa na kierowców?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 483/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska
Janusz Nowacki
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007r. sprawy ze skargi P.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający z zakresu uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] bez numeru, 2. orzeka, że do dnia uprawomocnienia się wyroku decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.00.98.1071 ze zm) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] w przedmiocie skierowania P. J. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym.
Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2006 r. działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. ekspert Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. wystąpił do Starosty [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do P. J., posiadającego uprawnienie do kierowania pojazdami kat. A, B, T nr [...] wydane [...] na druku B 1354863. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w okresie od dnia 2 listopada 2005 r. do dnia 13 stycznia 2006 r. wielokrotnie naruszył on przepisy ruchu drogowego, otrzymując za ich naruszenie łącznie 26 punktów karnych.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108 , poz. 908 ze zm.) skierował P. J. na egzamin sprawdzający z zakresu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B, T. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż orzekając o skierowaniu na egzamin teoretyczny i praktyczny uwzględnił wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, z którego wynika, iż P. J. przekroczył liczbę punktów 24 za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dodatkowo organ poinformował, iż niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do 21 lipca 2006 r.. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.
Od decyzji powyższej P. J. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. W odwołaniu podniósł, iż Komendant Wojewódzki Policji w Ł. nie uwzględnił faktu, iż w dniu 27 stycznia 2006 r. brał on udział w szkoleniu mającym na celu zmniejszenie liczby punktów karnych o 6. Stwierdził również, iż za wykroczenie z dnia 16 grudnia 2005 r. punkty karne zostały przypisane w dniu 28 marca 2006 r. (prawomocny wyrok sądu), nie zaś w dniu popełnienia wykroczenia i dlatego w dniu uczestnictwa w kursie nie miał na koncie 26 tylko 20 punktów karnych, czyli w dniu 12 kwietnia 2006 r. miał również na koncie 20 punktów karnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie zważyło co następuje:
Kwestię kontrolnego sprawdzania kwalifikacji osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami regulują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj.Dz.U.05.108.908 ze zm.). Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt. 1 powołanej ustawy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami, skierowana decyzją starosty:
1) w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji,
2) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy.
Zgodnie z art. 130 ust. 1 tej ustawy Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
Szczegółowe warunki i sposób prowadzenia ewidencji oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji regulują przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. – w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U.02.236.1998 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego. Ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanego (ust. 1 § 3). W myśl zaś § 7 ust. 1 pkt. 2 powyższego rozporządzenia komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wniosek ten sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych ( § 7 ust. 2).
Wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania albo nakazami lub mandatami karnymi (§ 4 ust. 1). Dopuszcza się dokonywanie wpisu tymczasowego do ewidencji przed wydaniem rozstrzygnięcia, jeżeli po ujawnieniu naruszenia wszczęto postępowanie przygotowawcze lub skierowano wniosek o ukaranie do sądu albo skierowano sprawę do organu właściwego do uchylenia immunitetu parlamentarnego, sędziowskiego lub prokuratorskiego. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia prawomocnym orzeczeniem ( § 4 ust. 2 rozporządzenia). Wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia odpowiednim rozstrzygnięciem ( § 4 ust. 4 rozporządzenia). Organ wydający prawomocne rozstrzygnięcie niezwłocznie przekazuje informację właściwemu organowi prowadzącemu ewidencję (ust. 5 § 4 rozporządzenia).
Kierowcy wpisanemu do ewidencji, po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia ( o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym) organ prowadzący ewidencję zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6 ( § 8 ust. 4 rozporządzenia). Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W przypadku niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym (art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a powyższej ustawy).
W niniejszej sprawie działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. ekspert Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. wystąpił do organu I instancji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do P. J., gdyż w okresie od 2 listopada 2005 r. do 13 stycznia 2006 r. wielokrotnie naruszył on przepisy ruchu drogowego, otrzymując za ich naruszenie łącznie 26 punktów karnych. Wpisy dotyczące wykroczeń popełnionych przez P. J. w dnia 2 listopada 2005 r. i 13 stycznia 2006 r.(przekroczenie dozwolonej prędkości) miały charakter wpisów ostatecznych, natomiast wpis dotyczący wykroczenia z dnia 16 grudnia 2005 r. (kolizji drogowej) miał charakter wpisu tymczasowego. Wpis ten stał się wpisem ostatecznym w dniu 28 marca 2006 r. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu. Organ prowadzący ewidencję mógł zatem wystąpić do Starosty [...] z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji dopiero po otrzymaniu informacji o prawomocnym orzeczeniu w sprawie popełnionego przez skarżącego wykroczenia- kolizji drogowej tj. po dniu 28 marca 2006 r.
Skoro zatem P. J. w okresie od 2 listopada 2005 r. do 13 stycznia 2006 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując za ich naruszenie na podstawie wpisów ostatecznych łącznie 26 punktów karnych, to zdaniem organu odwoławczego obowiązkiem organu I instancji było podjęcie rozstrzygnięcia o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B i T.
Na decyzję organu II instancji z dnia [...] P. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzucając decyzji naruszenie art. 7 i 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów prawa administracyjnego, wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania zakończonego tą decyzją. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż brak jest przesłanek z art. 138 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, bowiem organy obu instancji pominęły fakt, iż w dniu 27 stycznia 2006 r. brał on udział w szkoleniu mającym na celu zmniejszenie liczby punktów karnych o 6, a za wykroczenie z dnia 16 grudnia 2005 r. punkty karne winny obowiązywać od dnia prawomocnego wyroku sądu , czyli od 28 marca 2006 r., a nie od dnia popełnienia tego wykroczenia, z uwagi na to, iż Prawo o ruchu drogowym nie zna pojęcia wpisu tymczasowego wskazanego w rozporządzeniu z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Podniósł również, iż w dniu 12 kwietnia miał 20 punktów karnych, po odbyciu w dniu 27 stycznia 2006 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o oddalenie skargi. Organ odwoławczy podniósł, że wbrew stanowisku skarżącego fakt odbycia przez niego w dniu 27 stycznia 2006r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, nie dało podstaw organowi prowadzącemu ewidencję do zmniejszenia o 6 liczby posiadanych punktów. Zgodnie bowiem z przepisem § 8 ust. 6 cyt. wyżej rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej podniesione.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U. nr 153 poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. W świetle § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r.w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek ten sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych (§ 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia). Na podstawie art. 130 ust. 3 ww ustawy kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Jednak jak wynika z § 8 ust. 6 powołanego rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionuje, że w dniach: 2 listopada 2005r., 16 grudnia 2005r. i 13 stycznia 2006r. popełnił wykroczenia drogowe, za które suma punktów karnych wynosiła 26. Podnosi jednak, że za wykroczenie z dnia 16 grudnia 2005r. organy były upoważnione do dokonania wpisu ostatecznego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego dopiero w związku z prawomocnym wyrokiem sądu z dnia 28 marca 2006r. Fakt odbycia przez skarżącego w międzyczasie tj. 27 stycznia 2006r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym skutkował więc zmniejszeniem ilości punktów karnych posiadanych przez skarżącego o 6, co w konsekwencji w ocenie skarżącego powodowało, że w momencie wydawania skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje skarżący posiadał tylko 20 punktów karnych na swoim koncie, a więc nie było podstaw do kierowania go na przedmiotowy egzamin.
Kwestią sporną między stronami jest ustalenie, czy okoliczność uczestnictwa skarżącego w dniu 27 stycznia 2006r., w szkoleniu uzasadniała odliczenie 6 punktów karnych, co w konsekwencji miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Organy orzekające stwierdziły, że fakt odbycia przez skarżącego przedmiotowego szkolenia nie dawał podstaw organowi prowadzącemu ewidencję do zmniejszenia o 6 liczby posiadanych punktów. Zgodnie bowiem z przepisem § 8 ust. 6 w/w rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.
Cytowane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tą delegacją minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi w drodze rozporządzenia:
1/ sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;
2/ warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;
3/ program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o których mowa w ust. 3;
4/ liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;
5/ podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.
Stosownie do art. 92 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Trybunał wielokrotnie określał warunki konstytucyjności i legalności ( w stosunku do aktów podustawowych) aktów normatywnych. Z orzecznictwa tego wynika (np. wyrok z 6 marca 2000r., P10/99, OTK 2000/2/56), że rozporządzenie nie tylko musi czynić zadość wymaganiom formalnym ustanowionym w art. 92 Konstytucji, ale także w płaszczyźnie materialnej nie może zawierać unormowań, które stanowią materię ustawową. W świetle Konstytucji materię taką stanowią m.in. unormowania dotyczące sfery praw i wolności jednostki, a zwłaszcza ustanawiające ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3). W orzeczeniu wypowiedziano stanowisko, że stanowienie przepisów, które swą treścią wykraczają poza charakter wykonawczy, jest zawsze równoznaczne z wyjściem poza granice upoważnienia i przesądza o niezgodności rozporządzenia z ustawą. Jeżeli więc okaże się, że przepisy rozporządzenia normują materię ustawową, to z natury rzeczy musi to oznaczać, że wykroczyły one poza granice upoważnienia.
Rozporządzenie aby mogło zostać uznane za zgodne z Konstytucją, musi spełniać kilka istotnych warunków. Po pierwsze – musi być wydane na podstawie wyraźnego, tj. opartego nie tylko na domniemaniu czy wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy w zakresie określonym w upoważnieniu. Po drugie – brak stanowiska ustawodawcy w jakiejś sprawie, przejawiającego się w nieprecyzyjności upoważnienia, musi być interpretowane jako nieudzielanie w danym zakresie kompetencji normodawczej. Po trzecie – jeżeli rozporządzenie określa tryb postępowania, to winno to czynić w taki sposób, aby zachowana została spójność z postanowieniami ustawy. Po czwarte – akt tego rodzaju oprócz niesprzeczności z aktem ustawodawczym, z którego wynika delegacja i na podstawie którego został wydany, nie może być sprzeczny z normami konstytucyjnymi ani z aktami ustawodawczymi, które pośrednio lub bezpośrednio dotyczą materii będącej przedmiotem rozporządzenia. Po piąte – sfera praw i wolności stanowi materię konstytucyjną, w której zakresie dopuszczalna jest jedynie ingerencja ustawowa. Nie może ona jednak być uregulowana w aktach podustawowych.(orzeczenie TK w sprawie z dnia 5 marca 2001r. P 11/00, OTK 2001/2/33).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r.w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), na podstawie którego organy orzekające nie uwzględniły skarżącemu odliczenia 6 punktów karnych w związku z odbytym w dniu 27 stycznia 2006r, szkoleniem został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i przesądza o niezgodności rozporządzenia w tym zakresie z ustawą. Przede wszystkim jak wynika z wyraźnego upoważnienia ustawowego rozporządzenia miało określać liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. W ocenie Sądu w tak skonstruowanym upoważnieniu nie mieści się regulacja § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia, która określa dodatkowe ograniczenia w zakresie odejmowania punktów, których liczba zgodnie z upoważnieniem ustawowym zostało określona w § 8 ust. 4 na "6". Zapis, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 - wykracza poza delegację ustawową wynikającą z art. 130 ust. 4 pkt 4 ingerując w sferę praw i wolności stanowiących materię ustawową. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż zgodnie z art. 130 ust. 3 cyt. ustawy kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Interpretacja tego przepisu prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że ustanawia on zasadę, zgodnie z którą uczestnictwo w szkoleniu powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jedyne ograniczenie wynikające z tego przepisu dotyczy tylko kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Tylko to ograniczenie może wpływać na fakt odliczania punktów z uwagi na odbycie szkolenia.
Oczywistym jest, że Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu uprawniony jest również ocenić zgodność przepisów rozporządzenia z ustawą i Konstytucją RP. Nie sprzeciwia się temu regulacja zawarta w art. 188 Konstytucji, który to przepis definiuje zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego. Zresztą stanowisko to potwierdza Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 13 stycznia 1998r., U 2/97, OTK 1998, nr 1 poz. 4. W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sądy rozpatrujące sprawy indywidualne, w których przepis ten mógłby być zastosowany. Na gruncie nowej konstytucji nie ulega bowiem zmianie kompetencja sądów do incydentalnej kontroli tych wszystkich przepisów prawa, które są usytuowane poniżej ustawy.
Warto podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny z mocy art. 188 Konstytucji powołany jest do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. W wypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, iż zakwestionowane przepisy tracą moc. Natomiast, gdy stwierdzenie takiej niezgodności nastąpi przez sąd, stanowi to jedynie podstawę do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania konkretnej sprawy, mimo, że formalnie przepis pozostaje w systemie prawnym (zob. wyrok 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006r., I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006r. nr 2, poz. 39).
Powyższa analiza zastosowanego w sprawie przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia wprowadzającego ograniczenie w świetle którego odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24, w sytuacji, gdy świetle art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz zgodnie z art. 130 ust. 4 pkt 4 cyt. ustawy upoważniającym ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia wyłącznie liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, prowadzi do wniosku, że analizowany przepis rozporządzenia jest niezgodny z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) przez to, że reguluje materię zastrzeżoną dla ustawy oraz wykracza poza granice upoważnienia ustawowego, wynikającego z art. 130 ust. 4 pkt 4 cytowanej ustawy.
Oznacza to, że w rozpoznawanej indywidualnej sprawie przepis ten nie ma zastosowania w stosunku do skarżącego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będąc, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu , uwzględni stanowisko, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy przepis § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia nie ma zastosowania i wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Z powyższych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd postanowił zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy.
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI