III SA/Łd 48/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2017-03-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc finansowaśrodki unijneProgram Rozwoju Obszarów Wiejskichdrogi lokalnegminapowiatporozumieniekryteria ocenyinfrastruktura drogowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Gminy Lubochnia na odmowę przyznania pomocy finansowej na budowę skrzyżowania, uznając, że gmina nie wykazała spełnienia kryterium przyznania dodatkowego punktu za realizację operacji w porozumieniu z powiatem.

Gmina Lubochnia zaskarżyła odmowę przyznania pomocy finansowej na projekt budowy skrzyżowania, argumentując, że powinna otrzymać dodatkowy punkt za realizację operacji w porozumieniu z Powiatem Tomaszowskim. Organ odmówił przyznania punktu, uznając, że porozumienie dotyczyło przekazania zarządu drogą, a nie wspólnego przedsięwzięcia infrastrukturalnego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że gmina nie wykazała spełnienia kryterium w sposób wymagany przez przepisy i instrukcję wypełniania wniosku, a także że porozumienie nie stanowiło podstawy do przyznania punktu zgodnie z celem przepisu.

Gmina Lubochnia złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na operację "Budowa skrzyżowania ul. Tomaszowskiej, ul. Łódzkiej oraz Placu W. Jagiełły" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Organ odmówił przyznania pomocy, wskazując, że operacja nie zmieściła się w limicie środków ze względu na niską liczbę punktów. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów, twierdząc, że powinna otrzymać dodatkowy punkt za realizację operacji w porozumieniu z Powiatem Tomaszowskim, zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Organ uznał, że porozumienie dotyczące przekazania zarządu drogą nie spełnia kryterium "kompleksowego rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury drogowej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie o przyznanie pomocy ma charakter konkursowy, a ciężar dowodu spełnienia warunków spoczywa na wnioskodawcy. Stwierdzono, że Gmina Lubochnia nie wykazała w sposób wymagany przez przepisy i instrukcję wypełniania wniosku, że załączone porozumienie z Powiatem Tomaszowskim służyło wykazaniu spełnienia kryterium przyznania dodatkowego punktu. Porozumienie zostało załączone jako dokument potwierdzający uprawnienie do korzystania z nieruchomości, a nie do spełnienia kryterium punktowego. Ponadto, sąd uznał, że nawet gdyby porozumienie zostało prawidłowo zgłoszone, nie spełniałoby ono wymogu "kompleksowego rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury drogowej", zgodnie z wykładnią zawartą w instrukcji wypełniania wniosku, która wymaga, aby operacja była elementem większego przedsięwzięcia drogowego realizowanego przez inną jednostkę samorządu terytorialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie porozumienie nie spełnia kryterium, jeśli nie stanowi elementu większego, wspólnego przedsięwzięcia infrastrukturalnego jednostek samorządu terytorialnego, a zostało zawarte jedynie w celu przekazania zarządu drogą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kryterium przyznania punktu za realizację operacji w porozumieniu między jednostkami samorządu terytorialnego wymaga, aby operacja była częścią większego, wspólnego przedsięwzięcia infrastrukturalnego. Porozumienie dotyczące jedynie przekazania zarządu drogą nie spełnia tego wymogu. Dodatkowo, gmina nie wykazała w sposób prawidłowy w formularzu wniosku, że spełnia to kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.w.o.w. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

u.w.o.w. art. 35 § 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie art. 11 § 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.o.w. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

u.w.o.w. art. 34 § 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

u.w.o.w. art. 19 § 4

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

u.w.o.w. art. 10 § 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie art. 11 § 7

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie art. 11 § 8

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie art. 7 § 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie art. 4 § 5

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

u.s.g. art. 10 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.w.o.w. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

u.w.o.w. art. 42 § 3

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

u.w.o.w. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Argumenty

Skuteczne argumenty

Porozumienie między gminą a powiatem dotyczące przekazania zarządu drogą nie spełnia kryterium przyznania dodatkowego punktu za realizację operacji w porozumieniu, jeśli nie stanowi elementu większego, wspólnego przedsięwzięcia infrastrukturalnego. Wnioskodawca ma obowiązek prawidłowo wykazać spełnienie kryteriów oceny we wniosku, a brak zakreślenia odpowiedniej pozycji we wniosku uniemożliwia organowi uwzględnienie tego kryterium. Postępowanie o przyznanie pomocy finansowej ma charakter konkursowy, a zasada równego traktowania i przejrzystości wymaga ścisłego przestrzegania kryteriów oceny.

Odrzucone argumenty

Porozumienie zawarte między Gminą Lubochnia a Powiatem Tomaszowskim, nawet jeśli dotyczyło przekazania zarządu drogą, powinno być traktowane jako realizacja operacji w porozumieniu, uprawniająca do dodatkowego punktu. Wykładnia celowościowa przepisu § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nie powinna ograniczać przyznawania punktu do sytuacji, gdy operacja jest częścią większego wspólnego przedsięwzięcia, a wystarczy samo zawarcie porozumienia. Organ powinien był aktywnie zbadać możliwość przyznania dodatkowego punktu, nawet jeśli gmina nie zaznaczyła tego we wniosku.

Godne uwagi sformułowania

nie mieści się w limicie dostępnych środków umożliwiającym przyznanie pomocy nie stanowi natomiast porozumienia w rozumieniu omawianego § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia porozumienie w przedmiocie przekazania zarządu drogą nie sposób uznać, że przedstawia ono stan rzeczy, w którym operacja ubiegającego się o pomoc stanowi część większego wspólnego przedsięwzięcia infrastrukturalnego jednostek samorządu terytorialnego nie można zgodzić się ze stanowiskiem Samorządu Województwa Łódzkiego, iż wykładnia celowościowa w § 11 ust. 1 pkt 6 przemawia za tym, że "aby operacja wnioskodawcy uzyskała dodatkowy punkt, powinna stanowić element większego przedsięwzięcia drogowego o charakterze inwestycyjnym" sam fakt podpisania przez gminę i powiat dokumentu nazwanego "porozumieniem" nie jest wystarczające do spełnienia omawianego kryterium wyboru nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi nie przewidział obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie wykazała spełnienia warunków przyznania pomocy, podczas gdy powinna zachować należytą staranność, przygotowując wniosek i uzupełnienie wniosku o przyznanie pomocy niespełnienie przesłanek z § 11 rozporządzenia stanowiłoby w konsekwencji potraktowanie skarżącej Gminy w sposób wyjątkowy i szczególny, co naruszyłoby także podstawową zasadę prawa wspólnotowego, jaką jest w procedurach konkursowych zasada równego traktowania, niedyskryminacji oraz przejrzystości procedur

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Janusz Furmanek

sprawozdawca

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów oceny wniosków o środki unijne, zwłaszcza dotyczących współpracy między jednostkami samorządu terytorialnego oraz wymogów formalnych przy składaniu wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich i kryteriów oceny wniosków, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do innych obszarów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się zamówieniami publicznymi i środkami unijnymi ze względu na szczegółową analizę kryteriów oceny wniosków i wykładnię przepisów.

Gmina straciła unijne miliony przez "nieodpowiednie" porozumienie. Sąd wyjaśnia, jak formalności decydują o sukcesie wniosku.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 48/17 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2017-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Furmanek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 349
art. 35 ust. 1, art. 34 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2015 poz 1414
§ 11 ust. 1 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji  związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w  oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Dnia 31 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 roku sprawy ze skargi Gminy Lubochnia na czynność Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 5 października 2016 r. nr UM05-65151-UM0500194/16 FRI.432.1.195.2016.MSz w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji: "Budowa skrzyżowania ul. Tomaszowskiej, ul. Łódzkiej oraz Placu W. Jagiełły w miejscowości Lubochnia i Lubochnia Dworska" oddala skargę.
Uzasadnienie
III SA/Łd 48/17
UZASADNIENIE
W dniu 28 kwietnia 2016 r. skarżąca Gmina Lubochnia złożyła w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Łódzkiego wniosek o przyznanie pomocy w ramach ogłoszonego przez organ naboru na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych". Do wniosku tego załączyła między innymi porozumienie między Powiatem Tomaszowskim a skarżącą gminą z 5 lutego 2016 r. oraz aneks do niego z 27 kwietnia 2016 r. (zał. nr 3 do wniosku o przyznanie pomocy). Porozumienie to zostało zawarte w trybie art. 19 ust. 4 ustawy o drogach publicznych i dotyczyło przekazania gminie Lubochnia części obowiązków zarządcy drogi związanych z realizacją i zachowaniem operacji pod nazwą "Budowa skrzyżowania ul. Tomaszowska, ul. Łódzka oraz Placu W. Jagiełły w miejscowości Lubochnia i Lubochnia Dworska".
Pismem z 5 października 2016 r. organ odmówił przyznania pomocy na wyżej opisaną operację wskazując, że uzyskana liczba punktów i pozycja na liście, o której mowa w § 11 ust. 7 i ust. 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 1414) [dalej: rozporządzenie) sprawiają, że operacja ta nie mieści się w limicie, o którym mowa w art. 19 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2015 r., poz. 349) [dalej: ustawa o wspieraniu). Jak wskazał organ w uzasadnianiu swojego rozstrzygnięcia, przedmiotowa operacja w wyniku oceny punktowej i spozycjonowania jej na liście operacji, dokonanych zgodnie z § 11 rozporządzenia, uzyskała w trakcie oceny 12 punktów i zajęła 111 miejsce na liście. Tym samym operacja nie znalazła się wśród projektów mieszczących się w limicie dostępnych środków umożliwiającym przyznanie pomocy.
Pismem z 19 października 2016 r. Gmina Lubochnia wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Gmina stwierdziła, że powyższe stanowisko narusza przepisy § 11 rozporządzenia i wobec tego wezwała Samorząd Województwa Łódzkiego do usunięcia naruszenia prawa poprzez przyznanie Gminie Lubochnia za ww. operację dodatkowego 1 punktu. Wskazała w związku z tym, że w celu realizacji operacji pn. "Budowa skrzyżowania ul. Tomaszowskiej, ul. Łódzkiej oraz Placu W. Jagiełły (ul. W Bogusławskiego) w miejscowości Lubochnia i Lubochnia Dworska" zawarła 05.02.2016 r. z Powiatem Tomaszowskim Porozumienie nr ZDP.070.1.2016. Na mocy niniejszego porozumienia Powiat powierzył a Gmina przyjęła do wykonania zadanie własne powiatu z zakresu dróg powiatowych: Budowa skrzyżowania dróg powiatowych Nr 4311E i Nr 4324E oraz drogi gminnej Nr 116262E.
Zdaniem Gminy, Porozumienie Nr ZDP.070.1.2016 zawarte pomiędzy Powiatem Tomaszowskim a Gminą Lubochnia stanowi podstawę do przyznania Gminie Lubochnia 1 punktu za kryterium, o którym mowa w par. 11 pkt. 6 rozporządzenia, tj. operacja jest realizowana w porozumieniu pomiędzy gminami lub powiatami, lub gminą a powiatem.
Wezwanie zostało rozpatrzone negatywnie, o czym poinformowano Gminę pismem z 22 listopada 216 r.
W uzasadnianiu stanowiska organ wskazał, że zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia ustanowiono kryterium wyboru o treści "operacja jest realizowana w porozumieniu pomiędzy gminami lub powiatami, lub gminą a powiatem - 1 punkt". Wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że aby operacja wnioskodawcy uzyskała dodatkowy punkt, powinna stanowić element większego przedsięwzięcia drogowego o charakterze inwestycyjnym, wykonywanego przez jednostki samorządu terytorialnego w nim wskazane, co winno znaleźć wyraz w zawartym przez nie porozumieniu. Nie stanowi natomiast porozumienia w rozumieniu omawianego § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia porozumienie w przedmiocie przekazania zarządu drogą, o którym mowa w art. 19 ust 4 ustawy o drogach publicznych. W przypadku takiego porozumienia nie sposób uznać, że przedstawia ono stan rzeczy, w którym operacja ubiegającego się o pomoc stanowi część większego wspólnego przedsięwzięcia infrastrukturalnego jednostek samorządu terytorialnego (kompleksowego rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury drogowej).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Gmina zarzuciła naruszenie przepisów § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty podniesione na wcześniejszych etapach postępowania, w szczególności kwestionując fakt nieuwzględnienia zawarcia porozumienia między Gminą a Powiatem w przedmiocie przyjęcia do wykonania zadania własnego powiatu z zakresu dróg powiatowych: Budowa skrzyżowania dróg powiatowych Nr 4311E i Nr 4324E oraz drogi gminnej Nr 116262E. Argumentowała, że zadanie to zgodnie z § 2 Porozumienia realizowane będzie w ramach środków finansowych zatwierdzonych przez Powiat Tomaszowski oraz Radę Gminy Lubochnia, a jego realizacja ma na celu kompleksowe rozwiązanie w ramach lokalnej infrastruktury drogowej poprzez budowę skrzyżowania dróg powiatowych z drogą gminną oraz budowę drogi gminnej. Ponadto Powiat Tomaszowski zgodnie z § 3 Porozumienia udzielił Gminie Lubochnia pomocy finansowej w kwocie 100 tys. zł na jego realizację.
Wskazywała, że podstawę do podjęcia współpracy pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego w celu wykonywania zadań publicznych daje przepis art. 10 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis art. 10 ust. 2 przesądza przy tym o możliwości udzielania wzajemnej pomocy nie tylko pomiędzy poszczególnymi gminami, powiatami i województwami, lecz także pomiędzy związkami międzygminnymi, czy stowarzyszeniami jednostek samorządu terytorialnego. Pomoc ta może być zarówno wzajemna, jak i jednostronna oraz przybierać różnorakie formy, do finansowej włącznie. Może to być również pomoc rzeczowa lub osobowa. Tak więc współpraca podjęta na podstawie omawianego przepisu jest odformalizowana w porównaniu z innymi formami współdziałania uregulowanymi w komentowanej ustawie i może dotyczyć wzajemnego udzielania pomocy. Jedną z jej form jest pomoc finansowa, inną zaś może być pomoc rzeczowa.
W świetle powyższego Porozumienie Nr ZDP.070.1.2016 zawarte pomiędzy Powiatem Tomaszowskim a Gminą Lubochnia stanowi podstawę do przyznania Gminie Lubochnia 1 punktu za kryterium, o którym mowa w § 11 ust. 1 pkt. 6 rozporządzenia, tj. operacja jest realizowana w porozumieniu pomiędzy gminami lub powiatami, lub gminą a powiatem.
Przepisy prawne stanowiące podstawę prawną zawarcia porozumienia a w szczególności art. 10 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jednoznacznie wskazują, że przedmiotowe zadanie realizowane jest w ramach współdziałania czyli w porozumieniu między Gminą Lubochnia a Powiatem Tomaszowskim. Na powyższe wskazuje także udzielona Gminie przez Powiat pomoc finansowa. Zabezpieczenie zaś odpowiednich środków finansowych w budżecie Powiatu Tomaszowskiego (§ 2 ust. 1 Porozumienia) wskazuje na to, że Powiat Tomaszowski będzie współuczestniczył przy jego realizacji.
Ponadto – zdaniem Gminy - nie można zgodzić się ze stanowiskiem Samorządu Województwa Łódzkiego, iż wykładnia celowościowa w § 11 ust. 1 pkt 6 przemawia za tym, że "aby operacja wnioskodawcy uzyskała dodatkowy punkt, powinna stanowić element większego przedsięwzięcia drogowego o charakterze inwestycyjnym, wykonywanego przez jednostki samorządu terytorialnego w nim wskazane..." bowiem ani przepis § 11 pkt. 6, ani też żadne poprzedzające go, czy też następujące po nim przepisy rozporządzenia nie wskazują, że operacja taka musi stanowić część większego wspólnego przedsięwzięcia infrastrukturalnego jednostek samorządu terytorialnego (kompleksowego rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury drogowej) nie objętego operacją wnioskodawcy. Przeczy temu literalne brzmienie ust. 1 pkt 6 § 11. Użycie wyrazu "operacja" w liczbie pojedynczej przesądza o tym, że to operacja, która jest przedmiotem wniosku i dofinansowania winna być realizowana w porozumieniu pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego (gminami lub powiatami, lub gminą a powiatem), a nie jak twierdzi Samorząd Województwa Łódzkiego porozumienie musi dotyczyć operacji objętej wnioskiem i przedsięwzięcia nie objętego operacją wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnianiu organ podniósł m.in., że wykładnia przepisu § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia zawarta w skardze jest nietrafna. Analiza jego treści prowadzi do wniosku, że sformułowanie "w porozumieniu" zostało w nim użyte nie w znaczeniu aktu prawnego, lecz w znaczeniu potocznym. Odnosi się ono do obopólnej zgody, uzgodnienia wspólnego przedsięwzięcia, przy czym wspólne zamiary mogą zostać pojęte i utrwalone w każdy, zgodny z prawem sposób. Oznacza to, że sam fakt podpisania przez gminę i powiat dokumentu nazwanego "porozumieniem" nie jest wystarczające do spełnienia omawianego kryterium wyboru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Z kolei zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. poz. 718) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie spornym zagadnieniem jest kwestia nieprzyznania stronie jednego punktu z tytułu realizacji operacji w porozumieniu pomiędzy gminą a powiatem, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 1414) [dalej: rozporządzenie).
W skardze strona kwestionuje odmowę przyznania pomocy, zarzucając że, wbrew twierdzeniom organu, spełnione zostały kryteria wyboru określone w § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia i projekt powinien otrzymać minimum 13 punktów.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej czynności wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Na wstępie wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz.U. 2015 r., poz. 349) [dalej: ustawa) oraz wskazywanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 4 września 2015 r.
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy, w takim przypadku, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a.
Dokonując oceny legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania, Sąd miał na uwadze szczególne uregulowania, przewidziane w art. 34 ust. 2 ustawy, z których wynika, że do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z zastrzeżeniem dotyczącym odpowiedniego stosowania przepisów art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w postępowaniu o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie stosuje się także przepisu art. 81 k.p.a., natomiast strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Stosownie do wskazanych przepisów, Sąd zauważa, że w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji k.p.a. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony (por. wyrok WSA w Opolu z 22 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Op 344/16).
Dokonując oceny legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania oraz podjętej czynności, Sąd za prawidłową, według Sądu, należało także uznać dokonaną przez organ ocenę co do braku spełnienia przez skarżącą Gminę kryteriów wyboru z § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. W tej kwestii wskazać trzeba, że kryteria oceny wniosku zostały precyzyjnie i wyczerpująco ustalone w rozporządzeniu i są one dla organu wiążące. Z § 7 ust. 1 rozporządzenia wynika przy tym, że wniosek o przyznanie pomocy powinien zawierać dane niezbędne do jej przyznania, w tym - stosownie do pkt 7 tego przepisu - także informacje o dołączonych dokumentach potwierdzających spełnienie warunków przyznania pomocy. To oznacza, że strona składając wniosek powinna wskazać na spełnienie określonych warunków przyznania pomocy.
Omawiane kryterium oceny operacji ustanowione przez ustawodawcę - tu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - zostało wdrożone przez niego w opracowanym przez ten organ (jednocześnie Instytucję Zarządzającą) oraz Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 42 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o wspieraniu formularzu wniosku o przyznanie pomocy na tego typu operacje. Integralną część tego formularza stanowi instrukcja jego wypełniania. W dokumencie tym na stronach 6-7 w pkt 6.5 wskazano: "Należy wstawić znak "X" w przypadku, gdy operacja będzie realizowana w ramach porozumienia pomiędzy gminami, powiatami lub gminą a powiatem. W takim przypadku należy na potwierdzenie załączyć do wniosku kopię porozumienia. Operacja realizowana w porozumieniu pomiędzy poszczególnymi jednostkami samorządu terytorialnego uzyska dodatkowy punkt w rankingu operacji, gdyż preferowane są kompleksowe rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury drogowej. Przez kompleksowe rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury należy rozumieć budowę, przebudowę lub zmianę nawierzchni drogi łączącej się z drogą, której budowę/przebudowę strona porozumienia (nie ubiegająca się o przyznanie pomocy w ramach ocenianej operacji) rozpoczęła lub planuje rozpocząć, spełnieniem powyższego warunku będzie przedstawienie na etapie płatności końcowej, dokumentów potwierdzających zrealizowanie lub rozpoczęcie inwestycji w zakresie ludowy/przebudowy tej drogi".
Gmina Lubochnia do wniosku załączyła dokument - Porozumienie nr ZDP.070.1.2016 z 05.02.2016 r. zawarte pomiędzy Powiatem Tomaszowskim a Gminą Lubochnia w sprawie wykonania zadania własnego powiatu z zakresu dróg powiatowych pn. "Rozbudowa skrzyżowania dróg powiatowych Nr 4311E i Nr 4324E oraz drogi gminnej Nr 116262E na rondo" oraz aneks do tego porozumienia z 27.04.2016 r. W ramach tego zadania – jak wynika z § 1 pkt 2 porozumienia wykonana zostanie rozbudowa dróg powiatowych o numerach 4311E i 4324 E oraz powierzone Gminie Lubochnia zarządzanie ww. drogami na odcinkach: 1) o długości 290 m w ciągu drogi powiatowej nr 4311 E Jakubów - Olszowiec; 2) o długości 85 m w ciągu drogi powiatowej nr 4324E Lubochnia – Ujazd oraz rozbudowana droga gminna -Plac Jagiełły-(ul. W. Bogusławskiego).
Zadanie to zgodnie z § 2 Porozumienia realizowane będzie w ramach środków finansowych zatwierdzonych przez Powiat Tomaszowski oraz Radę Gminy Lubochnia, a jego realizacja ma na celu kompleksowe rozwiązanie w ramach lokalnej infrastruktury drogowej poprzez budowę skrzyżowania dróg powiatowych z drogą gminną oraz budowę drogi gminnej. Ponadto Powiat Tomaszowski zgodnie z § 3 Porozumienia udziela Gminie Lubochnia pomocy finansowej w kwocie 100 tys. zł. na jego realizację.
Co jednak szczególnie istotne w tej sprawie, jak wynika z formularza "Wniosku o przyznanie pomocy" wskazane porozumienie zostało załączone do wniosku celem wykazania uprawnienia do korzystania z nieruchomości objętych operacją (por. str. 5 wniosku pkt VI poz. 3 i 14), a zatem celem udowodnienia warunku przyznania pomocy z § 4 pkt 5 rozporządzenia (wykazanie uprawnienia do korzystania z nieruchomości objętej operacją), nie zaś celem wykazania spełniania omawianego kryterium wyboru z § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Powyższa konkluzja wynika także z faktu, iż w formularzu wniosku nie zawarto twierdzenia, że operacja spełnia omawiane kryterium z § 11 pkt 6 rozporządzenia, co zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku powinno nastąpić poprzez wstawienie znaku "X" w pozycji "6.5" na stronie 3 formularza wniosku. Skoro zatem strona (Gmina Lubochnia) nie zgłosiła okoliczności zawarcia porozumienia w kontekście jego uwzględnienia jako spełnienia przesłanki z § 11 pkt 6 (poprzez zakreślenie znaku X w formularzu w pozycji "6.5" na stronie 3 wniosku), to organ prowadzący postępowanie nie był zobowiązany do badania takiej okoliczności. W konsekwencji zatem organ nie mógł, nie naruszając art. 34 ust. 2 ustawy, tej okoliczności wziąć pod uwagę. Taka okoliczność nie wynikała bowiem w żadnej mierze z treści wniosku o przyznanie pomocy. W praktyce Gmina dopiero na etapie po złożeniu wniosku, kwestionując brak punktu za zawarcie porozumienia tę okoliczność podnosiła. Nie może to jednak być skuteczna próba zmiany treści wniosku.
Dalej, niezależnie od powyższego, wskazać należy ponadto, że sam fakt podpisania przez gminę dokumentu nazwanego "porozumieniem" nie może z gruntu stanowić o spełnieniu warunku z § 11 pkt 6 rozporządzenia, tj. "operacja jest realizowana w porozumieniu pomiędzy gminami lub powiatami, lub gminą a powiatem". Konstruując przedmiotowe kryterium ustawodawca przyjął, że operacja winna być zsynchronizowana z realizowanymi przez inne jednostki samorządu terytorialnego przedsięwzięciami z zakresu budowy dróg czyli, że będzie elementem większego zamierzenia infrastrukturalnego wykraczającego swoim zasięgiem poza obszar jednej gminy. Odmienna wykładnia prowadzi do nieakceptowalnego wniosku, że czynnikiem wartościującym operacje w toku konkursu jest sam fakt zawarcia jakiekolwiek zgodnego z prawem porozumienia między jednostkami samorządu terytorialnego. Treść porozumienia, na które powołuje się Gmina Lubochnia, nie spełniała warunku kompleksowego rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury drogowej. Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy przez kompleksowe rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury należy rozumieć budowę, przebudowę lub zmianę nawierzchni drogi (w ramach operacji) łączącej się z drogą, której budowę/przebudowę strona porozumienia (nie ubiegająca się o przyznanie pomocy w ramach ocenianej operacji) rozpoczęła lub planuje rozpocząć. Tak sformułowane zobowiązanie nakłada na stronę porozumienia - nie będącą stroną ubiegającą się o przyznanie pomocy - obowiązek wykonania części drogi - jej budowę, przebudowę lub zmianę nawierzchni drogi i czyni tę stronę odpowiedzialną za jej rozpoczęcie. W niniejszej sprawie, w świetle porozumienia z 05.02.2016 r. taka sytuacja nie występuje.
Nieuzasadnione są w tym stanie zarzuty skargi naruszenia wskazanych przepisów ustawy i rozporządzenia, w zakresie dowolnej oceny wniosku i nie przyznania 1 punktu za realizacje operacji w porozumieniu gminy z powiatem. Wobec powyższego, nie było podstaw do przyznania skarżącej w ramach oceny punktowej dodatkowego 1 punktu za spełnienie kryterium, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia.
Jeszcze raz należy podkreślić, że Gmina nie wykazała spełnienia warunków przyznania pomocy, podczas gdy powinna zachować należytą staranność, przygotowując wniosek i uzupełnienie wniosku o przyznanie pomocy. Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy jest postępowaniem konkursowym. Wynika z tego, że aplikujące o pomoc finansową podmioty muszą spełnić wszelkie określone przepisami prawa wymagania, które obowiązują każdy z tych podmiotów. Niespełnienie przesłanek z § 11 rozporządzenia stanowiłoby w konsekwencji potraktowanie skarżącej Gminy w sposób wyjątkowy i szczególny, co naruszyłoby także podstawową zasadę prawa wspólnotowego, jaką jest w procedurach konkursowych zasada równego traktowania, niedyskryminacji oraz przejrzystości procedur (wyrok WSA w Białymstoku z 27 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 1053/16).
W konsekwencji, zasadnie organ odmówił skarżącej Gminie przyznania pomocy na realizację wnioskowanej operacji.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI