III SA/Łd 479/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.G. na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając, że organ nie ma obowiązku badania okoliczności zdarzenia drogowego, a jedynie opiera się na informacji o ujawnieniu przekroczenia prędkości.
Skarżący M.G. kwestionował decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, twierdząc, że nie był kierowcą pojazdu w momencie przekroczenia prędkości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wskazując, że organ administracji nie ma kompetencji do badania okoliczności zdarzenia drogowego ani prawidłowości postępowania organów kontroli ruchu drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że podstawą decyzji jest informacja o ujawnieniu czynu, a postępowanie wykroczeniowe jest odrębne.
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B na okres 3 miesięcy. Powodem zatrzymania było przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym, co zostało ujawnione przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący podnosił, że nie był kierowcą pojazdu w momencie zdarzenia, a jedynie jego właścicielem, i zarzucał organom naruszenie przepisów KPA poprzez niewłaściwe wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (I OPS 3/18), stwierdziło, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dowodowych dotyczących faktu przekroczenia prędkości, osoby kierującej pojazdem czy prawidłowości działania urządzeń pomiarowych. Opiera się wyłącznie na informacji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z nadmierną prędkością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy ma charakter prewencyjny i jest odrębne od postępowania wykroczeniowego. Organ administracji nie ma kompetencji do badania winy kierowcy ani okoliczności zdarzenia drogowego, a jedynie do zastosowania sankcji administracyjnej na podstawie otrzymanej informacji. Sąd zaznaczył, że ewentualne ustalenia w postępowaniu karnym mogą skutkować wyeliminowaniem decyzji administracyjnej z obrotu prawnego, ale nie wstrzymują jej wydania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie ma obowiązku prowadzenia własnych ustaleń dowodowych w zakresie faktu przekroczenia prędkości, osoby kierującej pojazdem ani prawidłowości działania urządzeń pomiarowych. Opiera swoje rozstrzygnięcie na informacji o ujawnieniu czynu przekazanej przez organ kontroli ruchu drogowego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA I OPS 3/18, zgodnie z którą podstawą decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu. Postępowanie administracyjne w tym zakresie ma charakter prewencyjny i nie służy ustalaniu winy kierowcy, co jest domeną postępowania wykroczeniowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.k.p. art. 102 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności i zobowiązując do zwrotu, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a dokument nie został zatrzymany przez policjanta.
u.k.p. art. 102 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
lit. c - odnosi się do zatrzymania prawa jazdy.
Pomocnicze
p.r.d. art. 135 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Policjant zatrzyma prawo jazdy w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ II instancji utrzymuje w mocy lub uchyla decyzję organu I instancji.
k.p.a. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zagadnień wstępnych w postępowaniu administracyjnym.
u.s.k.o. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
ustawa COVID-19 art. 15zzs⁴ § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych okolicznościach.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji nie ma obowiązku samodzielnego ustalania osoby kierującej pojazdem i okoliczności przekroczenia prędkości, a opiera się na informacji o ujawnieniu czynu. Postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy ma charakter prewencyjny i jest odrębne od postępowania wykroczeniowego. Prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie wykroczenia nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie okoliczności faktycznych i błędne uznanie, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy winna zostać wydana wobec M.G., który nie był kierowcą. Zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez utrzymanie w mocy decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, podczas gdy M.G. nie był kierującym pojazdem.
Godne uwagi sformułowania
organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, nie kontroluje urządzeń pomiarowych, jak również nie prowadzi ustaleń odnośnie osoby kierującej pojazdem, ale z woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym Sankcja administracyjna stanowi konsekwencję określoną w przepisach prawa administracyjnego. Istotą sankcji administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Organ nie ma w tym zakresie żadnych kompetencji, w szczególności nie miał obowiązku badania okoliczności samego zajścia drogowego, w szczególności z jakich powodów doszło do przekroczenia prędkości oraz kto faktycznie kierował pojazdem. w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., organy administracyjne nie ustalają winy kierowcy. Są to okoliczności, które winny być podnoszone przez odwołującego nie w postępowaniu administracyjnym, lecz karnym, wobec skierowania sprawy na drogę sądową.
Skład orzekający
Ewa Alberciak
przewodniczący
Monika Krzyżaniak
sprawozdawca
Małgorzata Kowalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., w szczególności w kontekście braku obowiązku organu administracji do badania okoliczności zdarzenia i tożsamości kierującego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy nie zostało zatrzymane przez policjanta na miejscu zdarzenia, a decyzja administracyjna jest wydawana na podstawie informacji o ujawnieniu czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości, a rozstrzygnięcie sądu wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kompetencji organów administracji.
“Czy organ może zatrzymać Ci prawo jazdy, nawet jeśli nie byłeś kierowcą?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 479/20 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2020-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-06-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Ewa Alberciak /przewodniczący/ Małgorzata Kowalska Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 110 art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j. Dz.U. 2020 poz 1268 art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1 lit. c Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j. Sentencja Dnia 30 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), art. 102 ust. 1 pkt 4 i art. 102 ust. 1 lit. c ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.) w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 110) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] znak: [...] w przedmiocie zatrzymania M. G. prawa jazdy kategorii B na okres 3 miesięcy od daty zwrotu ww. dokumentu organowi, który go wydał, zobowiązania M. G. do zwrotu w/w prawa jazdy oraz nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne: Decyzją z [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o zatrzymaniu M. G. prawa jazdy kategorii B nr [...] serii [...] wydanego 14.12.2000 r. przez Prezydenta Miasta [...] na okres 3 miesięcy od daty zwrotu ww. dokumentu organowi, który go wydał, zobowiązując M. G. do zwrotu w/w prawa jazdy oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wobec przekroczenia przez stronę dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W dniu 18.03.2020 r. strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła odwołanie od ww. decyzji, wskazując, iż to nie M. G., lecz inna osoba kierowała pojazdem i dopuściła się przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym, a co za tym idzie, w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przez stronę art. 102 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności powołało treść art. 6, art. 138 § 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a także art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami i art. 135 ust. 1 pkt 1a oraz 102 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Organ II instancji wskazał, że Prezydent Miasta [...] podjął zaskarżoną decyzję w oparciu o pismo Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z [...] informujące o kierowaniu pojazdem przez M. G. w dniu 14.02.2019 r. z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z treści przedmiotowego pisma wynika także, iż Główny Inspektorat Transportu Drogowego w dniu 21.01.2020 r. skierował do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o ukaranie M. G. za popełnienie wykroczenia. M. G. nie zostało zatrzymane prawo jazdy. Odwołujący nie przyjął mandatu. W ocenie SKO w [...], z przedstawionego stanu faktycznego niewątpliwie wynika, że na gruncie rozpatrywanej sprawy, przesłanki do zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy zostały spełnione, a sytuacja prowadzenia pojazdu w stanie wyższej konieczności nie zaszła. Nie jest również spornym, iż prawo jazdy strony w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie zostało przez organ kontroli ruchu drogowego zatrzymane, a odwołujący mandatu nie przyjął. Odnośnie wskazywanych przez stronę zarzutów zawartych w odwołaniu, organ II instancji podniósł, że wobec obligatoryjnego charakteru powołanych przepisów, zarzuty te pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Organ wyjaśnił, iż przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wyłącznie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, odnosząca się do przekroczenia przez kierowcę prędkości o 50 km/h w terenie zabudowanym. Organ wskazał przy tym na treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 01.07.2019 r., nr I OPS 3/18, w której stwierdzono, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Organ odwoławczy wskazał, że sąd w ww. uchwale stwierdził, iż podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Tym samym organ uznał, że art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, jak i pozostałe przepisy tejże ustawy nie przewidują prowadzenia przez organ uprawniony do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, postępowania dowodowego na okoliczność dokonanych przez policję lub inspektorat transportu drogowego ustaleń odnośnie osoby kierującej pojazdem, pomiarów prędkości, jak i innych okoliczności samego zdarzenia. Zarówno Prezydent Miasta [...], jak i Kolegium nie ma do tego żadnych kompetencji. Powiadomienie skierowane do organu z dnia zdarzenia precyzuje wszystkie dane dotyczące osoby i okoliczności zatrzymania prawa jazdy i nie zawiera braków formalnych, które uniemożliwiałyby wydanie decyzji przez organ. W tej sytuacji, Kolegium nie ma obowiązku prawnego badania okoliczności zdarzenia, tj.: w jaki sposób dokonywano pomiaru prędkości, z jaką poruszał się kierujący pojazdem, przy użyciu jakiego urządzenia tego dokonano, nie dokonuje też kontroli atestów urządzeń pomiarowych, ani nie bada czy policjanci zostali przeszkoleni w zakresie ich prawidłowego użycia, czy kierowca miał, czy też nie miał świadomości, że znajduje się w terenie zabudowanym i wreszcie z jakich powodów do przekroczenia prędkości doszło oraz kto faktycznie pojazdem kierował. Organ odwoławczy stwierdził, że ani starosta, ani kolegium nie posiadają uprawnień do badania okoliczności zdarzenia drogowego i prawidłowości postępowania organów kontroli ruchu drogowego, ponieważ w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami organy administracyjne nie ustalają winy kierowcy. Są to okoliczności, które winny być podnoszone przez odwołującego nie w postępowaniu administracyjnym, lecz karnym, wobec skierowania sprawy na drogę sądową. W tej sytuacji organ II instancji uznał, że odmowa przyjęcia przez odwołującego mandatu karnego za popełnienie wykroczenia nie ma znaczenia prawnego dla kwestii zatrzymania prawa jazdy. Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, iż czyn popełniony przez M. G. nie jest wykroczeniem drogowym, o którym mowa w piśmie Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z 21.01.2020 r., to organ uprawniony do wydawania uprawnień do kierowania pojazdami zobligowany będzie do wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji. Na chwilę obecną brak jest jednak, zdaniem organu, podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia. Kolegium stwierdziło, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy podjęta przez Prezydenta Miasta [...] na podstawie wyżej przytoczonych norm prawnych nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym, organ administracji publicznej, stosując przepisy wyżej przywołanej ustawy o kierujących pojazdami, obowiązany jest do jej wydania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. G. zaskarżył powyższą decyzję w całości, zarzucając jej: 1/ naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nienależyte wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy oraz błędne i dowolne uznanie, wyłącznie w oparciu o informację od organów administracji, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy winna zostać wydana w stosunku do M. G., podczas gdy nie był on osobą kierującą pojazdem w chwili zarejestrowania przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h, a jedynie właścicielem pojazdu; 2/ art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy wydanej przez Prezydenta Miasta [...] decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy w stosunku do M. G., podczas gdy nie był on kierującym pojazdem, który przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a pozostaje jedynie właścicielem pojazdu, który w dniu 14.02.2019 r. poruszał się z prędkością, o której mowa powyżej. W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i umorzenia postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania od organu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organy obu instancji przy wydawaniu decyzji pominęły całkowicie okoliczności dotyczące osoby prowadzącej pojazd. Strona zgodziła się z twierdzeniem organów, że do wydania przedmiotowych decyzji niezbędne jest uzyskanie odpowiednich informacji o zatrzymaniu prawa jazdy, jednakże w ocenie strony, nie można tracić z pola widzenia, że stosownie do art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, Starosta (Prezydent Miasta) wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Tym samym, art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy ma zastosowanie wyłącznie do osób rzeczywiście kierujących pojazdem w chwili przekroczenia przezeń prędkości, nie zaś do właścicieli pojazdów ujawnionych w rejestrze. W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie organ zaniechał podjęcia czynności dowodowych w zakresie ustalenia osoby rzeczywiście kierującej pojazdem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Niniejsza sprawia została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 30 października 2020 r. w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 (na dzień 30.10.2020 r. zanotowano 21 629 nowych przypadków zachorowań oraz 202 zgony) i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem całego kraju strefą czerwoną, jak również w oparciu o zarządzenie nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r. Informacja o powyższym zarządzeniu przekazana została do wiadomości organowi i pełnomocnikowi skarżącego pismami z 4 listopada 2020 r. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta zaś, na mocy § 2 art. 1 w/w ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność, tj. zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a mówiąc ściślej, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie zatrzymania M. G. prawa jazdy kategorii B nr [...] serii [...] na okres 3 miesięcy oraz o zobowiązaniu do jego zwrotu i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 102 ust. 1 pkt 4 i art. 102 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.; dalej: "u.k.p.") w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 110; dalej: "p.r.d." - w brzmieniu obowiązującym do dnia 04.12.2020 r.). Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy (...) w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem m.in. w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z akt sprawy wynika, że do organu I instancji wpłynęło pismo Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące o kierowaniu pojazdem przez M. G. w dniu 14.02.2019 r. z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z treści przedmiotowego pisma wynika także, iż Główny Inspektorat Transportu Drogowego w dniu 21.01.2020 r. skierował do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o ukaranie M. G. za popełnienie wykroczenia. M. G. nie zostało zatrzymane prawo jazdy i nie przyjął on mandatu. W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, nie kontroluje urządzeń pomiarowych, jak również nie prowadzi ustaleń odnośnie osoby kierującej pojazdem, ale z woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji przez podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d., bowiem podmiot, który ujawnił popełnienie ww. naruszenia niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego. Uzyskanie takiej informacji obliguje więc organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ II instancji trafnie odniósł się w tym zakresie do uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2019 r., nr I OPS 3/18, w której rozstrzygnięto istniejące na tym tle rozbieżności, a które podniesione zostały również w zarzutach skargi. Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko wyrażone w powołanej uchwale, zgodnie z którym podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym nakierowaną na ochronę zasadniczych wartości, jakimi są zdrowie i życie oraz bezpieczeństwo ludzi. Posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest natomiast prawem podstawowym o konstytucyjnym umocowaniu. Sankcja administracyjna stanowi konsekwencję określoną w przepisach prawa administracyjnego. Istotą sankcji administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (wyrok TK z 14 października 2009 r., k.p. 4/09). W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma zatem podstaw do prowadzenia własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, ale opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a p.r.d. Informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. jest bowiem dokumentem urzędowym i ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2020 r., I OSK 2860/18, Lex numer 3083815). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, organ II instancji słusznie uznał, że art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jak i pozostałe przepisy tej ustawy nie przewidują prowadzenia przez organ postępowania dowodowego na okoliczność dokonanych przez policję lub inspektorat transportu drogowego ustaleń odnośnie osoby kierującej pojazdem, pomiarów prędkości, jak i innych okoliczności samego zdarzenia. Organ nie ma w tym zakresie żadnych kompetencji, w szczególności nie miał obowiązku badania okoliczności samego zajścia drogowego, w szczególności z jakich powodów doszło do przekroczenia prędkości oraz kto faktycznie kierował pojazdem. Organ odwoławczy trafnie stwierdził, że ani starosta (prezydent miasta), ani kolegium nie posiadają uprawnień do badania okoliczności zdarzenia drogowego i prawidłowości postępowania organów kontroli ruchu drogowego, ponieważ w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., organy administracyjne nie ustalają winy kierowcy. Są to okoliczności, które winny być podnoszone przez odwołującego nie w postępowaniu administracyjnym, lecz karnym, wobec skierowania sprawy na drogę sądową. W tej sytuacji należało zgodzić się z organem II instancji w zakresie, w jakim wskazał, że odmowa przyjęcia przez odwołującego mandatu karnego za popełnienie wykroczenia nie ma znaczenia prawnego dla sprawy zatrzymania prawa jazdy. Okoliczności te będą podlegały weryfikacji w postępowaniu sądowym i jeśli sąd karny dojdzie do przekonania, iż czyn popełniony przez M. G. nie jest wykroczeniem drogowym, o którym mowa w piśmie GITD w [...] z [...], to organ uprawniony do wydawania uprawnień do kierowania pojazdami zobligowany będzie do wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji. Wskazać należy, że ustalenia dotyczące osoby kierującej pojazdem, która popełniła wykroczenie drogowe oraz faktu przekroczenia prędkości to domena postępowania wykroczeniowego. Postępowanie wykroczeniowe (takie prowadzone jest przed sądem powszechnym w niniejszej sprawie) choć dotyczy tego samego zdarzenia, a więc przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym, ma inny cel, niż postępowanie dotyczące zatrzymania prawa jazdy, którego celem jest jak najszybsze wyeliminowanie z ruchu drogowego osoby zagrażającej bezpieczeństwu innych użytkowników dróg. Przyjęcie innego założenia, prowadziłoby do sytuacji, w której osoby zagrażające bezpieczeństwu na drodze uruchamiałyby procedurę odwlekającą w czasie wydanie decyzji w przedmiocie zatrzymania im prawa jazdy. W sprawach dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym ustawodawca daje prymat pierwszeństwa zasadzie bezpieczeństwa, co nie pozbawia strony prawa do sądu. Należy zwrócić uwagę, że z art. 102 ust. 3 u.k.p. wynika, iż wynik sprawy o wykroczenie polegające na przekroczeniu prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym nie jest bezpośrednio związany z możliwością wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Jeżeli sprawa o wykroczenie nie zakończy się prawomocnym rozstrzygnięciem przed upływem okresu na jaki decyzją administracyjną orzeczono o zatrzymaniu prawa jazdy, dokument prawa jazdy podlega zwrotowi. Są to więc dwa odrębne postępowania i okoliczność, że postępowanie w sprawie o wykroczenie nie zakończyło się prawomocnie, nie oznacza, że nie może być wydana decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo wskazał również, iż starosta zatrzymując prawo jazdy w warunkach wyżej określonych, obligatoryjnie nadaje takiej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Tu też ustawodawca nie pozostawił organowi możliwości nadania rygoru, a wprowadził taki obowiązek. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. R.T.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI