III SA/Łd 477/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uwzględnienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą A4 z 1 grudnia 2021 r. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym dotyczących otrzymania wezwania po 3 latach, przedawnienia, wadliwego działania systemu SPOE KAS oraz niezgodnego z prawem przechowywania danych przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że kluczowym naruszeniem było wykorzystanie przez organ danych przechowywanych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS) po upływie ustawowego terminu 24 miesięcy od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd. Zgodnie z art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, dane te mogły być przechowywane dłużej tylko w przypadku wszczęcia postępowania przed upływem tego terminu. Ponieważ wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej zostało wystawione po upływie tego okresu, organ nie miał podstaw prawnych do wykorzystania tych danych. Sąd uznał, że wykorzystanie danych, które powinny zostać usunięte, stanowi dowód sprzeczny z prawem. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., uznając sprawę za bezprzedmiotową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących okresu przechowywania danych w systemach poboru opłat elektronicznych oraz konsekwencji ich naruszenia dla ważności naliczanych opłat dodatkowych.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego w okresie od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. w zakresie art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dane zgromadzone w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS) mogą być wykorzystane do naliczenia opłaty dodatkowej po upływie 24 miesięcy od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd autostradą, jeśli przed tym terminem nie wszczęto odpowiedniego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dane te nie mogą być wykorzystane, jeśli przed upływem 24 miesięcy od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd, nie wystawiono wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej ani nie wszczęto postępowania administracyjnego, egzekucyjnego lub sądowoadministracyjnego, w którym dane te są niezbędne. Po upływie tego terminu dane te powinny zostać usunięte i nie mogą stanowić podstawy do żądania opłaty dodatkowej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach, który wprowadził ograniczenie czasowe przechowywania danych w SPOE KAS do 24 miesięcy od końca roku kalendarzowego, chyba że przed tym terminem wszczęto odpowiednie postępowanie. Wykorzystanie danych po tym terminie, bez spełnienia warunku wszczęcia postępowania, stanowi naruszenie prawa i dowód sprzeczny z prawem.
Czy opłata dodatkowa za przejazd autostradą bez uiszczenia opłaty stanowi karę pieniężną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a tym samym podlega przepisom tej ustawy dotyczącym przedawnienia?
Odpowiedź sądu
Nie, opłata dodatkowa za przejazd autostradą nie stanowi kary pieniężnej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, lecz ma charakter świadczenia wzajemnego. W związku z tym, do jej dochodzenia mają zastosowanie przepisy ustawy o autostradach, a nie ustawy o drogach publicznych.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że opłata dodatkowa jest świadczeniem wzajemnym za przejazd, a nie sankcją finansową. Przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczą kar pieniężnych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, podczas gdy opłata dodatkowa wynika z przepisów ustawy o autostradach.
Jaki jest termin przedawnienia obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą?
Odpowiedź sądu
Obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłata dodatkowa powinna zostać wniesiona.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 37ge ust. 13 ustawy o autostradach, który określa 5-letni termin przedawnienia licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłata powinna zostać wniesiona.
Przepisy (8)
Główne
u.o.a. art. 37a § ust. 30
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Dane zawarte na biletach autostradowych mogą być przechowywane w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS nie dłużej niż 24 miesiące, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd, chyba że przed upływem tego terminu zostanie wystawione wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej lub wszczęte inne postępowanie.
u.o.a. art. 37ge § ust. 13
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłata dodatkowa powinna zostać wniesiona.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia podstaw do uchylenia decyzji.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja dowodu dopuszczalnego w postępowaniu administracyjnym – może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.
u.o.a. art. 37a § ust. 12
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Określa dane, które powinien zawierać bilet autostradowy.
u.o.a. art. 37ge § ust. 7
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Określa wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej.
u.o.a. art. 37gf § ust. 5
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Wskazuje na odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania w sprawie sprzeciwu i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykorzystanie przez organ danych przechowywanych w systemie SPOE KAS po upływie ustawowego terminu 24 miesięcy od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił przejazd, bez wszczęcia odpowiedniego postępowania przed upływem tego terminu.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu dotyczące charakteru opłaty dodatkowej jako świadczenia wzajemnego, a nie kary pieniężnej, oraz zastosowania przepisów ustawy o autostradach zamiast ustawy o drogach publicznych. • Argumenty organu dotyczące 5-letniego terminu przedawnienia obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej.
Godne uwagi sformułowania
dane te są przechowywane do czasu zakończenia danego postępowania • wykorzystanie dowodu sprzecznego z prawem • opłata ta ma charakter świadczenia wzajemnego, ponoszonego w zamian za przejazd autostradą • nie może być już wykorzystywane przez organ, a więc nie mogą być podstawą żądania opłaty dodatkowej
Skład orzekający
Ewa Alberciak
przewodniczący
Paweł Dańczak
sprawozdawca
Katarzyna Ceglarska-Piłat
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących okresu przechowywania danych w systemach poboru opłat elektronicznych oraz konsekwencji ich naruszenia dla ważności naliczanych opłat dodatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego w okresie od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. w zakresie art. 37a ust. 30 ustawy o autostradach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za przejazd autostradą i pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie terminów przechowywania danych przez organy administracji. Wyrok ma praktyczne znaczenie dla kierowców i firm.
“Czy dane o Twoich przejazdach autostradą mogą być wykorzystane przeciwko Tobie po latach? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.