III SA/Łd 474/25

III SA/Łd 474/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Katarzyna Ceglarska-Piłat
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135, art. 200 i art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1897
par. 4 ust. 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami
Dz.U. 2021 poz 2328
art. 18 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy  Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Dnia 16 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sekretarz sądowy Marta Duda, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 maja 2025 roku nr SKO.4121.83-84.2025 w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 20 marca 2025 roku, nr DOM-SOK-VII.5430.10.25.2024; 2. zasądza na rzecz skarżącej M. P. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 6 maja 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy lub kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 20 marca 2025 r. w sprawie cofnięcia M. P. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżąca) uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Strona skarżąca od 20 grudnia 2021 r. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, B1, B.
21 marca 2022 r. skarżąca popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w następstwie którego Sąd Rejonowy dla Ł. wyrokiem z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt: [...], warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby wynoszący 1 rok. Wskazane rozstrzygnięcie sądowe uprawomocniło się w dniu 11 października 2022 r.
8 lipca 2024 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi o cofnięcie skarżącej - w trybie art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2328 ze zm.), - uprawnienia do kierowania pojazdami.
Prezydent Miasta Łodzi pismem z 12 lipca 2024r. poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia jej uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym.
Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik strony w piśmie z 26 sierpnia 2024 r. wniósł zastrzeżenia do złożonego wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 8 lipca 2024 r. wskazując, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania, bowiem złożony wniosek został wniesiony po zakończeniu okresu próby, jak również po okresie 6 miesięcy po okresie próby i jako taki jest nieskuteczny.
W piśmie z 7 października 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, wskazując na przepis art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) oraz § 4 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1897) wskazał, że wystąpienie z wnioskiem o cofnięcie uprawnień przez organ prowadzący ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego było zasadne. W piśmie tym zaznaczono, iż procedura została wszczęta dopiero po uzyskaniu prawomocnego wyroku i gdyby to zostało uczynione niezwłocznie, taki wniosek zostałby wystosowany już w 2022 r.
W kolejnym piśmie z 30 października 2024 r. pełnomocnik strony ponownie wniósł o umorzenie postępowania podnosząc, iż wobec zatarcia skazania postępowanie wywołane wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi powinno zostać umorzone.
Postanowieniem z 3 stycznia 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b) tiret pierwszy ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi.
W piśmie z 7 stycznia 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wyjaśnił, że prawo jazdy zostało skarżącej wydane 20 grudnia 2021 r., co oznacza, że okres o którym mowa w art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) - tj. popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy - upływa dopiero z dniem 20 grudnia 2023 r. Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji kwalifikowane z art. 177 § 1 k.k. zostało przez stronę popełnione przed upływem wskazanego okresu. Oznacza to, że spełniona została przesłanka cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami określona w powołanym przepisie.
Postanowieniem z 20 marca 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi podjął z urzędu postępowanie administracyjne. A następnie, decyzją z 20 marca 2025 r. organ ten orzekł o cofnięciu stronie skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ, powołując się na przepis art. 18 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2328 ze zmianami) wskazał, że przyczyną cofnięcia uprawnień było popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Powołaną na wstępie decyzją z 6 maja 2025 r. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy zaskarżoną doń decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 20 marca 2025 r., którą cofnięto stronie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia kolegium powołało treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanej decyzji, tj. art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2328 ze zm.), wskazując, iż w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 18 ust. 2 lit. b) wskazanej ustawy, a nadto do dnia wydania decyzji nie ukazał się - wydany na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 957 ze zm.) - komunikat ministra właściwego do spraw informatyzacji. Kolegium przywołało też szereg przepisów kodeksu karnego, tj. art. 173, art. 174 i art. 177, zaznaczając, iż normy te umiejscowione są w rozdziale XXI Kodeksu Karnego pt.: "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji". Tak więc organ I instancji prawidłowo uznał, że rozpoznawany stan faktyczny wypełnia wszystkie przesłanki określone w art. 18 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Kolegium zaznaczyło też, że decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym podjęta przez organ I instancji na podstawie wyżej przytoczonego art. 18 pkt 2 lit. b) nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym organ administracji publicznej zobowiązany jest do jej wydania. Zdaniem kolegium zarzuty sformułowane w odwołaniu pozostają bez znaczenia dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Wbrew bowiem tym zarzutom w rozpoznawanej sprawie nie jest istotnym, czy "skarżąca popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w dacie złożenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w dniu 3 lipca 2024 r. wniosku o cofnięcie uprawnień" bowiem podstawowe znaczenie dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcie pozostaje ustalenie - na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia - że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił - przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji - co w rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości. Organ odwoławczy uznał też, iż pomimo braku szczegółowego uzasadnienia przez organ I instancji w niniejszej sprawie znalazł zastosowanie art. 108 k.p.a.. Wśród przesłanek wymienionych w tym przepisie wskazano nie tylko ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, ale również inny interes społeczny. W ocenie kolegium niewątpliwie w interesie społecznym, ale i ze względu na ochronę zdrowia jaki i nawet życia ludzkiego (czy to strony skarżącej, czy tez innych uczestników ruchu drogowego) jest nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy będąc młodym kierowcą strona popełniła na przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zaskarżyła wskazaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w całości, zarzucając jej:
1) naruszenie prawa materialnego - art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwszy ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) zwanej dalej ustawą, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji cofnięcie uprawnień stronie skarżącej w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie, które stanowi podstawę przedmiotowej decyzji, a mianowicie wyrok warunkowo umarzający postępowanie uległ zatarciu, a zatem skarżąca zgodnie z obowiązującym przepisami jest osobą niekaraną, a zatem na dzień wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z wnioskiem o cofnięcie uprawnień w dniu 3 lipca 2024 r. brak było prawomocnego rozstrzygnięcia o popełnieniu przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, który jest warunkiem koniecznym do prawidłowego zastosowania wskazanego przepisu;
2) naruszenie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - dalej: "k.p.a." - w zw. z art. 18 pkt 2 lit. b) tiret pierwszy ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą", poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 20 marca 2025 r., w oparciu o przepis, który nie mógł stanowić podstawy prawnej w dacie jej wydania;
3) naruszenie art. 106 k.k. w zw. z art. 66 k.k. poprzez przyjęcie, że skarżąca popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w dacie złożenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w dniu 3 lipca 2024 r. wniosku o cofnięcie uprawnień, podczas gdy w momencie składania wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, warunkowe umorzenie postępowania karnego uległo z mocy prawa przekształceniu w umorzenie definitywne, a w konsekwencji skarżąca powinna być traktowana jako osoba niewinna;
4) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 106 k.k. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a to poprzez cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji złożonego po przekształceniu warunkowego umorzenia w umorzenie definitywne, które nie wywołuje dla skarżącej negatywnych skutków nie tylko na płaszczyźnie postępowania karnego, ale również w sterze stosunków administracyjnoprawnych;
5) naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak w zaskarżonej decyzji prawidłowego i pełnego uzasadnienia prawnego, w szczególności poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do argumentacji prawnej konsekwentnie podnoszonej przez skarżącą w toku postępowania w zakresie braku spełniania przesłanki z art. 18 pkt 2 lit. b) tiret pierwszy wskazanej powyżej ustawy z uwagi na zatarcie skazania;
6) naruszenie art. 6, 8 i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz brak wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek przez organ, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, w konsekwencji powołanie się przez organ na te przesłanki w sposób ogólny, z pominięciem odniesienia się do części zarzutów skarżącej, w sytuacji gdy w myśl tych zasad właściwe uzasadnienie w postępowaniu administracyjnym, powinno być tak zredagowane, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możności zaakceptować zasadność przesłanek, faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, a nie domyślać się podstaw prawnych rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 6 maja 2025 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 20 marca 2025 r. i umorzenie postępowania w sprawie, a także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) – dalej: "p.u.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.).
Według art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, wskazane zostały w art. 145 § 1 p.p.s.a. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie cofnięcia stronie skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b) tiret pierwsze przywoływanej już wielokrotnie powyżej ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - dalej: "ustawa zmieniająca u.Pr.R.D.. Zgodnie z powyżej wskazaną regulacją do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji, wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień na podstawie wniosku Komendanta Policji.
W przedmiotowej sprawie kolegium uznało, że w stosunku do strony skarżącej zachodzą podstawy do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż na podstawie prawomocnego wyroku stwierdzono, że popełniła ona, w okresie 2 lat od dnia wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Z kolei strona skarżąca stoi na stanowisku, że w momencie składania wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi skazanie uległo zatarciu z mocy prawa - z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, a w konsekwencji brak było podstaw do złożenia przez Komendanta Policji takiego wniosku oraz cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami przez Prezydenta Miasta Łodzi.
Mając na uwadze tak zarysowany spór sąd zgadza się z argumentacją kolegium w zakresie, w jakim wskazuje ono, że decyzja wydawana na tej podstawie prawnej ma charakter związany. Zauważyć jednak trzeba, że organ otrzymując wniosek od Komendanta Policji nie jest zwolniony z obowiązku zweryfikowania okoliczności, które zdaniem Komendanta Policji warunkują cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Okolicznością taką, która wymaga wyjaśnienia jest to, czy w dacie w jakiej Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wystąpił z wnioskiem o cofnięcie stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami, tj. 8 lipca 2024 r., doszło do swoistego "zatarcia skazania" w warunkach przewidzianych dla warunkowego umorzenia postępowania karnego.
Sąd podziela przy tym poglądy prawne wyrażone w orzecznictwie sądowoadmistracyjnym w podobnych sprawach, w zakresie przepisów dotyczących warunkowego umorzenia postępowania i jego skutków (por. np. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 685/23, Lex/el nr 3647500 oraz w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 136/23, Lex/el nr 3537217 oraz wyrok WSA w Opolu z 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 496/24, Lex/el nr 3754313 i przywołane tam doktryny i judykatury) i przyjmuje je za własne.
Zgodnie z art. 66 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - dalej: "k.k."), sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem sprawcy, a tym samym nie może zostać połączony z wymierzeniem mu kary. Warunkowe umorzenie postępowania nie jest też warunkowym skazaniem, gdyż polega na rezygnacji ze skazania i kary w celu poddania sprawcy próbie. Jak wskazuje się w doktrynie na skutek stwierdzenia winy oskarżonego w wydanym wyroku warunkowo umarzającym postępowanie uchyla się domniemanie niewinności. Jednakże jest to stan tymczasowy, który może ulec zmianie, ponieważ proces karny może jeszcze "odżyć" w czasie wyznaczonego okresu próby, jak również w ciągu 6 miesięcy od jego zakończenia. Dopiero upływ tego okresu uniemożliwia wydanie decyzji o podjęciu postępowania. W związku z tym, że nie ma klasycznego skazania, to art. 106 i art. 107 k.k., tj. przepisy dotyczące zatarcia skazania, nie mają zastosowania w przypadku warunkowego umorzenia postępowania. Nie można jednak tracić z pola widzenia regulacji zawartej w art. 68 § 4 k.k., zgodnie z którym warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Istotna jest również regulacja zawarta w art. 14 ust. 1a w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 276) – dalej: "u.K.Rej.S.". Wynika z niej, że w rejestrze tym gromadzi się dane o osobach przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe. Niemniej jednak, zgodnie z art. 14 ust. 1a u.K.Rej.S. dane osobowe osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2, usuwa się z Rejestru po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 k.k., a ponadto po otrzymaniu zawiadomienia o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.
Zatem, jak słusznie wywodziła strona skarżąca, pozytywny upływ okresu próby, liczonego od dnia uprawomocnienia się wyroku, przekształca warunkowe umorzenie w umorzenie definitywne. Jego warunkowość po upływie okresu, o którym mowa w art. 68 § 4 k.k. staje się historyczna. Nie jest to klasyczne zatarcie skazania, niemniej jednak uzasadnionym jest stwierdzenie, że ostateczne umorzenie postępowania nie powinno wywoływać dla skarżącego negatywnych skutków - nie tylko na płaszczyźnie odpowiedzialności karnej, ale również w sferze stosunków administracyjnoprawnych.
Zauważyć należy, że zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie odnośnie do klasycznej instytucji zatarcia skazania przyjmuje się, że wywołuje ono skutki w tych wszystkich sferach, w których określone następstwa wywoływało skazanie, a zatem również w sferze stosunków administracyjnoprawnych. Zatem bezpośrednio po tym jak doszło do zatarcia skazania, nie jest prawnie dopuszczalne wydawanie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, zaświadczenia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, odwołującej się lub nawiązującej do faktu skazania a więc ignorującej fakt obowiązywania w konkretnym przypadku, tj. w dacie wydawania tego rodzaju decyzji, owej zasady (por. A. Ring, Glosa do wyroku SN z 24 czerwca 2015 r., II UK 247/14, Lex/el nr 1764809, autor ten – w opozycji do glosowanego wyroku - wskazał, iż zasada uważania skazania za niebyłe obejmuje wszystkie decyzje (te konstytutywne i te deklaratoryjne), a także zaświadczenia, czy w ogóle czynności materialno-techniczne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jeśli tylko została już zaktualizowana wskutek realnego zaistnienia zatarcia skazania. Bezpośrednio po tym jak do zatarcia skazania już doszło nie jest prawnie dopuszczalne (czyli bez pogwałcenia tej zasady, stanowiącej zdobycz cywilizacyjną w demokratycznych państwach prawnych) wydawanie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, zaświadczenia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, odwołującej się lub nawiązującej do faktu skazania i ignorującej fakt obowiązywania w konkretnym przypadku, w dacie wydawania tego rodzaju decyzji, owej zasady).
Należy też zauważyć, że również na gruncie poprzednio obowiązujących regulacji przyjmowano, że zatarcie skazania stanowiło przeszkodę dla cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. (por. np. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 2320/21, w którym NSA wyraźnie wskazał, iż stanowisko odnośnie do braku skutków zatarcia skazania dla możliwości wydania na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a u.p.r.d. decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest prawidłowe). Przy czym przepis art. 40 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. miał podobną treść jak podstawa prawna zastosowana w niniejszej sprawie, stąd zachowują swoją aktualność poglądy zarówno doktryny, jak i orzecznictwo wypracowane na kanwie tej regulacji. Skoro więc zatarcie skazania stanowiło przeszkodę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami to tym bardziej, zdaniem sądu, przeszkodę taką stanowi przekształcenie warunkowego umorzenia w umorzenie definitywne. W ocenie sądu przekształcenie warunkowego umorzenia w umorzenie definitywne wywołuje skutki również w sferze stosunków administracyjnoprawnych, a co za tym idzie nie jest prawnie dopuszczalne wydawanie decyzji administracyjnej odwołującej się lub nawiązującej do faktu popełnienia przestępstwa i winy stwierdzonej w prawomocnym wyroku warunkowo umarzającym postępowanie karne. Tym samym sąd stoi na stanowisku, iż przekształcenie warunkowego umorzenia w umorzenie definitywne stanowi przeszkodę dla cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Przyjęcie przeciwnej wykładni prowadziłoby bowiem do niedopuszczalnych aksjologicznie wniosków, bo pozwalałoby składać organom Policji wnioski o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, a starostom wydawać decyzje cofające te uprawnienia, w nieograniczonym horyzoncie czasowym, wykraczającym dowolnie poza okres próby na jaki warunkowo umorzono postępowanie karne i niezależnie od tego, czy sąd karny podjął warunkowo umorzone postępowanie karne.
W przedmiotowej sprawie z akt administracyjnych wynika tyle, że wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. , warunkowo umarzający postępowanie karne na okres 1 roku, uprawomocnił się 11 października 2022 r. W związku z tym roczny okres próby upływał z dniem 11 października 2023 r. Nie wynika jednak z akt administracyjnych, czy warunkowo umorzone postępowanie karne zostało, stosownie do art. 68 k.k., podjęte przez sąd karny, a można je było podjąć do 11 kwietnia 2024 r. Niemniej jednak w świetle powyższego wskazać należy, że jeśli nie zostało ono podjęte, to nie można było w lipcu 2024 r. skutecznie wnioskować o cofnięcie stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami. W takiej sytuacji strona skarżąca nie mogłaby być bowiem traktowana jako ta, która: "na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć (...) popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji" (por. art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy zmieniającej u.Pr.R.D.). Wskazane okoliczności nie zostały w niniejszej sprawie ustalone przez orzekające w niej organy administracji. W aktach sprawy brak bowiem takich informacji, w tym brak jest chociażby wyroku karnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności tej nie wyjaśniono, co narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ta zasadnicza w sprawie kwestia nie została więc ustalona i wyjaśniona z racji przyjętej przez organ wadliwej wykładni prawa uznającej, że nie ma ona w sprawie znaczenia prawnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ uzupełni materiał dowodowy i ustali zatem, czy w sprawie karnej sygn. akt [....] doszło do przekształcenia warunkowego umorzenia w umorzenie definitywne, w tym, czy właściwy sąd karny podjął warunkowo zawieszone postępowanie, a jeśli tak, to czy jego orzeczenie ma walor prawomocny. Przy czym ustalenia te powinny przybrać postać stosownych dokumentów załączonych do akt sprawy.
W konsekwencji powyższego obie decyzje (tj. zarówno decyzja organu I, jak i II instnacji) podlegały uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a., o czym sąd orzekł w pkt. 1 sentencji wyroku.
W zakresie kosztów postępowania sąd orzekł w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożył się: wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.
a.kr.