III SA/Łd 463/23

III SA/Łd 463/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Ewa Alberciak /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 342/24 - Wyrok NSA z 2024-07-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 72, art. 73, art. 74
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Dnia 28 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Asesor WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "P" Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 maja 2023 roku nr SKO.4121.59.2023 w przedmiocie odmowy czasowej rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 maja 2023 r. nr SKO.4121.59.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpoznaniu odwołania P. S.A. z siedzibą w Ł. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 14 kwietnia 2023 r. DOM-SOK-VIII.5410.206.2023.DG w sprawie odmowy czasowego zarejestrowania pojazdu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1, art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 988 ze zm.) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
3 marca 2023 r. do Urzędu Miasta Łodzi wpłynął wniosek pełnomocnika spółki o zarejestrowanie pojazdu Honda nr [...], o nr rej. [...].
Do wniosku załączono następujące dokumenty:
a/ notarialnie potwierdzoną kserokopię oświadczenia o przedterminowym rozwiązaniu umowy 004/SF/2012 oraz wezwanie do wydania przedmiotu przewłaszczenia z dnia 13 czerwca 2018 r., wydane przez P. S.A. w Ł., a skierowane do J. sp. j. w E..; z treści oświadczenia wynikało, że P. S.A. rozwiązuje umowę bez zachowania terminu wypowiedzenia z dniem otrzymania niniejszego pisma, jednocześnie wezwano do wydania rzeczy - 11 sztuk pojazdów, w tym pojazdu wskazanego we wniosku o zarejestrowanie,
b/ notarialnie potwierdzoną kserokopię załącznika nr 2 do umowy zawartej w dniu 29 marca 2012 r. pomiędzy P. S.A. oraz J. sp. j. - Lista przewłaszczonych pojazdów z dnia 6 marca 2018 r. - dokument posiadał datę 9 maja 2019 r. i został dwustronnie podpisany przez pełnomocników P. S.A.,
c/ zwykła kserokopia - skan umowy regulującej zasady finansowania Dealera zawartej w dniu 29 marca 2012 r. zawartej pomiędzy J2. sp. j. z siedzibą w J. a R. S.A. w W. a H.sp. z o.o. w W. .
W dniu 15 marca 2023 r. organ I instancji wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o następujące dokumenty:
a/ dowód własności, na podstawie którego P. S.A. nabył prawo własności do przedmiotowego pojazdu,
b/ ostatni dowód rejestracyjny, jeśli pojazd był zarejestrowany,
c/ tablice rejestracyjne nr [...].
W dniach 31 marca i 1 kwietnia 2023 r. do Urzędu wpłynęły odpowiedzi pełnomocnika wnioskodawcy: 1/ kopia pisma potwierdzającego przesłanie tablic rejestracyjnych, 2/ kopia pisma o przesłaniu oświadczenia przedstawiciela wnioskodawcy stwierdzającego że spółka nie posiada dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu, 3/ wyjaśnienia w sprawie dowodu własności pojazdu.
Z treści wyjaśnienia wynikało, że przesłano notarialnie potwierdzoną kserokopię umowy z 29 marca 2012 r Organ I instancji stwierdził, że umowa nie została potwierdzona za zgodność nawet przez pełnomocnika wnioskodawcy, ponadto wniosek nie zawierał potwierdzenia doręczenia firmie J. sp. j. oświadczenia o przedterminowym rozwiązaniu Umowy 004/SF/2012, a jest to wymóg skuteczności wypowiedzenia /rozwiązania/ umowy i ustalenia daty nabycia pojazdu.
Decyzją z 10 lutego 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił Spółce czasowego zarejestrowania ww. pojazdu marki Honda.
W odwołaniu spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 72 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 73 ust. 1 w zw. z art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. c p.r.d. przez błędną wykładnię mającą istotny wpływ na wynik sprawy polegającą na przyjęciu, że pojazd Honda, nr. rej [...], nr VIN [...] nie może być czasowo zarejestrowany, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych przepisami prawa;
2) § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracja pojazdów, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że załączone do wniosku o czasową rejestrację dokumenty nie stanowią dowodu własności przedmiotowego pojazdu, pomimo przedstawienia dokumentów potwierdzających prawo własności spółki do przedmiotowego pojazdu;
3) art. 11 k.p.a. przez jego niezastosowanie i odstąpienie od jednej z zasad naczelnych postępowania administracyjnego i niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz ustalony stan faktyczny nie dają podstaw do stwierdzenia, że nie wystąpiły przesłanki uniemożliwiające rejestrację czasową przedmiotowego pojazdu;
4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego zwłaszcza poprzez odmówienie mocy dowodowej dokumentom przedłożonym wraz z wnioskiem o rejestrację czasową przedmiotowego pojazdu, w szczególności: umowie z dnia 29 marca 2012 r. regulującej zasady finansowania, oświadczeniu o przedterminowym rozwiązaniu umowy z dnia 13 czerwca 2018 r., załącznikowi nr 2 do umowy z dnia 29 marca 2012 r., które niewątpliwie stanowiły dowody własności przedmiotowego pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy jego czasowej rejestracji.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Stosownie do art. 72 ust. 1 ww. ustawy: rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji .i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Stosownie do art. 74 p.r.d. czasowej rejestracji dokonuje się:
1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu;
2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia:
a) wywozu pojazdu za granicę,
b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy;
Organ wyjaśnił, że rejestracji pojazdu zarówno z urzędu, jak i po złożeniu wniosku o rejestrację czasową pojazdu, stosownie do obwiązujących przepisów zawartych w ww. aktach prawnych dokonuje właściwy organ administracji publicznej na wniosek jego właściciela. Zadaniem organu rejestrującego jest ustalenie czy załączone do wniosku o rejestrację dokumenty są autentyczne oraz czy spełniają wymogi określone prawem. Przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginały zarówno dowodu (dowodów) własności jak również ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. W przypadku niedopełnienia powyższych wymogów pojazd nie może być zarejestrowany.
Zdaniem Kolegium z przepisu art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. wynika, że rejestracji pojazdu dokonuje się między innymi na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5. Dowód ten jest niezbędny do zarejestrowania samochodu i winien być on dołączony do wniosku o rejestrację. Jego brak stanowi przeszkodę do rejestracji pojazdu.
Organ wyjaśnił, że z przepisów powołanej wyżej ustawy, jak i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów, jednoznacznie wynika, że rejestracja pojazdów jest ściśle związana z własnością pojazdu.
Organ wskazał, że w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów - w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, zwane w niniejszym rozdziale "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza:
1) dowód własności pojazdu;
2) oświadczenie, o którym mowa w § 4 ust. 6 pkt 2, jeżeli zostało dołączone do dowodu własności pojazdu;
3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
4) tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic (tablicy) rejestracyjnych albo konieczności zwrotu tych tablic (tablicy) organowi rejestrującemu państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic (tablicy) rejestracyjnych dołącza oświadczenie, że pojazd został sprowadzony z zagranicy bez tablic (tablicy) rejestracyjnych albo oświadczenie o konieczności zwrotu tych tablic (tablicy) organowi rejestrującemu państwa, z którego pojazd został sprowadzony; oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację, w tym na jego odwrocie;
5) dodatkową tablicę rejestracyjną, o której mowa w art. 73 ust. 1b ustawy, jeżeli była wydana, a w przypadku jej utraty właściciel pojazdu zamiast dodatkowej tablicy rejestracyjnej dołącza oświadczenie ojej utracie; oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację, w tym na jego odwrocie..
Stosownie do § 4 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia - dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1. umowa sprzedaży; 2. umowa zamiany; 3. umowa darowizny; 4. umowa o dział spadku; 5. umowa o zniesienie współwłasności; 6. faktura potwierdzająca nabycie pojazdu; 7. prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności; 8. prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.
Kolegium stwierdziło, że nie jest spornym, że do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu w zakresie dowodu własności nie przedłożono wymaganych dokumentów, co w świetle powołanych przepisów stanowi przeszkodę do zarejestrowania pojazdu. W przedmiotowej sprawie byłby to zarówno dokument potwierdzający przewłaszczenie pojazdu z warunkiem zawieszającym, dokument potwierdzający ziszczenie się warunku, a w przypadku gdy przedmiot przewłaszczenia się zmienia co 3 miesiące również dokument potwierdzający co było przedmiotem zabezpieczenia w dniu złożenia oświadczenia o ziszczeniu się warunku, a jeśli data przeniesienia własności zależy od doręczenia pisma stronie wymagany byłby również dokument potwierdzający skuteczne doręczenie pisma. Ustawodawca dopuszcza, aby dowody własności były przedstawiane w formie notarialnych kopii, jednak zwykła kserokopia nie może być dowodem w sprawie administracyjnej.
W ocenie Kolegium w opisanym powyżej stanie faktycznym strona nie załączyła oryginału /ani notarialnie potwierdzonej kopii/ umowy z 29 marca 2012 r., zgodnie z którą nastąpiło przeniesienie własności na stronę ani w żadnej formie dokumentu potwierdzającego doręczenie stronie oświadczenia o przedterminowym rozwiązaniu umowy.
W skardze P. S.A. z siedzibą w Łodzi zarzuciło naruszenie:
1) art. 72 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 73 ust. 1 w zw. z art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. c p.r.d. przez błędną wykładnię mającą istotny wpływ na wynik sprawy polegającą na przyjęciu, że pojazd Honda, nr rej [...], nr VIN [...], nie może być czasowo zarejestrowany, pomimo spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych w ww. przepisach;
2) § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 31 sierpnia 2022 r., w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracja pojazdów, poprzez jego błędną wykładnię polegająca na niezasadnym przyjęciu, że załączone do wniosku o czasową rejestrację dokumenty nie stanowią dowodu własności przedmiotowego pojazdu, pomimo przedstawienia dokumentów potwierdzających prawo własności skarżącej do przedmiotowego pojazdu;
3) art. 11 k.p.a. przez jego niezastosowanie i odstąpienie od jednej z zasad naczelnych postępowania administracyjnego i niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz ustalony stan faktyczny nie dają podstaw do stwierdzenia, że nie wystąpiły przesłanki uniemożliwiające rejestrację czasową przedmiotowego pojazdu;
4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego zwłaszcza poprzez odmówienie mocy dowodowej dokumentom przedłożonym wraz z wnioskiem o rejestrację czasową przedmiotowego pojazdu, w szczególności: umowie z dnia 29 marca 2012 r. regulującej zasady finansowania, oświadczeniu o przedterminowym rozwiązaniu umowy z dnia 13 czerwca 2018 r., załącznikowi nr 2 do umowy z dnia 29 marca 2012 r., które niewątpliwie stanowiły dowody własności przedmiotowego pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy jego czasowej rejestracji.
Spółka wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji, wskazanie organowi sposobu załatwienia sprawy i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Pełnomocnik wskazał także, że załączył do skargi m.in. kserokopię umowy z dnia 29 marca 2012 r. poświadczoną notarialnie za zgodność z oryginałem; kserokopię oświadczenia o przedterminowym rozwiązaniu umowy, poświadczoną notarialnie za zgodność z oryginałem; załącznik nr 1 do umowy zawartej w dniu 29 marca 2012 r., poświadczony notarialnie za zgodność z oryginałem; kserokopię notarialnie poświadczonego za zgodność z oryginałem potwierdzenia odbioru.
W odpowiedzi na skargę z dnia 17 lipca 2023 r. organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Kolegium podkreśliło, że do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu w zakresie dowodu własności nie przedłożono wymaganych dokumentów, co w świetle obowiązujących przepisów stanowi przeszkodę do zarejestrowania pojazdu.
W dniu 21 sierpnia 2023 r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącej zatytułowane "Wniosek dowodowy" z dnia 16 sierpnia 2023 r., w którym wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu, tj. potwierdzenia przelewu z dnia 22 stycznia 2018 r. – na fakt – wykazania prawa własności pojazdu, wykazania zakupu przedmiotowego pojazdu, wykazania przelania równowartości kwoty pojazdu na rachunek H. tytułem umowy nr 004/SF/2012.
Zarządzeniem z dnia 14 listopada 2023 r. Sąd zobowiązał SKO w Łodzi do nadesłania oryginału akt administracyjnych dotyczących postępowania przed organem I instancji. 23 listopada SKO w Łodzi przekazało żądane dokumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 16 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 14 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy czasowego zarejestrowania na wniosek P. S.A. z siedzibą w Ł. pojazdu marki HONDA, nr [...], o nr rej. [...].
Przypomnieć należy, że wymogi rejestracji pojazdów zostały określone w ustawie - Prawo o ruchu drogowym w Dziale III "Pojazdy", Rozdziale 2 "Warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu" (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 988 ze zm.- dalej p.r.d.), a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1847 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 71 ust.1 p.r.d. dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, (...) jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe (...). W myśl art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie: dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5.
Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne.
W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 sierpnia 2022 r. w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, zwane w niniejszym rozdziale "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza: 1) dowód własności pojazdu; 2) oświadczenie, o którym mowa w § 4 ust. 6 pkt 2, jeżeli zostało dołączone do dowodu własności pojazdu; 3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany; (...).
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dział spadku; 5) umowa o zniesienie współwłasności; 6) faktura potwierdzająca nabycie pojazdu; 7) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności; 8) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.
Dopuszcza się przedłożenie poświadczonej notarialnie kopii dowodów własności pojazdu, o których mowa w ust. 1 i 2 (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).
Wymieniony w rozporządzeniu katalog dokumentów, które mogą stanowić dowód własności pojazdu nie jest zamknięty. Ustalenie, czy wnioskodawca jest właścicielem pojazdu może zatem być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych. Powyższe nie oznacza oczywiście, że organ dokonujący rejestracji pojazdu może we własnym zakresie przesądzać na podstawie innych, niż wymienione we wskazanym przepisie dowodów, czy wnioskodawcy przysługuje prawo własności pojazdu objętego wnioskiem o rejestrację. Powołany § 4 rozporządzenia wymaga bowiem w każdym przypadku przedłożenia określonego dokumentu potwierdzającego własność.
Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że wnioskodawca do wniosku o zarejestrowanie pojazdu obowiązany jest przedstawić określone dokumenty (m.in. dowód własności pojazdu; dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany), przy czym w przypadku niespełnienia przewidzianych prawem warunków (tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów lub podważenia ich wiarygodności) brak jest podstawy do zarejestrowania pojazdu.
Powyższe oznacza ponadto, że przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę. Dokumenty, które nie odzwierciedlają stanu prawnego pojazdu, nie mogą stanowić podstawy do jego zarejestrowania, wobec niespełnienia warunków prawnych, ujętych w art. 72 ust. 1 p.r.d. Organ administracji właściwy w sprawach rejestracji ma obowiązek odmówić jej dokonania, w sytuacji gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II SA 1093/98, lex nr 41322). Jednocześnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że dokument potwierdzający własność pojazdu musi być prawdziwy nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodny ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA 2506/99, Lex nr 55319; wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1415/10, LEX nr 1068401; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 1101/16, LEX nr 2269630).
Sporne między stronami jest to, czy spółka załączyła do rejestracji przedmiotowego pojazdu dokumenty mogące być podstawą dokonania przez organ rejestracji. W ocenie strony skarżącej spełniła wszystkie przesłanki wymagane przepisami prawa do czasowej rejestracji pojazdu marki Honda, nr rej [...], nr VIN [...], a organ niezasadnie przyjął, że załączone do wniosku o czasową rejestrację dokumenty nie stanowią dowodu własności przedmiotowego pojazdu, pomimo przedstawienia dokumentów potwierdzających prawo własności skarżącej do przedmiotowego pojazdu.
Natomiast zdaniem organów do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu w zakresie dowodu własności nie przedłożono wymaganych dokumentów, co w świetle przepisów prawa stanowi przeszkodę do zarejestrowania pojazdu. W przedmiotowej sprawie byłby to dokument potwierdzający przewłaszczenie pojazdu z warunkiem zawieszającym, dokument potwierdzający ziszczenie się warunku, a w przypadku gdy przedmiot przewłaszczenia się zmienia co 3 miesiące również dokument potwierdzający co było przedmiotem zabezpieczenia w dniu złożenia oświadczenia o ziszczeniu się warunku, a jeśli data przeniesienia własności zależy od doręczenia pisma stronie wymagany byłby również dokument potwierdzający skuteczne doręczenie pisma. Ustawodawca dopuszcza, aby dowody własności były przedstawiane w formie notarialnych kopii, jednak zwykła kserokopia nie może być dowodem w sprawie administracyjnej. Organy stwierdziły, że strona nie załączyła oryginału /ani notarialnie potwierdzonej kopii/ umowy z 29 marca 2012 r., zgodnie z którą nastąpiło przeniesienie własności na stronę ani w żadnej formie dokumentu potwierdzającego doręczenie stronie oświadczenia o przedterminowym rozwiązaniu umowy. Ponadto zdaniem Prezydenta Miasta Łodzi wątpliwości budzi także "załącznik nr 2 do umowy" z dnia 9 maja 2019 r., sporządzony prawie rok po wezwaniu do wydania przedmiotu przewłaszczenia, bowiem wskazano w nim 5 pojazdów, zaś wezwanie zawiera dane 11 pojazdów.
Dokonana przez Sąd ocena zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza stanowisko organów. Z akt sprawy, uzupełnionych przez organ w związku z zarządzeniem Sądu - wynika, że pełnomocnik spółki wnioskiem z dnia 27 lutego 2022 r., który wpłynął do organu 3 marca 2023 r., wniósł o czasową rejestrację pojazdu marki Honda Civic, rok produkcji 2018, nr [...], o nr rej. [...]. Do wniosku załączono następujące dokumenty: uzasadnienie w oryginale, pełnomocnictwo potwierdzone za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego Iwonę Smolak, potwierdzenie uiszczenia opłaty za wydanie decyzji, KRS wnioskodawcy, odpis oświadczenia o przedterminowym rozwiązaniu Umowy 004/SF/2012 oraz wezwania do wydania przedmiotu przewłaszczenia (wydane przez P. S.A. w Ł., a skierowane do J. sp. j. w E. - notarialnie poświadczony w dniu 28 listopada 2022 r. (repertorium A nr [...], odpis załącznika nr 2 do umowy zawartej w dniu 29 marca 2012 r. pomiędzy P. S.A. oraz J. sp. j. - Lista przewłaszczonych pojazdów z dnia 6 marca 2018 r. (dokument posiada datę 9 maja 2019 r. i został dwustronnie podpisany przez pełnomocników P. S.A. - notarialne poświadczenie z dnia 14 maja 2019 r. (repertorium A nr [...] i notarialne poświadczenie z dnia 28 listopada 2022 r. (repertorium A nr [...])) oraz kserokopię "Umowy regulującej zasady finansowania dealera" z dnia 29 marca 2012 r. zawartej pomiędzy J2. sp. j. z siedzibą w J. a R.Polska S.A. w W. a H. sp. z o.o. w W. i kserokopię notarialnego poświadczenia w dniu 24 kwietnia 2012 r. (repertorium A nr [...]), które nie zostały notarialnie poświadczone.
Zdaniem Sądu, istotne znacznie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma to, że pismem z dnia 15 marca 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku o oryginały następujących dokumentów:
1/ dowód własności, na podstawie którego P. S.A. nabył prawo własności do przedmiotowego pojazdu,
2/ ostatni dowód rejestracyjny, jeśli pojazd był zarejestrowany,
3/ tablice rejestracyjne nr [...].
W odpowiedzi pełnomocnik strony skarżącej przy piśmie z 30 marca 2023 r. przesłał organowi oświadczenie o braku dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu oraz kolejnym pismem z tej samej daty, tj. z 30 marca 2023 r. poinformował, że dowody własności przedmiotowego pojazdu zostały załączone do wniosku o czasową rejestrację, które zostały notarialnie poświadczone zgodnie z oryginałem i złożone wraz z wnioskiem o rejestrację przedmiotowego pojazdu. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wskazał, że bezzasadne jest stanowisko organu, że załącznik nr 2 umowy powinien być aktualizowany na bieżąco. Ponadto pełnomocnik strony wskazał, że odnośnie kwestii oświadczenia strony dotyczącego przedterminowego rozwiązania umowy, dla którego zastrzeżono formę listu poleconego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, potwierdzenie odbioru ww. dokumentu zostało dołączone jako załącznik do wniosku o rejestrację pojazdu z dnia 27 lutego 2022 r.
W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, zgodzić należy się z organami administracji, że wbrew twierdzeniom strony zawartym w ww. piśmie, pomimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków wniosku o czasową rejestrację przedmiotowego pojazdu nie została załączona do wniosku notarialnie poświadczona kserokopia umowy z 29 marca 2012 r., a załączona została tylko kserokopia notarialnego poświadczenia z 2012 r. Oba ww. dokumenty nie zostały nawet potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika wnioskodawcy.
Ponadto za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, że do wniosku nie zostało załączone potwierdzenie doręczenia firmie J. sp. j. oświadczenia o przedterminowym rozwiązaniu Umowy 004/SF/2012, a jest to wymóg skuteczności rozwiązania umowy i ustalenia daty nabycia pojazdu.
W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy w dacie orzekania nie były w posiadaniu dokumentów potwierdzających, że wnioskodawca jest właścicielem pojazdu, a zatem nie można im postawić zarzutu naruszenia prawa. Sąd zgadza się ze stanowiskiem, że to na osobie domagającej się rejestracji spoczywa ciężar udokumentowania prawa własności do pojazdu stanowiącego przedmiot rejestracji. Zarejestrowany może być jedynie pojazd, co do którego uregulowana jest kwestia prawa własności (tak słusznie NSA w Warszawie w wyroku z: 21 lutego 2002 r., sygn. II SA 1950/00, LEX, 21 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1029/06, z 22 stycznia 2020 r., sygn. sygn. I OSK 1258/18, CBOSA).
Postępowanie rejestracyjne cechuje formalizm, gdyż ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, wskazując wyczerpująco, jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu, a wśród dokumentów tych wymienia dowód własności pojazdu. Tym samym, wszelkie wątpliwości co do wykazania, że wnioskodawca jest właścicielem pojazdu, o którego rejestrację występuje, uprawniają organ do odmowy rejestracji (por. wyrok NSA z 22.01.2020 r., I OSK 1580/18). Skoro zaś rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, to nie mając dowodu własności pojazdu, organ administracyjny zobowiązany jest wydać decyzję odmowną w sprawie rejestracji takiego pojazdu. A zatem to na osobie domagającej się rejestracji pojazdu spoczywa ciężar udokumentowania prawa własności do pojazdu stanowiącego przedmiot rejestracji (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1580).
Ponieważ skarżąca nie udowodniła, że w chwili składania wniosku była właścicielem pojazdu, to organy administracji nie mogły wydać innej decyzji niż o odmowie czasowej rejestracji pojazdu z uwagi na przytoczone wyżej przepisy prawa materialnego. Nie oznacza to, że w przyszłości nie będzie można zrealizować żądania rejestracyjnego na podstawie takich dokumentów, które pozwolą na usunięcie aktualnie istniejących wątpliwości w tym zakresie.
W tym miejscu podkreślić należy, że sądowa kontrola legalności decyzji sprawowana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonego aktu. Załączone do skargi dokumenty nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności decyzji o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu. W sprawie przed organami administracji strona skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaznaczyć też należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania, czy na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów należy przesądzić, że jest właścicielką przedmiotowego pojazdu. Powyższe nie mieści się w dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Odnosząc się do wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącej z dnia 16 sierpnia 2023 r. dotyczącego potwierdzenia, że strona skarżąca jest właścicielem przedmiotowego pojazdu poprzez powołanie się na przelew z rachunku skarżącej z dnia 22 stycznia 2018 r. na rachunek H. tytułem zapłaty umowy nr 004/SF/2012, potwierdzający zakup przedmiotowego pojazdu, wskazać należy, że powyższe nie jest wystarczającym dowodem własności pojazdu skoro inne dowody poddają go w wątpliwość, której usunięcie nie należy do organu rejestracyjnego.
Niezasadny jest więc zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jak wyżej wyjaśniono, orzekające w sprawie organy nie mogły samodzielnie rozstrzygnąć, czy skarżąca jest właścicielką przedmiotowego pojazdu. W konsekwencji powyższego uznać należy, że organy administracji rozpoznające niniejszą sprawę w wyczerpujący sposób zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
EG