III SA/Łd 463/19

III SA/Łd 463/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 2856/19 - Postanowienie NSA z 2023-02-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 341
art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 10 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant sekretarz sądowy Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 roku sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 108 poz. 908 ze zm.; dalej: "p.r.d.") oraz art. 104 i 108 § 1 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."), orzekł o cofnięciu L. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
• w dniu 26.11.2007 r. do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami wpłynął wniosek KWP w [...] z dnia 20.11.2007 r. o sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień kierującego pojazdem L. S. w związku z uzyskaniem 25 punktów karnych za naruszenie przepisów i zasad ruchu drogowego;
• pismem z 28.11.2007 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania w sprawie w/w wniosku i wezwano w terminie 7 dni w celu złożenia ewentualnych wyjaśnień;
• decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], skierowano L. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień w trybie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b w terminie do dnia 07.02.2008 r. Decyzja uznana została jako doręczona w trybie art. 44 k.p.a.;
• Komenda Miejska Policji w [...] w dniu 23.01.2008 r. nadesłała do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami prawo jazdy kat. BEA zatrzymane L. S. z uwagi na przekroczony limit punktów karnych;
• w dniu 13.02.2008 r. WORD w [...] nadesłał pismo informujące, że L. S. nie zgłosił się w wyznaczonym terminie celem sprawdzenia kwalifikacji;
• pismem z 14.02.2008 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w terminie określonym w decyzji z [...].
• w dniu 28.02.2008 r. w organie wydającym uprawnienia do kierowania pojazdami na zawiadomieniu z dnia 14.02.2008 r. strona złożyła oświadczenie o treści: "zostałem zapoznany z treścią zawiadomienia. Nie stawiam zastrzeżeń...".
Prezydent Miasta [...] zacytował art. 140 ust. 1 p.r.d. i wskazał, że w przywołanym stanie faktycznym dyspozycja tego przepisu prawa materialnego została spełniona bowiem, jak wynika ze zgromadzonych akt, do chwili obecnej brak jest w organie wydającym uprawnienia do kierowania pojazdami dokumentów potwierdzających fakt poddania się przez L. S. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego. Organ zaznaczył przy tym, iż wydana w tym zakresie decyzja nie jest decyzją uznaniową tzn. jeżeli są spełnione przesłanki z przepisu art. 140 cytowanej ustawy organ musi wydać takie orzeczenie. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w zakresie cofnięcia uprawnień w myśl art. 108 § 1 k.p.a. jest - zdaniem organu - konieczne z uwagi na słuszny interes społeczny. W interesie społecznym jest, aby kierujący posiadali wymagane umiejętności do kierowania i poruszali się po drogach w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nie narażający kogokolwiek na szkodę, co pozostaje w zgodzie z art. 87 ust. 1 p.r.d.
W decyzji poinformowano stronę, iż zgodnie z art. 140 ust. 2 p.r.d., decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Wobec powyższego w przypadku ubiegania się o przywrócenie cofniętych uprawnień strona winna zdać pełny egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie posiadanych uprawnień.
W dniu 12 kwietnia 2018 r. L. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił organowi:
1/ naruszenie art. 42 §1 i 43 k.p.a. poprzez nieprawidłowe i nieskuteczne doręczenie decyzji organu I instancji, bowiem decyzja była adresowana do L. S. na adres zamieszkania ([...], ul. [...]) co wynika wprost z treści decyzji, a ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż została zaadresowana na inny adres i nie została doręczona bezpośrednio adresatowi decyzji;
2/ naruszenie art. 107 §1 i 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezamieszczenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w szczególności brak wskazania konkretnych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w podstawie prawnej decyzji;
3/ naruszenie art. 6, 8 i 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i udzielania informacji poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na niepoddanie się badaniom psychologicznym, o czym pismem z dnia 15 maja 2007 r. został poinformowany odwołujący, podczas gdy, organ wydał decyzję dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami bez wskazania konkretnej podstawy prawnej wydanej decyzji, przy jednoczesnym wskazaniu jedynie w uzasadnieniu decyzji, iż decyzja została wydana z uwagi na nie poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje, co stanowi oczywistą sprzeczność z zakresem wszczętego postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie;
4/ naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o cofnięciu L. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.
Wskutek skargi złożonej do sądu na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 633/18 uchylił orzeczenie SKO z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, ustalony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stan faktyczny sprawy nie był wystarczający do wydania zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], a co za tym idzie za zasadne Sąd uznał zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylając zaskarżonej postanowienie Sąd wskazał, iż Kolegium będzie zobowiązane do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co do wskazania przez skarżącego, w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, jako adresu do doręczeń adresu – [...], [...]. W szczególności kwestią wymagającą wyjaśnienia będzie okoliczność przez kogo i w jakiej dacie, została zamieszczona wzmianka o adresie korespondencyjnym, na zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 14 lutego 2008 r., z treścią którego skarżący został zaznajomiony w dniu 28 lutego 2008 r., co potwierdza jego własnoręczna adnotacja.
WSA podkreślił, iż w przypadku ustalenia, iż skarżący rzeczywiście wskazał powyższy adres jako adres do korespondencji koniecznym będzie poczynienie ustaleń, co do skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...] w trybie art. 43 k.p.a. Dokonana przez Sąd analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru wykazała bowiem, iż przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję została doręczona "J. W.", a z adnotacji na tym dokumencie nie wynika, czy odbierający przesyłkę był pełnoletnim domownikiem, sąsiadem, czy tez dozorcą domu, a więc podmiotem wymienionym w art. 43 k.p.a. uprawnionym do odbioru przesyłki. Ponadto w sposób niekompletny wypełniona została rubryka "oznaczenie adresata przesyłki", gdyż adresując przesyłkę organ wskazał jej adresata – L. S. oraz ulicę – [...], pomijając miejscowość, do której jest ona kierowana.
Wyrok Sądu wraz z uzasadnieniem wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w dniu 20 grudnia 2018 r., które pismem z 9 stycznia 2019 r. wezwało UMŁ Wydział Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów do przesłania pełnych akt sprawy oraz wskazania przez kogo i w jakiej dacie została umieszczona wzmianka o adresie korespondencyjnym strony na zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 14.02.2008 r. z treścią którego skarżący został zaznajomiony w dniu 28.02.2008 r., co potwierdziła jego własnoręczna adnotacja. Organ I instancji wyjaśnił w odpowiedzi, iż z uwagi na znaczny upływ czasu nie może wskazać osoby, która zamieściła informację dotyczącą adresu korespondencyjnego L. S. na zawiadomieniu z dnia 14.02.2008 r. Jednocześnie pismem z dnia 8 stycznia 2019 r. UMŁ Wydział Praw Jazdy i Rejestracji poinformował, iż decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] przywrócono L. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w związku z uzyskaniem przez niego 11.05.2018 r. pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje z zakresu prawa jazdy kat. B.
Wobec powziętej wiadomości, Kolegium wezwało stronę do udzielenia odpowiedzi, czy podtrzymuje odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W dniu 06.02.2019 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że podtrzymuje w całości odwołanie od decyzji dnia [...]. W imieniu strony pełnomocnik oświadczył przy tym, iż L. S. nie wskazywał organowi I Instancji adresu do korespondencji [...] ul. [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, biorąc pod uwagę treść wyroku Sądu z dnia 05.10.2018 r. oraz związanie organu zaleceniami wynikającymi z tego orzeczenia, podniosło, iż w wyniku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego w tej sprawie uznano, że sprawa wymagać będzie merytorycznego rozpoznania, a to wobec niemożliwości spełnienia zamierzeń Sądu, dających ewentualna podstawę do uznania, iż doręczenie stronie decyzji w roku 2008 nastąpiło prawidłowo i co za tym idzie, termin do złożenia odwołania od tej decyzji biegł dla strony od roku 2008, a nie od roku 2018.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o cofnięciu L. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż nie budzi w sprawie wątpliwości, że po stronie L. S. przesądzony został obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Co za tym idzie, wobec faktu, iż skarżący sprawdzeniu kwalifikacji się nie poddał, wypełniona została przesłanka do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Brak było bowiem w organie wydającym uprawnienia do kierowania pojazdami dokumentów potwierdzających uzyskanie przez stronę pozytywnego wyniku egzaminu państwowego (część teoretyczna i praktyczna).
Kolegium zaznaczyło, iż zastosowanie przepisu art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ma nadal umocowanie w obowiązujących przepisach, co oznacza, że wskazanie go jako podstawy prawnej decyzji jest jak najbardziej uprawnione. Wprawdzie w art. 125 ustawy z dnia 05.01.2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 30 poz.151) pkt 16 stanowił o tym, że uchyla się przepis art. 140 i 14a ustawy z dnia 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, ale art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że ustawa wchodzi w życie z dniem 19.01.2013 r. z wyjątkiem pkt 16 w zakresie art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit a ustawy z dnia 20.06.1997 r.- Prawo o ruchu drogowym , które wchodzą w życie z dniem 04.06.2018 r. Następnie w ustawie z dnia 09.05.2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2018 r. poz. 957) w art. 14 zapisano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 maja 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 957) przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami nie stosuje się.
Organ drugiej instancji uwzględnił zatem przy wydaniu decyzji zmiany w stanie prawnym, które zaszły w toku prowadzonego postępowania w sprawie cofnięcia L. S. uprawnień do kierowania pojazdami, jak również zmiany w stanie faktycznym. Jak wynika bowiem z informacji UMŁ Wydział Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów, strona poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] przywrócono L. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Powyższe nie pozostaje, w ocenie organu, w sprzeczności z decyzją z dnia [...], albowiem okoliczność poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami silnikowymi oznacza to, że strona miała podstawę do ubiegania się o przywrócenie jej cofniętych uprawnień.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podniosło, iż materiały dowodowe zgromadzone w sprawie jednoznacznie wskazują, że istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i niezastosowanie się do powyższego rodzi obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Decyzja wydana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4a p.r.d. ma charakter związany, co oznacza że wydając decyzję o cofnięciu uprawnień organ administracji nie dokonuje ponownej weryfikacji posiadanych przez kierowcę punktów karnych lecz opiera się na ostatecznej decyzji administracyjnej o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji oraz bada upływ terminu do przedstawienia organowi wyniku tego sprawdzenia. W tym stanie faktycznym i prawnym, w ocenie Kolegium, brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.
Organ odwoławczy podkreślił, iż wbrew twierdzeniom odwołania strona miała świadomość konieczności poddania sie sprawdzeniu kwalifikacji, albowiem odebrała z Wydziału Komunikacji UMŁ zaświadczenie z dnia 28.02.2008 r. o tym że spełnia warunki do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy w związku z ubieganiem się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji /k. 19 akt sprawy/. Nadto, w dniu 11.08.2014 r. strona złożyła w Wydziale Komunikacji UMŁ wniosek o przywrócenie cofniętego uprawnienia /k. 28 akt sprawy/ wraz z oświadczeniem cyt. "Na podstawie zaświadczenia z dnia 28.02.2008 r. nie przystępowałem do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje". Na tej podstawie został wygenerowany "Profil kandydata na Kierowcę" i nadany numer PKK i kod. Nadto w dniu 11.08.2014 r. strona uiściła dobrowolnie opłatę skarbową i opłatę ewidencyjną za przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami /k. 30 akt sprawy/. Wszystkie te okoliczności, zdaniem organu, potwierdzają zasadność przedmiotowej decyzji i świadomość strony zaistnienia utraty uprawnień i potrzeby ich ponownego nabycia.
Kolegium zaznaczyło, iż nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności odpowiada przesłankom art. 108 § 1 k.p.a. Interes społeczny przemawia za tym, aby uczestnicy ruchu drogowego dysponowali właściwymi kwalifikacjami i umiejętnościami w poruszaniu się po drogach tak, aby nie zagrażało to bezpieczeństwu ruchu drogowego i pozostałym jego uczestnikom. Z tych też względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W skardze do Sądu pełnomocnik L. S. zaskarżył w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], zarzucając organowi:
1/ naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia L. S. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, w sytuacji gdy w okolicznościach niniejszej sprawy strona nie miała świadomości konieczności poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt ustawy Prawo o ruchu drogowym, co czyni zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] niezasadną;
2/ naruszenie art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie w sposób naruszający zasadę legalności działania, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasadę należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy poprzez przyjęcie, że strona miała świadomość konieczności poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d., podczas gdy:
a) postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi zostało wszczęte z uwagi na niepoddanie się badaniom psychologicznym, o czym strona została poinformowana pismem z dnia 15.05.2007 r.;
b) wydanie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] bez wskazania konkretnej podstawy prawnej, przy jednoczesnym wskazaniu w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, że została ona wydana z uwagi na niepoddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacji;
c) pomiędzy zakresem wszczętego postępowania administracyjnego a zakresem objętym zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta [...] zachodzi oczywista sprzeczność;
3/ naruszenie art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a. poprzez nieprawidłowe i nieskuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...], bowiem przedmiotowa decyzja była adresowana do strony na adres zamieszkania ([...], ul. [...]), co wynika wprost z treści decyzji, a nadana została na inny adres, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, jak również nie została przekazana bezpośrednio adresatowi decyzji;
4/ naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, jak również brak wskazania w uzasadnieniu, na jakich konkretnie dowodach oparł się organ uznając dane fakty za udowodnione i na jakiej podstawie innym dowodom odmówił wiarygodności;
5/ naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki nadania przedmiotowego rygoru.
W tym stanie rzeczy wniesiono w skardze o:
1/ uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji;
2/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powołanych przepisów ustawy, sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności bądź też celowości. Sąd administracyjny nie rozpatruje również sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego.
Mając na uwadze powyższe przesłanki i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o cofnięciu L. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w granicach określonych przepisami powołanych ustaw, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, uzasadniającego wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.), kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zaś, gdy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi, to stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym (znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami; tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym.
Decyzja ta ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu okoliczności, o których mowa powyżej, organ administracyjny zobowiązany jest do cofnięcia uprawnień osobie, która pomimo skierowania nie zgłosiła się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym stwarzać może zagrożenie zarówno dla siebie jak i innych uczestników ruchu drogowego.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. (na wniosek KW Policji z dnia 26.11.2007 r. w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego) stała się ostateczna, a skarżący do dnia 28 lutego 2008 r. nie poddał się egzaminowi, na który został skierowany. Tym samym Prezydent Miasta [...] uprawniony był i jednocześnie zobowiązany do wydania w dniu [...] decyzji w przedmiocie cofnięcia L. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.
Argumenty podniesione w skardze są chybione i niemożliwe do zaakceptowania. Pełnomocnik strony wywodzi bowiem, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, ponieważ nie miał świadomości konieczności przystąpienia do egzaminu. Skarżący działając bowiem w zaufaniu do organów władzy publicznej i podjętych w sprawie rozstrzygnięć pozostawał w przeświadczeniu, że skoro w dniu 28 lutego 2008 r. dostarczył do Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów UMŁ orzeczenie psychologiczne z dnia 19.02.2008 r., to w istocie postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień winno zostać umorzone.
Odnosząc się do powyższej argumentacji podkreślenia wymaga, iż jak słusznie wyjaśnił organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi strona miała świadomość konieczności poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo o ruchu drogowym. O ile istniały rozbieżności, co do skuteczności uznania za doręczoną decyzji z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, przesłanej za pośrednictwem poczty na ul. [...] w [...], o tyle decyzja ją poprzedzająca, tj. decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z dnia 3 stycznia 2008 r. została stronie doręczona na adres w [...] przy ul. [...] w trybie awiza (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 11 akt odw.). Nadto w dniu 14.02.2008 r. skierowano do strony zawiadomienie o wszczęciu, zgodnie z art. 61 k.p.a., postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na niepoddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje. Strona osobiście na treści tego zawiadomienia złożyła swój podpis wskazując: "Zostałem zapoznany z treścią zawiadomienia. Nie składam zastrzeżeń 28.02.2008 r." Podany został numer dowodu i pesel strony. W tym samym dniu strona odebrała jednocześnie z Wydziału Komunikacji UMŁ zaświadczenie z dnia 28.02.2008 r. o spełnieniu warunków do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy w związku z ubieganiem się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Na zaświadczeniu, pod własnoręcznie napisanym słowem: "Otrzymałem" jest data i podpis skarżącego /k. 19 akt sprawy/. Ponadto, w dniu 11.08.2014 r. strona złożyła w Wydziale Komunikacji UMŁ wniosek o przywrócenie cofniętego uprawnienia /k. 28 akt sprawy/ wraz z oświadczeniem: "Na podstawie zaświadczenia z dnia 28.02.2008 r. nie przystępowałem do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje". Na tej podstawie został skarżącemu wygenerowany i wydany Profil Kandydata na Kierowcę, nadany numer PKK i kod. Nadto w dniu 11.08.2014 r. strona uiściła dobrowolnie opłatę skarbową i opłatę ewidencyjną za przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami /k. 30 akt sprawy/.
Z powyższych zachowań skarżącego jednoznacznie wynika, iż wiedział on o wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień, miał świadomość konieczności poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i podejmował czynności zmierzające do odzyskania cofniętych uprawnień. Już sam fakt, iż w dniu 22 stycznia 2008 r. doszło do fizycznego zatrzymania skarżącemu przez funkcjonariuszy z Komendy Miejskiej Policji w [...] dokumentu prawa jazdy z uwagi na przekroczony limit 24 punktów karnych (w dniu 23.01.2008 r. prawo jazdy przesłane zostało do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami), potwierdza, że L. S. doskonale zdawał sobie sprawę z konieczności poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje. W aktach sprawy znajdują się ponadto informacje Straży Miejskiej w [...] Wydział Kontroli Ruchu Drogowego z 02.08.2010 r. i 23.08.2012 r. o zarejestrowaniu naruszenia przepisów ruchu drogowego przez L. S. oraz wyjaśnienia kierowane przez Prezydenta Miasta [...] do Straży Miejskiej w [...] i Komendy Miejskiej Policji w [...] (06.03.2008 r., 09.08.2010 r., 28.08.2012 r.), iż w prowadzonych przez ten organ aktach ewidencyjnych skarżącego, nadal znajduje się zatrzymany w styczniu 2008 r. dokument prawa jazdy.
Nawet zatem jeżeli uznać, że w roku 2008 skarżący nie miał skutecznie doręczonej decyzji Prezydenta Miasta [...] o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi z uwagi na niepoddanie się w wyznaczonym terminie kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, to w dniu 4 kwietnia 2018 r. złożył własnoręcznie napisane oświadczenie, że miał wgląd w swoje akta prowadzone przez Wydział Komunikacji UMŁ i wykonał fotografię dokumentów dotyczących cofnięcia uprawnień w siedzibie organu I instancji /k. 33 akt sprawy/. W dniu 16 kwietnia 2018 r. wpłynęło natomiast do Prezydenta Miasta [...] odwołanie skarżącego, kierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w którym pełnomocnik strony podkreślił, iż odwołanie składane jest "w ustawowym terminie 14 dniu od dnia zapoznania sie przez stronę z aktami postępowania i uzyskania wiedzy o wydanej decyzji". Trudno zatem obecnie uznać - zgodnie z zarzutami skargi, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nie weszła do obrotu prawnego. Ewentualne uchylenie przez Sąd tej decyzji - stosownie do żądań zawartych w skardze, spowodowałoby, iż odwołanie wniesione przez stronę w dniu 16.04.2018 r. byłoby bezprzedmiotowe, a decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], o przywróceniu L. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi utraciłaby swoją podstawę prawną, gdyż brak w obrocie prawnym decyzji o cofnięciu uprawnień, powoduje, że nie ma również podstaw do ich przywrócenia.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia w toku postępowania art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. Jak wskazano wyżej, strona wbrew twierdzeniom pełnomocnika, miała pełną wiedzę o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi była spowodowana niepoddaniem się przez skarżącego badaniom psychologicznym. Po przekroczeniu 24 punktów karnych skarżącemu wystawione zostało przez KMP w [...] "Skierowanie na badanie psychologiczne nr [...]" z dnia 31 stycznia 2008 r. oraz przez Prezydenta Miasta [...] skierowanie z dnia 3 stycznia 2008 r. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, na skutek wniosku KWP w [...] z dnia 20.11.2007 r. Dodać trzeba, iż skierowanie na badanie psychologiczne, jakie otrzymał skarżący po przekroczeniu 24 punktów karnych, było kolejnym skierowaniem na takie badanie, bowiem w dniu 22 marca 2007 r. wystawione zostało dla L. S. przez KMP w [...] skierowanie na badanie psychologiczne z powodu sprawstwa wypadku drogowego, w którym jest zabity lub ranny. Z uwagi na dostarczenie pozytywnego badania psychologicznego, w dniu 25.06.2007 r. wydana została przez Prezydenta Miasta [...] decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie cofnięcia L. S. uprawnień do kierowania pojazdami. Ilość toczących się wobec strony, w krótkim odstępie czasowym, postępowań administracyjnych związanych z weryfikacją uprawnień do kierowania pojazdami, mogła spowodować u skarżącego pewną dezorientację, tym niemniej w ocenie Sądu, skarżący o wszystkich toczących się wobec niego postępowaniach administracyjnych był w sposób czytelny zawiadamiany i informowany o przysługujących mu uprawnieniach. Wszystkie postępowania odnoszące się do weryfikacji uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami, wynikały ponadto z niewłaściwych i prowadzących do wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego zachowań strony.
Jak już wyżej zaznaczono, zawiadomienie z dnia 14.02.2008 r. o wszczęciu postępowania z uwagi na niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji zostało skutecznie doręczone skarżącemu przez awizo, a ponadto w dniu 28.02.2008 r. będąc w UMŁ w celu okazania orzeczenia psychologicznego z dnia 19.02.2008 r. skarżący został zapoznany z treścią tego zawiadomienia, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Nie można zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, iż zawiadomienie z dnia 14.02.2008 r. odnosiło się do postępowania związanego ze skierowaniem na badania psychologiczne, skoro z jego treści wynika wprost informacja, iż "decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] skierowano Pana na egzamin sprawdzający kwalifikacje w trybie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit.b ustawy Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity z 2005r. Dz.U. nr 108 poz.908 z późn. zm.) Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji nie poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje w terminie do dnia 07.02.2008r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Do chwili obecnej do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami do chwili obecnej nie wpłynęły dokumenty potwierdzające uzyskanie pozytywnego egzaminu sprawdzającego kwalifikacje.
Zgodnie z treścią art.61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego informuję Pana o wszczęciu postępowania administracyjnego (z urzędu) w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na nie poddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje (vide art. 140 ust.l pkt 4 c ustawy Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 108 poz.908 z późn. zm.).
Na ewentualne wyjaśnienia Pana co do przedmiotu wszczętego postępowania oczekiwała będę w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego zawiadomienia" .
Wobec tego, iż w dniu 28.02.2008 r. skarżący osobiście zapoznał się z tym zawiadomieniem i nie wniósł do niego, jak sam własnoręcznie zaznaczył, żadnych zastrzeżeń, a ponadto jednocześnie pokwitował odbiór zaświadczenia z 28.02.2008 r. o spełnianiu warunków dla poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a p.r.d. w związku z ubieganiem się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji oraz złożył przy tym w organie pozytywne badanie psychologiczne z 19.02.2008 r., to fakt podania przez organ w zawiadomieniu z dnia 14.02.2008 r. informacji o skierowaniu "na egzamin sprawdzający kwalifikacje w trybie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit.b ustawy Prawo o ruchu drogowym" zamiast w trybie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. a tej ustawy uznać należy za oczywistą omyłkę bez wpływu na wynik sprawy. Treść zawiadomienia z dnia 14.02.2008 r. w sposób jednoznaczny wskazuje bowiem na konieczność poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, czego do dnia 28.02.2008 r. nie uczynił. Powodem zatem wydania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami było niewykonanie przez stronę decyzji z [...] o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami, co jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia tej decyzji.
Co do zarzutu skargi w przedmiocie nadanego rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o przepis art. 108 k.p.a., organy administracji obu instancji wskazały z jakich powodów został nadany. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, iż w interesie społecznym jest, aby kierujący posiadali wymagane umiejętności do kierowania i poruszali się po drogach w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę, co pozostaje w zgodzie z art. 87 ust. 1 p.r.d.
Reasumując, zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż niezwłocznie z chwilą doręczenia ostatecznej decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strona winna była podjąć czynności zmierzające do poddania się takiemu egzaminowi. Skarżący miał taką świadomość, skoro kilkukrotnie rozpoczynał procedurę prowadzącą do spełnienia nałożonego obowiązku. W ocenie Sądu, skarżący do momentu wydania decyzji cofającej uprawnienia, musiał mieć nadto świadomość co do tego, że obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji nie został unicestwiony. Skoro więc skarżący nie poddał się obligatoryjnemu sprawdzeniu kwalifikacji, to nie budzi wątpliwości, że spełniona została przesłanka skutkująca obowiązkiem wydania przez organ administracji publicznej decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wobec niestwierdzenia by zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
R.T.