III SA/Łd 453/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-09-26
NSAtransportoweŚredniawsa
autostradyopłata dodatkowasprzeciwlegitymacja procesowawłaściciel pojazduużytkownik pojazduKASSPOE KASprawo o ruchu drogowymustawa o autostradach

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że spółka nie miała legitymacji do wniesienia sprzeciwu od wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej za przejazd autostradą, które było skierowane do właściciela pojazdu.

Sprawa dotyczyła skargi L. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które stwierdziło niedopuszczalność sprzeciwu spółki od wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej za przejazd autostradą. Organ administracji uznał, że sprzeciw mógł wnieść jedynie właściciel pojazdu (M. Sp. z o.o.), a nie użytkownik pojazdu (L. Sp. z o.o.), który nie przedstawił pełnomocnictwa. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które stwierdziło niedopuszczalność sprzeciwu spółki od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą. Organ administracji wezwał M. Spółkę z o.o., właściciela pojazdu, do zapłaty 500 zł opłaty dodatkowej za przejazd autostradą A2 bez uiszczenia należności w dniu 2 grudnia 2021 r. L. Spółka z o.o., użytkownik pojazdu, wniosła sprzeciw, twierdząc, że w pojeździe zamontowane było urządzenie do automatycznych opłat. Organ wezwał spółkę L. do uzupełnienia sprzeciwu o pełnomocnictwo właściciela, czego spółka nie uczyniła. W konsekwencji organ pozostawił sprzeciw bez rozpoznania, a następnie stwierdził jego niedopuszczalność. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z przepisami ustawy o autostradach płatnych, uprawnionym do wniesienia sprzeciwu od wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej jest wyłącznie podmiot wskazany jako „wnoszący opłatę”, czyli właściciel, posiadacz lub użytkownik pojazdu. W tej konkretnej sytuacji, wezwanie było skierowane do M. Sp. z o.o. jako właściciela pojazdu, a L. Sp. z o.o. nie wykazała swojej legitymacji do wniesienia sprzeciwu, nie przedstawiając stosownego pełnomocnictwa. Sąd podkreślił, że spółka L. nie była adresatem wezwania i nie posiadała legitymacji procesowej do kwestionowania jego zasadności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka będąca użytkownikiem pojazdu, ale nie jego właścicielem, nie posiada legitymacji do wniesienia sprzeciwu od wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej, jeśli wezwanie zostało skierowane do właściciela pojazdu i spółka nie przedstawiła stosownego pełnomocnictwa.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o autostradach jednoznacznie wskazują, że uprawnionym do wniesienia sprzeciwu od wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej jest „wnoszący opłatę”, czyli właściciel, posiadacz lub użytkownik pojazdu. W sytuacji, gdy wezwanie zostało skierowane do właściciela pojazdu, tylko on jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu. Użytkownik pojazdu może działać jedynie przez pełnomocnika, co wymaga przedstawienia stosownego dokumentu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.a.p. art. 37a § ust. 1

Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

u.a.p. art. 37a § ust. 7

Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

u.a.p. art. 37ge § ust. 1

Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

u.a.p. art. 37ge § ust. 7

Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

u.a.p. art. 37gf § ust. 1

Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

u.a.p. art. 37gf § ust. 2

Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

u.a.p. art. 37gf § ust. 3

Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

u.a.p. art. 37gf § ust. 4

Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

u.a.p. art. 37gh

Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym

p.r.d. art. 73 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 80b § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

o.p. art. 138b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.z.u.a.p. art. 9

Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji prawidłowo uznał, że skarżąca spółka L. nie posiadała legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej, ponieważ wezwanie było skierowane do właściciela pojazdu (M. Sp. z o.o.), a skarżąca nie przedstawiła pełnomocnictwa. Zastosowanie art. 134 k.p.a. przez organ administracji w celu stwierdzenia niedopuszczalności sprzeciwu było prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że jako użytkownik pojazdu posiadała legitymację do wniesienia sprzeciwu, mimo braku pełnomocnictwa od właściciela.

Godne uwagi sformułowania

nie posiadała legitymacji do występowania w niniejszej sprawie jako strona, bo nie była adresatem wezwania skierowanego do właściciela pojazdu sprzeciw od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej pełni podobną funkcję jak odwołanie w postępowaniu administracyjnym

Skład orzekający

Anna Dębowska

sprawozdawca

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący

Małgorzata Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia sprzeciwu od wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej za przejazd autostradą oraz konsekwencji braku legitymacji procesowej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie przejazdu (2021 r.) oraz specyfiki systemu poboru opłat i procedury sprzeciwu w zakresie autostrad.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu odpowiedzialności za opłaty drogowe i procedury odwoławczej, co jest istotne dla podmiotów z branży transportowej i właścicieli pojazdów.

Kto może kwestionować opłatę za przejazd autostradą? Sąd wyjaśnia kluczową kwestię legitymacji procesowej.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 453/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2483
art. 37a, art. 37ge, art. 37gf, art. 37gh
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 450
art. 73 ust. 5, art. 80b ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 138b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 maja 2025 r. znak: 1001-IUCKOD-3.4812.91.2025.2 M500-2025-0013737 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą oddala skargę. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)
Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 maja 2025 r., znak: 1001-IUCKOD-3.4812.91.2025.2 M500-2025-0013737 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdził niedopuszczalność sprzeciwu L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą.
W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że pismem z 23 września 2024 r. wezwał M. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością do uiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł na podstawie art. 37ge ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2483 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o autostradach". Wezwanie zostało wystosowane w związku z naruszeniem obowiązku wniesienia opłaty za przejazd na płatnym odcinku autostrady A2 węzeł Z. 2 grudnia 2021 r. o godz. 18:15 pojazdu o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) poniżej 3,5 tony, o nr rej. [...], którego M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością była właścicielem. Przejazd tym pojazdem został zarejestrowany przez urządzenie kontrolne Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej (SPOE KAS) 2 grudnia 2021 r. o godzinie 18:15 jako przejazd bez uiszczenia opłaty za przejazd autostradą.
Wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej zostało doręczone 27 września 2024 r.
Sprzeciw od wezwania z 23 września 2024 r. wniosła L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., podnosząc, że w pojeździe zamontowane było urządzenie DS.OBU do dokonywania opłat za przejazd autostradą.
Z uwagi na to, że z obowiązujących przepisów wynika, że uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest właściciel pojazdu – M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, pismem z 16 października 2024 r. organ administracji wezwał skarżącą do uzupełnienia braków sprzeciwu poprzez przedstawienie dokumentu pełnomocnictwa do reprezentowania właściciela pojazdu.
8 listopada 2024 r. skarżąca ponownie wniosła sprzeciw od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Skarżąca ponownie wskazała, że w pojeździe zamontowane było urządzenie DS.OBU, dzięki któremu opłaty naliczały się automatycznie i nie ponosi odpowiedzialności za nieodnotowanie opłaty w systemie. Wystąpiła do spółki M. o przekazanie dokumentu pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentacji ówczesnego właściciela pojazdu w niniejszych sprawach, chociaż leasing poinformował, że przekazał do organu informację, że pojazd został jej przekazany do użytkowania na podstawie zawartej umowy finansowania.
Z uwagi na nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie pełnomocnictwa do reprezentowania właściciela pojazdu w sprawie sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, organ administracji pozostawił sprzeciw bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Skarżąca została o tym poinformowana zawiadomieniem z 19 grudnia 2024 r. doręczonym 7 stycznia 2025 r.
3 lutego 2025 r. do organu administracji wpłynęło pismo skarżącej, w którym podtrzymała ona swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżąca dodatkowo wskazała, że zgłoszone roszczenia nie są poparte żadnymi dowodami na fakt, że miały nastąpić przejazdy autostradą bez pobrania opłaty. Po trzech latach nie ma możliwości zweryfikowania czy przejazdy, za które nastąpiło obciążenie, w ogóle miały miejsce. Spółka wskazała, by ewentualne roszczenia skierować do M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Organ administracji, stwierdzając niedopuszczalność sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej wyjaśnił, że regulacje art. 37a ust. 1 i ust. 7, art. 37gf ust. 1 oraz art. 37ge ust. 1 i ust. 5 ustawy o autostradach mają zastosowanie w przypadku przejazdu autostradą rozpoczętego przed dniem 1 lipca 2023 r. na mocy art. 9 ustawy z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1193). Wnoszącym opłatę w rozumieniu art. 37a ust. 7 ustawy o autostradach są podmioty enumeratywnie wymienione w tym przepisie i to te podmioty są również odpowiedzialne za uiszczenie opłaty dodatkowej, co w konsekwencji powoduje, że tylko one są podmiotami uprawnionymi do wniesienia sprzeciwu. Zgodnie z danymi zawartymi w CEPiK, w dniu popełnienia naruszenia spółka nie była ani właścicielem pojazdu o nr rej.[...], ani jego posiadaczem, o którym mowa w art. 73 ust. 5 Prawo o ruchu drogowym, ani też użytkownikiem pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W związku z tym uprawnionym do wniesienia sprzeciwu był właściciel pojazdu, tj. spółka M. Skarżąca natomiast mogła występować w sprawie jedynie jako pełnomocnik właściciela pojazdu na podstawie skutecznie udzielonego konkretnej osobie fizycznej pełnomocnictwa. Zarówno sprzeciw, jak i kolejne pismo w sprawie, podpisała E.O., która zgodnie z wpisem w KRS jest prokurentem samoistnym L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Skarżąca nie przedłożyła pełnomocnictwa do reprezentowania spółki M. w niniejszej sprawie. Zważywszy, że sprzeciw od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej pełni podobną funkcję jak odwołanie w postępowaniu administracyjnym, do spóźnionego sprzeciwu oraz do sprzeciwu, który złożyła osoba nieuprawniona, można odpowiednio zastosować przepis art. 134 k.p.a. Wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej z 23 września 2024 r. zostało skierowane do właściciela pojazdu w dniu popełnienia naruszenia, uwidocznionego w CEPiK, tj. spółki M. i to ten podmiot był uprawniony do wniesienia sprzeciwu od wezwania. Wniesiony zatem przez skarżącą sprzeciw należało uzna za niedopuszczalny z tego powodu, że nie będąc właścicielem pojazdu ani użytkownikiem pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie posiadała legitymacji do występowania w niniejszej sprawie jako strona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie z 5 maja 2025 r. L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła, że stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej co do braku legitymacji spółki do wniesienia sprzeciwu nie jest słuszne i nie jest zgodne z prawem. Urządzenie do poboru opłaty za przejazd autostradą stanowiło własność skarżącej, która była użytkownikiem pojazdu. Tym samym stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zamyka bezpodstawnie skarżącej drogę do zaskarżenia bezzasadnego naliczenia opłaty za przejazd autostradą.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie kończące postępowanie – postanowienie stwierdzające niedopuszczalność sprzeciwu. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest zasadność stanowiska organu administracji o niedopuszczalności sprzeciwu wniesionego przez skarżącą od wezwania z 23 września 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej skierowanego do spółki M. za przejazd na płatnym odcinku autostrady A2 węzeł Z. 2 grudnia 2021 r. pojazdu o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) poniżej 3,5 tony, o nr rej. [...].
Jak stanowi art. 9 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1193) w przypadku przejazdu autostradą na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przepisu tego wynika, że z woli ustawodawcy do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy powołanej ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu mającego mieć miejsce przejazdu wskazanym pojazdem bez uiszczenia należnej opłaty, tj. 2 grudnia 2021 r.
Wobec tego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy o autostradach za przejazd autostradą są pobierane opłaty. W przypadku gdy opłaty za przejazd autostradą są pobierane w inny sposób niż określony w ust. 8 lub 9, autostrada wymaga dostosowania do ich poboru.
Jak stanowi art. 37a ust. 7 ustawy o autostradach do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany:
1) właściciel pojazdu albo
2) posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, 463, 694 i 720), albo
3) użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – zwany dalej "wnoszącym opłatę".
Za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł (art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach). Stosownie do art. 37ge ust. 7 ustawy o autostradach wnoszącemu opłatę Szef KAS wystawia wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, które zawiera: 1) imię i nazwisko albo nazwę wnoszącego opłatę, jego adres; 2) numer PESEL albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego opłatę, o ile został nadany; 3) numer rejestracyjny pojazdu; 4) miejsce ujawnienia naruszenia obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, wraz ze wskazaniem jego daty i godziny; 5) wysokość opłaty; 6) pouczenie: a) o możliwości wniesienia niższej opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 9, b) o prawie do wniesienia sprzeciwu, c) że w przypadku nieuiszczenia wskazanej w wezwaniu opłaty w terminie, o którym mowa w ust. 8, będzie ono stanowiło podstawę do wydania tytułu wykonawczego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, z późn. zm.). Wnoszący opłatę może wnieść sprzeciw do Szefa KAS, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 37ge ust. 7. Wniesienie sprzeciwu nie zwalnia z obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej (art. 37gf ust. 1 ustawy o autostradach). Jak stanowi art. 37gf ust. 2 ustawy o autostradach sprzeciw zawiera: 1) imię i nazwisko albo nazwę wnoszącego opłatę oraz jego adres; 2) numer PESEL albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego opłatę, o ile został nadany; 3) uzasadnienie wniesienia sprzeciwu; 4) numer rachunku bankowego albo rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, na który ma zostać dokonany zwrot wpłaconej opłaty dodatkowej, w przypadku uwzględnienia sprzeciwu. O uwzględnieniu sprzeciwu zawiadamia się wnoszącego opłatę. Wniesiona opłata dodatkowa podlega zwrotowi. Kwota zwrotu opłaty dodatkowej pomniejsza przychód Funduszu (art. 37gf ust. 3 ustawy o autostradach). Odmowa uwzględnienia sprzeciwu następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wnoszący opłatę niezadowolony z decyzji administracyjnej może, w termie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Szefa KAS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 37gf ust. 4 ustawy o autostradach). Jeżeli wnoszący opłatę działa przez pełnomocnika, do pełnomocnictw przepisy działu IV rozdziału 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, z późn. zm.) stosuje się odpowiednio (art. 37gh ustawy o autostradach).
Z powołanych przepisów ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym wynika, że do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS jest zobowiązany wnoszący opłatę będący właścicielem pojazdu albo posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, albo użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Podmiotem od którego pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym jest wnoszący opłatę. Adresatem wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej wystawianego przez Szefa KAS jest wnoszący opłatę i to wyłącznie wnoszącemu opłatę przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu od tego wezwania do Szefa KAS oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w wypadku wydania decyzji o odmowie uwzględnienia sprzeciwu. Wnoszący opłatę może działać pełnomocnika, a do pełnomocnictw stosuje się odpowiednio przepisy działu IV rozdziału 3a Ordynacji podatkowej.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że adresatem wezwania do wniesienia opłaty z 23 września 2024 r. – wnoszącym opłatę – nie była skarżąca, lecz spółka M. będąca właścicielem pojazdy, a więc podmiot wymieniony w art. 37a ust. 7 pkt 1 ustawy o autostradach. Prawo wniesienie sprzeciwu od tego wezwania przysługiwało zatem wyłącznie spółce M. jako wnoszącemu opłatę stosownie do art. 37gf ust. 1 ustawy o autostradach, a nie skarżącej. Wprawdzie wnoszący opłatę może działać przez pełnomocnika, lecz spółka M. nie ustanowiła takiego pełnomocnika. Należy w tym miejscu dodać, że stosownie do art. 138b § 1 Ordynacji podatkowej, który z mocy art. 37gh ustawy o autostradach stosuje się odpowiednio jeżeli wnoszący opłatę działa przez pełnomocnika, pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Tymczasem skarżąca jest osobą prawną – spółką z ograniczoną odpowiedzialnością.
Prawidłowo organ administracji stwierdził zatem, że skarżąca nie była uprawniona do wniesienia sprzeciwu od wezwania z 23 września 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej, skoro nie posiadała legitymacji do występowania w niniejszej sprawie jako strona, bo nie była adresatem wezwania skierowanego do właściciela pojazdu – spółki M.
Należy wskazać, że w stosownie do art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania w sprawie sprzeciwu, o którym mowa w ust. 2, i wniosku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Z zawartego w art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach odesłania wynika, że w postępowaniu o którym w nim mowa – a mianowicie w sprawie sprzeciwu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie – co trzeba podkreślić – w zakresie nieuregulowanym w ustawie ustawy o autostradach oraz odpowiednio.
Stosownie do art. 134 k.p.a., w oparciu, o który zastosowany odpowiednio, organ administracji wydał zaskarżonej postanowienie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W art. 134 k.p.a. uregulowano dwie odrębne instytucje proceduralne – niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi wniesienia odwołania (por. wyrok NSA w Warszawie z 10 listopada 1998 r., III SA 898/97). Organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania w przypadku stwierdzenia braku spełnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych dopuszczalności odwołania. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Przesłanki przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji.
W rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przez skarżącą przesłanka podmiotowa dopuszczalności sprzeciwu z uwagi na brak po jej stronie legitymacji skargowej. Organ administracji prawidłowo zatem wobec ustalenia, że skarżąca nie była wnoszącym opłatę, a tym samym, że nie była uprawniona do wniesienia sprzeciwu od wezwania z 23 września 2024 r. skierowanego do innego podmiotu, odpowiednio zastosował art. 134 k.p.a. stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu niedopuszczalność sprzeciwu z uwagi na jego niedopuszczalność.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.j.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI