III SA/Łd 448/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-10-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
doręczeniek.p.a.terminodwołanieuchybienie terminufikcja doręczeniaadresKRSpostępowanie administracyjnezezwolenie na sprzedaż alkoholu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na postanowienie SKO o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie decyzji za skuteczne mimo zmiany adresu spółki, o której organ nie został powiadomiony.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza o wygaśnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Spółka argumentowała, że decyzja została doręczona na nieaktualny adres, a ona sama odebrała ją później. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając doręczenie decyzji Burmistrza za skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a. w zw. z art. 41 § 2 k.p.a., ponieważ spółka nie powiadomiła organu o zmianie adresu, mimo wcześniejszego pouczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę "T" Spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza o wygaśnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Spółka kwestionowała skuteczność doręczenia decyzji Burmistrza, wskazując na zmianę adresu siedziby ujawnioną w KRS i odbiór decyzji pod nowym adresem. Organ odwoławczy uznał jednak doręczenie za skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a. (fikcja doręczenia przez awizo), ponieważ spółka nie powiadomiła organu o zmianie adresu, mimo pouczenia o tym obowiązku. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego. Podkreślono, że przepisy dotyczące doręczeń (art. 39-49 k.p.a.) mają na celu ochronę obywatela, ale nie mogą być interpretowane na jego korzyść, gdy sam zaniedbuje swoje obowiązki. W tej sprawie zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało skutecznie doręczone na adres ujawniony w KRS. Mimo późniejszej zmiany adresu przez spółkę, organ nie został o tym fakcie powiadomiony, co uzasadniało zastosowanie fikcji doręczenia. Sąd wskazał, że skuteczne doręczenie decyzji i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania może nastąpić tylko raz, a kolejne próby doręczenia nie otwierają terminu na nowo. Argumentacja spółki oparta na art. 112 k.p.a. (błędne pouczenie) została uznana za chybioną, gdyż przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy termin do wniesienia odwołania już upłynął z powodu skutecznego doręczenia. W konsekwencji, sąd oddalił skargę spółki, uznając postanowienie SKO o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a. (fikcja doręczenia), jeśli strona zaniedbała obowiązek zawiadomienia organu o zmianie adresu, zgodnie z art. 41 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Organ administracji publicznej jest zwolniony z obowiązku ustalania aktualnego adresu strony, jeśli strona została pouczona o konieczności zawiadomienia o jego zmianie. Doręczenie na dotychczasowy adres, nawet jeśli nieaktualny, jest skuteczne w przypadku braku takiego zawiadomienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 41 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 42

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 12b

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

u.krs art. 17

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

u.krs art. 38 § pkt 1 lit. c

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji było skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a. w zw. z art. 41 § 2 k.p.a., ponieważ spółka nie powiadomiła organu o zmianie adresu, mimo wcześniejszego pouczenia. Skuteczne doręczenie decyzji i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania może nastąpić tylko jeden raz; kolejne doręczenia nie otwierają terminu na nowo. Art. 112 k.p.a. nie ma zastosowania, gdy termin do wniesienia odwołania już upłynął z powodu skutecznego doręczenia.

Odrzucone argumenty

Decyzja została doręczona na nieaktualny adres spółki. Spółka odebrała decyzję pod aktualnym adresem w terminie. Nastąpiło błędne pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, ponieważ spółka otrzymała nieprawomocną decyzję z pouczeniem o prawie do wniesienia odwołania.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy kpa wiążą skutki prawne. normy te, z uwagi na ich ogólny cel, stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Oczywistym, również jest, że regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji a więc nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela, w sytuacji gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji. skuteczne doręczenie decyzji wraz uruchomieniem terminu do wniesienia odwołania może nastąpić tylko jeden raz. Skutek doręczenia oraz jego konsekwencje w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji wynikają bowiem z mocy prawa i są niezależne ani od woli organu administracji, ani od woli strony postępowania.

Skład orzekający

Janusz Nowacki

przewodniczący

Joanna Wyporska-Frankiewicz

sprawozdawca

Anna Dębowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń w postępowaniu administracyjnym, obowiązek informowania o zmianie adresu, fikcja doręczenia, konsekwencje uchybienia terminu do wniesienia odwołania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z doręczeniem decyzji administracyjnej i obowiązkiem informowania o zmianie adresu. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście zmiany adresu ujawnionego w KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem praktyczny związany ze skutkami doręczeń w postępowaniu administracyjnym i zaniedbaniem obowiązków przez stronę, co prowadzi do utraty możliwości obrony swoich praw. Jest to pouczające dla prawników i przedsiębiorców.

Czy zmiana adresu w KRS chroni przed utratą terminu na odwołanie? Sąd wyjaśnia, kiedy doręczenie jest skuteczne mimo zmiany danych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 448/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 10, art. 40 § 1 i 2, art. 41 § 1 i 2, art. 42, art. 44, art. 58, art. 112, art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 19 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2022 roku sprawy ze skargi "T" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 kwietnia 2022 r. nr SKO.4110.1.22 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r. nr SKO.4110.1.22 stwierdziło uchybienie przez A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. – dalej: Spółka - terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia 12 stycznia 2022 r. znak: SO.USC.7340.89.2021, orzekającej o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z dnia 9 października 2020 r., znak: I/767/A/10/2020, w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie ogólnospożywczym ABC zlokalizowanym w W. na osiedlu [...] 33A.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że decyzja z dnia 12 stycznia 2022 r. została doręczona stronie postępowania na adres jej siedziby w trybie określonym w art. 44 kpa, tj. przez awizo, wobec niepodjęcia w terminie przesyłki, która była awizowana dwukrotnie - w dniu 19 stycznia 2022 r. oraz w dniu 27 stycznia 2022 r. W tych warunkach przyjęto, że przewidziany w art. 44 § 4 kpa skutek doręczenia nastąpił w dniu 2 lutego 2022 r. W ocenie organu odwoławczego termin do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] - liczony zgodnie z art. 57 § 1 kpa - upłynął z dniem 16 lutego 2022 r. Natomiast odwołanie zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 8 marca 2022 r., a więc już po upływie przewidzianego prawem terminu, co czyni je, w opinii organu odwoławczego, bezskutecznym. Organ ten podniósł również, iż w zawiadomieniu z dnia 29 marca 2022 r. strona postępowania, stosownie do art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), została pouczona o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie 30 dni. W piśmie z dnia 8 kwietnia 2022 r. (data wpływu 14 kwietnia 2022 r.), stanowiącym odpowiedź na to zawiadomienie, pełnomocnik Spółki przedstawił stanowisko strony postępowania, wskazując równocześnie, iż w sprawie nie doszło do uchybienia terminu. Zaznaczono bowiem, iż Spółka odebrała decyzję w dniu 22 lutego 2022 r., zatem odwołanie zostało wniesione w terminie. Nadto wskazano, że otrzymana decyzja nie była opatrzona adnotacją o jej ostateczności i prawomocności, co więcej posiadała pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, nie była również opatrzona adnotacją, że jest to odpis decyzji prawomocnej z dniem 2 lutego 2022 r. oraz, że były wcześniej podejmowane próby jej doręczenia. Strona podnosiła także, iż decyzja została doręczona na prawidłowy adres Spółki ujawniony w KRS na dzień wydawania decyzji, więc skoro organ posiadał prawidłowy adres, bo skierował tam decyzję, to musiał być w posiadaniu tego adresu. Strona zaznaczyła przy tym, że adres Spółki został ujawniony w KRS w dniu 21 grudnia 2021 r., zatem zważywszy na jawny i publiczny charakter tego rejestru organ poprzez tenże rejestr został poprawnie poinformowany o zmianie adresu siedziby Spółki. Zdaniem strony postępowania istotne jest też i to, że znaczenie ma adres wskazany w KRS. Strona otrzymała nieprawomocną decyzję z pouczeniem o prawie do wniesienia odwołania, zatem nie było żadnych wątpliwości, co do skuteczności doręczenia pod aktualnym od dnia 21 grudnia 2021 r. adresem Spółki.
Odnosząc się do zaprezentowanego przez stronę stanowiska organ odwoławczy uznał, iż jest ono nieprawidłowe i nie znajdujące uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego. W pierwszej kolejności zwrócono uwagę, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu podstawie art. 18 ust. 12b ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez organ pierwszej instancji (zawiadomienie z dnia 3 listopada 2021 r., nr 37/2021, znak: SO.USC.7340.89.2021). Zawiadomienie to - o wszczęciu postępowania - zostało skierowane na adres siedziby strony postępowania ujawniony wówczas w KRS – tj. "al. B. 6, [...] K." i doręczone przez awizo w trybie określonym w art. 44 kpa ze skutkiem doręczenia określonym w art. 44 § 4 kpa na dzień 24 listopada 2021 r. (przesyłka ta była prawidłowo dwukrotnie awizowana - w dniu 10 listopada 2021 r. oraz w dniu 18 listopada 2021 r. i uznana za doręczoną w dniu 24 listopada 2021 r.). W ocenie organu zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało zatem doręczone w sposób skuteczny, na adres siedziby strony (ujawniony w KRS), tj. zgodnie z dyspozycją art. 45 kpa. Zawiadomienie to zawierało m.in. pouczenie o treści art. 41 kpa, tj. o obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu i skutkach zaniechania tego obowiązku. W przekonaniu organu, z chwilą pouczenia strony o wskazanym obowiązku, organ administracji publicznej jest zwolniony z konieczności ustalania aktualnego adresu strony postępowania, nawet jeżeli adres ten podlega ujawnieniu w jawnym rejestrze, jakim jest KRS. O zmianie adresu Spółki organ pierwszej instancji nie został zawiadomiony przez stronę postępowania, zatem doręczenie decyzji stosownie do postanowień art. 44 § 4 w zw. z art. 41 § 2 kpa należało uznać za prawidłowe i skuteczne. W konsekwencji termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji rozpoczął swój bieg z dniem 3 lutego 2022 r. i upłynął z dniem 16 lutego 2022 r. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że dalsze "doręczenie" decyzji na aktualny adres siedziby strony postępowania było już pozbawione skutków prawnych wynikających z art. 129 § 2 kpa, gdyż skuteczne doręczenie decyzji wraz uruchomieniem terminu do wniesienia odwołania może nastąpić tylko jeden raz, a kolejne "doręczenia" nie otwierają ponownie terminu do wniesienia odwołania. Skutek doręczenia oraz jego konsekwencje w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji wynikają z mocy prawa i są niezależne od woli organu administracji oraz strony postępowania. Z tych względów, w ocenie organu odwoławczego, chybione jest powoływanie się na uregulowania wynikające z art. 112 kpa, bowiem przepis ten nie może wykreować na nowo prawa do wniesienia odwołania, którego termin już bezskutecznie upłynął. Wobec skutecznego doręczenia stronie decyzji w sposób przewidziany w art. 44 kpa, termin do wniesienia odwołania już upłynął, a co za tym idzie kolejne "przesłanie" stronie postępowania przez organ administracji ostatecznej już decyzji zawierającej pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia nie powoduje powstania prawa do jej zaskarżenia w trybie odwoławczym. Taka sytuacja nie jest objęta dyspozycją art. 112 kpa. W opinii organu odwoławczego oczywistym jest, że wraz z "doręczeniem" decyzji w dniu 22 lutego 2022 r. strona postępowania została "pouczona" o prawie do wniesienia odwołania, gdyż pouczenie o przysługujących stronie środkach zaskarżenia stanowi przecież element decyzji administracyjnej, jednak nie oznacza to, że dla strony postępowania rozpoczął się ów termin (tj. termin do wniesienia odwołania od decyzji) na nowo. Dodatkowo organ odwoławczy zaznaczył, że przesłanie decyzji stronie postępowania na aktualny adres jej siedziby nie oznacza, że organ pierwszej instancji znał ten adres na dzień wydania decyzji, tj. na dzień 12 stycznia 2022 r., gdyż przesłanie decyzji na nowy adres nastąpiło na skutek wpłynięcia do organu pierwszej instancji pisma strony postępowania z dnia 19 stycznia 2022 r., w którym Spółka wskazała swój nowy adres, tj.: "ul. C. 54, [...] B.".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie, strona skarżąca zaskarżyła je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa przez niepełne, nierzetelne, wybiórcze zebranie materiałów dowodowych, a w konsekwencji uznanie, że Spółka uchybiła terminowi do wniesienia środka zaskarżenia;
2. art. 45 kpa w zw. z art. 38 pkt 1 lit. c. w zw. z art. 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, przez niewłaściwe zastosowania i uznanie skutecznie doręczonej decyzji na nieaktualny adres skarżącego;
3. art. 112 kpa przez niewłaściwe niezastosowanie i nieuznanie, iż w sprawie doszło do błędnego pouczenia w sytuacji, gdy Spółka otrzymała nieprawomocną decyzję z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania, zatem nie było żadnych wątpliwości, co do skuteczności doręczenia pod adresem aktualnym Spółki.
W konsekwencji powyższego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ze względu na przedmiot zaskarżenia należy stwierdzić, że sąd korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 ppsa mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym i tak też uczynił.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c);
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa skarga, zgodnie z art. 151 ppsa, podlega oddaleniu w całości albo w części.
Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wskazanych wyżej ustaw, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu było postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego – dalej: sko, kolegium lub organ odwoławczy - z dnia 21 kwietnia 2022 r., w którym stwierdzono uchybienie przez A. sp. z o.o. w B. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia 12 stycznia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 9 października 2020 r. w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: kpa.
Osią sporu w niniejszej sprawie stała się w istocie skuteczność doręczenia decyzji stronie skarżącej i związany z nią początek terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy wskazać, że doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy kpa wiążą skutki prawne. Od daty doręczenia rozpoczynają bowiem przede wszystkim bieg terminy dokonania czynności przez stronę, która nie jest zadowolona z wyniku przeprowadzanego postępowania administracyjnego, tj. terminy do złożenia odwołania.
Zgodnie z art. 40 § 1 kpa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Natomiast jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 zd. 1 kpa). Ponadto, na mocy art. 41 § 1 kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. A w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (por. art. 41 § 2 kpa).
Miejsce doręczeń pism zostało uregulowane w art. 42 kpa, zgodnie z którym osobom fizycznym doręcza się je w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Pisma te mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej a w razie niemożności doręczenia pisma w powyższy sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Jednakże ustawodawca przewidział także, w art. 44 kpa, tzw. fikcję doręczenia w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi m.in. w sposób wskazany w art. 42 kpa. W takim wypadku m.in. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (art. 44 § 1 pkt. 1 kpa). Natomiast zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). Przepis ten – art. 44 kpa - w § 3 przewiduje, że w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Wreszcie doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 kpa). Odnotować przy tym należy, iż w myśl art. 45 kpa jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 3/08, czynność doręczenia pisma (w tym także decyzji administracyjnej) została uregulowana w rozdziale 8 pt.: "Doręczenia" kpa (tj. art. 39 - 49 kpa), a normy te, z uwagi na ich ogólny cel, stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Oczywistym, również jest, że regulacje te mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji a więc nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela, w sytuacji gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji. Niemniej jednak o takiej sytuacji, pomimo starań strony skarżącej, nie sposób mówić w niniejszej sprawie.
We wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu z dnia 22 września 2020 r. strona skarżąca podała Burmistrzowi [...] adres w K. przy ul. D. 1 (zgodny z wpisem w KRS na dzień 18 maja 2020 r.). Spółka wskazała wówczas pełnomocnika do doręczeń, będącego osobą fizyczną, który to dokonywał odtąd w jej imieniu, odbioru decyzji w urzędzie - zgodnie z art. 42 § 2 kpa. W swym wniosku obok osoby pełnomocnika spółka wskazała także jego adres korespondencyjny. Należy jednak zauważyć, że decyzja z dnia 12 stycznia 2022 r. w sprawie wygaśnięcia z urzędu decyzji z dnia 9 października 2020 r. (zezwalającej Spółce na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% oraz piwa) jest decyzją wydaną w nowej sprawie, w której poprzednio ustanowiony pełnomocnik nie występował. A co za tym idzie doręczenie jej na adres pełnomocnika nie ma znaczenia prawnego. Decyzja ta została jednak również doręczona na adres Spółki. Odnotować bowiem należy, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tej nowej sprawie, tj. zawiadomienie z dnia 3 listopada 2021 r. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, zostało skierowane na prawidłowy adres Spółki, zgodnie z danymi ujawnionymi w KRS – tj. K. al. B. 6 i prawidłowo doręczone (w aktach sprawy prawidłowo dwukrotnie awizowana przesyłka pocztowa zwrócona do organu z adnotacją, iż nie została ona podjęta w terminie). Przy czym w zawiadomieniu tym z dnia 3 listopada 2021 r. (o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych) pouczono Spółkę również o treści art. 41 kpa. Następnie skierowano do Spółki informację o zebraniu materiału dowodowego pouczając ją o treści art. 10 kpa (pismo z dnia 1 grudnia 2021 r.) oraz decyzję z dnia 12 stycznia 2022 r., która jak wynika z akt sprawy została skutecznie doręczona w dniu 2 lutego 2022 r. (w aktach sprawy prawidłowo dwukrotnie awizowana przesyłka pocztowa zwrócona do organu z adnotacją, iż nie została ona podjęta w terminie). Doręczenie to słusznie organ odwoławczy uznał za prawidłowe, mimo iż na dzień wydania tej decyzji adres Spółki uległ zmianie. Jak bowiem prawidłowo zauważył organ odwoławczy o zmianie tej organ nie został przez Spółkę zawiadomiony (por. art. 44 § 4 kpa w zw. z art. 41 § 2 kpa). Wskazaną decyzją - z dnia 12 stycznia 2022 r., znak: SO.USC.7340.89.2021 - Burmistrz [...], stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji z dnia 9 października 2020 r., znak: I/767/A/10/2020, którą zezwolono A. Sp. z o.o. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie ogólnospożywczym ABC zlokalizowanym w Wieluniu na osiedlu [...] 33A. Jak wynika z akt sprawy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął bezskutecznie w dniu 16 lutego 2022 r.
Zatem rację miał organ odwoławczy, ze dalsze to tzw. "doręczenie" decyzji na aktualny adres siedziby Spółki było pozbawione skutków prawnych wynikających z art. 129 § 2 kpa, gdyż nie może być wątpliwości co do tego, że skuteczne doręczenie decyzji wraz uruchomieniem terminu do wniesienia odwołania może nastąpić tylko jeden raz. A zatem należało się wiec zgodzić z kolegium, ze kolejne "doręczenia" nie otwierają ponownie terminu do wniesienia odwołania. Skutek doręczenia oraz jego konsekwencje w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji wynikają bowiem z mocy prawa i są niezależne ani od woli organu administracji, ani od woli strony postępowania. Chybione było więc powoływanie się przez Spółkę na art. 112 k.p.a., bowiem – jak słusznie zauważyło Kolegium - przepis ten nie może wykreować na nowo prawa do wniesienia odwołania, którego termin już bezskutecznie upłynął. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie w innych okolicznościach faktycznych, tj. gdy strona postępowania została błędnie pouczona przez organ o prawie do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy decyzja jest nieostateczna. Wówczas zachowanie się przez stronę zgodnie z tym wadliwym pouczeniem nie może jej szkodzić. Jeżeli natomiast - wobec skutecznego doręczenia stronie decyzji w sposób przewidziany w art. 44 kpa - termin do wniesienia odwołania już upłynął, to kolejne "przesłanie" doń przez organ administracji ostatecznej już decyzji zawierającej pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia nie powoduje powstania prawa do zaskarżenia tej decyzji w trybie odwoławczym. Taka sytuacja – jak słusznie zauważyło kolegium, nie jest objęta dyspozycją art. 112 kpa. Tym samym więc nie może być wątpliwości co do tego, ze będące następstwem działań podjętych przez Spółkę – tj. przesłanego do organu zawiadomienia o rocznej wartości sprzedanego alkoholu, w którym Spółka wskazała adres w B. przy ul. C. 54 – poczynania organu administracji nie mogły spowodować, że termin do wniesienia odwołania otworzył się na nowo. Działania organu miały bowiem jedynie charakter informacyjny, choć oczywiście mogły wywołać u strony również inne wrażenie. Z tego też względu sąd zwraca uwagę na fakt, iż okoliczności niniejszej sprawy wskazują na to, że strona mogła pozostawać w mylnym przekonaniu, iż zachowała termin do wniesienia odwołania – wobec działań informacyjnych organu kwestia ta nie była bowiem dla strony skarżącej do końca jasna. Tym samym więc należy uznać, że o tym, iż uchybiono terminowi do wniesienia odwołania – w istocie - strona skarżąca mogła się dowiedzieć dopiero z uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku (tj. w dniu doręczenia jej wyroku wraz z uzasadnieniem), a co za tym idzie z tą datą ustała przyczyna uchybienia terminu, tym samym więc to od tej daty należy też liczyć przewidziany w art. 58 kpa siedmiodniowy termin na ewentualne złożenie prośby o przywrócenie terminu.
Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
bg

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI