III SA/Łd 446/09

III SA/Łd 446/09 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2009-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2009-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 368/10 - Wyrok NSA z 2011-08-26
II FSK 368/11 - Postanowienie NSA z 2011-07-29
I SA/Lu 851/10 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2010-11-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 26, art. 29, art. 59
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 19 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 roku sprawy ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] roku znak: [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 17 § 1, art. 34 § 1 i 4 w związku z art. 33 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 229 ze zm.), oddalił zarzuty "A" sp. z o.o. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego złożone zostały przez stronę w piśmie z dnia [...]r. W oparciu o art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych: [....], wystawionych w oparciu o decyzje Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku znak: [...], określające zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2007 i 2008. Strona podniosła, iż prowadzenie egzekucji jest niedopuszczalne wobec faktu wykonania przez Spółkę obowiązku określonego w powyższych tytułach wykonawczych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Podkreśliła również, iż wobec uchylenia przez organ odwoławczy decyzji określających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata wcześniejsze, Spółka posiada nadpłatę w tym podatku, którą wierzyciel winien był w pierwszej kolejności zaliczyć na poczet należności określonych tytułami egzekucyjnymi. Dodatkowo w piśmie z dnia [...]r. strona wskazała, iż z uwagi na prawomocne uchylenie w dniu [...]r. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. w sprawie określenia podatku od nieruchomości za lata 2007 i 2008 postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe i winno ulec umorzeniu. Odnosząc się do powyższych zarzutów Prezydent Miasta Ł. wskazał, iż zgodnie z art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu 13 października 2008r., tj. z chwilą doręczenia do B S.A. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Okoliczność ta, w związku z wątpliwościami dotyczącymi sposobu doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, została szczegółowo wyjaśniona w toku postępowania dowodowego. W dniu 17 października 2008r. Bank B dokonał zablokowania rachunku bankowego zobowiązanej Spółki i przekazał środki pieniężne tytułem częściowej realizacji zajęcia [...]. Ponadto, w dniu 17 października 2008r. nastąpiło także doręczenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego C S.A., co jednoznacznie wynika z druku awiza przesyłki nr [...]. Organ podniósł, iż z dokumentów księgowych wynika również, że w dniu 17 października 2008r. A sp. z o.o. wykonała trzy przelewy bankowe na rachunek wierzyciela tytułem zapłaty podatku za I-X/2008 i za rok 2007. Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta Ł. uznał, iż brak jest podstaw do przyjęcia twierdzenia, że Spółka wykonała obowiązek określony w tytułach wykonawczych przed doręczeniem do banków zajęć jej rachunków, a zatem zarzut w tym zakresie należy uznać za niezasadny. Ponadto, organ wskazał, iż przelewami z dnia 17 października 2008r. Spółka nie uregulowała zaległości podatkowej wraz z odsetkami w całości. Odnosząc się do zarzutu istnienia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości Prezydent Miasta Ł. podniósł, iż postępowanie w sprawie określenia tego podatku za lata 2003 – 2004 jest w toku, a zatem na koncie Spółki nadpłata nie występuje. Organ wskazał również, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego, w wyniku ich uchylenia, decyzji stanowiących podstawę egzekwowanych należności nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania egzekucyjnego, gdyż w chwili wszczęcia tego postępowania obowiązek był wymagalny.
W zażaleniu z dnia [...]r. strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, m.in. przez nieuwzględnienie, że na datę wydania zaskarżonego postanowienia nie istniały decyzje podatkowe określające obowiązek stwierdzony w treści tytułów egzekucyjnych, gdyż nastąpiło ich prawomocne uchylenie. Podkreślono również, że organy nie wyjaśniły, jakiej przesyłki dotyczyła zwrotka dołączona do przesyłki [...] skierowanej do banku B S.A., kto podpisał się na tej zwrotce oraz czego odbiór pokwitował. Zarzucono również naruszenie art. 6, art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez wydanie zaskarżonego postanowienia bez podstawy prawnej, jak również art. 33 pkt 1 i 3 oraz art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez oddalenie zarzutów Spółki w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy na datę wydania postanowienia w tym przedmiocie nie istniał obowiązek stwierdzony tytułami wykonawczymi, bo wyeliminowano z obrotu prawnego decyzje wymiarowe. Strona podniosła również, iż organ naruszył art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym przez odmówienie mocy dowodowej zwrotce dołączonej do przesyłki nr [...] i zupełnie dowolne przyjęcie, że zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności nastąpiło w dniu 13.10.2008r. Z uwagi na powyższe, Spółka zażądała zmiany zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że organ egzekucyjny mimo zakończenia egzekucji jest obowiązany rozpatrzyć merytorycznie zgłoszone zarzuty. Podkreślono, że w wypadku egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji podatkowej organu I instancji, jeżeli egzekucja ta została zakończona przed wydaniem decyzji organu II instancji rozstrzygnięcie tego organu nie ma wpływu na ocenę prawidłowości przeprowadzonej egzekucji. Rozpatrując sprawę organy egzekucyjne I i II instancji powinny uwzględniać stan ustalony w chwili faktycznego wykonywania czynności egzekucyjnych. Organ zaznaczył również, że zarzuty są rozpatrywane przez organ egzekucyjny w granicach wyznaczonych przez pismo, zawierające zarzuty, złożone w terminie określonym w tytule wykonawczym. Strona skarżąca złożyła zarzut z art. 33 pkt 1 ustawy, polegający na tym, że przed doręczeniem bankowi zajęcia jej rachunku bankowego wykonała obowiązek określony w przedmiotowych tytułach wykonawczych, więc niemożliwym jest obecnie rozpatrzenie zarzutu z art. 33 pkt 1 i pkt 3, polegającego na nieistnieniu obowiązku - złożonego w piśmie z dnia [...] roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że doręczenie tytułów wykonawczych Spółce nastąpiło w dniu 27 października 2008 roku, dlatego też kluczową kwestią w świetle zarzutu z art. 33 pkt 1 jest ustalenie, czy w momencie dokonania przelewu przez Spółkę w dniu 17 października 2008 roku kwot wynikających z decyzji podatkowych została już wszczęta egzekucja przedmiotowych należności z tytułów egzekucyjnych z dnia 8 października 2008 roku. Wskazało, iż w związku z wątpliwościami organu w zakresie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności (B S.A) tzn. czy w dniu 13 października, 17 października czy 20 października 2008 roku przeprowadzono w tym zakresie dodatkowe postępowanie. Kolegium stwierdziło, że skuteczne doręczenie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej B S.A. Regionalny Oddział Korporacyjny nastąpiło w dniu 13 października 2008 roku. Wynika to z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru, pisma Poczty Polskiej Oddziału w Ł. z dnia [...] roku, jak również pism B S.A. Regionalny Oddział Korporacyjny z dnia 12 stycznia 2009 roku oraz 27 kwietnia 2009 roku. Doręczenie to zostało dokonane w siedzibie właściwego oddziału B SA do rąk uprawnionej osoby – pracownika Biura Administracji. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ egzekucyjny wysyłając zawiadomienie winien był wskazać konkretny oddział banku, tymczasem na zwrotce podano: "B S.A. ul. P. [...]", jednak pomimo błędnego zaadresowania, bez wskazania konkretnego oddziału przesyłka listowa nr [...] zawierająca zawiadomienie o zajęciu doręczona została właściwemu oddziałowi banku, osobie uprawnionej do odbioru korespondencji, zgodnie z wymogami z art. 80 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 45 k.p.a. Kolegium uznało zatem, że w dniu 13 października 2008 roku tzn. w dniu doręczenia właściwemu oddziałowi B S.A. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej została wszczęta egzekucja administracyjna, a zatem nie można uznać, aby dokonana przez Spółkę w dniu 17 października 2008 roku wpłata części należności na rachunek organu I instancji, została dokonana przed wszczęciem egzekucji. W ocenie organu, nie można zatem w rozpatrywanej sprawie mówić o wypełnieniu zarzutu z art. 33 pkt 1 ustawy, polegającego wykonaniu obowiązku przed wszczęciem egzekucji.
Dodatkowo zaznaczono, że zarzut Spółki dotyczący uchylenia przez Kolegium decyzji określających zobowiązanie w podatku od nieruchomości za wcześniejsze lata i wobec tego niezaliczenia powstałej nadpłaty na poczet egzekwowanej zaległości nie mieści w treści art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W skardze z dnia 6 sierpnia 2009 roku Spółka "A" sp. z o.o. wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazano na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia zarzutów. Zarzucono również naruszenie art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez naruszenie zasady celowości i skierowanie zajęć rachunków bankowych pomimo gotowości strony skarżącej do dobrowolnego spełnienia świadczenia. Skarżąca Spółka wskazała również na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie prawidłowości doręczenia B S.A. w dniu 13 października 2008 roku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, jak również art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w związku z art. 18 powołanej ustawy poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało doręczone do właściwego oddziału B S.A. Do skargi załączono kserokopię umowy rachunku bieżącego z dnia 11 sierpnia 2006 roku łączącej skarżącą Spółkę z B S.A. Regionalnym Oddziałem Korporacyjnym w Ł., centrum Korporacyjnym w P. Spółka podkreśliła również, że w sprawie doszło do uchylenia decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych i winno to skutkować uznaniem prowadzonej przez organ egzekucji za niezgodną z prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należy uznać za uzasadnioną.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, a mianowicie art. 29 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku Nr 229, poz.1954 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., i uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że w myśl art. 26 § 1 powołanej ustawy organ egzekucyjny prowadzi egzekucję administracyjną na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. W tytule tym, zgodnie z art. 27 § 1 pkt. 3 u.p.e.a., wierzyciel wpisuje treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Postępowanie egzekucyjne może być zatem prowadzone tak długo, jak istnieje ważny tytuł wykonawczy.
W myśl natomiast art. 59 § 1 pkt 2 wymienionej ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia nie jest sporny. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzjami z dnia [...] roku (nr [...]) uchyliło decyzje Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku znak: [...] w przedmiocie określenia wobec skarżącej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2007 i 2008, a sprawy przekazało do ponownego rozpatrzenia. Tytuły wykonawcze o numerach: [...], obejmowały należności wynikające z decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zatem do oceny, czy fakt uchylenia decyzji organu I instancji, stanowiących podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, uzasadnia umorzenie tego postępowania.
Jak zaznaczono wyżej, postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo jak długo tytuł wykonawczy zachowuje swoją aktualność tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie należność znajduje podstawę w orzeczeniu wskazanym w tytule. W ocenie sądu, gdy w toku postępowania egzekucyjnego uchylono – wyeliminowano z obrotu prawnego - decyzję, z której wynikała dochodzona należność, postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o ten konkretny tytuł wykonawczy nie mogło być dalej prowadzone i powinno podlegać umorzeniu, gdyż zaistniała jedna z przyczyn obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazanych w art. 59 § 1 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Uchylenie decyzji określającej wysokość zobowiązania powoduje, iż zobowiązanie przestaje istnieć w kwocie określonej uchyloną decyzją.
Nie ulega wątpliwości, że zobowiązanie osoby prawnej w podatku od nieruchomości należy do zobowiązań powstających w sposób określony w art. 21 § 1 pkt. 1 Ordynacji Podatkowej, a więc powstających z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W takim przypadku zobowiązanie podatkowe powstaje i istnieje niejako obiektywnie, niezależnie od tego, czy jego wysokość została wskazana przez podatnika w deklaracji, czy też określona decyzją organu podatkowego (por. wyrok NSA z 28.06.2004r. sygn. akt FSK 200/04 ONSAiWSA nr 1 z 2005 r. poz.4). Decyzja bądź deklaracja konkretyzują jedynie jego wysokość. Nie zmienia to jednak faktu, że dla możliwości dochodzenia zobowiązania w drodze egzekucji administracyjnej konieczne jest istnienie zobowiązania w konkretnej kwocie. Zatem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. błędnie przyjęło, że należność, której wysokość nie jest znana może być przedmiotem postępowania egzekucyjnego i że jest to jedynie przejściowa przeszkoda do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie sądu, w razie uchylenia w całości decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego określonej treści i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, brak jest możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o dotychczasowy tytuł wykonawczy. Przyjąć bowiem należy, że wówczas egzekwowany obowiązek przestaje istnieć, a wobec tego zachodzi konieczność wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Taka właśnie sytuacja zaistniała po dniu 5 lutego 2009 roku, a więc w dacie wydania zaskarżonego postanowienia tj. [...] roku jak i postanowienia organu I instancji, co organ rozpoznając zażalenie winien był uwzględnić z urzędu. Przesłanka "nieistnienia obowiązku" wymieniona w art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. obejmuje sytuację gdy "nieistnienie obowiązku" spowodowane zostało okolicznościami zaistniałymi już po wystawieniu tytułu wykonawczego. Obowiązek publicznoprawny nie będzie istniał np. w przypadku gdy został określony w decyzji administracyjnej a decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego po wystawieniu tytułu wykonawczego ( por. L.Klat - Wertelecka w: "System egzekucji administracyjnej" pod redakcją: J.Nieczyporuka, S.Fundowicza i J.Radanowicz; Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2004r. str. 278 i następne).
Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny jest zatem obowiązany do zbadania z urzędu czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do oceny meritum sprawy, bowiem badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego (por. wyrok NSA z 24 czerwca 1999 r. I SA/Po 2576/98 Biul.Skarb. 2000, nr 1, str. 30).
W niniejszej sprawie nie jest okolicznością sporną, że po wszczęciu postępowania egzekucyjnego decyzja wymiarowa będąca podstawą wydania tytułów wykonawczych została uchylona przez organ II instancji, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Należało zatem stwierdzić, że obowiązek wykonywany na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] roku przestał istnieć, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wymiarowej, co stanowiło podstawę wskazaną w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Okoliczność tę organ odwoławczy, jak już wskazano wyżej, obowiązany był uwzględnić z urzędu. Badając dopuszczalność prowadzenia egzekucji organ ocenia bowiem czy zachodzą przesłanki pozytywne do prowadzenia egzekucji oraz czy nie zachodzą okoliczności negatywne do prowadzenia egzekucji, o których mowa w art. 59 u.p.e.a. Sytuację, w której obowiązek wykonywany w trybie egzekucji wynika z decyzji nie istniejącej w obrocie prawnym ocenić należy jako sytuację, w której zachodzi niedopuszczalność egzekucji ze względów przedmiotowych (p. D. Jankowiak - "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" - Komentarz str. 333 Wydanie I ).
Co do zasady, jeżeli w takiej sytuacji wydana zostanie nowa decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, to wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia w drodze egzekucji administracyjnej, ale już na podstawie nowego tytułu wykonawczego, uwzględniającego treść nowej decyzji. Nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego, opierając się wyłącznie na przewidywaniu, że w przyszłości decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego zostanie przez właściwy organ wystawiona.
Pogląd, iż postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązania podatkowego, którego wysokość przestała być znana wskutek uchylenia podatkowej decyzji określającej i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, nie może być dalej prowadzone i podlega umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 31 stycznia 2008 roku w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1408/07 (nie publikowany), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 8 stycznia 2008r. w spr. I SA/Gd 887/07 (nie publikowany) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyrokach z 27 marca 2008 roku w spr. III SA/Łd 34/08 (nie publikowany), z 22 lutego 2007 r.oku w spr. I SA/Łd 1504/06 (nie publikowany), z 22 grudnia 2008 roku w spr. III SA/Łd 494/08 (nie publikowany), z 25 marca 2009 roku w spr. III SA/Łd 495/08 (nie publikowany) i z 22 stycznia 2009 roku w spr. III SA/Łd 473/08 (nie publikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach.
Nie ma natomiast istotnego znaczenia stanowisko organów administracji w zakresie skutków prawnych uchylenia podatkowej decyzji wymiarowej organu I instancji przez organ odwoławczy, przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Stanowisko to nie jest sprzeczne z rozstrzygnięciem zawartym w niniejszym wyroku. Faktem jest, iż decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości rodzi skutki ex nunc tj. od dnia jej wydania. Oznacza to, iż w momencie wydania tytułów wykonawczych istniała podstawa do ich wystawienia. Podstawa ta przestała natomiast istnieć z dniem 5 lutego 2009r. tzn. z dniem wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzji uchylających decyzje Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. W tytułach wykonawczych nie mogła zatem figurować decyzja, która ze względu na wadliwość wyeliminowana została z obrotu prawnego.
Na marginesie zaznaczyć wypada, że wobec stwierdzonego uchybienia, które ma zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia, pozostałe argumenty podnoszone w skardze przez stronę mają walor drugorzędny i Sąd odstąpił od ich oceny.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Na podstawie art. 200 i art. 205 powołanej ustawy zasądzono ma rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszej wyroku i ocenić możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o treść przepisu art. 59 § 1 pkt. 2 ustawy z 17 czerwca 1966r.
D.T.