III SA/Łd 444/22

III SA/Łd 444/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Paweł Dańczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 166/23 - Wyrok NSA z 2025-11-28
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 76 par. 1, art. 68, art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a ust.1, ust. 7, art. 74 ust. 2, art. 92c ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2095
15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Dnia 4 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2022 roku sprawy ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 kwietnia 2022 roku nr BP.501.248.2022.0993.WA7.204233 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę. e.o.
Uzasadnienie
Decyzją z 20 kwietnia 2022 r., numer BP.501.248.2022.0993.WA7.204233, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), art. 4 pkt 22 lit. h,
art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 180; dalej: "u.t.d."), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (t. j. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 10 stycznia 2021 r. nr WP.8140.2.706.2021 o nałożeniu na M. O. kary pieniężnej w wysokości 5.000 złotych.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne
i rozważania prawne:
W dniu 22 grudnia 2020 roku policjanci z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] przeprowadzili kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki DAF o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz o nr rej. [...], w miejscowości S. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca A. R., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy M. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PHU M. O.. Przebieg kontroli opisano w protokole kontroli nr [...] z dnia 22 grudnia 2020 r.
Decyzją administracyjną nr WP.8140.2.706.2021 z 10 stycznia 2022 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie niewłaściwej obsługi lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Pismem z 27 stycznia 2022 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 78, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wydania postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu oraz wydanie decyzji jedynie w oparciu o ustalenia zebrane w trakcie kontroli drogowej,
- naruszenie prawa materialnego poprzez wszczęcie postępowania 11 miesięcy od kontroli drogowej oraz pominięcie zeznań złożonych w trakcie kontroli.
Odwołujący wskazał, że organ ustalił stan faktyczny jedynie w oparciu o materiał zebrany w trakcie kontroli drogowej. Skarżący zarzucił organowi nieuwzględnienie wniosku strony o sprawdzenie poprawności działania tachografu, jak również nie wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie
o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie powołał treść art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a ust. 1, 3, 7, art. 92c ust. 1 u.t.d., art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054, a także art. 189a § 2 k.p.a. wyjaśniając, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2pkt 1-3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są bowiem nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto organ II instancji wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie naruszenia 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy cytując treść art. 32 ust. 1, 3, art. 33 ust. 3, art. 34 ust. 1, ust, 3 lit. b, ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014, wskazał, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5.000 złotych.
GITD zważył, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. wydruków z tachografu, protokołu kontroli drogowej, protokołu przesłuchania świadka zostało udowodnione, że w dniu 22 grudnia 2020 r. strona wykonywała przewóz drogowy, w trakcie którego kierowca nie rejestrował swojej aktywności prędkości pojazdu i przebytej drogi. Przedmiotowe naruszenie zostało stwierdzone przez policjantów z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] w trakcie kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki DAF o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz o nr rej. [...]. Kontrola była następstwem zdarzenia drogowego z udziałem ww. zespołu pojazdów. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca A. R. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy M. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PHU M. O.. W trakcie kontroli policjanci wydrukowali dane z tachografu i karty kierowcy. Analiza wydruków wykazała, że tachograf zamontowany w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] przed zdarzeniem drogowym rejestrował odpoczynek pomimo, że pojazd się poruszał (do zdarzenia z udziałem zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki DAF o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz o nr rej. [...] doszło w trakcie wykonywanej jazdy). Policjanci w celu wyjaśnienia przyczyny nierejestrowania przez tachograf faktycznej aktywność kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi przesłuchali kierowcę w charakterze świadka po wcześniejszym pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Świadek A. R. nie wiedział dlaczego tachograf nie rejestrował aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu przewozu w trakcie którego kierowca nie rejestrował za pomocą tachografu swojej aktywności, prędkości pojazdu i przebytej drogowi kontrolujący funkcjonariusze policji zakwalifikowali jako naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Przebieg kontroli został opisany w protokole z 22.12.2020 r.
Organ II instancji wyjaśnił, że protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego. W związku z naruszeniem opisanym w protokole kontroli z dnia 22 grudnia 2020 r. zostało wszczęte postępowanie, którego stroną był przedsiębiorca M. O., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą PHU M. O. - jako podmiot, w którego imieniu kierowca A. R. wykonywał przewóz drogowy zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki DAF o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz o nr rej. [...].
Organ II instancji odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie musiał się opierać na materiale dowodowym zebranym w trakcie kontroli udokumentowanej protokołem kontroli. W trakcie kontroli policjanci stwierdzili, że tachograf cyfrowy zainstalowany w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] nie rejestrował aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi. Brak rejestracji powyższych parametrów nie był następstwem zdarzenia drogowego w jakim brał udział kontrolowany pojazd przed kontrolą ale skutkiem niedozwolonej ingerencji w pracę tachografu. Organ wskazał, iż nie jest prawdą, że
w rozpatrywanej sprawie nie został uwzględniony materiał dowodowy w postaci zeznań kierowcy. Kierowca w związku z ujawnionymi nieprawidłowościami został bowiem przesłuchany w charakterze świadka. Podczas przesłuchania świadek zeznał, że nie wie co jest przyczyną nieprawidłowej pracy tachografu. Zeznania świadka po analizie materiału dowodowego nie zostały uznane za wiarygodne ponieważ tachograf zainstalowany w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] był sprawny technicznie (nie doznał uszkodzenia w zdarzeniu drogowym), a mimo to nie rejestrował prawidłowo wymaganych parametrów. Z wydruków z tachografu wynika, że tachograf rejestrował odpoczynek od 13 godzin. Oznacza to że przez cały okres jazdy przed zdarzeniem rejestrował nieprawidłowe dane, a mimo to kierowca nie zauważył żadnych nieprawidłowości w pracy tachografu, co w ocenie organu jest niemożliwe ponieważ obowiązkiem kierowcy jest zwracać uwagę podczas jazdy, czy tachograf prawidłowo rejestruje aktywność kierowcy.
Organ odwoławczy odnosząc się do kwestii nieuwzględnienia wniosku strony o sprawdzenie, czy tachograf zainstalowany w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] w dniu kontroli był sprawny wyjaśnił, że powyższy wniosek nie mógł być uwzględniony. Podczas kontroli tachograf zainstalowany w kontrolowanym pojeździe nie został zdemontowany w celu zabezpieczenia jako dowód w sprawie ponieważ policjanci przeprowadzający kontrolę nie mogli go zdemontować z uwagi na jego zabezpieczenia. Jeżeli zatem tachograf nie został zabezpieczony w trakcie kontroli to kilka dnia, a tym bardziej kilka miesięcy po przedmiotowej kontroli badanie tachografu nie wniosło by wiarygodnego materiału dowodowego w sprawie. Wiarygodny materiał odnośnie prawidłowej pracy tachografu dostarczyła strona w trakcie prowadzonego postępowania przed organem I instancji. Mianowicie strona dostarczyła ekspertyzę tachografu dokonaną przez warsztat zajmujący się montażem i naprawą tachografu. Z dokumentu wydanego w dniu 21 grudnia 2021 r., a więc dzień przed dniem, w którym ujawnione zostało przedmiotowe zdarzenie, warsztat [...] P. C. stwierdza, że podczas kilku prób oraz testów w warunkach drogowych oraz serwisowych tachografu zainstalowanego w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] nie stwierdzono problemów z działaniem tachografu wskazanych przez kierowcę. Organ podniósł, że gdyby serwis stwierdził jakąś nieprawidłowość w pracy tachografu wówczas poinformowałby właściciela pojazdu o ujawnionej usterce i konieczności jej naprawy oraz zamieściłby taką informację w wydanym piśmie. Podpisując się pod pismem z 21 grudnia 2020 r. potwierdzającym prawidłową pracę tachografu serwis dał gwarancję, że tachograf zainstalowany w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] jest sprawny i prawidłowo rejestruje wymagane dane, tj. aktywność kierowcy, prędkość pojazdu i przebytą drogę. Dlatego zdaniem organu jest nieprawdopodobne, by tachograf, który przeszedł sprawdzenie w warsztacie następnego dnia przestał prawidłowo działać bez niedozwolonej ingerencji osób trzecich.
Odnosząc się do kwestii wszczęcia postępowania organ wyjaśnił, że obowiązkiem organu jest wszczęcie i zakończenie postępowania w terminie dwóch lat od dnia kontroli. Tym samym zawiadamiając stronę 11 miesięcy po dniu kontroli organ nie naruszył prawa.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ I instancji zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Organ dysponował protokołem kontroli, wydrukami z tachografu protokołem przesłuchania świadka, ekspertyzą o stanie tachografu dostarczoną przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania. Organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o posiadany przez organ materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu II instancji w sprawie nie doszło do naruszenia art. 107 k.p.a., gdyż zaskarżona decyzja zawierała wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a.
Organ odwoławczy odnosząc się dalej do regulacji z art. 92c u.t.d., wskazał, iż nie ma ona zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji, wskazując, iż naruszenia stwierdzone podczas kontroli faktycznie miały miejsce. Jeżeli zatem kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa to podmiot będący dla tego kierowcy pracodawcą bądź zleceniobiorcą ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d. Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie się z opisanej odpowiedzialności muszą mieć charakter czysto zewnętrzny, wyodrębniony od działania przedsiębiorcy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik M. O. zaskarżył powyższą decyzję organu, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania polegających na:
- zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organy oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 46 ust. 3 prawa przedsiębiorcy, art. 38 ust. 2 i ust. 3 rozp. 165/2014 w związku z art. 10 i art. 18 pkt. 1 ppkt. 8 ustawy z 5 lipca 2018 r. o tachografach (tj. Dz. U. z 2020 poz. 900 ) przez zaniechanie zlecenia badania tachografu w uprawionym warsztacie wobec całkowicie dowolnych ustaleń funkcjonariuszy policji prowadzących kontrolę drogową w dniu 22.12.2020 r. w zakresie prawidłowego działania tachografu, wobec braku uprawnień funkcjonariuszy policji do badania tachografu, braku stosownych uprawnień, zezwoleń i sprzętu, co doprowadziło do nieuprawnionego stwierdzenia naruszenia w postaci nieprawidłowej obsługi lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu przez zaniechanie ustalenia czy tachograf działa poprawnie, czy prawidłowo rejestruje i przechowuje dane oraz przez brak sporządzenia protokołu z oględzin tachografu i impulsatora;
- zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organy oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 77, art. 80, art. 81a k.p.a. w związku z art. 67 § 1 i § 2 pkt. 3 k.p.a. przez nadaniu waloru wiarygodności protokołu kontroli drogowej z 22 grudnia 2020 r., wydrukom z tachografu, przy jednoczesnym braku badania tachografu w uprawnionym warsztacie/serwisie tachografów przez osobę posiadającą uprawnienia technika warsztatu co przesądza o niedopuszczalności takiego materiału dowodowego na podstawie art. 46 ust. 3 prawa przedsiębiorcy,
a w szczególności na uznanie materiału dowodowego za wiarygodny i rzetelny;
- błędnej wykładni naruszenia określonego w Ip. 6.2.1. z załącznika nr 3 u.t.d. polegającej na pominięciu części normy prawnej wymagającej aktywnego działania w postaci nieprawidłowej obsługi lub odłączenia tachografu przy jednoczesnym pominięciu przesłanki w postaci sprawnego technicznie tachografu;
- naruszeniu art. 76 § 1 k.p.a. przez oparcie ustaleń faktycznych na protokole kontroli sporządzonym przez funkcjonariuszy policji, którzy w ww. protokole kontroli stwierdzili cyt.: "naruszenie przepisów o używaniu tachografów" - tj. naruszenie nieznane ustawie, zaś jako podstawę prawną stwierdzonego naruszenia wskazali cyt.: "7.1 nierejestrowanie za pomocą tachografu karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości poj. aktywności kierowcy, przebytej drogi", podczas gdy norma określona w Ip. 7.1 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje zmianę wskazań przyrządów pomiarowych zainstalowanych w pojeździć przy wykonywaniu transportu drogowego taksówką;
- naruszeniu art. 73 i art. 92a ust. 3 u.t.d. w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 46 ust. 3 prawa przedsiębiorcy w zw. z art. 6 , art. 8, art. 10 § 1, art. 68 § 2 i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej i nałożenie na skarżącego kary, gdy organy obu instancji naruszyły tryb zbierania dowodów przewidziany w ustawie o transporcie drogowym na potrzeby ustalenia, czy w sprawie doszło do naruszenia prawa, a także w zakresie, w jakim działania podmiotów kontrolujących naruszały przewidziane prawem procedury oraz w zakresie w jakim organy dowolnie ustalił istotne dla sprawy okoliczności, nie dysponując w tym zakresie wystarczającym materiałem dowodowym, a wręcz zakładając a prori rozstrzygnięcie przy jednoczesnym pozbawieniu strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu przez pozostawienie bez rozpoznania wniosków dowodowych strony w tym brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów cyfrowych wobec licznych wątpliwości co do działania tachografu i impulsatora oraz bez przeprowadzenie oględzin tachografu i impulsatora.
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie
w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego
z 20 kwietnia 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 10 stycznia 2021 r. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł
o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str. 1).
Zgodnie z treścią art. 92a ust.1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do ustawy.
Zgodnie z treścią l.p 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi podlega karze pieniężnej w wysokości 5.000 zł.
Ponadto stosownie do art. 2 ust. 2 pkt a) rozporządzenia nr 165/2014 "tachograf" lub "urządzenie rejestrujące" oznacza urządzenie przeznaczone do instalowania w pojazdach w celu automatycznego lub półautomatycznego wyświetlania, rejestrowania, drukowania, przechowywania i wysyłania szczegółowych danych dotyczących ruchu, w tym prędkości takich pojazdów, zgodnie z art. 4 ust. 3 i o pewnych okresach aktywności osób kierujących tymi pojazdami. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 165/2014 tachografy, w tym ich zewnętrzne elementy składowe, karty do tachografu i wykresówki, spełniają surowe wymagania techniczne i inne wymagania, by umożliwić właściwe stosowanie niniejszego rozporządzenia. Tachografy i karty do tachografu spełniają następujące wymogi:
- rejestrują dokładne i wiarygodne dane dotyczące kierowcy, czynności kierowcy oraz pojazdu,
- są bezpieczne, w szczególności aby gwarantować integralność i pochodzenie źródła danych rejestrowanych przez przyrządy rejestrujące i czujniki ruchu oraz z nich pobieranych,
- są interoperacyjne między różnymi generacjami przyrządów rejestrujących i kart do tachografu,
- umożliwiają efektywną weryfikację zgodności z niniejszym rozporządzeniem i innymi mającymi zastosowanie aktami prawymi,
- posiadają pamięć o pojemności wystarczającej do przechowywania wszystkich danych wymaganych na mocy niniejszego rozporządzenia,
- są przyjazne dla użytkownika.
W myśl art. 32 ust. 3 wymienionego rozporządzenia, zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Zgodnie z treścią art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Stosownie do art. 38 ust. 2 wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku kontroli funkcjonariusze służb kontrolnych znajdą wystarczające dowody pozwalające podejrzewać, że dokonano manipulacji, są oni upoważnieni do skierowania pojazdu do zatwierdzonego warsztatu w celu przeprowadzenia dodatkowych badań służących ustaleniu w szczególności, czy tachograf:
a) działa poprawnie;
b) prawidłowo rejestruje i przechowuje dane, i czy poprawne są parametry kalibracji.
Zgodnie natomiast z treścią art. 38 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 funkcjonariusze służb kontrolnych są uprawnieni do polecenia zatwierdzonym warsztatom przeprowadzenia badania, o którym mowa w ust. 2, i szczegółowych badań służących zbadaniu obecności urządzeń manipulacyjnych. W przypadku wykrycia urządzeń manipulacyjnych sprzęt ten, w tym samo urządzenie, przyrząd rejestrujący lub jego elementy oraz karta kierowcy mogą zostać usunięte z pojazdu
i wykorzystane jako dowód zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi postępowania z takimi dowodami.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postepowanie dowodowe wykazało, że w dniu 22 grudnia 2020 r. skarżący dopuścił się zarzuconego mu naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, a mianowicie wykonywał przewóz drogowy zespołem pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki DAF o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz o nr rej. [...] nie rejestrując w sposób prawidłowy wymaganych danych. Okoliczności w tym zakresie znajdują potwierdzenie w protokole kontroli drogowej z dnia 22 grudnia 2020 r., z którego bezsprzecznie wynika, że zainstalowany w pojeździe tachograf rejestrował odpoczynek pomimo, że pojazd się poruszał. Brak było przy tym podstaw do kwestionowania dowodu z protokołu, albowiem został on sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy i tym samym jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, tj. funkcjonariuszy policji i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Jednocześnie należy zauważyć, odwołując się w tym zakresie do treści art. 74 ust. 2 u.t.d., że kontrolowanemu przysługuje prawo odmowy podpisania protokołu, jednakże w każdym przypadku odmowa złożenia podpisu przez kontrolowanego powinna być odnotowana w protokole ze wskazaniem jej przyczyny. Natomiast w sytuacji, gdy kontrolowany nie zgadza się z zawartą w protokole treścią winien wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli - art. 74 ust. 4 u.t.d. (por. wyrok NSA z 20 września 2018 r., II GSK 2392/16). Dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r., II GSK 1062/09).
W rozpoznawanej sprawie protokół z kontroli drogowej z 22 grudnia 2020 r. wraz z załącznikiem nr 1 zawierającym opis stwierdzonych naruszeń został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag co do jego treści. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dniu 22 grudnia 2020 r. przewóz drogowy wymienionym pojazdem wykonywał A. R. w imieniu przedsiębiorcy M. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU M. O.. Okolicznością bezsporną jest, że w trakcie kontroli policjanci wydrukowali dane z tachografu i karty kierowcy, którego analiza wydruków wykazała, że tachograf zamontowany w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] przed zdarzeniem drogowym rejestrował odpoczynek pomimo, że pojazd się poruszał. Jak wynika bowiem z akt sprawy kontrola pojazdu była następstwem zdarzenia drogowego z udziałem przedmiotowego zespołu pojazdów, do którego doszło w trakcie wykonywanej jazdy. Z prawidłowo poczynionych przez organ II instancji ustaleń faktycznych wynika przy tym, że tachograf zainstalowany w pojeździe nie doznał uszkodzenia w zdarzeniu drogowym Przesłuchany w trakcie kontroli w charakterze świadka kierowca zeznał, że nie wie dlaczego tachograf nie rejestrował aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi, wskazując, że nie używał urządzeń zakłócających pracę tachografu.
W ocenie Sądu, organ II instancji organ odwoławczy trafnie uznał zeznania świadka za niewiarygodne. Z prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że tachograf rejestrował odpoczynek od 13 godzin. Trudno zatem przyjąć, że kierowca przez tak długi czas, że nie zauważył żadnych nieprawidłowości w pracy tachografu, tym bardziej, że jak słusznie wskazał organ II instancji, obowiązkiem kierowcy jest kontrolować podczas jazdy, czy tachograf prawidłowo rejestruje jego aktywność.
Zdaniem sądu, nieuzasadniony jest również podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 38 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 165/2014, polegającego na braku zlecenia przeprowadzenia badania tachografu w uprawnionym warsztacie.
Po pierwsze należy zaznaczyć, że w przepisie art. 38 ust. 2 jest mowa o upoważnieniu funkcjonariuszy do skierowania tachografu na badanie do zatwierdzonego warsztatu, a w art. 38 ust. 3 jest mowa o uprawnieniu funkcjonariuszy do polecenia zbadania tachografu. W obu przepisach nie nałożono na funkcjonariuszy służb kontrolnych obowiązku skierowania tachografu na badanie do zatwierdzonego warsztatu lecz przewidziano możliwość takiego skierowania (fakultatywność skierowania, a nie obligatoryjność). Ponadto jak wynika z akt sprawy, podczas kontroli policjanci nie mogli zdemontować zainstalowanego tachografu z uwagi na jego zabezpieczenia. Organ II instancji słusznie zważył przy tym, że uwzględnienie wniosku strony o przeprowadzenie ekspertyzy tachografu w celu wyjaśnienia czy tachograf w chwili kontroli był sprawny, czy mogło dojść do manipulacji urządzeniem przez kierowcę było bezcelowe, z uwagi na długi okres czasu jaki minął od przedmiotowej kontroli, co niewątpliwie poddaje w wątpliwości wartość dowodową takiego dowodu. Istotny był przy tym fakt, iż strona w toku postępowania dostarczyła ekspertyzę tachografu dokonaną przez warsztat zajmujący się montażem i naprawą tachografu, z którego - jak słusznie dostrzegł organ II instancji - wynika, że w dniu 21 grudnia 2021 r., a więc dzień przed dniem, w którym ujawnione zostało przedmiotowe zdarzenie, podczas kilku prób oraz testów w warunkach drogowych oraz serwisowych tachografu zainstalowanego w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] nie stwierdzono problemów z działaniem tachografu wskazanych przez kierowcę. Tym samym sugestie strony skarżącej
o nieprawidłowym działaniu tachografu jawią się jako nieuzasadnione. Niewątpliwie, gdyby stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu tachografu oraz konieczności jego naprawy, to znalazłoby to odzwierciedlenie w dokumencie. Należało zgodzić się z organem, że podpisując się pod pismem z dnia 21 grudnia 2020 r. potwierdzającym prawidłową pracę tachografu serwis dał gwarancję, że tachograf zainstalowany w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] jest sprawny i prawidłowo rejestruje wymagane dane, tj. aktywność kierowcy, prędkość pojazdu i przebytą drogę. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela stanowisko organu II instancji, że mało prawdopodobne jest, by tachograf, który przeszedł dzień wcześniej sprawdzenie w warsztacie, następnego dnia przestał prawidłowo działać bez niedozwolonej ingerencji osób trzecich.
W powyższych okolicznościach organ dokonał trafnej kwalifikacji stwierdzonego naruszenia z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 u.t.d. polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Wbrew twierdzeniu skarżącego przy jego zastosowaniu organ nie pominął żadnej przesłanki w tym w postaci oceny "sprawnego technicznie tachografu".
Nieuzasadniony jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 76 § 1 k.p.a. Naruszenia powyższego przepisu skarżący upatruje w braku odniesienia się przez organ do stwierdzonego przez funkcjonariuszy policji w protokole kontroli naruszenia przepisów o używaniu tachografów, a zatem nieznanego ustawie, a nadto naruszenia z lp. 7.1. polegającego na "nierejestrowaniu za pomocą tachografu na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości poj. aktywności kierowcy, przebytej drogi", podczas gdy norma określona w lp. 7.1. załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje samowolną zmianę wskazań przyrządów pomiarowych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego taksówką. Wskazać należy, że zarzut ten nie ma żadnego wpływu na trafność wydanego rozstrzygnięcia, a przede wszystkim na przyjętą przez organy kwalifikację stwierdzonego naruszenia z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wyjaśnienia wymaga, że protokół kontroli drogowej, o jakim mowa w art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, powinien czynić zadość wymaganiom określonym w art. 68 k.p.a., które w niniejszej sprawie niewątpliwie zostały spełnione i jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a stanowi dowód stanu faktycznego ustalonego w tym dokumencie. Fakt, iż organ dokonując w sprawie ustaleń faktycznych pominął okoliczność zakwalifikowania przez funkcjonariuszy policji naruszenia z lp.7.1. w żadnej mierze nie świadczy, że w sprawie zaszły wątpliwości, co do okoliczności faktycznych sprawy. Stwierdzić należy, że istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, a nie stan prawny. Organ w żadnym zakresie nie był zatem związany przyjętą przez funkcjonariuszy policji oceną prawną stwierdzonego naruszenia i w przypadku jej błędnej kwalifikacji zobowiązany był do jej poprawienia i zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego, co też w niniejszej sprawie organ I, jak i II instancji uczynił. Brak jest zatem podstaw, aby uznać, że przebieg i wynik przeprowadzonej kontroli drogowej utrwalone zostały w sposób niezgodny z prawem (art. 74 u.t.d.), czy też w sposób niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy art. 68 k.p.a., zaś do ujawnionych w jego treści istotnych okoliczności nie zostały wniesione żadne zastrzeżenia.
Wbrew zarzutom skargi organy administracji w sposób wystarczający zebrały
i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który zgromadzono i przeprowadzono zgodnie
z obowiązującymi przepisami, zaś jego oceny dokonano w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny.
Organ II instancji prawidłowo stwierdził również, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia możliwości orzekania w sprawie. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w sprawie nie minął termin dwóch lat od dnia ujawnienia naruszenia, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Jak wynika z akt sprawy o ile wątpliwości skarżącego w tym zakresie istniały w postępowaniu administracyjnym, to nie były one przedmiotem zarzutu we wniesionej skardze.
Wbrew zarzutom skargi w niniejszym postępowaniu nie doszło także do naruszenia art. 10 k.p.a. Skarżący zastępowany przez fachowego pełnomocnika poza samym twierdzeniem o pozbawieniu go czynnego udziału w postępowaniu nie wskazał na żadne okoliczności wyłączające lub chociażby ograniczające możliwość podjęcia przez stronę konkretnych czynności procesowych, które mogłyby mieć istotnych wpływ na wynik sprawy. Zaniechanie przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego w żadnym razie nie stanowi podstawy do konstruowania zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Jak wynika przy tym z akt sprawy organ w piśmie z dnia
2 listopada 2021 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania pouczając ją jednocześnie o treści art. 10 k.p.a. Zawiadomienie zostało doręczone w dniu
8 listopada 2021 r., czego skarżący nie kwestionował. Ponadto w dniu 16 listopada 2021 r. pełnomocnik strony wniósł o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy, wskazując, że strona złoży wyjaśnienia w ciągu 7 dni od dnia udostępnienia
akt sprawy. Pełnomocnik strony w kolejnym piśmie z 26 listopada 2021 r. ponowił wniosek o zapoznanie z aktami sprawy, a następnie w piśmie z 27 grudnia 2021 r. złożył wniosek o dokonanie ekspertyzy tachografu, załączając przy tym ekspertyzę dokonaną w dniu 21 grudnia 2020 r. przez [...] P. C..
W powyższych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, że skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich interesów, a tym bardziej czynnego udziału
w postępowaniu.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) - k. 38 akt sądowych.
R.T-M.