III SA/Łd 440/22

III SA/Łd 440/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-10-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 62/23 - Wyrok NSA z 2025-11-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2094
art. 2 ust. 3 - 5, art. 5 ust. 1 i 1b, art. 6 ust. 1 i 4, art. 6a ust. 2, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 4 pkt 1 lit. a.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1904
art. 211
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2226
art. 113 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 508
art. 64 ust. 1 pkt 3 i pkt 14
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 180 § 1, art. 191, art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 26 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2022 roku sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 4 maja 2022 r. nr 1001-IOA.4246.3.2022.7.BS w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 maja 2022 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2021 r. w przedmiocie wymierzenia D.T. kary pieniężnej w wysokości 100.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automacie HOT SPOT PLATIN numer [...] bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 14 marca 2018 r. w bezobsługowym lokalu (kontenerze) znajdującym się w Ł. pod adresem ul. [...], funkcjonariusze Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi dokonali kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2094 ze zm.) - dalej: u.g.h. Ze sporządzonej notatki z kontroli, protokołu z eksperymentu procesowego z dnia 14 marca 2018 r. i załączonych do niego dokumentów wynika, że w lokalu tym znajdował się włączony i przygotowany do gry jeden automat do gier o nazwie HOT SPOT PLATIN numer [...]. W lokalu nie było obsługi. Nadto, w chwili rozpoczęcia czynności nie zastano osób grających. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu na wskazanym urządzeniu stwierdzono, że urządzenie eksploatowane jest w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia, a gra na urządzeniu zawierała element losowości. Grający nie miał wpływu na wynik gier - gra toczyła się bez udziału gracza, który mógł jedynie obserwować co dzieje się na ekranie urządzenia i oczekiwać na zakończenie gry i jej wynik: przegraną lub wygraną. O odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Podczas eksperymentu, żadna z gier nie zakończyła się wygraną (odpowiednim ułożeniem symboli na bębnach).
Postanowieniem z dnia 7 września 2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z ujawnieniem w lokalu użytkowym niezarejestrowanego automatu do gier hazardowych, wobec D.S. (obecnie T.) prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "D." D.S. W toku prowadzonego postępowania postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi włączył do akt sprawy szereg dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnoskarbowym dotyczącym nielegalnego urządzania gier hazardowych przez D.T. w różnych lokalach na terenie Ł. w postaci m.in.: protokołów przesłuchań świadków, umów najmu, umów dzierżawy, materiałów z przeszukań pomieszczeń i lokali.
Decyzją dnia 29 grudnia 2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 100.000 zł za urządzanie bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych na automacie HOT SPOT PLATIN numer [...] w lokalu znajdującym się w Ł. przy ul. [...].
Skutkiem wniesienia odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 4 maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2021 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia gier hazardowych na automacie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na przepisy prawa wskazał, że bezspornym jest, iż w bezobsługowym lokalu (kontenerze) mieszczącym się w Ł. pod adresem ul. [...], w dniu kontroli znajdował się automat do gier hazardowych o nazwie HOT SPOT PLATIN numer [...]. Przeprowadzony w trakcie kontroli eksperyment na wskazanym automacie i jego oględziny potwierdziły, że jest to automat do gier hazardowych, a prowadzone na nim gry są grami, o których mowa w art. 2 ust. 3 - 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych – dalej: u.g.h. Zgodnie z protokołem oględzin z dnia 14 marca 2018 r., automat nie posiadał oznaczeń z danymi właściciela, nie posiadał również tabliczki z numerami fabrycznymi, jedynie oznaczenia numeryczne napisane mazakiem na obudowie. Wewnątrz lokalu znajdowały się informacje o numerach telefonu do serwisu, które zgodnie z ustaleniami kontrolujących były zarejestrowane na G. Sp. z o.o. Ujawniony automat został zatrzymany (protokół zatrzymania rzeczy z dnia 14 marca 2018 r.). Na wniosek Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r. Prokuratura Rejonowa Łódź Widzew zatwierdziła przeszukanie wraz z zatrzymaniem rzeczy. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależało przede wszystkim od ustalenia, czy istnieją przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, tj. w pierwszej kolejności należało ustalić czy kontrolowane urządzenie umożliwiało grę na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h. Następnie należało wykazać przesłankę podmiotową, tj. określić sprawcę deliktu administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, funkcjonariusze wykazali, że automat eksploatowany był w lokalu, który nie był objęty koncesją, urządzenia nie posiadały wymaganego urzędowego sprawdzenia oraz nałożonych wymaganych urzędowych zamknięć. W przekonaniu organu, działalność prowadzona przez stronę postępowania naruszyła zatem art. 3 u.g.h., zgodnie z którym urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Z kolei art. 23a u.g.h. stanowi, że automaty do gier, urządzenia losujące i urządzenia do gier mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celno-skarbowego. Dalej organ wskazywał, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., odpowiedzialność wynikającą z tej ustawy ponosi "urządzający" gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przy czym należy zauważyć, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera definicji pojęcia podmiotu urządzającego gry oraz nie odsyła do ustaw jej zawierających. Ustalenie zatem zakresu tego pojęcia, w ocenie organu, powinno nastąpić w oparciu o znaczenie nadane temu określeniu w języku polskim. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego [E.Sobol (red.) Warszawa 2002 r. s. 1091], "urządzać" oznacza wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty; rzeczy; zagospodarować; przedsięwziąć; zorganizować np. jakąś wycieczkę, zabawę itp.; zapewnić komuś dobre warunki materialne. Pojęcie "urządzanie" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć", "uporządkować", "zagospodarować", "zorganizować", "przedsięwziąć", "zrobić" (vide: Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994 r.). W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" – jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce pojęcie "urządzania gier" nie może być ograniczone wyłącznie do ich fizycznego prowadzenia. Mając na uwadze znaczenie literalne pojęcia "urządzać", w ocenie organu, przez urządzanie gry należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Przy czym realizowanie nawet jednej z wielu czynności, przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie, jest wystarczającym do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do tych czynności, w przekonaniu organu, niewątpliwie należą związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach, stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych itp. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, iż pomieszczenie, w którym ujawniono automat do gier HOT SPOT PLATIN numer [...], to wolnostojący na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Ł. pawilon/kontener. Najemcą działki, w obrębie której znajdował się kontrolowany, bezobsługowy punkt gier był R.A. W dniu 1 kwietnia 2017 r. R.A. (jako wynajmujący) zawarł umowę najmu lokalu użytkowego przy ul. [...] w Ł. z "D." D.S. (jako najemca). Z treści protokołu przesłuchania świadka R.A. z dnia 13 września 2017 r. wynika, że kontener wstawiła firma G., z którą podpisał umowę. Świadek zeznał, że nie wie czyją własnością były zatrzymane w kontenerze automaty. Z ustaleń kontrolujących wynikało, że w tym samym kontenerze w 2017 r. były wielokrotnie zatrzymywane automaty do gier. W aktach sprawy znajduje się również umowa z dnia 31 marca 2017 r. zawarta pomiędzy "D." D.S. (jako wynajmująca) a G. Sp. z o.o. (jako najemca) dotycząca najmu lokalu przy ul. [...] w Ł. Skarżąca, jako dysponent lokalu (umowa najmu lokalu z dnia 1 kwietnia 2017 r.), w opinii organu, zapewniała klientom lokalu dostęp do automatu do gier. Pomimo twierdzeń skarżącej, że jej czynności sprowadzały się wyłącznie do podnajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier i nie przyjęła na siebie żadnych obowiązków związanych z funkcjonowaniem automatu, istotny jest fakt, że to skarżąca stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia używanego do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, takich jak samo udostępnienie powierzchni w lokalu pod zainstalowanie urządzenia. Warunkiem niezbędnym do urządzania gier na automatach jest bowiem postawienie automatów w miejscu ogólnodostępnym, dla nieograniczonej ilości potencjalnych graczy. W uzasadnieniu zaskarżonej do sądu decyzji wskazano również, iż w rozpoznawanej sprawie, w przekonaniu organu, mamy do czynienia ze współdziałaniem podmiotów organizujących nielegalne gry hazardowe, w celu uzyskania określonych korzyści majątkowych. Dokonana subsumcja zachowania skarżącej pod regulację z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest prawidłowa i bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje fakt, że skarżąca nie była właścicielem kontrolowanego urządzenia, jego użytkownikiem, czy konserwatorem. W ramach postępowania dowodowego, organ I instancji włączył do akt sprawy materiał dowodowy z postępowania karnego skarbowego w tym m.in. protokoły przesłuchania świadków, umowy najmu lokali, materiały z przeszukań lokali. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca zawierała liczne fikcyjne umowy z najemcami: S., G. Sp. z o.o., W. Sp. z o.o., w celu faktycznego prowadzenia przez nią działalności związanej z urządzaniem gier hazardowych na automatach i osiąganiem zysków, a następnie je wypowiadała. Odnosząc się do zarzutów strony Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zauważył, że protokoły, sporządzone przez funkcjonariuszy w ramach podejmowanych czynności kontrolnych, są istotnym dowodem w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu odwoławczego protokoły kontroli zostały sporządzone prawidłowo i stanowią rzetelny dowód w sprawie. Zawierają wyczerpujący opis stanu faktycznego oraz poczynionych ustaleń i pozwalają na odtworzenie przebiegu podjętych czynności. Nie ma podstaw do twierdzenia przez stronę skarżącą, jakoby naruszone zostało jej prawo do obrony, poprzez brak możliwości udziału w sprawie. Strona miała bowiem możliwość realizacji prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Powyższe potwierdza zapewnienie skarżącej przez organ czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie, co czyni postawiony zarzut naruszenia prawa do obrony, całkowicie bezzasadnym. W przekonaniu organu odwoławczego nie budzi również żadnych zastrzeżeń prawidłowość stanowiska Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, co do przeznaczenia urządzenia ujawnionego w toku kontroli, charakteru gier oferowanych na automacie oraz urządzania gier bez koncesji, bez zezwolenia czy wymaganego prawem zgłoszenia, opartego na wnioskach z prawidłowo przeprowadzonej i udokumentowanej kontroli. Dlatego też wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę nie zasługują na uwzględnienie. Realizacja zgłoszonych przez skarżącą wniosków o przeprowadzenie dowodów nie miałaby wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Na tle kompletnych ustaleń stanu faktycznego sprawy ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest wszechstronna, racjonalna, obejmuje całokształt dowodów i nie przekracza granic jej swobodnej oceny. Organ odwoławczy wskazał również, że D.S. (obecnie T.) w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokali pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując lokale i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych, czynnie współpracowała ona z właścicielami urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi takie działanie wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier. Niewątpliwie, w poczuciu bezkarności z procederu umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach, strona niniejszego postępowania uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Ponadto kontrola przeprowadzona w lokalu będącym przedmiotem postępowania wykazała, że strona nie posiadała i nie posiada nadal koncesji ani zezwolenia na prowadzenie tego typu działalności, a znajdujące się w lokalach automaty nie zostały zarejestrowane przez właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego. Organ odwoławczy zauważył, że wiedza dotycząca koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu jest i także w 2018 r. była powszechna, przez co należy przyjąć, że również strona posiadała taką wiedzę. Nie była to pierwsza i jedyna kontrola funkcjonariuszy urzędu celno-skarbowego w lokalu, do którego tytuł prawny posiada D.T. (znana dotychczas organom pod nazwiskiem: S.), skutkująca stwierdzeniem niezgodności stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych. Strona postępowania zawierała umowy najmu lokali w różnych lokalizacjach na terenie Ł. Następnie w lokalach tych eksploatowane były automaty do gier hazardowych. Prowadzone postępowanie wobec D.T. nie jest jedynym. Organ z urzędu dysponuje informacjami o wydanych 28 decyzjach wymiarowych wobec strony. Dodatkowo zauważono, że kwestia ta była już rozstrzygnięta w analogicznych sprawach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (vide wyroki: z dnia 19 maja 2021 r. o sygn. III SA/Łd 1094/20; z dnia 29 kwietnia 2021 r. o sygn. akt III SA/Łd 83/21; orzeczenia nieprawomocne z dnia 26 stycznia 2022 r. o sygn. akt III SA/Łd 447/21; z dnia 9 marca 2022 r. o sygn. akt III SA/Łd 677/21; dodatkowo z innych tytułów w zakresie naruszenia przepisów u.g.h. w sprawie D.T. zapadły m.in. orzeczenia o następujących sygnaturach: III SA/Łd 288/21; III SA/Łd 12/20; III SA/Łd 13/20; III SA/Łd 759/19 i II SA/Łd 1094/20). Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi już w wyroku z dnia 29 lipca 2020 r. o sygn. akt III SA/Łd 945/19 stwierdził wprost, że: "Strona pomimo posiadania wiedzy o konsekwencjach prowadzenia tego typu działalności wielokrotnie podejmowała decyzję o wstawieniu do wynajmowanych lokali kolejnych automatów do gier, na dużą skalę. Jest to okoliczność szczególnie obciążająca skarżącą. Strona świadomie podejmowała współpracę z właścicielami automatów, zapewniając odpowiednio przystosowaną do zainstalowania automatów powierzchnię, tym samym aktywnie brała udział w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach". Powyższe fakty, w przekonaniu organu, potwierdzają, że strona postępowania, pomimo tego, że sama posiadała wiedzę o prowadzonej w swoich lokalach działalności hazardowej, to tę działalność organizowała. Skarżąca wynajdowała lokale pod tego typu działalność, w celu ich późniejszego wynajmu. O procederze tym oraz o jego skali świadczą wyniki kontroli prowadzonych na terenie Ł., w których najemcą lokalu była strona, i w których odbywały się nielegalne gry na automatach do gier hazardowych. Powyższe dowodzi, że z procederu nielegalnego urządzania gier hazardowych strona postępowania urządziła sobie stałe źródło utrzymania, a rzekome wynajęcie lokalu osobie trzeciej miało jedynie na celu odwrócenie uwagi organów od rzeczywistego rodzaju prowadzonej przez nią działalności i utrudnienie wskazania osoby odpowiedzialnej za popełniony delikt. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, należy uznać, że spełnione zostały przesłanki zastosowania sankcji określonej w sentencji, a wydana w sprawie decyzja jest prawidłowa i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości - zarzuciła naruszenie:
1) art. 107 § 3 kpa, analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 Ordynacji podatkowej – dalej: O.p. - poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie decyzji oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wszystkich przepisów i okoliczności związanych z przedmiotową sprawą w zakresie jakim lokal w którym ujawniono automat nie był w posiadaniu skarżącej, skarżąca nie prowadziła w lokalu żadnej działalności;
2) art. 123 O.p. poprzez pozbawienie strony skarżącej możliwości udziału w sprawie poprzez brak powiadamia o prowadzonych czynnościach, brak przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę skarżącą czynności, pozbawiając stronę możliwości obrony jej praw i udziału w sprawie;
3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa, analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 O.p., polegające w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno- Skarbowego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2021 r., a także na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów oraz dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie skarżonej decyzji;
4) naruszeniu art. 7 i 8 kpa, analogicznie art. 187 O.p. poprzez nierozpoznanie sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w sposób wszechstronny iwyczerpujący;
5) art. 75 i art. 77 kpa analogicznie art. 180, 188 i 190 O.p., poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych strony mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy organ zobligowany jest do przeprowadzenia dowodów, których żąda strona;
6) art. 107 § 3 i art. 77 § 4 kpa analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 O.p. poprzez nieuzasadnione powtórzenie stanowiska organu I instancji i niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji oraz niewskazanie dowodów na których oparł się przy wydaniu rozstrzygnięcia, w szczególności organ nie przedstawił dowodów potwierdzających faktyczne prowadzenie w lokalu działalności przez skarżącą, tj. dowodów na to, że skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu, jak również nie wykazał aby skarżąca podejmowała faktyczne czynności związane z obsługą automatu, a organ wydając decyzje działa jedynie z automatu i z domniemania;
7) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firmą G. polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca była posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. [...] w chwili kontroli i czerpała korzyści z gier podczas, gdy umowa podnajmu zawierała swoje elementarne postanowienia zgodne z prawem, jak również podstawowe obowiązki stron wynikające z oddania lokalu w dalszy najem, a tym samym nie może stanowić podstawy, iż to skarżąca była urządzającym gry na automacie;
8) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca jest posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. [...], a tym samym, że ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automacie, w sytuacji gdy urządzenie to nie należało do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem tego urządzenia, jak również nie czerpała z niego korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 k.c., a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 u.g.h., w sytuacji gdy skarżąca była głównym najemcą lokalu, podnajmowała go zaś innemu podmiotowi, a na urządzeniu wskazani byli jego właściciele;
9) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;
10) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca jako posiadacz zależny podczas gdy lokal był oddany w dalsze posiadanie firmie G.;
11) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 u.g.h;
12) art. 123 i art. 172 O.p. poprzez brak zawiadomienia strony o prowadzonych czynnościach, w tym brak zawiadomienia o zajęciu automatu w lokalu i dopuszczenia do udziału skarżącej w czynnościach, brak sporządzenia prawidłowego protokołu, brak wskazania aby automat w chwili kontroli działał, brak wykazania aby w automacie były pieniądze, brak wykazania aby automat był w ogóle sprawny, brak protokołu zajęcia środków pieniężnych, które mogły być lub były w automacie, jeśli automat był sprawny.
W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez sąd kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 4 maja 2022 r. została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest – jak już wskazywano - decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 4 maja 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 29 grudnia 2021 r., którą wymierzono D.T. karę pieniężną w wysokości 100.000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia na automacie do gier: HOT SPOT PLATIN nr [...].
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontroli w lokalu przy ul. [...].
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zgodnie zaś z treścią art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. W myśl art. 3 u.g.h. urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2. W myśl art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5. Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 1 i 3 u.g.h. karze pieniężnej z tytułu nielegalnego urządzania gier podlega m.in:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia;
2) urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia losującego lub urządzenia do gry;
3) posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa;
4) posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego;
Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do osób fizycznych urządzających gry hazardowe (art. 89 ust. 2 u.g.h.).
W myśl art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej urządzającemu gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia w przypadku gier na automatach - wynosi: 100 tys. zł od każdego automatu. Należy zaznaczyć, że istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Dla stwierdzenia odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h. i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 wskazanej powyżej ustawy, niezbędne jest wykazanie, że strona skarżąca urządzała gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h. bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ, oceniając charakter gier urządzanych na poddanym kontroli automacie o nazwie: HOT SPOT PLATIN nr [...], słusznie stwierdził, że przedmiotowe urządzenie spełniało przesłanki automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h. Z przeprowadzonego w dniu 14 marca 2018 r., na podstawie art. 211 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., eksperymentu procesowego przez funkcjonariuszy Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, szczegółowo opisanego w protokole z dnia 14 marca 2018 r., jak również z oględzin automatu ujawnionego w lokalu wynikało, że badane urządzenie zawierało ekran z wirtualnymi bębnami i menu z dostępnymi grami do wyboru, konsole sterujące do prowadzenia gier posiadające przyciski, akceptory monet i banknotów oraz kuwety na wypłatę wygranych. Po wybraniu gry na ekranie pojawiały się wirtualne bębny ułożone w rzędach i kolumnach. Po na użyciu przepisu "Start" uruchamiane były wirtualne bębny, które następnie samoczynnie się zatrzymywały w sposób niezależny od woli grającego. Grający nie miał wpływu na moment zatrzymania się bębnów oraz na ich końcową konfigurację. W chwili zatrzymania się bębnów powstawał układ losowy, którego grający nie mógł przewidzieć. Gry na przedmiotowym automacie umożliwiały uzyskanie wygranych pieniężnych i rzeczowych. Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uznał, iż wyniki przeprowadzonych czynności wskazują, że gry przeprowadzane na badanym urządzeniu zawierały element losowości. Grający nie posiadał bowiem wpływu na wynik gry, wygrana w grze na przedmiotowym automacie nie zależała od jego woli, wiedzy i umiejętności (zręczności), gdyż o końcowej konfiguracji gry decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Rola gracza sprowadzała się do zasilenia automatu środkami pieniężnymi, wybraniu stawki za jaką gra miała być prowadzona, a także do inicjowania startu gry odpowiednim przyciskiem. Materiał dowodowy potwierdza też, że urządzenie było eksploatowane w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do jego uruchomienia. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo uznał, że gry na kontrolowanym w sprawie urządzeniu wypełniały definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h. Zauważyć jednocześnie należy, że właściwy organ celny, prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, był uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń co do charakteru danej gry. Uprawnienie to wynikało z art. 64 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 580), zwanej dalej: "ustawą o KAS". Wskazane przepisy stanowią wprost o kompetencji funkcjonariuszy wykonujących kontrolę do dokonania oględzin oraz przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS zaistnieje niewątpliwie w sytuacji stwierdzenia, że gry odbywają się na urządzeniu, które nie zostało zarejestrowane oraz znajduje się tak jak w niniejszej sprawie w bezobsługowym lokalu niespełniającym ustawowych warunków. Zdaniem sądu nie było więc przeszkód, by skorzystać w przedmiotowym postępowaniu z dowodu w postaci eksperymentu rozegrania gier kontrolnych na ujawnionych w toku kontroli urządzeniach. W postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach, obowiązuje bowiem zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Dowód w postaci przeprowadzonego eksperymentu, tak jak wszystkie inne dowody w postępowaniu, podlegał swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.). Zdaniem sądu przedmiotowy eksperyment stanowił środek dowodowy, który najpełniej odzwierciedlał stan automatu i charakter przeprowadzanych na nim gier. Eksperyment przeprowadzony bowiem został przez funkcjonariuszy, którzy mieli bezpośrednią styczność z kontrolowanymi urządzeniami. W rozpoznawanej sprawie opis przeprowadzonego eksperymentu jest rzeczowy i spójny, a organ wysnuł na jego podstawie logiczne wnioski. Przeprowadzone na badanym urządzeniu gry kontrolne jednoznacznie wykazały na ich losowy i komercyjny charakter.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że działalność w zakresie urządzania gier na kontrolowanym w niniejszej sprawie urządzeniu prowadzona była w lokalu niebędącym kasynem gry, bez zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz rejestracji automatów do gier.
Z przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega osoba urządzająca grę na automacie. Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest – jak słusznie wskazał organ odwoławczy - jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994 r.). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.), urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier, jeżeli można im przypisać nawet niewielki wycinek z opisanej wyżej aktywności.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa jest kolejną sprawą toczącą się w tutejszym sądzie, której przedmiotem jest wymierzenie D.T. (z domu S. – w dniu 8 maja 2021 r. strona wyszła za mąż i przyjęła nazwisko męża, tj. T.) kary pieniężnej za urządzanie nielegalnych gier hazardowych na automatach do gier. Dotychczas w tutejszym sądzie toczyło się lub toczy kilkadziesiąt spraw ze skarg D.T. na decyzje organów celno-skarbowych o wymierzeniu jej kar pieniężnych za nielegalne urządzanie gier hazardowych (sygnatury spraw, takiej jak np.: III SA/Łd 736/19, 759/19, 789/19, 945/19, 12/20, 13/20, 24/20, 104/20, 338/20, 347/20, 587/20, 588/20, 1094/20, 83/21, 188/21, 288/21, 444/21, 447/21, 667/21,887/21). W przeważającej ilości spraw wydano wyroki oddalające skargi, w innych sprawach skargi odrzucono z powodu nieuzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skarg, zaś inne sprawy oczekują na wyznaczenie terminu posiedzenia. Analiza uzasadnień wyroków, w których skargi zostały oddalone wskazuje, że skarżąca urządzała nielegalne gry hazardowe w różnych lokalach na terenie całej Ł. (m.in. w lokalach przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...] i innych). Sposób urządzania gier hazardowych przez skarżącą był w zasadzie identyczny we wszystkich sprawach. D.T. wyszukiwała odpowiednie lokale na terenie Ł. i zawierała umowy ich najmu (dzierżawy) na dłuższy okres. Następnie jako najemca zawierała umowy podnajmu z podmiotami, które wstawiały do tych lokali automaty do gier hazardowych (z reguły były to te same podmioty w różnych lokalach). W ocenie składów orzekających w wymienionych sprawach, skarżąca współurządzała w ten sposób nielegalne gry hazardowe czerpiąc z tego korzyści finansowe.
Zdaniem sądu materiał dowodowy sprawy potwierdza, że D.T. była urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. na automacie o nazwie HOT SPOT PLATIN nr [...] przy ul. [...] w Ł. Wskazuje na to analiza całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że pomimo nieposiadania koncesji na prowadzenie kasyna gry, D.T. stworzyła warunki umożliwiające funkcjonowanie ujawnionego automatu do gier oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych poprzez pozyskanie tytułu prawnego do lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. [...] i umożliwienie zainstalowania w tym lokalu ujawnionego automatu do gier. Skarżąca jako dysponent lokalu zapewniała klientom lokalu swobodny dostęp do urządzenia w godzinach otwarcia lokalu. Pomimo jej twierdzeń, iż jej czynności sprowadzały się wyłącznie do podnajęcia lokalu innemu podmiotowi i nie przyjęła na siebie żadnych obowiązków związanych z funkcjonowaniem automatu, istotny jest fakt, że to skarżąca stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia używanego do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2019 r., II GSK 125/17; z dnia 13 kwietnia 2018 r., II GSK 420/18 i II GSK 429/18 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA).
Z akt sprawy wynika także, że w proceder urządzania gier przez skarżącą zaangażowany był jej mąż M.T., który zajmował się m.in. magazynowaniem nielegalnych automatów oraz części zapasowych i zabezpieczeń do nich, ich serwisowaniem, organizował także monitoring w lokalach, w których znajdowały się automaty. W trakcie przeszukania 9 listopada 2017 r. przez funkcjonariuszy Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi przy ul. [...] w Ł. lokalu biurowego oraz pomieszczeń magazynowych i dwóch samochodów, ujawniono jeden z należących do strony magazynów, w którym przechowywane były nielegalne automaty do gier, oraz dokumentację finansową, faktury i umowy najmu różnych lokali na terenie Ł., w których organizowane były przez stronę gry na automatach (akt administracyjne). W toku tych czynności funkcjonariusze ujawnili także pieczęcie firmowe, oraz pieczęcie z faksymiliami podpisów i parafek osób upoważnionych do reprezentowania spółek rzekomo podnajmujących od skarżącej lokale, w których urządzane były gry hazardowe na terenie Ł.
W ocenie sądu skarżąca jedynie stwarzała wrażenia oddania spornego lokalu przy ul. [...] firmie G. Sp. z o.o., bowiem faktycznie to strona i jej mąż zajmowali się zarówno wyszukiwaniem lokali w celu wstawienia automatów do gry, jak i umieszczaniem w nich automatów oraz zapewnieniem serwisu, części i akcesoriów do urządzeń hazardowych, pomieszczeń do ich magazynowania, przy czym część tych czynności była podejmowana w taki sposób, aby odsunąć podejrzenie ich wykonywania od strony na rzecz innych podmiotów takich jak G. Sp. z o.o., S. Oddział w Polsce, czy W. Sp. z o.o. Skarżąca, wynajmując lokal przy ul. [...], a następnie "podnajmując" innemu podmiotowi celem wstawienia do lokalu automatu do gier, stworzyła techniczne i organizacyjne warunki zapewniające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie ujawnionych automatów do gier hazardowych.
Przez "urządzanie gier na automatach" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadzają do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności przyczyniającej się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie, jest wystarczające do uznania osoby realizującej te czynności za urządzającego grę hazardową. Do takich czynności zaliczyć należy także te związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak pozyskanie lokalu dla wstawienia do niego automatu do gier, wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, itp.
W ocenie sądu, organy podatkowe wykazały istnienie przesłanek do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach, D.T. wielokrotnie wynajmowała powierzchnie różnych lokali na terenie Ł. pod instalacje automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Jej zachowanie sprowadzało się do pozyskiwania różnych lokali i umożliwienia wstawienia do nich automatów do gier hazardowych. Można uznać, że skarżąca zawodowo trudniła się tego rodzaju działalnością. Pozyskując lokale i umożliwiając instalowanie w nich automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych.
Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje, że D.T. urządzała gry hazardowe zarówno w lokalu przy ul. [...], jak i w wielu innych punktach na terenie Ł. Świadomie ignorowała ona przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu i zawierała kolejne umowy wynajmu lokali pod instalację automatów do gier. Prowadząc działalność gospodarczą świadomie we wcześniejszych i w kolejnych latach udostępniała lokale do wstawienia automatów do gier hazardowych. Działalność skarżącej polegała na wyszukiwaniu właściwego lokalu, spełniającego określone kryteria i warunki do zainstalowania automatów do gier hazardowych i z tego procederu uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Jednocześnie, dysponując wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności, w związku z kolejnymi kontrolami w jej lokalach, nie podjęła żadnych działań, by odstąpić od udziału w nielegalnym procederze urządzania gier na automatach. Była to świadoma i celowa działalność zarobkowa. Z tego procederu skarżąca uczyniła sobie stałe źródło dochodu. Dodać należy, że skarżąca wielokrotnie urządzała gry hazardowe w jednym punkcie. Mimo że kontrola organów podatkowych ujawniała nielegalne gry hazardowe w konkretnym lokalu i zatrzymywała automaty do gier, kolejna kontrola w tym samym lokalu po pewnym czasie stwierdzała ponownie urządzanie gier hazardowych na nowych automatach. Ponownie zatrzymywano automaty do gier, zaś kolejna kontrola w tej samej lokalizacji ujawniała nowe automaty do gier. Sytuacja taka powtarzała się po kilka razy w tym samym punkcie.
Reasumując powyższe w ocenie sądu, w kontrolowanej sprawie organy trafnie uznały, że D.T. urządzała gry hazardowe w lokalu przy ul. [...] nie posiadając koncesji, zezwolenia lub dokonania wymaganego zgłoszenia. Spełnione zatem zostały przesłanki wymierzenia jej kary pieniężnej określone w art. 89 ust. 4 pkt 1 lit a) u.g.h. W konsekwencji zarzuty skargi wskazujące na błędne przypisanie skarżącej przez organ przymiotu urządzającego gry na automatach nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż wobec skarżącej nie może być wymierzona kara pieniężna, gdyż nie była ona właścicielem automatu do gier ani też posiadaczem zależnym lokalu przy ul. [...] w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. Okoliczność, czy skarżąca była, czy nie była właścicielem ujawnionego w toku kontroli automatu do gier hazardowych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż istotne jest jedynie to, czy urządzała ona nielegalne gry hazardowe w spornym lokalu, co w ocenie sądu zostało w sposób wyczerpujący wykazane w decyzjach organów obu instancji. Podobnie okoliczność, czy skarżąca była czy nie była posiadaczem zależnym lokalu również nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ponieważ skarżąca odpowiada za swoje zachowanie polegające na nielegalnym urządzaniu gier na automatach na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a nie w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., stanowiącym o odpowiedzialności posiadacza zależnego lokalu. Podstawy odpowiedzialności skarżącej nie stanowił także przywołany w skardze jako naruszony art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. bowiem strona nie posiadała koncesji, zezwolenia, ani nie dokonała zgłoszenia automatów, których warunki udzielenia zostały przez nią naruszone.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przepis ten, podobnie jak art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, nie zawiera żadnego dalszego doprecyzowania w zakresie rodzaju podmiotów urządzających gry na automatach poza kasynem gry. Zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna powyższego przepisu nie daje podstaw do przyjęcia, że określonej w nim odpowiedzialności nie podlegają podmioty prowadzące działalność gospodarczą jako osoby fizyczne. Warto podkreślić, że w powyższym zakresie, na bazie poprzedniego brzmienia omawianego przepisu, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 (opubl. [w:] ONSAiWSA 2016/5/73, Lex nr 2039440) wskazując, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której – jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Pogląd ten w ocenie sądu pozostaje aktualny także na gruncie art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h., który penalizuje zachowanie naruszające zasady dotyczące urządzania gier na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h., wbrew twierdzeniom skarżącej, stanowi więc podstawę wymierzenia kary każdemu kto urządza gry na automatach, bez względu na formę prowadzonej działalności. Przyjęcie poglądu przedstawionego w skardze oznaczałoby, że osoby fizyczne mogłyby urządzać nielegalne gry hazardowe bez żadnych konsekwencji pranych. Sąd nie podziela tego stanowiska i uznał, że zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że skarżąca nie urządzała gier hazardowych, a jedynie wynajęła lokal innemu podmiotowi, który był organizatorem gier na ujawnionym automacie. Analiza materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie oraz kilkudziesięciu uzasadnień wyroków tutejszego sądu wskazuje, że D.T. zawodowo trudniła się wyszukiwaniem odpowiednich lokali na terenie Ł., wynajmowaniem ich, a następnie do lokali tych wstawiane były automaty do nielegalnych gier hazardowych. Świadomie przy tym ignorowała obowiązujący porządek prawnym ani nie przejmowała się wszczynanymi postępowaniami administracyjnymi oraz wymierzanymi karami pieniężnymi. Lokal przy ul. [...] był jednym z elementów procederu, jakim zajmowała się skarżąca. Kwestie te zostały omówione we wcześniejszych rozważaniach. Pogląd, że skarżąca jedynie wynajęła lokal innemu podmiotowi, który organizował nielegalne gry pozostaje w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym oraz treścią kilkudziesięciu wyroków tutejszego sądu w sprawach ze skargi D.T. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są uzasadnione.
Dodać jeszcze wypada, że kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. może zostać wymierzona więcej niż jednemu podmiotowi. Nielegalną grę hazardową może urządzać więcej niż jeden podmiot i każdy z tych podmiotów podlega karze. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, w jakim stopniu każdy z tych podmiotów przyczynił się do współurządzania gier hazardowych. W sytuacji gdy dwa lub więcej podmiotów podejmuje działania dotyczące zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (np. tworzenie technicznych i organizacyjnych warunków dla funkcjonowania automatów do gier hazardowych), to każdy z nich podlega karze określonej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi bezpodstawnego oddalenia wszystkich wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą. Należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącej w odwołaniu od decyzji organu I instancji złożył wniosek o przeprowadzenie kilku różnych dowodów. Organ odwoławczy odmówił ich przeprowadzenia, zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił motywy swojego stanowiska. Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację organu tam przedstawioną. W szczególności trafnie podniesiono, że okoliczności, na które powołuje się skarżąca zostały udowodnione innymi dowodami przeprowadzonymi w sprawie i nie było potrzeby przeprowadzenia kolejnych dowodów, bądź nie miały znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności skarżącej. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organy administracji podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie uwzględnił również szeregu wniosków dowodowych zawartych w skardze o zażądanie szeregu wyjaśnień i informacji oraz o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków. Należy zaznaczyć, że sądy administracyjne w zasadzie nie prowadzą postępowania dowodowego. Postępowanie przed sądem nie jest dalszym ciągiem postępowania dowodowego rozpoczętego przed organami administracji. Jedynie wyjątkowo sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co wynika z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przesłanki, o których mowa w wymienionym przepisie nie zostały spełnione. W związku z czym sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze.
W zakresie zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 kpa podkreślić należy, że postępowaniu w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie organy celno-skarbowe nie stosują przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej, a zgodnie z art. 91 u.g.h. przepisy ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się odpowiednio również do kar pieniężnych. Niezależnie od powyższego, zdaniem sądu, w kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Materiał ten nie budził wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia i dał podstawę do uznania, że gry rozgrywane na kontrolowanych w sprawie automatach miały charakter losowy, a skarżąca będąca dysponentem lokalu przy ul. [...] w Ł. była podmiotem urządzającym gry na automatach. Podkreślić trzeba, że w myśl zasady określonej w art. 191 O.p., organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada ta nakłada też na organy podatkowe obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z osobna i we wzajemnym związku. Organy nie mogą więc z dowodów wyciągać wniosków, które z nich nie wynikają. Muszą też wyjaśnić przyczyny dokonanej oceny w sposób logiczny, zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 17/11, dostępny w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organy celno-skarbowe w taki właśnie sposób oceniły zebrany materiał dowodowy, rozpatrując poszczególne dowody w powiązaniu z innymi dowodami oraz w całokształcie okoliczności sprawy, i wyciągając na ich podstawie spójne i racjonalne wnioski.
Ponadto w ocenie sądu, przeciwnie niż twierdzi skarżąca, zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, odpowiadające wymogom art. 210 § 4 O.p. W jej treści organ odniósł się również do argumentów i dowodów przedstawianych przez skarżącą i w sposób wystarczający wyjaśnił i wykazał, jakie zebrane dowody i poczynione na ich podstawie ustalenia przesądziły o zakwalifikowaniu automatu jako wypełniającego dyspozycję z art. 2 ust. 3 - 5 u.g.h., wykazując, że zachowanie skarżącej wyczerpywało ustawowe znamiona deliktu administracyjnego przewidzianego w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a w konsekwencji podlegało karze pieniężnej stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit a) u.g.h.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
is