Orzeczenie · 2019-08-06

III SA/Łd 432/19Uchylenie obciążenia kosztami egzekucyjnymi po wyroku TK 3

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2019-08-06

NSAAdministracyjneWysokawsa

koszty egzekucyjnepostępowanie egzekucyjnewierzycielzobowiązanyupadłośćTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćopłaty egzekucyjnesąd administracyjnyWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Wójta Gminy na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu wierzyciela (Wójta Gminy) kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 38.571,82 zł. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było wobec spółki A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości w podatku od nieruchomości. Po ogłoszeniu upadłości spółki i prawomocności postanowienia o jej upadłości, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, a koszty egzekucyjne nie mogły zostać ściągnięte od zobowiązanego. W związku z tym, zgodnie z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), organ egzekucyjny obciążył nimi wierzyciela. Wójt Gminy zaskarżył te postanowienia, podnosząc m.in. zarzut naruszenia przepisów dotyczących wysokości opłat egzekucyjnych w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), który orzekł o niezgodności art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją RP w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organy administracji nieprawidłowo oceniły skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego, powołując się na "pominięcie prawodawcze" jako podstawę do stosowania przepisów uznanych za niekonstytucyjne. Sąd podkreślił, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a przepisy te, choć nadal obowiązują, muszą być interpretowane zgodnie ze wskazaniami TK. Sąd uznał, że organy nie wykazały racjonalnej zależności między wysokością naliczonych opłat a czynnościami organu egzekucyjnego, co było kluczowe w kontekście wyroku TK. Sąd oddalił natomiast zarzut dotyczący skuteczności zajęcia rachunku bankowego, uznając, że samo doręczenie zawiadomienia o zajęciu jest wystarczające dla jego skuteczności, nawet jeśli na rachunku nie było środków lub wystąpił zbieg egzekucji. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Wójta Gminy zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego o pominięciu prawodawczym w kontekście stosowania przepisów uznanych za niekonstytucyjne, zwłaszcza w sprawach dotyczących kosztów egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji po wyroku TK SK 31/14 i braku interwencji ustawodawcy. Może być mniej istotne po ewentualnej nowelizacji przepisów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy administracji mogą stosować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznane za niekonstytucyjne przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych, powołując się na "pominięcie prawodawcze"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy stosujące prawo nie mogą powoływać się na pominięcie prawodawcze jako usprawiedliwienie stosowania przepisów niekonstytucyjnych. Orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przepisy te muszą być stosowane i interpretowane zgodnie ze wskazaniami TK, nawet jeśli ustawodawca nie wprowadził nowych regulacji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wyroki TK o charakterze zakresowym (pominięcie prawodawcze) oznaczają, że przepisy te muszą być traktowane jako niezgodne z Konstytucją w określonym zakresie od chwili ogłoszenia wyroku. Bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do stosowania niekonstytucyjnych podstaw prawnych. Organy powinny wykazać racjonalną zależność między wysokością opłat a czynnościami organu, zgodnie z wytycznymi TK.

Czy zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest skuteczne, jeśli na rachunku nie było środków, wystąpił zbieg egzekucji lub wyznaczono nadzorcę sądowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest skuteczne, jeśli spełnione zostały wymogi formalne doręczenia zawiadomienia bankowi. Okoliczności takie jak brak środków na rachunku, zbieg egzekucji czy wyznaczenie nadzorcy sądowego nie wyłączają skuteczności samego zajęcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również przyszłe wpływy. Przeszkody te nie stanowią podstawy do uznania, że do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego nie doszło.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne (zajęcie innych wierzytelności pieniężnych lub praw majątkowych), uznany za niezgodny z Konstytucją RP w wyroku TK SK 31/14.

u.p.e.a. art. 64 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, uznany za niezgodny z Konstytucją RP w wyroku TK SK 31/14.

u.p.e.a. art. 64c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis określający, że w przypadku, gdy koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, wierzyciel jest zobowiązany do ich pokrycia.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 80 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis określający moment skuteczności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu w przypadku naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zastosowania środków określonych w ustawie w celu usunięcia naruszenia prawa.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2