III SA/Łd 428/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2019-06-25
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnazajęcie wierzytelnościrachunek depozytowywykonanie zobowiązaniazarzutyskargaprawo podatkoweegzekucja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu środków na rachunku depozytowym, uznając, że kwestia wykonania zobowiązania podatkowego nie podlega ocenie w trybie skargi na czynność egzekucyjną, lecz w trybie zarzutów.

Spółka "A" zaskarżyła czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu środków na rachunku depozytowym Urzędu Skarbowego, twierdząc, że jej zobowiązania podatkowe zostały już wykonane przez wpłaty dokonane przez inną spółkę. Organ egzekucyjny zajął te środki, uznając je za należące do skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że prawidłowość czynności egzekucyjnej jest badana w oderwaniu od kwestii istnienia lub wygaśnięcia zobowiązania, które powinno być przedmiotem odrębnego postępowania w sprawie zarzutów.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku sum depozytowych Urzędu Skarbowego w P. Skarżąca podnosiła, że jej zaległości podatkowe zostały już uregulowane przez wpłaty dokonane przez inną spółkę ("B"), a zatem egzekucja jest bezpodstawna. Organ egzekucyjny zajął środki na rachunku depozytowym, uznając je za należące do skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną ma na celu wyłącznie ocenę formalnoprawną prawidłowości dokonania tej czynności. Kwestie dotyczące istnienia lub wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, w tym prawidłowość zaliczenia wpłat, powinny być rozpatrywane w odrębnym trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Sąd uznał, że czynność zajęcia wierzytelności była zgodna z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zarzuty dotyczące wykonania zobowiązania wykraczają poza zakres kognicji sądu w tym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kwestia wykonania zobowiązania podatkowego i jego wygaśnięcia nie podlega ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną, lecz powinna być przedmiotem odrębnego postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną służy wyłącznie ocenie formalnoprawnej prawidłowości dokonania tej czynności, podczas gdy zarzuty na postępowanie egzekucyjne służą badaniu istnienia lub wygaśnięcia zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (36)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 17 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 5a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 45 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

o.p. art. 62b

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 61 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 7 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 5a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 89 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność egzekucyjna (zajęcie wierzytelności) była zgodna z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwestia wykonania zobowiązania podatkowego i jego wygaśnięcia nie jest przedmiotem postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, lecz zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Odrzucone argumenty

Egzekucja była niezasadna, ponieważ zobowiązanie podatkowe zostało wykonane przez wpłaty dokonane przez inną spółkę. Naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. poprzez nieprawidłową wykładnię i nieuwzględnienie argumentacji skarżącej dotyczącej wykonania zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem postępowania w sprawie skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., jest wyłącznie prawidłowość dokonania przez organ egzekucyjny zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. W ramach skargi nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku. Skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art.33 u.p.e.a.

Skład orzekający

Janusz Nowacki

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Alberciak

sędzia

Małgorzata Kowalska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że skarga na czynność egzekucyjną nie służy do badania istnienia lub wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, a jedynie prawidłowości samej czynności egzekucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia środków na rachunku depozytowym w kontekście wpłat dokonywanych przez podmioty trzecie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między skargą na czynność egzekucyjną a zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i egzekucyjnego.

Egzekucja podatkowa: Kiedy skarga na zajęcie nie wystarczy?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 428/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1435/21 - Wyrok NSA z 2022-09-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 1a pkt 2, 12, art. 33 par. 1, art. 54 par. 1, art. 67 par. 2, art. 67 par. 2, art. 89 par. 1, 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 25 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia jako nieuzasadnionych skarg na czynność egzekucyjną. oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i art. 54 § 1 i § 5 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1304 ze zm.) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] o numerach: od [...] do [...] o oddaleniu jako nieuzasadnionych skarg "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu zawiadomieniem z 22 lutego 2017 r. nr [...] innej wierzytelności pieniężnej, w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 2 stycznia 2018 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 2 stycznia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił na spółkę "A" tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i od [...] do [...]. Tytuły wykonawcze obejmują zaległości w: zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł należnym od płatnika (PIT-8AR) za lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2016 r.; podatku dochodowym od osób fizycznych należnym od płatnika (PIT-4) za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2016 r.; podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2016 r. oraz styczeń, marzec, maj, czerwiec, lipiec i październik 2017 r.. W okresie od 29 grudnia 2016 r. do 13 grudnia 2017 r. "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (K., ul. D 11, poprzednio: "C" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) dokonywała ze swojego rachunku bankowego na rachunek Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wpłat, na poczet zobowiązań podatkowych skarżącej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w piśmie z 3 listopada 2017 r. poinformował o braku podstaw do uznania, że wpłaty dokonane z rachunku spółki "B" skutecznie wygasiły zobowiązanie spółki "A", ponieważ art. 62b o.p., umożliwia zapłatę podatku przez inny podmiot w przypadku, gdy kwota podatku nie przekracza 1 000 zł. W celu wyegzekwowania zaległości objętych wymienionymi tytułami wykonawczymi, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. – jako organ egzekucyjny – zawiadomieniem z 22 lutego 2018 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej w postaci środków pieniężnych należących do zobowiązanego zgromadzonych na rachunku sum depozytowych Urzędu Skarbowego w P. W wyniku powyższej czynności egzekucyjnej uzyskano kwotę, która pokryła całość zaległości objętych tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] oraz część zaległości objętych tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...] i [...]. Zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych spółka "A" otrzymała 26 lutego 2018 r.. 12 marca 2018 r. zobowiązana złożyła, odrębnie do każdego tytułu wykonawczego, skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 22 lutego 2018 r.. Zobowiązana podniosła, że zaskarża czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności, tj. środków zgromadzonych na rachunku sum depozytowych, które zdaniem organu egzekucyjnego należą do zobowiązanej. Wystąpiła o uchylenie czynności egzekucyjnej, na podstawie art. 54 § 5a u.p.e.a. ze względu na obowiązek przeksięgowania środków zgromadzonych na rachunku sum depozytowych na poczet egzekwowanych "bezprawnie" zobowiązań podatkowych (od daty faktycznej zapłaty dokonanej za pośrednictwem rachunku bankowego spółki "B"). Należności objęte tytułami wykonawczymi zostały w całości uregulowane przez zobowiązaną, za pośrednictwem rachunku bankowego spółki "B". Organ podatkowy nie uznał zapłaty dokonanej w powyższy sposób i zadeklarował, że środki przelane przez spółkę "B" zostaną jej zwrócone. Deklaracja ta nie została zrealizowana, zaś przyczyny tego zostały ujawnione w treści zawiadomienia o zajęciu. Organ podatkowy potraktował środki wpłacone przez spółkę "B" i przekazane następnie na rachunek depozytowy Urzędu Skarbowego w P., jako środki należące do skarżącej. Skoro Urząd Skarbowy w P. po czasie przyznaje, że kwoty wpłacone z rachunku spółki "B" na poczet zobowiązań podatkowych zobowiązanej, nie należą do spółki, ale jednak do zobowiązanej, to powinien je przeksięgować na poczet zobowiązań podatkowych zobowiązanej, a nie prowadzić egzekucję poprzez ich zajęcie. Uznanie, że są to środki należące do zobowiązanego, powoduje w konsekwencji uznanie, że zostały wpłacone na rachunek organu przez tegoż zobowiązanego, czyli zobowiązania podatkowe zostały wykonane. To zaś - zdaniem skarżącej – powoduje brak podstaw do prowadzenie egzekucji, ponieważ nie można egzekwować obowiązku już wykonanego. W tej sytuacji uzasadniony jest wniosek o uchylenie zajęcia i przeksięgowanie środków z rachunku sum depozytowych na właściwy rachunek Urzędu Skarbowego w P. (na który środki pierwotnie wpłynęły) oraz umorzenie egzekucji. Zaistniała przesłanka skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.. W myśl art. 45 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest obowiązany odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające nieistnienie obowiązku, co z kolei powinno powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1. Poza tym skarżąca, powołując art. 54 § 6 u.p.e.a. wskazała, że w omawianej sprawie zasadne jest wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Do skarg zostały załączone kopie poleceń przelewów dokonanych z rachunku bankowego spółki "B" (poprzednio: spółki "C") na poczet zobowiązań skarżącej w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2016 r., styczeń i marzec 2017 r., od maja do lipca 2017 r. i październik 2017 r.; podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od stycznia do września 2016 r. i od listopada do grudnia 2016 r. oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za okres od lipca do listopada 2016 r.
5 marca 2018 r. zobowiązana złożyła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.. Spółka podniosła, że obowiązek egzekwowany na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i od [...] do [...], nie istnieje, z uwagi na jego wykonanie przed wszczęciem egzekucji. Według strony, zobowiązania podatkowe wygasły poprzez zapłatę ze środków podatnika za pośrednictwem rachunku bankowego spółki "B".
Postanowieniami z [...]czerwca 2018 r. o numerach od [...] do [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wniesiony w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz od [...] do [...]. Powyższe rozstrzygnięcia zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniami z [...]stycznia 2019 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], z [...]stycznia 2019 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], z [...] lutego 2019 r. o numerach: [...], [...], [...], [...] oraz z 6 lutego 2019 r. o numerach: [...] i [...]
Postanowieniami z [...] o numerach od [...] do [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. oddalił skargi na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu innych wierzytelności pieniężnych zawiadomieniem z 22 lutego 2018 r. nr [...] jako nieuzasadnione.
W zażaleniu na powyższe postanowienia skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie:
- art. 8 § 1 i § 2 oraz art. 11 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do całości argumentacji podniesionej w skardze, w szczególności stwierdzenie, że argumentacja ta stanowi powtórzenie złożonych zarzutów, które organ rozpatrzy odrębnym postanowieniem, czym naruszona została zasada przekonywania i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, w tym organów podatkowych, jak również odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw (tj. zaliczania wpłat) mimo braku uzasadnionej przyczyny;
- art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia, w szczególności nieodniesienie się do zarzutów podnoszonych przez spółkę, czym naruszona została także zasada przekonywania i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej – organów podatkowych;
- art. 7 § 3 w związku z art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i odstąpienie od czynności egzekucyjnych – stosowanie przez organ egzekucyjny m.in. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany;
- art. 54 § 5a u.p.e.a. poprzez niezastosowanie, mimo że w momencie wszczęcia egzekucji egzekwowane zobowiązanie zostało już spełnione;
- art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że na moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego zobowiązanie zostało już spełnione;
- art. 59 § 1 pkt 1 w związku z art. 61 § 1 o.p. poprzez nieuwzględnienie wpłaty dokonanej z rachunku spółki "B", jako zapłaty dokonanej przez podatnika i nieprawidłową wykładnię wymienionych przepisów, przejawiającą się w uznaniu, że zapłata dokonana z pieniędzy podatnika za pośrednictwem cudzego rachunku bankowego – nie jest dokonaniem zapłaty przez podatnika, co skutkowało nieuznaniem egzekwowanych zobowiązań za wygasłe i prowadzeniem czynności egzekucyjnych wbrew art. 7 § 3 u.p.e.a.;
2. dokonanie przez organ nieprawidłowych ustaleń faktycznych, że zapłata za pośrednictwem rachunku bankowego spółki "B" nie pochodziła ze środków finansowych spółki "A" i nie stanowiła zapłaty przez nią podatku.
W ocenie organu II instancji zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana w sposób prawidłowy, a zaskarżone rozstrzygnięcia nie naruszają art. 54 § 5a u.p.e.a.. Zgodnie z art. 89 u.p.e.a. organ egzekucyjny skierował zawiadomienie z 22 lutego 2017 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej w postaci środków pieniężnych należących do zobowiązanego zgromadzonych na rachunku sum depozytowych Urzędu Skarbowego w P. Dłużnik zajętej wierzytelności Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. otrzymał zawiadomienie w dniu jego wystawienia, a więc 22 lutego 2017 r.. Skarżąca otrzymała zawiadomienie 26 lutego 2018 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i od [...] do [...]. Sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu spełnia wymogi, określone dla tego rodzaju dokumentów w art. 67 § 2 u.p.e.a.. Zastosowany druk zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. poz. 1339). Argumentacja zobowiązanej dotycząca nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i od [...] do [...] z uwagi na jego wykonanie nie dotyczy prawidłowości zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W rzeczywistości podważa ona prawidłowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a skarżąca zmierza do wykazania, że nie powinno ono być prowadzone. Przedmiotem postępowania w sprawie skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., jest wyłącznie prawidłowość dokonania przez organ egzekucyjny zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. W ramach skargi nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku. Skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje na czynności o charakterze procesowym, w stosunku do których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenia na postanowienia lub wniesienie pozwu do sądu. Kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W trybie skargi na czynność egzekucyjną ocenie podlegają wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości przebiegu czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Kwestia nieistnienia obowiązku może być podnoszona w ramach zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a.. Zobowiązana skorzystała z powyższego środka zaskarżenia, zgłaszając zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1) objętego tytułami wykonawczymi o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i od [...] do [...] w pismach z 5 marca 2017 r.. Zarzut ten został rozpatrzony postanowieniami Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...]czerwca 2018 r. o numerach od [...] do [...] utrzymanymi w mocy postanowieniami Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] stycznia 2019 r., z [...] stycznia 2019 r., [...] lutego 2019 r. i [...] lutego 2019 r. W postanowieniach tych organy obu instancji uznały zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na jego wykonanie za nieuzasadniony. Przepis art. 7 § 3 u.p.e.a. nie stanowi samodzielnej podstawy do kwestionowania zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego bądź prawidłowości podjętej w jego toku czynności egzekucyjnej. U.p.e.a. gwarantuje zobowiązanemu ochronę prawną na każdym jego etapie. Kwestie związane z istnieniem zobowiązania są rozstrzygane w trybie art. 33 i 34 u.p.e.a. (zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - na etapie wszczęcia egzekucji) lub art. 59 tej ustawy (umorzenie postępowania egzekucyjnego). Postępowanie skargowe nie może zaś być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić okoliczności podlegające rozpatrzeniu w odrębnych trybach. Zdaniem organu II instancji, w zaskarżonych rozstrzygnięciach organ egzekucyjny w sposób prawidłowy uznał, że nie ma podstaw, aby oceniać argumentację skarżącej dotyczącą nieistnienia egzekwowanego obowiązku, w tym charakteru wpłat dokonywanych z rachunku bankowego spółki "B" na poczet jej zobowiązań podatkowych. Brak podstaw do oceniania prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego powoduje, że nieuzasadnione są zarzuty dotyczące naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 1 w związku z art. 61 § 1 o.p.. Nieuzasadniony z tych samych powodów jest zarzut dokonania nieprawidłowych ustaleń faktycznych, że zapłata za pośrednictwem rachunku bankowego spółki "B" nie pochodziła ze środków finansowych skarżącej i nie stanowiła zapłaty przez nią podatku. Zajęcia środków pieniężnych przelanych z rachunku spółki "B" w toku postępowania egzekucyjnego dokonano już po ustaleniu, że pochodzą one od zobowiązanej. Stanowią zatem składnik jej majątku, który mógł podlegać zajęciu egzekucyjnemu. Na etapie postępowania w sprawie zarzutów działanie organu egzekucyjnego polegające na zajęciu w toku postępowania egzekucyjnego środków, których zaliczenia na poczet zobowiązań podatkowych odmówił Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. jako organ podatkowy, było uzasadnione.
W skardze na powyższe postanowienie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającymi je postanowieniami organu I instancji, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Skarżąca wniosła także o zasadzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 59 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61 § 1 o.p. poprzez nieprawidłową wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że zapłata dokonana z pieniędzy podatnika za pośrednictwem cudzego rachunku bankowego nie jest dokonaniem zapłaty przez podatnika, co doprowadziło do nieuznania zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r. za wygasłe i dokonywania czynności egzekucyjnych wbrew art. 7 § 3 u.p.e.a.;
2. art. 7 § 2 i § 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zażaleń na postanowienia oddalające skargę, pomimo stosowania przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym został wcześniej wykonany (dokonano zapłaty);
3. art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 oraz art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony, co doprowadziło do niezasadnego uznania, że zapłata dokonana z pieniędzy podatnika za pośrednictwem cudzego rachunku bankowego nie jest dokonaniem zapłaty przez podatnika i dokonywania czynności egzekucyjnych pomimo dobrowolnego spełnienia obowiązku przez zobowiązaną;
4. art. 8 § 1 i § 2 oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie wskazywanego przez stronę interesu publicznego, wykładni przepisów dokonywanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w dacie wpłaty oraz zaistniałej praktyki akceptowanej przez organ l instancji (i jednocześnie wierzyciela) w dacie dokonywania zapłaty podatku (tj. praktyki zaliczania uprzednio dokonywanych wpłat z rachunku spółki "B" na poczet zobowiązań skarżącej, co było potwierdzane postanowieniami o zaliczaniu wpłat wydawanymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. oraz sprzeczności w kwalifikowaniu środków pieniężnych wpłacanych z rachunku spółki "B", czym naruszona została zasada przekonywania i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, w tym organów podatkowych, jak również odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw (zaliczania wpłat) mimo braku uzasadnionej przyczyny;
5. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego zastosowanie przez organ i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy postanowienie to było dotknięte wadami uzasadniającymi jego uchylenie oraz uchylenie czynności egzekucyjnych na podstawie art. 54 § 5a u.p.e.a..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz.1369 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. z 2016r. p-oz.599 ze zm.), dalej u.p.e.a.
Zgodnie z treścią art.1a pkt.2 wymienionej ustawy czynnością egzekucyjną są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
W myśl art.1a pkt.12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych.
Zgodnie z treścią art.54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
W myśl art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Zgodnie z treścią art.89 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.
W myśl art.67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:
1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;
2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;
5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;
7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;
9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o oddaleniu skargi spółki A na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innych wierzytelności pieniężnych zawiadomieniem z dnia 22 lutego 2018r.
Należy zaznaczyć, że celem skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego jest zbadanie prawidłowości dokonanej przez ten organ konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa w art.54 u.p.e.a. służy zaskarżeniu czynności o charakterze wykonawczym. W jej ramach można podnosić jedynie kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. W skardze nie można podnosić zastrzeżeń, które są podstawą do wniesienie innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie więc przysługiwać w sytuacjach, gdy np. przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych. Skarga na czynność egzekucyjną nie może zatem dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art.33 u.p.e.a. (por. wyroki NSA z 15 grudnia 2010r. w spr. II FSK 1337/09, z 14 listopada 2013r. w spr. II GSK 1024/12, z 28 sierpnia 2015r. w spr. II FSK 1688/13 i z 11 lutego 2016r. w spr. II FSK 3867/14, wyroki WSA w Warszawie z 14 grudnia 2010r. w spr. III SA/Wa 1236/10 i z 20 października 2016r. w spr. III SA/Wa 2297/15).
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 2 stycznia 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił na spółkę "A" 15 tytułów wykonawczych obejmujących zaległości: w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł należnym od płatnika (PIT-8AR), w podatku dochodowym od osób fizycznych należnym od płatnika (PIT-4) oraz w podatku od towarów i usług. Uprzednio w okresie od 29 grudnia 2016r. do 13 grudnia 2017r. spółka "B" dokonywała ze swojego rachunku bankowego na rachunek Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wpłat na poczet zobowiązań podatkowych spółki "A". Pismem z dnia 3 listopada 2017r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. poinformował, że nie ma podstaw do uznania, iż wpłaty dokonane z rachunku "B" skutecznie wygasiły zobowiązania spółki "A". W celu wyegzekwowania zaległości objętych piętnastoma tytułami wykonawczymi Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z dnia 22 lutego 2018r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej w postaci środków pieniężnych należących do zobowiązanego zgromadzonych na rachunku sum depozytowych Urzędu Skarbowego w P.. W wyniku tej czynności uzyskano kwotę, która pokryła całość zaległości objętych niektórymi tytułami oraz część zaległości objętych pozostałymi tytułami.
W ocenie sądu czynność egzekucyjna dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. była zgodna z prawem. Zastosowano bowiem środek egzekucyjny określony w art.1a pkt.12 u.p.e.a. Zajęcie wierzytelności odbyło się w sposób określony w art.89 § 1 i 3 u.p.e.a. Zajęcie to doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz stronie. Zawiadomienie o zajęciu zawiera wszystkie elementy określone w art.67 § 2. Spełniono również wymogi, o których mowa w art.89 § 1 i 3 u.p.e.a. zaś druk zawiadomienia odpowiada wzorowi określonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U z 2016r. poz.1339). Czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnych, w przekonaniu sądu, została dokonana prawidłowo.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi prowadzenia postępowania egzekucyjnego mimo, że obowiązek został wykonany i zobowiązanie wygasło.
Kwestia wykonania obowiązku i wygaśnięcia zobowiązania pozostaje poza zakresem rozważań organu egzekucyjnego oraz sądu w niniejszej sprawie. W skardze określonej w art.54 u.p.e.a. nie mogą być bowiem podnoszone te okoliczności, które mogą być podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. Wykonanie obowiązku i wygaśnięcie zobowiązania mogą być przedmiotem zarzutów wymienionych w art.33 § 1 pkt.1 u.p.e.a. Takie zarzuty zostały zgłoszone prze stronę skarżącą i zostaną one rozpoznane w odrębnym postępowaniu. W niniejszej sprawie nie podlegają one rozpatrzeniu.
Odnośnie argumentacji spółki dotyczącej braku logiki w uznaniu środków wpłaconych z rachunku spółki "B" raz jako środków tej spółki (tzn. spółki "B") a raz jako środków spółki "A" to do kwestii tej organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę. Sąd w obecnym składzie podzielił argumentację organu tam podniesioną. Wspomnieć tylko należy, iż organ egzekucyjny dokonał zajęcia środków pieniężnych przelanych z rachunku "B" po ustaleniu, że pochodzą one od strony skarżącej. Stanowią zatem składnik majątku spółki "A" i mogły podlegać zajęciu egzekucyjnemu. W postępowaniu w sprawie zarzutów strona skarżąca cały czas zresztą podnosiła, że pieniądze przelane z rachunku "B", stanowią jej własność. Zajęcie egzekucyjne tych środków przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. miało zatem swoje uzasadnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art.7a § 1 K.p.a.
W przekonaniu sądu wymieniony przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie gdyż w tym postępowaniu nie oceniano czy obowiązek podatkowy został bądź nie został wykonany i czy zobowiązanie wygasło. Kwestie te podlegają ocenie w postępowaniu, którego przedmiotem jest skarga, o której mowa w art.54 § 1 u.p.e.a. W związku z czym nie można się zgodzić z zarzutem skargi, iż organy egzekucyjne zinterpretowały treść normy prawnej na niekorzyść strony.
W skardze zarzucono naruszenie przez organy szeregu przepisów Ordynacji podatkowej (art.59 § 1 pkt.1 w związku z art.61 § 1) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art.7 § 2 i 3, art.7a § 1) lecz wszystkie te zarzuty sprowadzają się do jednego a mianowicie do tego, że postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone gdyż obowiązek został wykonany i zobowiązanie wygasło. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach kwestie te nie mogą być podnoszone w skardze określonej w art.54 u.p.e.a. gdyż stanowią podstawę innego środka zaskarżenia (tzn. zarzutu). W postępowaniu dotyczącym zarzutów, o których mowa w art.33 § 1 u.p.e.a., będą zatem rozpoznawane kwestie ewentualnego wykonania obowiązku i wygaśnięcia zobowiązania. W niniejszej sprawie kwestie te pozostają poza zakresem rozważań sądu.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Czynność zajęcia wierzytelności pieniężnej w postaci środków pieniężnych należących do zobowiązanego zgromadzonych na rachunku sum depozytowych Urzędu Skarbowego w P., zostało dokonane zgodnie z wymogami określonymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę.
k.ż.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI