III SA/Łd 426/25

III SA/Łd 426/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 19 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dowódcy [...] w T. z dnia 28 marca 2025 roku nr 255 w przedmiocie utraty prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego od zajęć służbowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy [...] w N. z dnia 2 grudnia 2024 roku nr 324/2024; 2. zasądza od Dowódcy [...] w T. na rzecz skarżącej M. W. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 marca 2025 r. nr 255, wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) - po rozpoznaniu odwołania M.W. od decyzji Dowódcy [...] w N. z dnia 2 grudnia 2024 nr [...] - Dowódca [...] w T.:
1. uchylił pkt 5 decyzji nr [...] Dowódcy[...] w N. w zakresie utraty prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego od zajęć służbowych z powodu choroby, udzielonego w okresie od 9 maja 2024 r. do 5 czerwca 2024 r., łącznie w wysokości - 6 020,00 zł;
2. w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie utraty prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego od zajęć służbowych z powodu choroby, udzielonego w okresie: 1) od 29 września 2023 r. do 27 października 2023 r., łącznie w wysokości 5 229,57 zł.; 2) od 28 października 2023 r. do 24 listopada 2023 r., łącznie w wysokości 4 869,01 zł.; 3) od 25 listopada 2023 r. do 5 stycznia 2024 r., łącznie w wysokości 7 567,08 zł.; 4) od 6 stycznia 2024 r. do 31 stycznia 2024 r. w wysokości 5 375,00 zł.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
M.W. rozkazem personalnym Nr [...] Dowódcy [...] z 6 lipca 2023 r. została przeniesiona z [...] Batalionu [...] na stanowisko służbowe ratownik [...]. Żołnierz obowiązki na przedmiotowym stanowisku objęła w dniu 27 lipca 2023 r.
Strona od dnia 11 września 2023 r. do dnia 14 sierpnia 2024 r. przebywała na zwolnieniach lekarskich obejmujących następujące okresy zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby, co stwierdzono w rozkazach dziennych Dowódcy [...] Nr: Z-176/23 z 11.09.2023 r. - (od 11.09.2023 r. do 18.09.2023 r.); Z-182/23 z 20.09.2023 r. - (od 19.09.2023 r. do 28.09.2023 r.); Z- 191/23 z 3.10.2023 r. - (od 29.09.2023 r. do 27.10.2023 r.); Z-210/23 z 30.10.2023 r. - (od 28.10.2023 r. do 24.11.2023 r.); Z-230/23 z 28.11.2023 r. - (od 25.11.2023 r. do 5.01.2024 i.); Z-15/24 z 22.01.2024 r. - (od 6.01.2024 r. do 31.01.2024 r.); Z-23/24 z 1.02.2024 r. - (od 1.02.2024 r. do 13.03.2024 r. ); Z-53/24 z 14.03.2024 r. - (od 14.03.2024 r. do 27.03.2024 r.); Z-66/24 z 2.04.2024 r. - (od 28.03.2024 r. do 8.05.2024 r.); Z-92/24 z 10.05.2024 r. - (od 9.05.2024 r. do 5.06.2024 r.); Z-110/24 z 6.06.2024 r. - (od 6.06.2024 r. do 10.07.2024 r.); Z-136/24 z 12.07.2024 r. - (od 11.07.2024 r. do 14.08.2024 r.). Powyższe zwolnienia lekarskie zostały zakwalifikowane przez lekarza wystawiającego z zaleceniem, że pacjent może chodzić.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w związku z przebywaniem M.W. na zwolnieniu lekarskim, a co za tym idzie orzeczonej niezdolności do pracy w okresie od 11 września 2023 r. do 14 sierpnia 2024 r. przeprowadzono w dniu 20 listopada 2023 r. kontrolę w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Osoby kontrolujące zastały żołnierza i sporządziły protokół w tym zakresie. Wynikiem kontroli jest orzeczenie nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Łodzi w sprawie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z dnia 1 grudnia 2023 r. ustalające że zaświadczenie lekarskie (ZUS ZLA ZK [...]) zostało wystawione prawidłowo i ustalające datę ustania niezdolności do służby na dzień 24 listopada 2023 r. W związku z przebywania żołnierza na kolejnych zwolnieniach lekarskich Dowódca [...] skierował po raz drugi M.W. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Łodzi celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W dniu 5 kwietnia 2024 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Łodzi wydała orzeczenie nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w której określiła, że strona jest zdolna do zawodowej służby wojskowej - kategoria Z. Następnie w dniu 1 sierpnia 2024 r. przeprowadzono kolejną kontrolę w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez żołnierza w miejscu zamieszkania. Osoby kontrolujące sporządziły protokół z tej czynności, w którym ustaliły, że kontrolę przeprowadzono, oraz że strona otrzymała do rąk własnych dokumentację kierującą na badania lekarskie do RWKL. Zarówno protokół z kontroli z dnia 20 listopada 2023 r. jak i z dnia 1 sierpnia 2024 r. zostały sporządzone w celu ustalenia, czy żołnierz w okresie orzeczonej niezdolności do służby, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej. Organ I instancji skierował po raz trzeci żołnierza do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Łodzi, która orzekła w dniu 7 sierpnia 2024 r. - orzeczenie nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w której ustalono kategorię Z - zdolna do zawodowej służby wojskowej.
W związku z długotrwałym przebywaniem strony na zwolnieniu lekarskim oraz koniecznością ustalenia stanu faktycznego Dowódca [...]wystosował pisma z 20 czerwca 2024 r., 2 lipca 2024r. oraz z 9 października 2024 r. do Dziekana Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w D. o udzielenie informacji dotyczącej pobierania nauki przez żołnierza. W odpowiedziach Dziekan poinformowała, że M.W. brała udział fizycznie w zajęciach dydaktycznych oraz zajęciach praktycznych, co zostało potwierdzone listami obecności i logowaniem na platformie MS Teams: w październiku 2023 r. w dniach 7,8,9,13,14,16,21,22,27,28,29,31, listopadzie 2023 r. w dniach 3,4,5,6,7,13,14,18,19,20,21,26,28, w grudniu 2023 r. w dniach - 5,12,16,17,19, w styczniu 2024 w dniach - 2,9,16,21,31, w lutym 2024 r. w dniach - 3,4,13, w marcu 2024 r. w dniach - 8,10,22,23, w kwietniu 2024 r. w dniach - 6,21, w maju 2024 r. w dniach - 11,12,18,31. Dodatkowo Dziekan w odpowiedzi na pismo poinformowała, że studentka realizowała praktyki zawodowe oraz zajęcia praktyczne z przedmiotu "podstawy pielęgniarstwa" od 14 maja do 21 maja 2024 r. oraz z przedmiotu ,podstawy pielęgniarstwa" w terminie 26 sierpnia do dnia 10 września 2024 r. (na potwierdzenie powyższego dołączyła listę obecności oraz skierowanie na praktyki).
Zawiadomieniem z 13 sierpnia 2024 r. organ wszczął postępowanie administracyjne. Strona w piśmie z 27 sierpnia 2024 r. złożyła wyjaśnienia i przedłożyła organowi liczne materiały dowodowe w zakresie podjętego leczenia w związku z urazem kończyny dolnej lewej, które miało miejsce 11 września 2023 r. w drodze do pracy. Dodatkowo strona dołączyła do materiału dowodowego oświadczenie z 20 grudnia 2023 r. wyrażające zgodę na uczestnictwo szer. M.W. w zajęciach ćwiczeniowych z podstaw pielęgniarstwa za pośrednictwem platformy on-line ze względu na przeprowadzoną operację kolana i rehabilitację oraz zaświadczenie lekarza - specjalisty ortopedy - traumatologa, że skarżąca może kontynuować naukę, uraz kolana nie jest przeciwskazaniem. Strona wyjaśniła, że uzyskała wyraźną zgodę w formie zaświadczenia lekarskiego na możliwość kontynuowania procesu edukacji na uczelni wyższej (...) uzyskała zgodę na uczestnictwo w zajęciach ćwiczeniowych w trybie on - line, podobnie jak w toku semestralnych zajęć uczelnianych, które odbywały się w formie wspomaganej nowoczesnymi metodami i technikami nauki na odległość (...). Wszystkie wykłady które odbywały się weekendowo były on-line. Strona wskazała, że tym samym nie dopuściła się w jakimkolwiek stopniu złamania zasad korzystania z otrzymanego zwolnienia lekarskiego w całym okresie zasiłkowym.
W odniesieniu do powyższego organ wskazał, że pełnomocnik strony przyznaje, że uczestniczyła w zajęciach na uczelni oraz praktykach zawodowych osobiście, co w istocie mogło przyczynić się do wydłużonego procesu rekonwalescencji i powrotu do pełni sprawności. Organ wyjaśnił, że zapis w zaświadczeniu lekarskim wskazujący, że pacjent może chodzić nie uprawnia funkcjonariusza korzystającego ze zwolnienia lekarskiego do swobodnego i niczym nieograniczonego dysponowania takim czasem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej zdolności do służby, gdyż sam fakt uzyskania przez funkcjonariusza zwolnienia lekarskiego przesądza o niezdolności do służby w okresie w nim wskazanym. Tym samym, przez nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego należy rozumieć każdą czynność, która nie stanowi dla osoby niezdolnej do służby czynności dnia codziennego, oraz że zapis w zaświadczeniu lekarskim wskazujący, że pacjent może chodzić nie uprawnia funkcjonariusza korzystającego ze zwolnienia lekarskiego do swobodnego i niczym nieograniczonego dysponowania takim czasem.
Dodatkowo powołując się na treść zaświadczenia lekarskiego wydanego przez specjalistę ortopedii i traumatologii z 22 sierpnia 2024 r., który stwierdził, że opuszczanie domu celem wykonywania treningu z fizjoterapeutą i samodzielnie, a także stopniowy powrót do aktywności w ramach codziennych aktywności ma pełne uzasadnienie i ma na celu skrócenie procesu rekonwalescencji. Organ zwrócił uwagę, że nie ma w nim mowy o aktywnym uczestniczeniu w wykładach i praktykach zawodowych na uczelni, na której żołnierz pobiera naukę.
2 grudnia 2024 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] r. o nieprawidłowym wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego przez żołnierza i stwierdził w stosunku do niego utratę prawa do uposażenia za wskazany w decyzji okres.
W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Dodatkowo zarzuciła naruszenie przepisów postepowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania decyzji naruszającej słuszny interes strony oraz naruszenie art. 8 k.p.a. przez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania uczestnika do organów państwa, a także naruszenie art. 279 ust. 1 i 2 pkt 2, ust. 3,7,9,10,12,13, i 14 ustawy pragmatycznej przez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że żołnierz nieodpowiednio wykorzystywała zwolnienie lekarskie, co miało polegać na pobieraniu nauki w trakcie orzeczonej niezdolności do służby, podczas gdy czynności związane z podjętymi studiami nie stanowiły wykorzystania zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej zdolności do służby, gdyż sam fakt uzyskania przez funkcjonariusza zwolnienia lekarskiego przesądza o niezdolności do służby w okresie w nim wskazanym. Tym samym, przez nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego należy rozumieć każdą czynność, która nie stanowi dla osoby niezdolnej do służby czynności dnia codziennego, oraz że zapis w zaświadczeniu lekarskim wskazujący, że pacjent może chodzić nie uprawnia funkcjonariusza korzystającego ze zwolnienia lekarskiego do swobodnego i niczym nieograniczonego dysponowania takim czasem. Zdaniem organu chodzi tu o zachowania mające w jakikolwiek sposób narażać zdrowie osoby korzystającej ze zwolnienia, czy też o takie zachowania, które wskazują, że rzeczywisty stan zdrowia danej osoby nie przemawia za korzystaniem przez nią z tego zwolnienia. Innymi słowy, przebywając na zwolnieniu lekarskim, żołnierz powinien podejmować jedynie taką aktywność, która jest potrzebna do jego codziennego funkcjonowania i która jest nastawiona na poprawę stanu zdrowia. Wychodzenie poza te ramy nasuwa przypuszczenie, że zwolnienie zostało nadużyte.
W ocenie organu II instancji nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy nie uchybił przepisom proceduralnym i przeanalizował wszystkie okoliczności, które były istotne i niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Działanie organu I instancji było zgodne z przepisami prawa, a zasada zaufania nie oznacza, że organ ma działać na korzyść strony wbrew obowiązującym przepisom. Dodatkowo organ wyjaśnił stronie postępowania wszelkie istotne kwestie i zapewnił możliwość wypowiedzenia się (zgodnie z art. 10 k.p.a. ). Decyzja organu I instancji z 2 grudnia 2024 r. nie narusza w sposób rażący interesu strony, lecz wynika z obiektywnych przesłanek prawnych, jest logiczna i uzasadniona, co więcej strona miała świadomość określonych obowiązków/praw i konsekwencji prawnych wynikających z jej działań.
Zdaniem organu na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące naruszenia art. 279 ust. 1 i 2 pkt 2, ust. 3,7,9,10,12,13, i 14 ustawy o obronie Ojczyzny przez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że strona nieodpowiednio wykorzystywała zwolnienie lekarskie. Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wykazał na czym polega zdaniem organu I instancji wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem. Nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego przez stronę polegało na uczestniczeniu w dni robocze w zajęciach programowych na uczelni na kierunku Pielęgniarstwo na Wydziale Zdrowia i Nauk Społecznych w P., co znalazło swoje odzwierciedlenie w piśmie Dziekana Wyższej Szkoły [...] w D. z 17 października 2024 r. Ponadto Dziekan Wyższej Szkoły [...] w D. w piśmie z 11 lutego 2025 r. wyjaśniła, że M.W. podpisała listę obecności oraz ma wpis w dzienniku praktyk z zajęć praktycznych, potwierdzony przez prowadzącą zajęcia praktyczne mgr piel. E.K. i jest to jednoznaczna informacja, że brała udział w tych zajęciach i wykonywała przewidziane programem czynności. Nie może bowiem dojść do sytuacji, gdy zwolnienie lekarskie traktuje się zamiennie z urlopem wypoczynkowym i korzysta się z tego uprawnienia w innych celach niż powrót do zdrowia. Obowiązek wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy zgodnie z jego celem - w sensie poddania się zaleceniom i wskazaniom lekarskim - stawia wymóg wyeliminowania sytuacji takiemu celowi przeciwnych. Chodzi więc o zaniechanie zachowań, które są wykorzystywaniem zwolnienia w innym celu niż odzyskanie pełnej zdolności do pracy.
Odnosząc się do pkt 5 decyzji organu I instancji, organ odwoławczy wyjaśnił, że powyższy okres potrącenia nie został uwzględniony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2024 r., a co za tym idzie strona nie miała możliwości zapoznania się z przedmiotowym zakresem, a także nie miała możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.W. zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1) art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w odniesieniu do kwestii utraty przez skarżącą prawa do uposażenia za część okresu zwolnienia lekarskiego od zajęć służbowych z powodu choroby w relacji do jej uczestnictwa w zajęciach programowych na uczelni na kierunku Pielęgniarstwo na Wydziale Zdrowia i Nauk Społecznych w P. w ramach zajęć dydaktycznych prowadzonych w trybie on - line w okresie od października 2023 r. do maja 2024 r. i zorganizowanych praktyk z zajęć praktycznych z osobistym stawiennictwem skarżącej na zajęcia w okresach od 14 maja do 21 maja 2024 r. i od 26 sierpnia do 10 września 2024 r., w sytuacji braku jednoznacznego ustalenia negatywnego wpływu jej udziału w zajęciach dydaktycznych on - line na platformie Teams i aktywnego udziału w praktykach na pogorszenie stanu zdrowia skarżącej pod kątem przebytego i leczonego urazu stawu kolanowego lewego, przy uwzględnieniu zakresu/ przedmiotu przeprowadzonych zajęć, pod kątem narażenia kończyny dolnej na znaczne przeciążenia fizyczne,
2) art. 80 k.p.a. w konsekwencji naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie podstawowego faktu, iż skarżąca w dniu 22 sierpnia 2024 r. uzyskała zaświadczenie wystawione przez specjalistę ortopedii i traumatologii J.S. z wpisem, że zwolnienie wystawione pacjentce w okresie prowadzonego leczenia ortopedycznego po urazie kolana obejmowało "chory może chodzić" w rubryce wskazanie lekarskie, opuszczenie domu celem wykonania treningu z fizjoterapii samodzielnie, a także stopniowy powrót do aktywności w ramach codziennych aktywności ma tym samym pełne uzasadnienie i służy skróceniu procesu rekonwalescencji, tym samym w ocenie skarżącej na gruncie przedmiotowej sprawy jej udział w zajęcia praktycznych nie naruszył w jakimkolwiek stopniu zasad korzystania ze zwolnienia lekarskiego, które dałaby podstawę do pozbawienia jej należnego uposażenia;
3) art. 105 § 1 k.p.a. przez bezzasadne uznanie, że organ I instancji przeprowadził niezbędne czynności, zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, podczas gdy nie zgromadzono żadnych dowodów wskazujących na zakres materii, jakiej objęto prowadzone zajęcia praktyczne z udziałem skarżącej, nie ustalono negatywnego ich wpływu na pogorszenie się stanu stawu skokowego lewej kończyny dolnej, a w szczególności nie dopuszczono dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu traumatologii na następujące okoliczności: czy w świetle materii objętej prowadzonymi zajęciami praktycznymi istniały realne czynniki mogące przyczynić się do pogorszenia stanu lewej kończyny dolnej skarżącej w kontekście doznanego urazu, czy udział skarżącej w tych zajęciach był neutralny pod kątem możliwości nadmiernego fizycznego obciążenia stawu kolanowego, czy można obiektywnie stwierdzić, że udział skarżącej w praktykach rzeczywiści wpłynął na pogorszenie stanu kończyny dolnej, a jeżeli tak, to w jakim stopniu, przy czym organy I i II instancji przyjęły bez zachowania zasad obiektywizmu, że wyżej opisane zachowanie skarżącej naruszało zasady korzystania ze zwolnienia lekarskiego bez konieczności posilenia się opinią biegłych - biorąc pod uwagę konieczność oceny stanu faktycznego;
4) o sprawy pod kątem istotnych zagadnień medycznych, ewidentnie przekraczających kompetencje organów prowadzących postępowanie.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej w części decyzji organu II instancji co do punktu 2 i poprzedzającej decyzji organu I instancji co do punktu 1-4 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2025 r. M.W. wnosząc o: 1) dopuszczenie dowodu w postaci zaświadczenia z dnia 24 listopada 2023 r. wystawionego przez Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki im. [...] w P. na okoliczność stwierdzenia przez lekarza specjalistę traumatologa braku jakichkolwiek przeciwskazań do kontynuowania studiów przy uwzględnieniu stanu medycznego kolana lewego M.W.; 2) zaświadczenia wystawionego przez mgr pielęgniarstwa na okoliczność warunkowego zaliczenia praktyk M.W. w okresie od 27 maja 2024 r. do 12 czerwca 2024 r. pod warunkiem odbycia tych praktyk według ustalonego harmonogramu w miesiącu grudniu 2024 r. w Szpitalu w B.; oświadczenie z dnia 20 grudnia 2023 r. wydane przez mgr A.M. na okoliczność - udzielenia zgody M.W. na odbycie zajęć ćwiczeniowych z podstaw pielęgniarstwa drogą on – line, z uwagi na dysfunkcję kończyny lewej.
W piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2025 r. pełnomocnik organu wskazał, że skarżąca rozpoczęła studia w czasie zwolnienia lekarskiego od dnia 6 września 2023 r. Okres nauki przewidziany jest na 3 lata, tj. do września 2026 r. Odnośnie stanowiska skarżącej podniesionego na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. dotyczącego podpisywania się na liście obecności potwierdzających jej uczestnictwo w zajęciach praktycznych z przedmiotu Podstawy pielęgniarstwa, w sytuacji gdy faktycznie uczestniczyła w zajęciach prowadzonych w formie zdalnej, w ocenie pełnomocnika organu oznacza poświadczenie nieprawdy w dokumentacji mającej znaczenie, poprzez podpisywanie list obecności potwierdzających jej fizyczną obecność na zajęciach własnoręcznym podpisem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zakres kontroli sądowej wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiąc, że sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Dowódcy [...] w T. z dnia 28 marca 2025 r. uchylająca pkt 5 decyzji Dowódcy [...] w N. z dnia 2 grudnia 2024 roku nr [...] w zakresie utraty przez skarżącą prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego od zajęć służbowych z powodu choroby, udzielonego w okresie od 9 maja 2024 r. do 5 czerwca 2024 r., łącznie w wysokości 6 020,00 zł i utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w zakresie utraty prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego od zajęć służbowych z powodu choroby, udzielonego w okresie: 1) od 29 września 2023 r. do 27 października 2023 r., łącznie w wysokości 5 229,57 zł.; 2) od 28 października 2023 r. do 24 listopada 2023 r., łącznie w wysokości 4 869,01 zł.; 3) od 25 listopada 2023 r. do 5 stycznia 2024 r., łącznie w wysokości 7 567,08 zł.; 4) od 6 stycznia 2024 r. do 31 stycznia 2024 r. w wysokości 5 375,00 zł.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, że powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ miał podstawy do stwierdzenia, że skarżąca w sposób nieprawidłowy wykorzystywała zwolnienia lekarskie.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 248 ze zm.) prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 277 pkt 3, mogą podlegać kontroli. Kontrolę przeprowadza dowódca jednostki wojskowej (art. 279 ust. 2 pkt 2 ustawy). Kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przeprowadza osoba upoważniona przez dowódcę jednostki wojskowej (art. 279 ust. 9 ustawy). W myśl art. 279 ust. 3 cytowanej ustawy, jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, żołnierz zawodowy traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. Stosownie do treści art. 279 ust. 7 ustawy kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy żołnierz zawodowy w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej. W przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli, że żołnierz zawodowy wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (art. 279 ust. 10 ustawy). Protokół przedstawia się żołnierzowi zawodowemu w celu wniesienia do niego ewentualnych uwag. Wniesienie uwag żołnierz zawodowy potwierdza własnoręcznym podpisem (art. 279 ust. 12 ustawy). Na podstawie ustaleń zawartych w protokole dowódca jednostki wojskowej stwierdza, w drodze decyzji, utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4 (art. 279 ust. 13 ustawy). Od decyzji, o której mowa w ust. 13, żołnierzowi zawodowemu przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego (art. 279 ust.14 ustawy).
W ocenie Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, zgromadzony w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że skarżąca wykorzystała zwolnienie lekarskiego, w sposób niezgodny z jego celem, uzasadniający orzeczenie o utracie prawa do uposażenia za czas wskazany w decyzji, tj. od 29 września 2023 r. do 31 stycznia 2024 r.
Nie budzi zaś wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o obronie Ojczyzny, miał prawo przeprowadzić kontrolę prawidłowości wykorzystania przez żołnierza zwolnienia lekarskiego, polegającą na ustaleniu, czy żołnierz w okresie orzeczonej niezdolności do służby, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej.
Podkreślić przy tym należy, że spełnienie przesłanki wykonywania pracy zarobkowej jest wystarczające dla przyjęcia, że żołnierz w okresie orzeczonej niezdolności do służby wykorzystuje zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem. Natomiast przy ustalaniu i ocenie innych okoliczności co do nieprawidłowości w wykorzystywaniu zwolnienia lekarskiego, każdy przypadek wykorzystywania zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem należy badać w sposób indywidualny. Za wykorzystywanie zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem należy rozumieć wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy. Komentowany przepis nie wskazuje przypadków, w których dochodzi do wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Stąd ocena spełnienia tej przesłanki jest uzależniona od stanu faktycznego konkretnej sprawy, przy czym ustalenie sposobu wykorzystywania zwolnienia od pracy odnosi się do faktów, których ustalenie nie wymaga wiedzy specjalnej, określenie zaś tego, jaki był wpływ danego sposobu wykorzystywania zwolnienia lekarskiego na realizację celu tego zwolnienia takiej wiedzy na ogół wymaga. Wobec tego, nie każdy przypadek pozbawia żołnierza prawa do uposażenia. Tak stanowcza norma nie wynika z regulacji art. 279 ust. 7 ustawy.
Treścią analizowanej przesłanki mogą być także takie zachowania, które zaprzeczają celowi zwolnienia i wskazują, że zwolnienie zostało uzyskane dla innych celów. Za zachowania niezgodne z celem zwolnienia uznać należy podejmowanie działań, których chory powinien unikać, nieprzestrzeganie wskazań lekarskich. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej zdolności do służby, gdyż sam fakt uzyskania przez żołnierza zwolnienia lekarskiego przesądza o niezdolności do służby w okresie w nim wskazanym.
Sąd podziela stanowisko organu, że zwolnienie lekarskie nie może być traktowane zamiennie z urlopem wypoczynkowym i korzysta się z tego uprawnienia w innych celach niż powrót do zdrowia, czy opieka nad chorym, np. w celach rozrywkowych, czy wykonania zaległych prac remontowych, lub też w celu dodatkowego zarobku, jednakże za błędne uznaje przyjęcie, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Nie jest sporne, że skarżąca nie wykonywała pracy zarobkowej w okresie zwolnienia. Spór dotyczy natomiast wykorzystania zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem poprzez pobieranie nauki, tj. uczestnictwo w zajęciach programowych na uczelni na kierunku Pielęgniarstwo na Wydziale Zdrowia i Nauk Społecznych w P. w ramach zajęć dydaktycznych prowadzonych w trybie on - line w okresie od października 2023 r. do maja 2024 r. i w zajęciach praktycznych w okresach od 14 maja do 21 maja 2024 r. i po okresie zwolnienia, w dniach od 26 sierpnia do 10 września 2024 r.
Skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim od 11 września 2023 r. do 14 sierpnia 2024 r. Zwolnienie lekarskie zostało zakwalifikowane przez lekarza wystawiającego z zaleceniem, że pacjent może chodzić. Skarżąca uległa wypadkowi w drodze do pracy. Doznała zwichnięcia, skręcenia i naderwania stawów i więzadeł kolana lewego, co potwierdza karta informacyjna z 11 września 2023 r. wystawiona przez lekarza wypisującego z Samodzielnego Szpitala Wojewódzkiego im. [...] w P. Z powyższej karty wynika także, że skarżąca otrzymała skierowanie do poradni chirurgii urazowo - ortopedycznej. W okresie od 15 grudnia 2023 r. do 18 grudnia 2023 r. oraz od 21 czerwca 2024 r. do 22 czerwca 2024 r. skarżąca przebywała w [...] Centrum Medycznym Spółka z o.o. w P. na Oddziale Chirurgii Urazowo - Ortopedycznej (karty informacyjne w aktach sprawy). Podczas pierwszego pobytu skarżącej w ww. Centrum Medycznym zastosowano leczenie: artroskopowa rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego kolana lewego z użyciem ścięgien... Szycie uszkodzonego rogu tylnego łąkotki przyśrodkowej. Plastyka wcięcia międzykłykciowego. Zabieg operacyjny w dniu 16 grudnia 2023 r. Zalecenia: kontrola gojenia rany, zmiana opatrunku codziennie, dalsze leczenie w poradni przyszpitalnej, chodzenie o kulach, ćwiczenia w asyście fizjoterapeuty itd. W okresie kolejnego pobytu w ww. placówce medycznej -zastosowano leczenie operacyjne w dniu 21 czerwca 2024 r.
W okresie od 18 września do 14 grudnia 2023 r. w okresie przedoperacyjnym, od 2 stycznia 2024 r. do 21 stycznia 2024 r. w okresie pooperacyjnym wczesnym oraz pooperacyjnym późnym, jako kontynuacja leczenia, M.W. była leczona w F. w P. W listopadzie 2023 r. skarżąca była uczestnikiem zajęć rehabilitacyjnych (reedukacja nerwowo - mięśniowa PNF, terapia manualna tkanek miękkich, instruktaż ćwiczeń w domu, Taping stawu kolanowego) w P. w P., odbyła również leczenie usprawniające od 2 listopada do 17 listopada 2023 r. w Samodzielnym Szpitalu Wojewódzkim im. [...] w P.
Ponadto dokumentacja medyczna potwierdza wizyty skarżącej na badaniach we wrześniu, październiku listopadzie i grudniu 2023 r. oraz styczniu, marcu 2024 r.
Zdaniem Sądu, powyższa dokumentacja medyczna stanowi dowód tego, że M.W. wykorzystała zwolnienie lekarskiego w sposób zgodny z jego celem, poddając się zabiegom operacyjnym i stałej, długiej rehabilitacji w celu powrotu do zdrowia, co nastąpiło w dniu 15 sierpnia 2024 r. Rację ma skarżąca, że wdrożony proces leczenia i rehabilitacji był bardzo złożony pod kątem przeprowadzonych czynności medycznych, podjętych zabiegów i uczestnictwa skarżącej w procesie przywracania sprawności kończy dolnej lewej. Za uznaniem, że żołnierz wykorzystała zwolnienie lekarskie od pracy zgodnie z jego celem przemawia udokumentowane poddanie się zaleceniom i wskazaniom lekarskim w celu odzyskania zdolności do pracy.
Nie budzi też wątpliwości, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącej przemawiał za prawidłowym korzystaniem przez nią ze zwolnienia lekarskiego. Powyższe potwierdzają kontrole przeprowadzone w miejscu zamieszkania skarżącej, podczas których przebywała w domu oraz kontrole prawidłowości wystawianych zaświadczeń lekarskich.
W ocenie Sądu, nieprawidłowe jest stanowisko organu, że uczestnictwo w zajęciach programowych na uczelni na kierunku Pielęgniarstwo na Wydziale Zdrowia i Nauk Społecznych w P. w ramach zajęć dydaktycznych prowadzonych w trybie on - line w okresie od października 2023 roku do maja 2024 roku i w zajęciach praktycznych w okresach od 14 maja do 21 maja 2024 r. i od 26 sierpnia do 10 września 2024 r. uzasadnia, że żołnierz wykorzystała zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem. Skarżąca uczestniczyła w tych zajęciach dydaktycznych w formie on - line, logując się do zajęć poprzez platformę MS Teams - wykorzystując za zgodą uczelni możliwość edukacji z zastosowaniem nowoczesnych metod i technik nauki na odległość. Zdalne pobieranie nauki on - line, w weekendy, biorąc pod uwagę rodzaj schorzenia nie mógł przyczynić się do wydłużenia procesu leczenia. W protokole kontroli wykorzystania zwolnienia lekarskiego z dnia 27 listopada 2024 r. skarżąca zamieściła wyjaśnienia, z których wynika, że zajęcia odbywała w formie on - line, na zajęcia i praktyki na uczelnie nie chodziła. Wykładów słuchała w domu. Praktyki odbyła po zakończeniu zwolnienia. Nie zasługuje na aprobatę także stanowisko organu, że udział skarżącej w zajęciach praktycznych w okresie od 14 maja do 21 maja 2024 r. przemawia za uznaniem, że żołnierz wykorzystała zwolnienie lekarskie od pracy niezgodnie z jego celem. Skarżąca załączyła zgodę osoby prowadzącej zajęcia ćwiczeniowe z podstaw pielęgniarstwa na odbywanie ich drogą on-line (oświadczenie z dnia 20 grudnia 2023 r.). W piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2025 r. również powołała się na powyższe oświadczenie. Potwierdziła to także na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. Podpisywanie listy obecności na zajęciach praktycznych w okresie od 14 maja do 21 maja 2024 r. nie oznacza, że skarżąca w nich fizycznie uczestniczyła, skoro miała zgodę na odbywanie ich drogą on-line. Zauważyć w tym miejscu należy, że to prowadzący ćwiczenia decyduje, w jaki sposób prowadzi zajęcia i czy taka forma zajęć jest możliwa w stosunku do konkretnego studenta. Organ nie może wkraczać w uprawnienia zastrzeżone dla uczelni i ich nauczycieli. Skoro zaś skarżąca uczestniczyła w zajęciach on - line, to wbrew stanowisku organu była uprawniona do podpisania listy obecności. Organ nie podważył dokumentów przedstawionych przez stronę. Ponadto zauważyć należy, że skarżąca uzyskała zgodę autonomicznej uczelni na przesunięcie odbycia części praktyk zawodowych na okres od 26 sierpnia do 10 września 2024 r., po zakończeniu okresu zwolnień lekarskich, w godzinach popołudniowych poza obowiązującym harmonogramem pracy.
W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, zdalnego pobierania nauki przez skarżącą nie można uznać za formę aktywności w okresie zwolnienia lekarskiego, która mogła wydłużyć proces leczenia, oraz że była niezgodna z jego celem. Przeciwskazań do kontynuowania nauki, na którą skarżąca zdecydowała się przed wypadkiem, nie stwierdził również lekarz specjalista. Przebywając w domu po operacji kolana, stosując się do zaleć lekarzy poprzez udział w długim procesie rehabilitacji i innych badaniach, skarżąca mogła pobierać naukę zdalnie, tak jak np. oglądać telewizję, korzystać z internetu, czy telefonu komórkowego, czytać książki.
Powyższe zaś, zdaniem Sądu, mogło mieć wpływ na poprawę stanu psychicznego skarżącej, który mógł ulec pogorszeniu przy tak złożonym urazie kończyny, przebytych operacjach i utrudnieniu w poruszaniu się i wpłynąć na szybszy powrót do zdrowia oraz przyczynić się do skrócenia okresu leczenia. Zauważyć też należy, że skarżąca posiada zaświadczenie lekarskiego z dnia 24 listopada 2023 r. wystawione przez lekarza specjalistę ortopedii i traumatologii z Samodzielnego Szpitala Wojewódzkiego im. [...] w P. potwierdzające możliwość kontynuowania studiów z uwagi na to, że uraz kolana nie jest przeciwskazaniem. Podkreślić należy, że powyższe zaświadczenie lekarza specjalisty nie zostało podważone przez organy. Oczywiście każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, jednak niniejszy materiał dowodowy potwierdza prawidłowość powyższego rozumowania.
Reasumując stwierdzić należy, że wskazane wyżej przyczyny stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. Organy dopuściły się bowiem naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia art. 279 ust. 7 ustawy o obronie Ojczyzny.
Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku oraz przeanalizować sytuację skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek wynikających z treści art. 279 ust. 7 ustawy.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, które stanowiła łączna kwota 497 zł - wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, będącego adwokatem - 480 zł oraz opłata od pełnomocnictwa - 17 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
bg