III SA/Łd 425/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania płatności rolnych z powodu błędnej interpretacji przepisów o poważnym zaniedbaniu i wykluczeniu z pomocy.
Rolnik J. Ć. zaskarżył decyzję o odmowie przyznania płatności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004. Organy uznały, że zadeklarowane działki rolne były zalesione i nieutrzymywane w dobrej kulturze, co stanowiło poważne zaniedbanie i podstawę do wykluczenia z pomocy. Sąd uchylił decyzję, uznając, że błędna interpretacja przepisów unijnych dotyczących "poważnego zaniedbania" oraz brak możliwości żądania zwrotu już wypłaconych środków stanowiły naruszenie prawa materialnego.
Sprawa dotyczyła skargi J. Ć. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o uchyleniu pierwotnej decyzji przyznającej płatności ONW na rok 2004 oraz odmowie przyznania tych płatności i wykluczeniu skarżącego z pomocy. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcie na wynikach kontroli terenowej, która wykazała, że trzy zadeklarowane działki rolne (B, E, I) były w rzeczywistości lasami i nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Dodatkowo stwierdzono zawyżenie powierzchni innych działek. Organy uznały te nieprawidłowości za "poważne zaniedbanie", co zgodnie z art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 skutkowało wykluczeniem beneficjenta z pomocy. Skarżący argumentował, że błędy w numeracji i powierzchni działek wynikały z omyłki, oparcia się na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz specyfiki prowadzonego gospodarstwa rybackiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004. Sąd wskazał, że przepis ten nie przewiduje możliwości żądania zwrotu już wypłaconych środków, a jedynie wykluczenie z przyszłych płatności. Ponadto, sąd uznał, że ocena "poważnego zaniedbania" przez organy była dowolna i powierzchowna, nie uwzględniając argumentów skarżącego dotyczących omyłki i danych z ewidencji gruntów. Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, błędne wskazanie numerów i powierzchni działek, jeśli wynika z omyłki lub danych z ewidencji gruntów, nie może być automatycznie uznane za "poważne zaniedbanie" w rozumieniu art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, zwłaszcza jeśli organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie "poważnego zaniedbania", nie uwzględniając możliwości omyłki czy opierania się na danych z ewidencji gruntów. Ocena ta była dowolna i powierzchowna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 lit. a - naruszenie prawa materialnego, pkt 5 - nowe dowody lub okoliczności faktyczne
p.p.s.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 2 - uchylenie decyzji
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
podstawy wznowienia postępowania
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 art. 72 § 1
wykluczenie beneficjenta z pomocy w przypadku złożenia fałszywej deklaracji powstałej w wyniku poważnego zaniedbania lub celowo
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r.
szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
zasądzenie kosztów postępowania
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji
k.p.a. art. 76
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
moc dowodowa dokumentów urzędowych
p.g.k. art. 24 § 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 19
Rozporządzenie Komisji (WE) 2419/2001 art. 15
Rozporządzenie Komisji (WE) 2419/2001 art. 17 § 1
Rozporządzenie Komisji (WE) 2419/2001 art. 20
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r.
szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)"
u.ARiMR art. 10
Ustawa z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przez organy pojęcia "poważnego zaniedbania". Przepis art. 72 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 nie pozwala na żądanie zwrotu już wypłaconych środków. Ocena "poważnego zaniedbania" była dowolna i powierzchowna, nie uwzględniając argumentów skarżącego o omyłce i danych z ewidencji gruntów. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych poprzez protokół kontroli uzasadniało wznowienie postępowania.
Odrzucone argumenty
Organy uznały, że zadeklarowane działki rolne były zalesione i nieutrzymywane w dobrej kulturze rolnej, co stanowiło podstawę do wykluczenia z pomocy. Stwierdzono niezgodność deklaracji ze stanem faktycznym, co uznano za fałszywą deklarację powstałą w wyniku poważnego zaniedbania.
Godne uwagi sformułowania
"poważne zaniedbanie to, zdaniem Sądu, zaniedbanie nie tylko istotne, ale i świadome." "beneficjent zostaje wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich" nie może odnosić się do sytuacji, w które przyznano już środki finansowe i zostały one przekazane beneficjentowi. "tzw. czeski błąd" dotyczący podania nieprawidłowej numeracji działki.
Skład orzekający
Irena Krzemieniewska
sprawozdawca
Krzysztof Szczygielski
przewodniczący
Ewa Alberciak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"poważnego zaniedbania\" w kontekście pomocy unijnej, zasady wznowienia postępowania, zakres stosowania art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika i przepisów dotyczących pomocy rozwojowej obszarów wiejskich z UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów UE i jak sądowa kontrola może chronić rolników przed nadmiernie restrykcyjnymi interpretacjami organów administracji, szczególnie w kontekście błędów proceduralnych i omyłek.
“Czy błąd w numerze działki może kosztować rolnika unijne dotacje? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 425/11 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2011-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-06-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Ewa Alberciak Irena Krzemieniewska /sprawozdawca/ Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane II GSK 2386/11 - Wyrok NSA z 2013-03-22 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 145 § 1 pkt 5 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art. 72 ust. 1 Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR). Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. Ć. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz J. Ć. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98. poz.1071 ze. zm., w skrócie K.p.a.), art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008r., Nr 98 poz. 634 ze zm.), § 2, § 4 ust. 2, § 6 ust. 4, ust. 4a rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 73, poz. 657, Nr 158, poz. 1652, Nr 213, poz. 2159, Dz. U. z 2005r. Nr 44, poz. 423, Nr 106, poz. 891, Dz. U. z 2006r. Nr 42, poz. 278, Nr 75, poz. 522, Nr 246, poz. 1791) w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r. Nr 68, poz. 448, Dz. U. z 2008r. Nr 110, poz. 704), art. 66-73 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dziennik Urzędowy L 153, 30.04.2004 str. 30-83), art. 80 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. L 141 z 30.04.2004, str. 18—58), art. 15, 17, ust. 1, art. 20 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.Urz. L 327,12.12.2001, str. 11-32) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. M. nr [...] z dnia [...] w sprawie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] w przedmiocie przyznania J. Ć. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 oraz odmowie przyznania J. Ć. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 i wykluczeniu J. Ć. z płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J. Ć. złożył w dniu 21 maja 2004r. w Biurze Powiatowym ARiMR w R. M. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. W sekcji VIII - "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" wnioskodawca zadeklarował jedenaście działek rolnych oznaczonych literami: A - łąka o powierzchni 1,88 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 222, B- łąka o powierzchni 0,70 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 233, C- łąka o powierzchni 0,46 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 240, D- łąka o powierzchni 1,38 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 274, E- łąka o powierzchni 1,36 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 284, F- łąka o powierzchni 1,90 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 288, G - łąka o powierzchni 1,14 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 291, H - łąka o powierzchni 10,65 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 330, I - łąka o powierzchni 0,56 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 343, J- łąka o powierzchni 16,36 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 344, K- łąka o powierzchni 3,70 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 381. Wskazane powyżej działki rolne położone były, zgodnie z deklaracją strony, na jedenastu działkach ewidencyjnych wskazanych w sekcji VII - "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych ". W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego w R. M. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu skarżącemu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 w wysokości 10.583,76 zł. Organ podniósł, iż w dniu 14 i 19 grudnia 2007r. w gospodarstwie J. Ć. została przeprowadzona kontrola metodą inspekcji terenowej (oględziny działek rolnych). Kontroli podlegały działki rolne deklarowane do płatności w ramach odrębnych od przedmiotowego postępowań, tj. działki rolne deklarowane we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007 - znak sprawy: [...] oraz działki rolne deklarowane we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 - znak sprawy: [...]. Raport z kontroli wraz z załącznikami został dołączony do akt sprawy o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 na mocy postanowienia z dnia [...]. Organ wskazał, iż ustalenia zawarte w ww. raporcie z kontroli na miejscu w części dotyczącej działek rolnych: B, E, I - znajdują bezpośrednie przełożenie na ocenę warunków przyznania płatności ONW na rok 2004. Zarówno we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2004 jak i we wniosku na rok 2007 producent deklarował ww. działki rolne o tej samej powierzchni, tej samej grupie upraw oraz określał ich położenie w ramach tych samych działek ewidencyjnych: B - łąka (JPO) o powierzchni 0,70 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 233, E - łąka (JPO) o powierzchni 1,36 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 284, I- łąka (JPO) o powierzchni 0,56 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 343. Organ podniósł, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono m. in., że: - działka rolna "B" położona na działce ewidencyjnej nr 233 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 0,70 ha i uprawie "JPO", faktycznie stanowi "las". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR10: "Cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Kod mający wpływ na naliczenie" oraz kodu błędu DR18: "W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod mający wpływ na naliczenie. Dodatkowo w polu nr "83" protokołu - " Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu "Brak możliwości pomiaru, cała działka ewidencyjna to las ", - działka rolna "E" położona na działce ewidencyjnej nr 284 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 1,36 ha i uprawie "JPO", faktycznie stanowi "las". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR10: "Cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Kod mający wpływ na naliczenie" oraz kodu błędu DR18: " W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod mający wpływ na naliczenie". Dodatkowo w polu nr "83" protokołu - " Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu "Działka w kompleksie, brak możliwości pomiaru", - działka rolna "I" położona na działce ewidencyjnej nr 343 o deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni 0,56 ha i uprawie "JPO", faktycznie stanowi "las". Dodatkowo w polu nr "82" protokołu - "Kody nieprawidłowości", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu w postaci kodu błędu DR10: "Cała działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czenvca 2003r. Kod mający wpływ na naliczenie" oraz kodu błędu DR18: " W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod mający wpływ na naliczenie". Dodatkowo w polu nr "83,: protokołu - " Uwagi", dla w/w działki rolnej dokonano zapisu "Działka w kompleksie, brak możliwości pomiaru". Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zaznaczył jednocześnie, iż kontrolerzy utrwalili wyniki oględzin działek fotografiami (płyta CD z fotografiami działek rolnych stanowi załącznik do raportu z kontroli) a kopia protokołu z czynności kontrolnych została przekazana skarżącemu drogą pocztową w dniu 18 stycznia 2008r. W związku z ujawnieniem nowych okoliczności w sprawie, istniejących, lecz nie znanych organowi w dniu wydania decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego) Kierownik Biura Powiatowego w R. M. postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004r. i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał decyzję z dnia [...] roku w sprawie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] w przedmiocie przyznania J. Ć. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 oraz odmowie przyznania J. Ć. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 i wykluczeniu J. Ć. z płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. W toku postępowania J. Ć. wyjaśnił, iż w zakresie działki rolnej B deklarowaną powierzchnię do dopłat dokonał na podstawie mapy i wypisu z rejestru gruntów. Z mapy tej wynika, że na działce 233 jest łąka o pow. 0,70 ha, łąka ta jest koszona od wielu lat, natomiast możliwym jest, że aktualnie łąka ta należy do sąsiedniej działki o numerze 244. Wnioskodawca wniósł o uznanie wykoszonej w 2007 roku łąki o pow. 0,50 ha. W odniesieniu do działki rolnej E wnioskodawca wskazał, iż w numerze działki nastąpiła pomyłka, zamiast wpisać numer 248 wpisał 284. Łąka na działce numer 248 jest koszona od lat, także w latach 2004-2007. Pan J. Ć. wniósł o skorygowanie tej pomyłki i przyznanie dopłat do działki nr 248. W zakresie działki rolnej I producent wyjaśnił, iż w 2006r. korygował pomyłkę numeru działki z numeru 343 na 321. Nadto, w odwołaniu od decyzji z dnia [...] pełnomocnik strony zarzucił: 1/ nieuwzględnienie żądania strony dokonania ponownej kontroli w obecności strony, ażeby wyjaśnić pochodzenie nieświadomych błędów oraz kwestie właściwego czy też niewłaściwego użytkowania działek, 2/ niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie poprzez nieuznanie podnoszonego przez cały czas tzw. czeskiego błędu dotyczącego podania nieprawidłowej numeracji działki nr 284 zamiast nr 248, 3/ niewyjaśnienie kwestii niedopuszczenia przez dokonujących kontroli obecności właściciela, a także nieujawnienia czy faktycznie dokonujący bezpośrednio kontroli posiadali licencję na dokonywanie obmiarów i arbitralne powoływanie się na brak przesłanek do przeprowadzenia takiego dowodu mimo, iż potrzeba i zasadność ponowienia tego pomiaru w realiach przedmiotowej sprawy jest ewidentna. W wyjaśnieniach podkreślił, iż błędy beneficjenta polegające na omyłkowym oznaczeniu powierzchni działek i rodzaju uprawy mają charakter oczywistej omyłki. J. Ć. nie dokonywał nigdy indywidualnego pomiaru każdej ze zgłoszonych do dopłaty działek, a korzystał w tym zakresie z danych zawartych w wypisie z ewidencji gruntów i budynków, nie miał zatem wiadomości, że dane te mogą być nieaktualne, a w konsekwencji powierzchnia rzeczywista działek może być mniejsza od tej wskazanej w rejestrze, a także że inny od wskazanych w ewidencji jest rodzaj istniejącej na niej uprawy. Dodatkowo, w dniu 25 lutego 2011r. pełnomocnik strony złożył pisemne wyjaśnienia, w których podniósł, iż wskazane w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. błędy w oznaczeniach działek zgłoszonych do dopłat zostały przez J. Ć. skorygowane niezwłocznie po tym, jak uzyskał on informację o zaistniałej omyłce. W związku z powyższym wpłacił on rachunek Agencji kwotę 40.370,32 zł., na poczet ewentualnego zwrotu dotacji oraz ewentualnych odsetek. Organ odwoławczy, po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, iż zasadne było wznowienie postępowania w sprawie o przyznanie J. Ć. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i następnie na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] uchylenie w całości dotychczasowej decyzji nr [...] z dnia [...] w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz odmowa przyznania J. Ć. płatności ONW na rok 2004. Ponadto niezgodność deklaracji ze stanem faktycznym na gruncie, stwierdzona w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontroli, jest równoznaczna ze złożeniem fałszywej deklaracji, powstałej w wyniku poważnego zaniedbania i skutkuje wykluczeniem producenta z płatności ONW na rok 2004. stosownie do brzmienia art. 72 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 "Każdy beneficjent, który złożył fałszywą deklaracją, powstałą w wyniku poważnego zaniedbania, zostaje wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich w ramach odpowiednich rozdziałów rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, na dany rok kalendarzowy. Gdy fałszywa deklaracja została złożona celowo, beneficjent zostanie wykluczony również na rok następny. 2. Kary przewidziane w ust. 1 stosuje się bez uszczerbku dla dodatkowych kar przewidzianych w przepisach krajowych". Organ odwoławczy podzielił ponadto ustalenia organu I instancji i odstąpił od uznania działania producenta za celowe. Podkreślił, iż w sprawie z wniosku z o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 - w części dotyczącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - zostało przeprowadzone postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 6 marca 2009r. wyroku oddalającego skargę J. Ć. (sygn. II SA/Łd 920/08) oraz wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 21 kwietnia 2010r. wyroku oddalającego skargę kasacyjną J. Ć. (sygn. II GSK 529/09). W skardze do sądu, pełnomocnik J. Ć. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1/ naruszenie prawa materialnego w postaci art. 72 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) w zw. z art. 19 Rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że błędne wskazanie przez skarżącego numerów i powierzchni działek oznaczonych literami "B", "E" i "I" ma charakter poważnego zaniedbania, wskutek którego beneficjent złożył fałszywą deklarację, co usprawiedliwia wykluczenie go ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich podczas gdy błędy w oznaczeniu działek są wynikiem zwykłej omyłki, 2/ naruszenie przepisów postępowania w postaci § 8 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez wstrzymanie płatności w wyniku uchybień stwierdzonych podczas pierwszej kontroli na miejscu oraz nie rozliczenie kwoty przekazanej przez skarżącego na pokrycie kosztów zwrotu części dotacji wraz z odsetkami. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] (BDSPB 05- 0251-99/AW/11) i decyzji z dnia [...] w sprawie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. M. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał na rozmiar i specyfikę gospodarstwa prowadzonego przez skarżącego. Jest to bowiem gospodarstwo rybackie o powierzchni około 300 hektarów, na które składa się ok. 180 działek ewidencyjnych o różnych kształtach i trudnym położeniu, a gospodarstwo to zostało przez niego przejęte bez geodezyjnego wskazania granic poszczególnych działek. Taka specyfika terenu zdecydowanie utrudnia lokalizację w terenie poszczególnych działek ewidencyjnych i dokonanie ich pomiarów. Wiele z granic działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa skarżącego, nie jest możliwa do ustalenia w oparciu o stałe punkty, jakimi są np. brzegi stawów. Stawy te bowiem mają różny poziom wód, a okresowo są całkowicie osuszane. W takich okolicznościach niemożliwe było ustalenie przez skarżącego granic działek w terenie bez wykorzystania w tym celu specjalistycznego sprzętu i osób, co wiązałoby się z ogromnymi kosztami. Pełnomocnik podniósł, że ewidencja gruntów i budynków jest specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, wywierającym określone skutki prawne i na tym rejestrze oparł się skarżący wypełniając wniosek o dotację. Nie jest więc prawidłowe w takiej sytuacji stanowisko, że postępowanie skrzącego było poważnym zaniedbaniem. Organ nie sprawdził bowiem, czy rzeczywiście zadeklarowany przez J. Ć. opis działek zgłoszonych do dopłat odpowiada temu, co zapisane jest w ewidencji gruntów i budynków. Z góry przyjęto, że błąd powstał z winy skarżącego. Pełnomocnik strony podkreślił, że system dopłat został ustanowiony w celu wyrównania dochodów gospodarstw rolnych oraz poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Zatem stawianie skarżącemu wymagań, aby ten dokonał szczegółowego ustalenia granic poszczególnych działek ewidencyjnych oraz powierzchni określonych kategorii zmierza w kierunku narażania go na niewspółmierne do przyznanej pomocy wydatki o pozostaje w sprzeczności z celem przyznawanych dopłat. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga okazała się uzasadniona. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w np. art. 156 k.p.a. Jednocześnie, przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 wskazanej ustawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji czy postanowienia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała rozstrzygnięcie strona skarżąca. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa materialnego w stopniu określonym w powołanym wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badając legalność zaskarżonej decyzji należało zacząć od zagadnienia prawidłowości zastosowanego trybu wznowienia postępowania. Wskazać należy na wstępie, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 145 § 1 kpa. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 531-534). Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest przy tym wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, stąd też zastosowanie instytucji wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie. Zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę czy przez organ w wypadkach wszczęcia postępowania z urzędu. W niniejszej sprawie Kierownik Biura Powiatowego w R. M. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] o przyznaniu J. Ć. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 w wysokości 10.583,76 zł. Podstawą przyznania płatności było ustalenie przez organ, iż wnioskodawca spełniał przesłanki wskazane w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), zgodnie z którym płatności ONW przyznawane są wyłącznie producentowi rolnemu, prowadzącemu działalność rolniczą na obszarze minimum 1 ha, przy czym za działalność rolniczą uważa się m. in. produkcję roślinną i zwierzęcą. W trakcie kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniu 14 i 19 grudnia 2007r., ustalono, że stan działek nie odpowiada opisowi zadeklarowanemu we wniosku o przyznanie płatności, złożonym przez producenta rolnego w dniu 21 maja 2004r. Tego rodzaju kontrola i jej wynik przedstawiony w protokole kontroli sporządzonym przez inspektorów terenowych, stanowił bezsprzecznie nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dowód ten oczywiście nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] o przyznaniu płatności ONW do gruntów rolnych na rok 2004. W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymienione są jednak dwie, niezależne od siebie przesłanki w ramach podstawy wznowienia. Zarówno nowe dowody jak i nowe okoliczności faktyczne muszą ujawnić się po wydaniu decyzji (tu - protokół z kontroli na miejscu), lecz muszą istnieć w chwili wydania pierwotnej decyzji. Wystarczające jest ujawnienie się albo nowej okoliczności faktycznej, albo nowego dowodu, które spełniają, każde z nich z osobna, pozostałe przesłanki wznowienia. Każda okoliczność faktyczna może być dowodzona określonym dowodem. W piśmiennictwie i w orzecznictwie wyraża się pogląd, że "jeżeli więc nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna mogła istnieć w dniu wydania decyzji i może uzasadniać wznowienie postępowania" (zob. np. B. Gruszczyński [w]: S. Babiarz, B. Deuter, B. Gruszczyński,r. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004r., s. 616 ). W realiach rozpoznawanej sprawy nowe okoliczności faktyczne ujawniły się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej. Wynikają one z ustaleń protokołu kontroli, w którym ustalono, że część działek (działka: "B", "E" i "I") deklarowanych przez skarżącego do płatności jako uprawa "JPO" faktycznie stanowi las. Działki te nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r., na co wskazywał ich stan, to znaczy porośnięcie wieloletnimi drzewami i krzakami. Ponadto, wyniki pomiarów działek zgłoszonych do wniosku wykazały, że zadeklarowana powierzchnia działek: "F", "G", "H" i "K" została zawyżona w stosunku do powierzchni faktycznej w łącznej wysokości 6,99%. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w roku 2004 wynosiła 40,09 ha, a powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do przyznania płatności wynosiła 37,47 ha. Brak spełnienia wymogu dobrej praktyki rolniczej oraz różnica powierzchni działek deklarowanych we wniosku i stwierdzonych w wyniku kontroli na miejscu - stanowią tego rodzaju okoliczności faktyczne, które ujawniły się już po wydaniu decyzji ostatecznej, istniały jednak w dacie jej wydania, lecz nie były znane organowi. Zważywszy na prawne przesłanki przyznania płatności stanowiły one niewątpliwie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Na tym tle należy uznać, że organy prawidłowo oceniły wystąpienie - określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - ustawowej podstawy do wznowienia postępowania, o czym jest mowa w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Uchylenie ostatecznej decyzji nastąpiło z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Powstaje kwestia, czy istniały podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej poznającej płatności ONW na 2004r. i orzeczenia o odmowie ich przyznania oraz o wykluczeniu skarżącego z płatności ONW na rok 2004. Przyznanie producentowi rolnemu płatności na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) uzależnione jest od zadeklarowanej przez niego powierzchni uprawowej. Zawyżenie tej powierzchni zagrożone jest sankcjami przewidzianymi w prawie wspólnotowym – w Sekcji 6 rozporządzenia Komisji (WE) NR 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) (Dz. Urz., Nr L 153, z dnia 30 kwietnia 2004 roku, str 30-83 ze zm.) zawarty zostały przepisy tyczące kontroli i kar. I tak, zgodnie z brzmieniem powołanego przez organ art. 72 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 "Każdy beneficjent, który złożył fałszywą deklarację, powstałą w wyniku poważnego zaniedbania, zostaje wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich w ramach odpowiednich rozdziałów rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, na dany rok kalendarzowy. Gdy fałszywa deklaracja została złożona celowo, beneficjent zostanie wykluczony również na rok następny. W rozpoznawanej sprawie, spór dotyczył powierzchni upraw na działkach, oznaczonych literami B (działka o geodezyjnym numerze 233 i powierzchni upraw zadeklarowanych na 0,70 ha), E (działka o geodezyjnym numerze 284 i powierzchni upraw zadeklarowanych na 1,36 ha) oraz I (działka o geodezyjnym numerze 343 i powierzchni upraw zadeklarowanych na 0,56 ha). Z protokołu kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniu 19 grudnia 2007r. w gospodarstwie rolnym J. Ć. metodą inspekcji terenowej wynika, że działki, o geodezyjnych numerach ewidencyjnych 233, 284 i 343 nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Działki wspomniane były bowiem porośnięte lasem. Okoliczności tej skarżący zresztą nie kwestionował w odniesieniu do działek nr 284 i 343. Podniósł jedynie, iż ich zgłoszenie w tym zakresie dokonane zostało omyłkowo (tzw. czeski błąd), bowiem w istocie płatnościom podlegać winny działki nr 248 o powierzchni 5,25 ha oraz nr 321 o powierzchni 0,10 ha. Jeśli zaś chodzi o działkę nr 233 wskazał, że powierzchnia upraw na tejże działce wynosi 0,30 ha. Wnosząc o przeprowadzenie ponownej kontroli wskazał, iż specyfika prowadzonego przezeń gospodarstwa (rybackiego), rodzi konieczność jego udziału w podejmowanych czynnościach. Odnosząc się do kwestii "omyłkowego" zgłoszenia do płatności działek nr 284 i 343 podzielić należy stanowisko organów, iż uchybienie skarżącego nie ma charakteru oczywistej omyki w rozumieniu art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Działka nr 284 została bowiem przezeń zgłoszona wraz ze wskazaniem jej powierzchni (1,36 ha), istotnie odmiennej od powierzchni działki nr 248 (5,25 ha). W tym zakresie nie może zaś być mowy o "czeskim błędzie", polegającym na prostym przestawieniu cyfr. Rozbieżności we wniosku o przyznanie płatności ONW do gruntów rolnych, dotyczące m.in. ich powierzchni i rodzajów użytków nie mogą być traktowane jako oczywiste błędy, bowiem opisują w części inny stan faktyczny niż wskazany we wniosku. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 346/06, nie publ. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 219283). Ponadto skarżący na żadnym etapie postępowania nie podnosił, że działki nr 248 i 321 były przezeń uprawiane w sposób, uzasadniający ubieganie się o płatności ONW. Oznacza to też, że błędy w tym zakresie nie mogły być przezeń skorygowane w każdym czasie po złożeniu wniosku. W rozpoznawanej sprawie żaden z przedłożonych dowodów nie wskazuje, by o dostrzeżonych błędach producent powiadomił organ w czasie właściwym. W szczególności producent zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności (zobowiązanie podpisane przez Pana J. Ć. - str. 4 wniosku). Ponadto stosownie do brzmienia § 6 ust. 4a rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004r., producent mógł złożyć zmianę do wniosku w terminie do dnia 31 maja 2004r., natomiast zgodnie z § 6 ust. 4 Rozporządzenia ONW producent mógł wycofać sporne działki z wniosku do dnia poprzedzającego dzień, w którym została doręczona decyzja administracyjna w sprawie przyznania płatności ONW. Mając na uwadze argumenty podniesione w piśmie z dnia 25 lutego 2011r., wyjaśnić należy, że pismo J. Ć. z dnia 18 października 2007r., informujące o błędzie we wniosku o przyznanie płatności obszarowych w zakresie działki nr 284 i 343 dotyczyło korekty wniosku za 2007r. i złożone zostało na wyraźne wezwanie organu, w związku z dostrzeżonymi nieprawidłowościami we wniosku za tenże okres. Z tego też względu nie może ono niwelować skutków poważnego zaniedbania rolnika wyrażającego się w zadeklarowaniu do płatności ONW działek rolnych nieużytkowanych rolniczo (zalesionych). Na zmianę rozstrzygnięcia nie ma wpływu również okoliczność dokonania w 2008r. przez skarżącego dobrowolnej wpłaty pieniężnej na rachunek Agencji na poczet ewentualnego zwrotu dotacji. Z powyższych przyczyn zasadne było, w ocenie sądu, wznowienie postępowania, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wobec ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, skutkujących uchyleniem uprzednio wydanej decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż wniosek skarżącego z dnia 21 maja 2004r. dotyczył nie tylko przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, ale również przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 14 i 19 grudnia 2007r. w gospodarstwie J. Ć. miały zatem wpływ także na przyznane skarżącemu decyzją Kierownika Biura Powiatowego w R. M. z dnia [...] płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004. Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] wydana została decyzja nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] o przyznaniu J. Ć. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 w pomniejszonej wysokości. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J. Ć., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. Skargę na powyższą decyzję rozpatrywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 6 marca 2009r. w spr. o sygn. akt II SA/Łd 920/08, orzekł o oddaleniu skargi J. Ć. Na powyższe rozstrzygnięcie wniesiona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010r. w spr. o sygn. akt II GSK 529/09 oddalił skargę kasacyjną J. Ć. Sprawa dotycząca płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie jest tożsama ze sprawą w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, jednak przyznanie obu płatności opierało się na tym samym wniosku skarżącego i zawartych w nim danych, a podstawą wznowienia postępowania w obydwu przypadkach były wyniki tej samej kontroli. Dokonana zatem przez Sąd wykładnia prawa w sprawie II GSK 529/09 ma także znaczenie dla oceny działań podjętych przez organy w sprawie niniejszej. Nie odstępując od powyższych ustaleń, sąd uznał jednak, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego na skutek zastosowania wobec skarżącego sankcji przewidzianej w art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004. Jak wcześniej zaznaczono, przepis ten stanowi, że: "Każdy beneficjent, który złożył fałszywą deklarację, powstałą w wyniku poważnego zaniedbania, zostaje wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich w ramach odpowiednich rozdziałów rozporządzenia 1257/1999 na dany rok kalendarzowy. Gdy fałszywa deklaracja została złożona celowo, beneficjent zostaje wykluczony także na rok następny." Zauważyć należy, że art. 72 rozporządzenia nr 817/2004 stanowi podstawę do nałożenia na rolnika dodatkowych sankcji w postaci wykluczenia ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich w danym roku, ewentualnie także w roku następnym, przy czym chodzi o utratę prawa także do innych środków pomocowych niż te, w związku z którymi złożył fałszywą deklarację. Inaczej mówiąc rolnik, który złożył fałszywą deklarację poniesie nie tylko sankcje przewidziane dla tego rodzaju pomocy, w związku z którą złożył fałszywą deklarację, ale także utraci prawo do innych środków pomocowych w danym roku, a w przypadku celowego przedłożenia fałszywej deklaracji, także w roku następnym. Zatem rolnik, który złożył fałszywą deklarację nie dostanie pomocy ani na to działanie, w związku z którym złożył fałszywą deklarację, ani na żadne inne. Omawiana sankcja jest bardzo surowa, zatem przepis ją ustanawiający musi być interpretowany ściśle. Zdaniem Sądu wykładnia art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004 prezentowana w niniejszej sprawie przez organy jest błędna, a omawiany przepis w okolicznościach sprawy niniejszej nie może być podstawą odmowy przyznania J. Ć. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 i wykluczenia J. Ć. z płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Już z samego zestawienia brzmienia przepisu i zastosowanej w niniejszej sprawie przez organ sankcji wynika, iż orzeczenie o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz wykluczeniu z płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie znajduje w omawianym przepisie umocowania. Art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004 przewiduje bowiem sankcję w postaci wykluczenia ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich w danym roku, ewentualnie także w roku następnym. Ponadto, zawarte w treści tego artykułu sformułowanie "beneficjent zostaje wykluczony ze wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich" nie może odnosić się do sytuacji, w które przyznano już środki finansowe i zostały one przekazane beneficjentowi. W niniejszej sprawie w dniu [...]. Kierownik Biura Powiatowego w R. M. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu J. Ć. na rok 2004 płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 10.583,76 zł. i kwota ta została skarżącemu wypłacona. Wobec powyższego, z uwagi na brzmienie omawianego przepisu, nie można na jego podstawie żądać od skarżącego zwrotu środków, które już otrzymał. Przepis wskazuje bowiem, że beneficjent dopiero "zostaje/zostanie wykluczony". Sformułowanie "zostaje/zostanie wykluczony" odnosi się do czynności, która nie została jeszcze dokonana, a będzie odbywała się w przyszłości. Reasumując, w ocenie sądu treść art. 72 ust. 1 cyt. rozporządzenia stanowiącego, iż beneficjent "zostaje/zostanie wykluczony" dotyczy wykluczenia jedynie z tych środków rozwoju obszarów wiejskich, które dopiero mogą mu być przyznane, nie przewiduje natomiast kary w postaci konieczności zwrotu udzielonej już pomocy. Działanie organu zakwalifikować zatem należy jako naruszenie prawa materialnego, które bez wątpienia miało wpływ na wynik sprawy. Podobny pogląd wyrażony został w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2010r. w spr. o sygn. akt V SA/Wa 1271/09 i podjętym w wyniku kasacji wniesionej od tego rozstrzygnięcia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011r., sygn. akt II GSK 582/10 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011r., sygn. akt II GSK 655/10. Niezależnie od zasadności odwoływania się w rozpoznawanej sprawie do art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, należy uznać, że ocena przesłanki "poważnego zaniedbania" dokonana została przez organy obu instancji w odniesieniu do skarżącego w sposób dowolny i powierzchowny, bez podjęcia jakichkolwiek czynności wyjaśniających w tym zakresie. Nie sposób bowiem uznać za wystarczające do zastosowania wymienionego przepisu restrykcyjnego, stwierdzenia organu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż "niezgodność deklaracji ze stanem faktycznym na gruncie, stwierdzona w wyniku przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontroli, jest równoznaczna ze złożeniem fałszywej deklaracji, powstałej w wyniku poważnego zaniedbania". Poważne zaniedbanie to, zdaniem Sądu, zaniedbanie nie tylko istotne, ale i świadome. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie uzasadniły należycie, dlaczego działanie skarżącego należy potraktować jako "poważne zaniedbanie". Nie odniosły się też w żaden sposób, do podnoszonej przez skarżącego okoliczności, iż zadeklarowana przez niego we wniosku z dnia 24 maja 2004r. powierzchnia działek wynika z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem, ewidencja gruntów i budynków, jak również wydawane stosownie do treści art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) właścicielom lub posiadaczom gruntów wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego, mają charakter dokumentów urzędowych i szczególną moc dowodową w rozumieniu art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Wobec przedstawionych wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Na mocy art. 152 wskazanej ustawy, Sąd orzekł, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, natomiast orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tej ustawy, który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. j.m.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI