III SA/Łd 424/25

III SA/Łd 424/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 27 par. 1a, art. 145 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.b,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 26 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2025 roku sprawy ze skarg M. S. i E. Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2025 roku nr SKO.4121.56.2025; SKO.4121.67.2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie zarejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz M. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz E. Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;
Uzasadnienie
Decyzją z 1 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej organ II instancji, Kolegium lub SKO w Łodzi) utrzymało w mocy własną decyzję z 18 lutego 2025 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r., dotyczącej odmowy zarejestrowania za nr rej.: [...] pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar (nr VIN: [...]) na E. S.A.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
6 października 2020 r. pełnomocnik E. S.A. złożył do Prezydenta Miasta Łodzi wniosek o zarejestrowanie pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar, do którego załączył m.in. fakturę VAT nr [...] wydaną 5 października 2020 r. przez B. sp. z o.o.
Decyzją z 7 października 2020 r. Prezydent Miasta Łodzi zarejestrował czasowo - za nr rej.: [...] - ww. pojazd marki Land Rover Range Rover Velar na rzecz E. S.A., wydając pozwolenie czasowe serii [...] nr [...], tablice rejestracyjne nr [...] oraz zamawiając w PWPW spersonalizowany dowód rejestracyjny, który został wyprodukowany 14 października 2020 r., niemniej jednak nie został przez stronę odebrany w terminie 30 dni od daty czasowego zarejestrowania pojazdu.
M. S. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) 10 grudnia 2023 r. zawiadomił organ o nabyciu przedmiotowego pojazdu na podstawie faktury Vat nr [...] Nadto, z akt sprawy wynika, że skarżący 18 grudnia 2023 r. złożył wniosek o przerejestrowanie przedmiotowego pojazdu. Następnie pismem z 12 czerwca 2024 r. strona wniosła o wydanie decyzji oraz wskazanie podstawy prawnej dotyczącej odmowy przerejestrowania przedmiotowego pojazdu rok prod. 2020 nr rej. [...]. Do pisma załączono: fakturę z 12 października 2023 r. wystawioną przez E.S.A. we W. na wskazany pojazd i nabywcę [...] M. S., Ż., oraz pozwolenie czasowe serii [...] nr [...] wydane 7 października 2020 r.
Decyzją z 2 lipca 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o odmowie zarejestrowania za nr rej.: [.] pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar na E .S.A. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że pełnomocnik E. S.A. złożył wniosek o zarejestrowanie wskazanego pojazdu 6 października 2020 r., ale nie odebrał dowodu rejestracyjnego w terminie 30 dni. Ponadto, przed zakończeniem postępowania i wydaniem decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, samochód został sprzedany przez wnioskodawcę. Wobec powyższego, w ocenie organu, E. S.A. nie jest już właścicielem wskazanego pojazdu, a to z kolei oznacza, że nie może być stroną decyzji o jego zarejestrowaniu. Adresatem wskazanej decyzji był E. S.A. w Ł., przy czym decyzję tę doręczono także - 8 lipca 2024 r. – M. S.. Z akt sprawy wynika również, że pismem z 2 lipca 2024 r. organ dodatkowo poinformował M. S. o konieczności złożenia wniosku o zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu zgodnego z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2022 r., poz. 1847). Ponadto, w piśmie tym organ wskazał też na konieczność przedstawienia aktualnego badania technicznego.
W piśmie z 17 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nieważności wskazanej powyżej decyzji z 2 lipca 2024 r. o odmowie zarejestrowania za nr rej.: [...] pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar na E.S.A. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i skierowanej do osoby niebędącej stroną, tj. do E.S.A.
14 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r., o odmowie zarejestrowania za nr rej.: [...] pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar na E.S.A. - zawiadamiając o tym fakcie strony postępowania i wzywając je do złożenia na piśmie wyjaśnień bądź dokumentów mogących wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy w oznaczonym terminie.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie pełnomocnik strony, w piśmie z 23 stycznia 2025 r., wskazał nowy adres uczestnika postępowania tj. E.S.A. oraz wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta Łodzi do dołączenia do akt sprawy dowodu rejestracyjnego wydanego dla pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar potwierdzającego zarejestrowanie go za nr rej.: [...] na E.S.A.
Decyzją z 18 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r., dotyczącej odmowy zarejestrowania za nr rej.: [...] pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar na E. S.A
Wnioskiem z 17 marca 2025 r., pełnomocnik strony skarżącej wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Z akt sprawy wynika, że decyzja z 2 lipca 2024 r. była również zaskarżona przez E. S.A., który pismem z 27 marca 2025 r. złożył nań skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Przy czym kolegium - stosownie do art. 54a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - rozpoznało powyższą skargę jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Powołaną na wstępie decyzją z 1 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy własną decyzję z 18 lutego 2025 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r., którą odmówiono zarejestrowania za nr rej.: [...] pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar (nr VIN: [...]) na E. S.A. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia kolegium powołało treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanej decyzji, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570) oraz wyjaśniło, że wszczynając postępowanie w przedmiotowej sprawie organ, w niniejszym przypadku sko, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji będącej przedmiotem tego postępowania, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Konsekwencją powyższego jest to, że w swojej decyzji sko rozstrzyga wyłącznie co do nieważności albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władne rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących tej sprawy. Innymi słowy, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bada się wyłącznie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, czy też nie. Dalej kolegium stwierdziło, że w dniu wydania decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania obowiązywała ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), która w art. 73 ust. 1 stanowiła, iż rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Nadto, sko, w oparciu o wybrane orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazało, że zasadna jest ocena, iż rejestracja pojazdów jest ściśle związana z własnością pojazdów, a obowiązujące w tym zakresie przepisy odnośnie rejestracji pojazdów przypisują podstawowe znaczenie kwestii prawidłowego i rzetelnego ustalenia własności pojazdu, wiążąc w sposób wyraźny problematykę rejestracyjną z problematyką własnościową i ujmując status własnościowy jako warunek poszczególnych decyzji administracyjnych oraz czyniąc właściciela pojazdu adresatem określonych obowiązków prawno-administracyjnych. Podkreślono przy tym, że w postępowaniu administracyjnym o rejestrację pojazdu wnioskodawca powinien wykazać się tytułem do pojazdu. Musi złożyć odpowiedni dokument, a organy administracji nie są uprawnione do ustalania, czy doszło do skutecznego nabycia prawa własności. Przy czym dowodu własności nie może zastąpić samo oświadczenie wnioskodawcy, nawet złożone po uprzedzeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, sko stwierdziło, że będąca przedmiotem nadzwyczajnego postępowania decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r., w sposób prawidłowy rozstrzygnęła o odmowie zarejestrowania za nr rej.: [...] pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar na E.S.A., bowiem spółka ta, składając 6 października 2020 r., wniosek o rejestrację przedmiotowego pojazdu, była jego właścicielem, niemniej jednak 12 października 2023 r. straciła przymiot właściciela tegoż pojazdu (w aktach sprawy znajduje się bowiem faktura Vat nr [...]), co z kolei obligowało Prezydenta Miasta Łodzi do odmowy zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na rzecz E. S.A. Kolegium wyjaśniło również, że rozpoznanie wniosku o rejestrację pojazdu jest dwuetapowe, bowiem w pierwszej kolejności organ dokonuje czasowej rejestracji pojazdu po złożeniu wniosku o jego rejestrację (art. 74 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy), a następnie, w drugiej kolejności, orzeka o jego rejestracji; przy czym w żadnej mierze nie jest spornym, iż przymiotem właściciela pojazdu wnioskodawca musi legitymować się cały czas, tj. do momentu wydania ostatecznej decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu, bowiem w przeciwnym przypadku - tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - wnioskodawca nie spełnia podstawowej przesłanki niezbędnej do pozytywnego rozpoznania jego wniosku. Kolegium nie zgodziło się z zarzutem pełnomocnika strony jakoby decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r., została skierowana do osoby niebędącej stroną, tj. do E. S.A. - stwierdził bowiem, że będąca przedmiotem prowadzonego postępowania decyzja z 2 lipca 2024 r. (którą orzeczono o odmowie zarejestrowania za nr rej.: [....] pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar na E.S.A.) rozstrzyga wniosek E.S.A. z 6 października 2020 r., co wprost wynika z tej decyzji, a to z kolei oznacza, iż decyzja ta została skierowana do podmiotu będącego stroną w sprawie, czyniąc tym samym chybionym zarzut pełnomocnika strony w tym zakresie. Kolegium nie podzieliło też przekonania, że do zarejestrowania pojazdu dochodzi w sposób dorozumiany poprzez wytworzenie dowodu rejestracyjnego, bez znaczenia pozostaje, czy został odebrany czy nie. Odnosząc się zaś do zarzutów sformułowanych przez E. S.A. w piśmie z 27 marca 2025 r. sko wskazało, że są one chybione i pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Wskazano też, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. oraz wyjaśniono, iż fakt wytworzenia dowodu rejestracyjnego bez jego doręczenia E. S.A., które nie było poprzedzone wydaniem i również doręczeniem decyzji administracyjnej o rejestracji przedmiotowego pojazdu, zdaniem sko absolutnie nie oznacza, iż miała miejsce rejestracja pojazdu marki Range Rover Velar na E. S.A. W ocenie sko na brak akceptacji zasługują również pozostałe zarzuty strony, bowiem prowadzone w sprawie postępowanie, jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji, gdzie postępowanie dowodowe koncentruje się na ocenie zawartości akt sprawy, decyzji administracyjnej i odniesieniu powyższego do określonych w 156 § 1 k.p.a. podstaw stwierdzenia nieważności, co oznacza, iż w postępowaniu tym organ nie posiada legitymacji do przeprowadzenia postępowania dowodowego właściwego dla postępowania w sprawie rejestracji pojazdów, w tym również postępowania odwoławczego w tym zakresie. Zaznaczono również, iż zarzuty naruszenia prawa w zakresie ustaleń faktycznych należą do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji wyłącznie w trybie zwykłym (w trybie kontroli instancyjnej zainicjowanej odwołaniem). Nie stanowią natomiast rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W przepisie tym chodzi bowiem wyłącznie o wady tkwiące w samej decyzji, nie zaś w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. W konkluzji kolegium podkreśliło, iż wskazane w uzasadnieniu okoliczności i zgromadzone na ich poparcie dokumenty potwierdzają, że zaskarżona doń decyzja jest prawidłowa, gdyż nie zachodziły przesłanki do wyeliminowania jej z obrotu prawnego w trybie art. 156 § 1 pkt. 2 i 4 k.p.a., ani w żadnym innym opisanym w art. 156 § 1 k.p.a.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący M. S. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu skarżącego, rozstrzygnięcie wątpliwości co do normy prawnej na niekorzyść strony i przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej;
b) art. 30 § 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;
c) art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja z dnia 2 lipca 2024 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem przepisów, czego konsekwencją jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji i utrzymanie orzeczenia sko w mocy;
d) art. 156 § 1 ust 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja z dnia 2 lipca 2024 r. została skierowana do podmiotu będącego stroną postępowania, podczas gdy wydanie decyzji z 2 lipca 2024 r. było konsekwencją złożenia przez M. S. wniosku o przerejestrowanie przedmiotowego pojazdu, a decyzja o jego rejestracji na rzecz E.S.A. została już uprzednio wydana w sposób dorozumiany poprzez wytworzenie dowodu rejestracyjnego;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że rejestracja pojazdu wymagała fizycznego odbioru dowodu rejestracyjnego przez wnioskodawcę, podczas gdy przepis nie stanowi o takim obowiązku, a do zarejestrowania pojazdu dochodzi poprzez wydanie i wytworzenie dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych;
b) art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten w dacie złożenia wniosku o rejestrację stanowił o konsekwencjach nieodebrania dokumentów od organu.
W oparciu o wskazane powyżej zarzuty skarżący M. S. wniósł o stwierdzenie nieważności w całości decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r. ewentualnie o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 1 kwietnia 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż kolegium z 18 lutego 2025 r., a także decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowy zarejestrowania za nr rej [...] przedmiotowego pojazdu na E. S.A. z siedzibą w Ł. przy ul. [...]. Ponadto strona ta wniosła o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez E. S.A. z siedzibą we W., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zaskarżono powyżej wskazaną decyzję organu w całości, zarzucając jej:
I. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, a to przepisu art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzji z 1 kwietnia 2025 r. oraz decyzji z 18 lutego 2025 r. bez podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracowników organu upoważnionego do wydania tej decyzji - co skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.;
II. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 lipca 2024 r., o odmowie zarejestrowania nr rej: [...] pojazdu marki Land Rover Range Rover Velar (nr VIN: [...]) na E. S.A., podczas gdy organ, na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, powinien dojść do wniosku, iż istnieje już decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu marki Land Rover Rangę Rover Velar (nr VIN: [...]) nr rej: [...], a zatem powinien stwierdzić nieważność wydanej później decyzji o odmowie zarejestrowania ww. pojazdu;
2) art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez niezebranie i nierozpoznanie całego materiału dowodowego w sprawie i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, w tym niewyjaśnienie dlaczego organ nie uwzględnił faktów znanych z urzędu w postaci wydania przez właściwy organ dowodu rejestracyjnego na rzecz E. S.A. oraz decyzji o rejestracji pojazdu marki Land Rover Rangę Rover Velar (nr VIN: [...]) nr rej: [...], a także nieskutecznego doręczenia skarżącej – tj. E. S.A. - decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r. o odmowie zarejestrowania nr rej: [...] pojazdu marki Land Rover Rangę Rover Velar (nr VIN: [...]), tj. na adres, który nie jest i nigdy nie był adresem siedziby skarżącej;
3) art. 7, art. 77 § 1 i § 4 w zw. art. 220 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ "całości materiału dowodowego i nieustalenie, że pojazd, podczas gdy potwierdzenie faktów i stanu prawnego, tj. wcześniejszej rejestracji pojazdu na rzecz skarżącej było możliwe na podstawie posiadanych przez organ I instancji ewidencji oraz dokumentu w postaci nieodebranego dowodu rejestracyjnego wydanego na rzecz skarżącej, ale przez niego nieodebranego, a zatem będącego w posiadaniu organu I instancji";
4) art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania uczestników do organów władzy publicznej, a to poprzez interpretację przepisów w sposób zawężający, a jednocześnie sprzeczny z interesem skarżącej i rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść stron;
5) art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie dokonania uprzedniej rejestracji przedmiotowego pojazdu, (nr VIN: [...]) nr rej: [...] w tym wydania przez organ I instancji dowodu rejestracyjnego na rzecz skarżącej, a także nieskutecznego doręczenia skarżącej przez organ I instancji decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r. o odmowie zarejestrowania nr rej: [...] pojazdu marki Land Rover Rangę Rover Velar (nr VIN: [...]), tj. na adres, który nie jest i nigdy nie był adresem siedziby skarżącej;
6) art. 110 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za wiążącą decyzji organu I instancji, podczas gdy organ II instancji na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego powinien dojść do wniosku, że decyzja ta nigdy nie została doręczona skarżącej, ponieważ adres na jaki decyzja ta została wysłana, tj. ul. [...], [...] Ł. nie jest i nigdy nie był adresem siedziby skarżącej.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 18 lutego 2025 r. oraz decyzji z 1 kwietnia 2025 r. oraz stwierdzenie nieważności decyzji z 2 lipca 2024 r., ewentualnie uchylenie decyzji z 18 lutego 2025 r. oraz z 1 kwietnia 2025 r. a także uchylenie decyzji z 2 lipca 2024 r. Ponadto strona wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Na terminie rozprawy 26 września 2025 r. sąd postanowił połączyć na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejszą sprawę o sygn. III SA/Łd 424/25 ze sprawą o sygn. III SA/Łd 425/25 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić dalej sprawę pod sygn. III SA/Łd 424/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) – dalej: "p.u.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do art. 1 § 2 p.u.s.a. - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (w całości lub w części), jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (lit b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Nadto, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd administracyjnym bada więc legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzona przez sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, według powyższego kryterium wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów aniżeli w niej podniesione.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., w świetle którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. W myśl art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, natomiast zgodnie z art. 27 § 1 k.p.a. członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. Z kolei art. 27 § 1a k.p.a. stanowi, że członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że przepis art. 27 § 1a k.p.a. został wprowadzony do kodeksu postępowania administracyjnego ustawą z dnia 24 września 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 195, poz. 1501). Nowelizacja ta stanowiła realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07, w którym stwierdzono, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II OSP 2/09 (ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 60) uznał, że członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i 78 Konstytucji RP w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., o sygn. akt P 57/07.
Podkreślić w tym miejscu należy, że celem instytucji wyłączenia pracownika jest uniknięcie sytuacji, w której pracownik raz już uczestniczący w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to ugruntowany pogląd na stan faktyczny sprawy, czy też na sposób jej rozstrzygnięcia, byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu. Przy czym członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji administracyjnej w I instancji podlega, na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. a art. 27 § 1 k.p.a. – wyłączeniu od udziału w składzie orzekającym tego kolegium rozpoznającym sprawę w wyniku złożenia przez uprawniony podmiot wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. (por. glosa W. Chróścielewskiego do uchwały NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ZNSA z 2007 r., nr 3, s. 137). Instytucja ta ma zapewnić stronie maksymalne gwarancje w obiektywnym rozstrzygnięciu sprawy, dlatego też przesłanka wyłączenia pracownika (członka samorządowego kolegium odwoławczego) nie podlega jakiejkolwiek ocenie, co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy, gdyż ma charakter bezwzględny. W związku z tym ustawodawca uznał, że jej zaistnienie obliguje sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu obarczonego taką wadą prawną (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że doszło do naruszenia przytoczonych wyżej przepisów, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wydając decyzję z 18 lutego 2025 r. procedowało w składzie: J. J., M. W. i G. F., a następnie, rozpatrując niniejszą sprawę na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie, tj. wydając decyzję z 1 kwietnia 2025 r., procedowano w składzie: M. A., M. M. i M. W. Zatem członek kolegium M. W. uczestniczył w zarówno w wydaniu decyzji z 18 lutego 2025 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 2 lipca 2024 r., jak i w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. wydając decyzję z 1 kwietnia 2025 r. To z kolei oznacza, że skład samorządowego kolegium odwoławczego, który rozpoznawał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy był wadliwy. Oceny tej nie zmienia fakt, że pozostali dwaj członkowie kolegium (tj. M. A. i M. M.) nie brali udziału przy ponownym rozpoznaniu sprawy, tj. wydając decyzję z 1 kwietnia 2025 r. W świetle powyższego nie może być więc wątpliwości, że postępowanie prowadzące do wydania zaskarżonej decyzji, tj. decyzji samorządowego kolegium odwoławczego z 1 kwietnia 2025 r., narusza art. 27 § 1a k.p.a., co uzasadnia wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy niemożliwa była merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji i zbadanie zarzutów skargi, która z uwagi na dostrzeżone uchybienie byłaby przedwczesna.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zobowiązane jest do uwzględnienia powyższych rozważań sądu i wydania decyzji w składzie osobowym nienaruszającym przepisów k.p.a.
Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało wydane na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
a.kr.