III SA/Łd 413/19

III SA/Łd 413/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-12-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Monika Krzyżaniak
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 1768/20 - Wyrok NSA z 2020-12-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1990
art. 130a ust. 10h
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 6 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant Sekretarz sądowy – Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Ł. K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] ustalającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Renault Laguna nr rej.[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz.2096 ze zm.), art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] orzekł o ustaleniu opłaty w wysokości 8 647,96 zł. - z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu marki Renault Laguna o numerze rejestracyjnym [...] - solidarnie od właściciela pojazdu tj. Ł. K. oraz kierującej ww. pojazdem D. R.-S.
Ł. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie
1. przepisów postępowania a mianowicie:
a.) art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, tj. przeprowadzeniu postępowania wobec skarżącego w sytuacji, gdy zarówno w chwili zatrzymania jak i usunięcia oraz przechowania pojazdu skarżący nie był właścicielem pojazdu, a osoba prowadząca pojazd, zgodnie z umową sprzedaży pojazdu zawartą w dniu 5 września 2017 r.
b.) art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez stronę (pozbawioną w istocie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, z uwagi na inny adres zamieszkania co potwierdza umowa najmu lokalu mieszkalnego) co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji;
c.) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego ustalenia, że to skarżący jest właścicielem pojazdu oraz niewłaściwym oparciu przez organ administracyjny na ustalonych okolicznościach stanu faktycznego w postanowieniu Sądu Rejonowego w P., [...] Wydziału Cywilnego z dnia 27 marca 2018 r., sygn. [...] o przepadku pojazdu na rzecz powiatu;
2. przepisu prawa materialnego - przepisu art. 130a ust. 10h p.r.d. przez jego niewłaściwe zastosowanie wobec Skarżącego i uznanie, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi skarżący, jako właściciel pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, podczas gdy skarżący od dnia 22 lipca 2017 r. nie był właścicielem tego pojazdu.
Do odwołania załączył kserokopię umowy sprzedaży samochodu zawartą 22 lipca 2017 r. między Ł. J. K. zam. P. ul. A 18 m 6, a M. D. B. , kserokopię umowy sprzedaży tego samego auta zawartą 5 września 2017 r. między M. D. B. a D. R. S. oraz pismo z A SA w W. z dnia 18 stycznia 2019 r. skierowane do Ł. K. potwierdzające, że umowa ubezpieczenia dla pojazdu marki Renault Laguna [...] została przepisana z dniem 22 lipca 2017 r. na nabywcę pojazdu, zgodnie z otrzymanym dokumentem umowy sprzedaży samochodu. Załączona także dwa aneksy do umowy najmu mieszkania zawarte przez E. K. i Ł. K. z M. P., z których wynika, że skarżący z żoną i dziećmi od stycznia 2017 r wynajmuje mieszkanie lokal mieszkalny. W aneksach nie podano jego adresu .
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że stosownie do art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Stosownie do ust. 5c ww. normy, pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie.
Na podstawie ust. 10i ww. normy, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. W myśl ust. 10j ww. normy, termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
SKO wyjaśniło, że w dniu 27 września 2017r. wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu Nr [...] na podstawie, której został usunięty z drogi (P., ul. B-C ) pojazd marki Renault Laguna o numerze rejestracyjnym [...] i umieszczony na parkingu strzeżonym B. Kierującym ww. pojazdem była D. R.-S. Organ odwoławczy zaznaczył, że Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt: [...] po rozpoznaniu sprawy z udziałem Ł. K. stwierdził, że pojazd marki Renault Laguna o numerze rejestracyjnym [...] stanowił własność Ł. K. oraz o orzekł przepadek ww. pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Postanowienie stało się prawomocne w dniu 23 kwietnia 2018 r..
SKO wskazało, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d., organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e ww. ustawy bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu.
W ocenie SKO wbrew zarzutom skarżącego stosownie do art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne sądu cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do złożenia wniosku przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. W art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy wskazuje się jedynie, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu oraz przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a ww. ustawy).
Zdaniem organu odwoławczego skoro więc właściciel pojazdu skarżący był prawidłowo powiadomiony o obowiązku odbioru pojazdu i o skutkach jego nieodebrania, powinien pojazd odebrać, w innym przypadku powinien liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym.
Organ podkreślił, że decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego, kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu.
Zdaniem SKO zaskarżona decyzja - w sposób prawidłowy - wskazuje mechanizm obliczenia ustalonej opłaty (8.647,96 zł) oraz cezury czasowe w jakich tą opłatę naliczono.
Odnosząc się do sformułowanych przez stronę zarzutów SKO stwierdziło, że są one chybione i w konsekwencji pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Chybione są zdaniem Kolegium twierdzenia skarżącego, że zaskarżona decyzja narusza art.130a ust. 10h p.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec skarżącego i uznanie, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi skarżący, jako właściciel pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, podczas gdy skarżący od dnia 22 lipca 2017 r. nie był właścicielem tego pojazdu.
Uzasadniając powyższe, SKO przypomniało, że stosownie do:
• art. 130a ust. 10h p.r.d., zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
• art. 103a ust. 10i ww. ustawy, w myśl którego - jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.
Organ zaznaczył, że w powyższym przepisie chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu - inny niż własność - z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany.
Odnośnie właściciela przedmiotowego pojazdu SKO stwierdziło, że – wbrew twierdzeniom strony - zarówno organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie prowadzi żadnego postępowania wyjaśniającego. W tym zakresie organ odwołał się do treści art. 130 a ust. 10e p.r.d. i wskazał , że oczywistym jest, iż postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności, o których mowa w wyżej przywołanej normie, stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, np. czy usunięcie pojazdu było zasadne albo czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu lub uprawnioną osobę o obowiązku odbioru pojazdu. Te i wszystkie inne kwestie poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu bada z woli ustawodawcy sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym, co oznacza, iż prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. Organ odwołał się o treści art. 356 § 1 k.p.c. i wyjaśnił, że w postanowieniu [...] Sąd Rejonowy w P. wskazał, że pojazd stanowi własność Ł. K. Kolegium podkreśliło, że prawomocne postanowienie sądu powszechnego wiąże nie tylko ten sąd, ale również organy administracji publicznej oraz uczestnika postępowania, co konsekwentnie oznacza, że rozważania skarżącego, negującego fakt bycia właścicielem przedmiotowego pojazdu marki Renault Laguna o numerze rejestracyjnym [...] nie mogą zostać uwzględnione przez organy administracji publicznej, bowiem byłoby to nic innego, jak zakwestionowanie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego na podstawie stwierdzenia osoby fizycznej.
Kolegium zaznaczyło, że usunięcie pojazdu w oparciu o dyspozycję wydaną przez uprawniony podmiot spowodowało, że dalszy los tej rzeczy ruchomej został poddany regulacjom prawnym art. 130a p.r.d. Zgodnie z art. 130a ust. 10 tej ustawy - w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010 r., mającym zastosowanie w odniesieniu do pojazdu marki Renault Laguna o numerze rejestracyjnym [...] stanowiącego własność skarżącego - utrata własności pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i nast. przedmiotowej ustawy - następuje w oparciu o prawomocne orzeczenie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, które ma charakter konstytutywny (prawotwórczy).
Kolegium za niezasadny uznało zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. i wskazało, że organ pismem z dnia 14 maja 2018r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Renault Laguna oraz pouczył stronę o treści art. 10 k.p.a.
Organ odwoławczy wskazał, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż Starosta [...] w treści ww. zawiadomienia pouczył ponadto stronę, iż w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego a w razie zaniedbania powyższego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Powyższe zawiadomienie wysłane na adres: P., ul. A 18 m. 6 zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Zarzut strony, co do niezamieszkiwania pod ww. adresem (P., ul. A 18 m. 6) od dnia 24 stycznia 2017r. (na co wskazywać mają przedłożone do odwołania aneksy do umowy najmu) w świetle akt sprawy musi pozostać nieskuteczny, gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż w dniu 17 stycznia 2019r. skarżący - pomimo, iż jak on twierdzi nie zamieszkiwał pod ww. adresem - została mu doręczona zaskarżona decyzja, która przekazana została dokładnie na ten adres.
W skardze Ł. K. zarzucił:
1. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, tj. przeprowadzeniu postępowania wobec skarżącego w sytuacji, gdy zarówno w chwili zatrzymania jak i usunięcia oraz przechowania pojazdu skarżący nie był właścicielem pojazdu, a osoba prowadząca pojazd, zgodnie z umową sprzedaży pojazdu zawartą w dniu 5 września 2017 r.
2. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 15, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
- zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść słusznego interesu strony, co w rezultacie doprowadziło do wadliwego ustalenia, że to skarżący jest właścicielem pojazdu
-niewłaściwym oparciu się przez organ administracyjny na okolicznościach stanu faktycznego ustalonych w postanowieniu Sądu Rejonowego w P., [...] Wydziału Cywilnego z dnia 27 marca 2018 r., sygn. [...] o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, co doprowadziło do zaniechania przeprowadzenia przez organ II instancji, postępowania dowodowego we własnym zakresie,
-uznanie, że organ administracyjny jest związany orzeczeniem Sądu Rejonowego w P., [...] Wydziału Cywilnego z dnia 27 marca 2018 r. i poprzestaniu wyjaśnienia kwestii własności pojazdu na powołaniu się na ww. wyrok, podczas gdy w niniejszym postępowaniu organ stosując przepis art. 75 i 76 § 1 k.p.a. powinien rozpoznać ww. orzeczenie jako dowód z dokumentu urzędowego, a w zaskarżonym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe,
c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., a także przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie odniesienie się przez organ i nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych w toku niniejszego postępowania przez Skarżącego, a mianowicie załączonych do odwołania od decyzji organu I instancji umów sprzedaży przedmiotowego pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do niewyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz nieustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, na których oparte winno być rozstrzygnięcie.
2. naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 130a ust. 10h p.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wobec skarżącego i uznanie, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi skarżący, jako właściciel pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, podczas gdy skarżący od dnia 22 lipca 2017 r. nie był właścicielem tego pojazdu i wbrew twierdzeniom organom II instancji nie miał zarówno prawnej, jak i faktycznej możliwości odebrania pojazdu.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem z dnia 10 września 2019 r. Sąd zwrócił się do A S.A. w W. o udzielenie informacji, w jakiej dacie wpłynęła do Towarzystwa Ubezpieczeń umowa sprzedaży pojazdu marki Renault Laguna nr rej. [...] z dnia 22 lipca 2017 r. (zawarta pomiędzy Ł. K. a M. B., numer polisy[...]) – w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania z uwagi na wyznaczony termin rozprawy.
W piśmie z dnia 9 października 2019 r. A S.A. wskazała, że dokument umowy z 22 lipca 2017 r. wpłynął do Towarzystwa za pośrednictwem poczty elektronicznej 18 grudnia 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...]. ustalająca solidarny obowiązek zapłaty przez skarżącego oraz kierującą pojazdem kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Kontrolując decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć.
Istotę sporu stanowi odpowiedź na pytanie, czy zasadnie nałożono na skarżącego oraz na osobę kierującą pojazdem solidarny obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, uznając go za właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia samochodu tj. 27 września 2017 r. Skarżący wskazuje, że w chwili zatrzymania i usunięcia pojazdu nie był już właścicielem pojazdu i powołuje się w tym zakresie na umowę sprzedaży z 22 lipca 2017 r. Natomiast zdaniem organu prawomocne postanowienie sądu orzekające przepadek i stwierdzające, że skarżący był właścicielem pojazdu wiąże organ, który nie prowadzi w tym zakresie odrębnego postępowania, zatem koszty nałożono na skarżącego i kierującą pojazdem zasadnie.
Wobec powyższego należy przypomnieć, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r. poz.1990 ze zm.), dalej p.r.d.
Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Natomiast zgodnie z art. 130a ust. 10i ustawy, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.
Zatem, przed wydaniem decyzji w sprawie nałożenia obowiązku uiszczenia kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz sprzedaży pojazdu, organy powinny ustalić właściciela pojazdu i ewentualnie osobę we władaniu której znajdował się pojazd w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, bo to te osoby są stroną tego postępowania i są zobowiązane (solidarnie) do ponoszenia wskazanych kosztów.
W rozpoznawanej sprawie, prawomocnym (od 18 kwietnia 2018 r.) postanowieniem z 27 marca 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. [...] Wydział Cywilny w postępowaniu toczącym się na wniosek Starosty [...] z udziałem Ł. K. orzekł przepadek na rzecz Powiatu [...] samochodu marki Renault Laguna o numerze rejestracyjnym [..] oraz oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pojazd stanowi własność Ł. K., co wynika z karty informacyjnej pojazdu. Sąd ustalił, że zawiadomieniem z 3 listopada 2017 r. Ł. K. został powiadomiony o usunięciu pojazdu z drogi i wezwany przez Komendę Powiatową Policji w P. do odbioru przedmiotowego pojazdu z pouczeniem, iż nieodebranie pojazdu po upływie 3 miesięcy skutkować będzie skierowaniem wniosku do Sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. Powiadomienie to zostało doręczone 28 listopada 2017 r.
W związku z powyższym wskazać trzeba, że zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (art. 365 § 2 k.p.c.) nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych (P. Telenga, Komentarz aktualizowany do art. 365 K.p.c., Lex).
W wyroku z dnia 5 października 2012 r. (sygn. akt IV CSK 67/12) Sąd Najwyższy wskazał, że związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 k.p.c., że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej, stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia. W konkretnym przypadku związanie to rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu. Wyrazem statuowanej tym przepisem prawomocności materialnej orzeczenia jest konieczność brania jej pod uwagę w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, która nie może podlegać już ponownemu badaniu (Lex nr 1231342). Dodatkowo należy przywołać rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2011 r. (sygn. akt III CSK 161/10), zgodnie z którym określony w art. 365 K.p.c. zakres związania sądu treścią prawomocnego orzeczenia oznacza natomiast zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Moc wiążąca jest przedmiotem rozpoznania wtedy, gdy rozpoznawana jest inna sprawa, a kwestia rozstrzygnięcia wcześniejszym wyrokiem stanowi zagadnienie wstępne. Odnosi się ona, po pierwsze do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i po drugie do waloru prawnego rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia. Skutkiem pozytywnym jest to, że rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu stwarza taki stan prawny, jaki z niego wynika, czyli sądy rozpoznające spór muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak to przyjęto we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym zatem postępowaniu, w którym pojawi się ta sama kwestia, nie może być już badana. Związanie dotyczy sentencji wyroku i motywów w tych granicach, jakie stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. W konsekwencji nikt nie może kwestionować faktu istnienia prawomocnego wyroku i jego treści. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyrokach z: 10 lutego 2010 r. (sygn. akt II PK 212/09), z 16 lipca 2009 r. (sygn. akt I CSK 456/08) oraz w postanowieniu z 3 lutego 2010 r. (sygn. akt II CSK 414/09. (Lex nr 785884).
Z kolei w wyroku z 24 maja 2018 r. sygn. [...] Sąd Apelacyjny w K. stwierdził, że prawomocny wyrok swoją mocą powoduje, że nie jest możliwe dokonanie odmiennej oceny i odmiennego osądzenia tego samego stosunku prawnego w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, między tymi samymi stronami. Tylko takie rozumienie mocy wiążącej prawomocnego wyroku pozwala na zrealizowanie celów art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c., to jest zagwarantowanie prawa do sądu i zapewnienia niewzruszalności sądowemu orzeczeniu udzielającemu ochrony prawnej określonemu prawu podmiotowemu lub odmawiającemu udzielenia takiej ochrony (publ. Lex nr 2514511).
Mając powyższe na względzie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. W myśl natomiast art. 130a ust. 10 ustawy, Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Jak wynika z akt sprawy, strona i osoba kierująca pojazdem zostały prawidłowo powiadomione o powyższym. Skarżącemu powiadomienie doręczono w trybie art. 44 k.p.a. na adres ul. A 18/6 [...] P. Doręczenie to prawidłowo uznano za skuteczne. Skarżący wskazał, że od 24 stycznia 2017 r. przebywał pod adresem P. ul. D 2 m 3 i nie mógł skutecznie odebrać korespondencji pod ww. adresem przy ul. A 18/6. Warto jednak zauważyć, że w umowie sprzedaży samochodu skarżący wskazał stary adres tj. P. ul. A 18/6, a umowa została opatrzona datą 22 lipca 2017 r. Z kolei w piśmie A SA z 18 stycznia 2019 r. (załączonym przez skarżącego do odwołania) skierowanym do skarżącego również widnieje adres [...] P. ul. A 18 m 6. Następnie trzeba wskazać, że w umowie najmu okazjonalnego z 24 stycznia 2017 r. nie został wskazany adres skarżącego, a umowę zawarto do 31 grudnia 2019 r. , tymczasem skarżący osobiście odebrał decyzję organu I instancji pod starym adresem przy ul. A 18/6 w dniu 17 stycznia 2019 r. Powyższe wskazuje na skuteczność doręczenia skarżącemu powiadomienia w trybie "awizo". Natomiast D. R.-S. – kierującej pojazdem powiadomienie doręczono 25 stycznia 2018 r.
W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy w P., wydając przedmiotowe postanowienie z 27 marca 2018 r., uznał, że w myśl art. 130a ust. 10e ustawy zostały spełnione wszystkie przesłanki do orzeczenia przepadku pojazdu ustalając tym samym, że właściciel został prawidłowo powiadomiony o możliwości odebrania pojazdu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy w P. wskazał, że właścicielem pojazdu jest Ł. K. i to z jego udziałem, jako właścicielem pojazdu (w dacie wydania orzeczenia) toczyło się postępowanie sądowe. Jednoznaczne wskazanie właściciela przedmiotowego pojazdu nastąpiło też w uzasadnieniu postanowienia i jest niewątpliwie koniecznym uzupełnieniem rozstrzygnięcia niezbędnym dla wyjaśnienia jego zakresu, indywidualizującym sentencję postanowienia w zakresie oznaczenia właściciela, któremu na mocy tego postanowienia sądu odjęto własność pojazdu. Tym samym, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. z [...] ma rozstrzygające znaczenie dla oznaczenia prawa własności spornego samochodu w dacie wydania przez Sąd postanowienia, a więc także w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi i wiąże wszystkie sądy oraz organy orzekające w tej sprawie.
Tak więc sąd administracyjny, jak również organy administracji publicznej, związane są tym prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P. sygn. [...], który jednoznacznie przesądził, że właścicielem przedmiotowego samochodu był skarżący. Dlatego też, przedstawione w odwołaniu i w skardze do Sądu stanowisko, że skarżący nie był właścicielem spornego pojazdu, co w ocenie skarżącego wynika z przedstawionych umów sprzedaży z 22 lipca 2017 r. i 5 września 2017 r., bez wzruszenia postanowienia Sądu Rejonowego w P. w sprawie sygn. [...] musi być uznane za bezskuteczne, gdyż nie może podważyć ustaleń sądu powszechnego zawartych w prawomocnym orzeczeniu, wydanym z udziałem skarżącego. Jeszcze raz należy zatem powtórzyć, że zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (art. 365 § 2 k.p.c.) nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Związanie wyrokiem (postanowieniem) sądu cywilnego oznacza brak możliwości zignorowania zarówno ustaleń faktycznych stanowiących bezpośrednio podstawę rozstrzygnięcia, jak i podstawy prawnej. Nie jest dopuszczalne odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeń faktycznych w kolejnych procesach sądowych między tymi samymi stronami, chociażby przedmiot tych spraw się różnił. Zakazane jest również prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności podważające ustalenia faktyczne zawarte w wiążącym orzeczeniu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie sygn. VII AGa 2312/2018 z 17 stycznia 2019 r. Lex nr 2668926). Skarżący mógł wziąć udział w postępowaniu przed sądem cywilnym i powołać się na ww. umowy sprzedaży pojazdu, lecz z takiej możliwości nie skorzystał. Zarówno organ jak i sąd administracyjny w świetle przepisu art. 130 a ust. 10 p.r.d. nie prowadzą postępowania w celu ustalenia własności lub innego tytułu prawnego do pojazdu, bowiem ustalenia sądu cywilnego są wiążące. Dopóki skarżący skutecznie nie wystąpi o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem postanowienia z 27 marca 2018 r. to organ i sąd administracyjny są związane jego treścią.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 sierpnia 2018 r. (I OSK 2276/16) przyjął, że na etapie ustalania kosztów związanych usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania, dochodzi do konieczności uwzględnienia bezwzględnej mocy wiążącej orzeczenia sądu w sprawie przepadku pojazdu. Jak przyjmuje art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślić trzeba, że wydanie orzeczenia o przepadku pojazdu usuniętego z drogi poprzedza m.in. ustalenie co do tożsamości osoby uprawnionej do jego odbioru, tu: właściciela pojazdu. Dla postępowania, w którym dochodzi do ustalenia kosztów podlegających zwrotowi, prawomocne orzeczenie sądu o przepadku pojazdu ma znaczenie prejudycjalne, kształtuje bowiem stan faktyczny, z jakim ustawodawca związał obowiązek ponoszenia przez właściciela kosztów, do jakich doszło na skutek usunięcia pojazdu z drogi. Na tym etapie wątpliwości organu co do trafności ustaleń poczynionych przez sąd nie mogą prowadzić do zakwestionowania wydanego orzeczenia. Wadliwość ustaleń faktycznych, na jakich oparł się sąd orzekający w sprawie przepadku pojazdu, bez uprzedniego wzruszenia tego orzeczenia, nie może być podstawą do wyprowadzenia wniosku o potrzebie zweryfikowania przez organ dostrzeżonych nieprawidłowości i ewentualnego przyjęcia odmiennych danych. NSA zauważył, że charakter spraw o zatrzymaniu pojazdu, przepadku pojazdu i obowiązku zwrotu kosztów z tym związanych wymaga jednolitości w aspekcie przedmiotowo-podmiotowym. Nie zgodził się zatem z Sądem I instancji, że organy administracji nie są związane prawomocnym orzeczeniem w sprawie przepadku pojazdu, przez co zobowiązane są do dokonywania odrębnych ustaleń faktycznych w zakresie danych właściciela samochodu w dacie wydania dyspozycji usunięcia z drogi pojazdu.
Zauważyć przy tym należy, że umowy, na które powołuje się skarżący nie zostały zgłoszone do Wydziału Komunikacji, a umowa sprzedaży samochodu zawarta między skarżącym, a M. B. datowana na 22 lipca 2017 r. do A została dostarczona pocztą elektroniczną dopiero 18 grudnia 2017 r. ( k- 36 akt sądowych). Stosownie do treści art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: nabyciu lub zbyciu pojazdu. Z akt sprawy wynika, że skarżący tego obowiązku nie dopełnił (karta informacyjna pojazdu – k. 7 akt admin.). Skarżący nie przedłożył również organowi umowy sprzedaży z 22 lipca 2017 r.
Zatem odnosząc się do załączonej do odwołania umowy sprzedaży pojazdu z 22 lipca 2017 r. zawartej pomiędzy skarżącym a M. B., to w ocenie Sądu nie mogła ona odnieść zamierzonego skutku w postaci uwolnienia skarżącego od obowiązku zapłaty naliczonych kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu. Skarżący do odwołania załączył także kolejną umowę sprzedaży pojazdu zawartą pomiędzy M. B. a D. S.-R. z 5 września 2017 r., która również nie ma z wyżej wskazanych przyczyn, wpływu na treść rozstrzygnięcia. Trzeba również podkreślić, że D. R.-S. będąca również stroną postępowania w sprawie kosztów usunięcia pojazdu solidarnie ze skarżącym nie kwestionowała decyzji wydanych w tym przedmiocie. Odwołanie oraz skargę do Sądu WSA w Łodzi, w której podważono osobę skarżącego jako właściciela spornego pojazdu wniósł tylko Ł. K.
Sąd zauważa, że orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące ustalenia właściciela pojazdu w dacie jego usunięcia oraz możliwości prowadzenia przez organy administracji w tym zakresie postępowania dowodowego nie jest jednolite. Sąd nie podziela stanowiska, że przedmiotem prawomocności materialnej jest jedynie ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Walor prawomocnego rozstrzygnięcia zawartego w przywołanym postanowieniu dotyczył przepadku rzeczy czyli pojazdu samochodowego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku pojazdu dotyczy przejścia prawa własności tego pojazdu z dotychczasowego właściciela na rzecz powiatu w określonych okolicznościach wskazanych w art. 130a ust. 10e ustawy prawo o ruchu drogowym. Ten przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 130a ust. 10 d p.r.d. możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej (por. wyrok NSA z 15 maja 2019 r. sygn. I OSK 2272/18, z 10 lipca 2019 r. I OSK 2599/18, z 19 lipca 2019 r. sygn. I OSK 2501/18), z 7 sierpnia 2018 r. sygn. I OSK 2348/16), ale nie był on podstawą orzeczenia Sądu Rejonowego w P.
W świetle powyższego, wszystkie okoliczności wykazane przez organy w postępowaniu administracyjnym nie pozwalają przyznać racji skarżącemu, że organy bezpodstawnie przyjęły, że skarżący w dacie usunięcia pojazdu był jego właścicielem. W okolicznościach przedmiotowej sprawy organy słusznie uznały, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 130a ust. 10i. W myśl ust. 10i jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Przepis ten nakazuje pociągnąć do współodpowiedzialności za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, osobę, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego usunięcie pojazdu. Chodzi tu o osobę, która kierowała pojazdem, nie będąc jego właścicielem. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2018 r. w sprawie sygn. II SA/Ol 565/18, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 października 2018 r. w sprawie sygn. II SA/Sz 724/18, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W stanie faktycznym sprawy jak ustalono właścicielem usuniętego pojazdu marki
Renault Laguna o numerze rejestracyjnym [...] i był skarżący, natomiast D. R.-S. kierowała nim w dniu 27 września 2017 r., nie posiadając uprawień do kierowania pojazdami, co wynika z dyspozycji usunięcia pojazdu (k. 1 akt admin.). Z dyspozycji usunięcia pojazdu wynika wprost, że pojazd odebrano od D. R.-S. na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 6 p.r.d. tj. kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu poprzez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem, chyba że otrzymała ona pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 2.
Nie budzi zatem wątpliwości, że spełnione zostały przesłanki do usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela pojazdu i uczestniczki, która faktycznie władała pojazdem. W art. 130a ust. 1-3 określone zostały przypadki, w których obligatoryjnie lub fakultatywnie pojazd jest usuwany z drogi na koszt jego właściciela. Chodzi tu o sytuacje zagrażające bezpieczeństwu w ruchu drogowym, za które odpowiedzialność ponosi właściciel pojazdu, także w sytuacji udostępnienia czy powierzenia pojazdu innej osobie, solidarnie z osobą faktycznie władającą pojazdem. Sam skarżący nie neguje wystąpienia okoliczności uzasadniających usunięcie pojazdu podważa natomiast zasadność obciążenia jego tymi kosztami, co jak wykazano wyżej jest nieuprawnione. Materialnoprawne przesłanki wydania decyzji w przedmiocie obciążenia właściciela pojazdu kosztami usunięcia pojazdu z drogi i jego przechowywania na parkingu określa art. 130a u.p.r.d. Zgodnie z ust. 10 h tego artykułu koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Decyzja, wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d., jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r., sygn. I OSK 2142/15, z dnia 20 kwietnia 2018r., sygn. I OSK 2470/17, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sposób wyliczenia kosztów przedstawiony w decyzji nie był kwestionowany i nie budzi wątpliwości .
W myśl ust. 10 i jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.
Reasumując Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów wskazywanych w skardze w zakresie postępowania dowodowego prowadzonego przez organy administracji, uznając, że organy były związane ustaleniem zawartym w postanowieniu Sądu Rejonowego w P. z 27 marca 2018 r. Stąd też nie można zarzucać organom naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. zw. z art. 80 k.p.a
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
d.j.