III SA/Łd 410/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o nałożeniu na skarżącego obowiązku zapłaty 21.853 zł tytułem kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Rover RT 400. Pojazd został usunięty z drogi w grudniu 2016 r. na podstawie dyspozycji policji, a jego właścicielem był S.Ś., który zmarł w grudniu 2017 r. Skarżący J.S. był kierującym pojazdem w momencie jego zatrzymania. Organy administracji obciążyły J.S. kosztami, opierając się na prawomocnym postanowieniu sądu powszechnego o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Łodzi, które zostało wydane po śmierci S.Ś. Sąd administracyjny uznał, że organy naruszyły przepisy k.p.a., w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3, poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Kluczowym błędem było nieustalenie przez organy kręgu spadkobierców zmarłego właściciela pojazdu przed wydaniem decyzji obciążającej kosztami. Sąd podkreślił, że choć postanowienie o przepadku wiąże organy administracji, to nie przesądza ono o ustaleniu właściciela pojazdu w rozumieniu przepisów o kosztach usuwania i przechowywania pojazdów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie odpowiedzialności za koszty usuwania i przechowywania pojazdów w przypadku śmierci właściciela, znaczenie ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym w kontekście orzeczeń sądów powszechnych, obowiązki organów w zakresie należytej staranności i ustalania kręgu spadkobierców.
Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci właściciela pojazdu w trakcie postępowania administracyjnego i cywilnego dotyczącego przepadku pojazdu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił osobę zobowiązaną do zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, w sytuacji gdy właściciel pojazdu zmarł w trakcie postępowania dotyczącego przepadku pojazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie ustalając należycie kręgu spadkobierców zmarłego właściciela pojazdu i obciążając kosztami kierującego pojazdem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie właściciela pojazdu jest kluczowe dla prawidłowego określenia odpowiedzialności za koszty usuwania i przechowywania pojazdu. Organy nie wykazały należytej staranności w ustaleniu spadkobierców zmarłego właściciela, a jedynie powołały się na prawomocne postanowienie o przepadku pojazdu, które nie przesądza o kwestii właścicielskiej w kontekście kosztów administracyjnych.
Czy prawomocne postanowienie sądu powszechnego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu wiąże organy administracji w zakresie ustalenia właściciela pojazdu na potrzeby postępowania o zapłatę kosztów usuwania i przechowywania pojazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o przepadku pojazdu nie przesądza o ustaleniu właściciela w rozumieniu przepisów o kosztach usuwania i przechowywania pojazdów, a jedynie stwierdza spełnienie przesłanek do orzeczenia przepadku, w tym należytej staranności w poszukiwaniu osoby uprawnionej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zakres rozstrzygnięcia w sprawie o przepadek pojazdu wyznacza art. 130a ust. 10e p.r.d., który nie wymaga ustalenia właściciela jako przesłanki orzeczenia przepadku. Celem postępowania o przepadek jest umożliwienie przejścia własności na powiat, a nie wiążące ustalenie właściciela dla celów administracyjnych.
Czy koszty przechowywania pojazdu usuniętego z drogi powinny być ograniczone do okresu uzasadnionego, a nie obejmować całego czasu do uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku, jeśli organ działał ze zwłoką?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel pojazdu powinien ponosić koszty przechowywania tylko te, które są uzasadnione i stanowią normalny skutek jego niewłaściwego zachowania, a nie te wynikające z zaniechania lub bezczynności organu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ powinien wystąpić z wnioskiem o przepadek pojazdu bez zbędnej zwłoki, a nadmierne wydłużanie tego procesu i obciążanie właściciela kosztami za cały okres przechowywania jest nieakceptowalne. Koszty powinny być współmierne do sytuacji i nie powinny być powiększane przez bezczynność organu.
Przepisy (13)
Główne
p.r.d. art. 130a § ust. 10h
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ponosi właściciel pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia.
p.r.d. art. 130a § ust. 10i
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Osoba dysponująca pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie całokształtu dowodów.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy.
Pomocnicze
p.r.d. art. 130a § ust. 10
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia.
p.r.d. art. 130a § ust. 10e
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Sąd w sprawach o przepadek pojazdu stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności.
k.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 365 § par. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie ustaliły należycie kręgu spadkobierców zmarłego właściciela pojazdu. • Postępowanie o przepadku pojazdu toczyło się z udziałem osoby zmarłej, co stanowiło wadę. • Ustalenie właściciela pojazdu jest kluczowe dla prawidłowego obciążenia kosztami. • Koszty przechowywania pojazdu powinny być uzasadnione i nie powinny wynikać z bezczynności organu.
Odrzucone argumenty
Pojazd został usunięty na podstawie dyspozycji policji, a skarżący był kierującym. • Prawomocne postanowienie o przepadku pojazdu wiąże organy administracji. • Koszty naliczono zgodnie z uchwałami rady miejskiej i obowiązującymi stawkami.
Godne uwagi sformułowania
Organy naruszyły przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. • Ustalenie przez sąd powszechny osoby dotychczasowego właściciela pojazdu nie jest przesłanką orzeczenia przepadku pojazdu i orzeczenie sądu w tym zakresie nie korzysta z mocy wiążącej zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. • Właściciel pojazdu winien ponosić koszty przechowywania, ale tylko uzasadnione a więc takie, które są normalnym następstwem swojego niewłaściwego zachowania a nie takie, które są spowodowane zaniechaniem organu.
Skład orzekający
Małgorzata Kowalska
przewodniczący
Paweł Dańczak
sprawozdawca
Joanna Wyporska-Frankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za koszty usuwania i przechowywania pojazdów w przypadku śmierci właściciela, znaczenie ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym w kontekście orzeczeń sądów powszechnych, obowiązki organów w zakresie należytej staranności i ustalania kręgu spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci właściciela pojazdu w trakcie postępowania administracyjnego i cywilnego dotyczącego przepadku pojazdu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli początkowo wydawały się one oparte na prawomocnym orzeczeniu sądu. Podkreśla znaczenie dokładnego ustalania stanu faktycznego i odpowiedzialności stron.
“Czy zmarły właściciel pojazdu może zostać obciążony kosztami jego przechowywania? WSA wyjaśnia błędy organów.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.