III SA/Łd 401/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, rozpoznając odwołanie od czynności materialno-technicznej, która nie podlegała zaskarżeniu.
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o wydaniu prawa jazdy kategorii B i C. Sąd uznał, że czynność wymiany prawa jazdy przez organ I instancji była czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, co czyniło odwołanie niedopuszczalnym. Rozpoznanie niedopuszczalnego odwołania przez organ odwoławczy stanowiło rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Starosty K. o wydaniu prawa jazdy kategorii B i C. Skarżący domagał się wydania prawa jazdy kategorii C+E, twierdząc, że przy wymianie dokumentu decyduje data uzyskania uprawnień, a nie przepisy, na mocy których były wydane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że organ odwoławczy rażąco naruszył prawo. Sąd argumentował, że czynność wymiany prawa jazdy przez organ I instancji była czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, w związku z czym odwołanie do organu II instancji było niedopuszczalne. Rozpoznanie przez SKO niedopuszczalnego odwołania stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podkreślił również sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego oraz fakt, że organ I instancji nie odniósł się do wniosku skarżącego o wymianę prawa jazdy kategorii C+E.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, czynność wymiany prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną.
Uzasadnienie
Przepisy prawa nie zobowiązują organu administracji do załatwienia sprawy wymiany prawa jazdy poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Wymiana jest czynnością materialno-techniczną, a odwołanie od takiej czynności jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (24)
Główne
u.p.r.d. art. 150 § ust. 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.r.d. art. 150 § ust. 2
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
rozp. MI art. 4 § ust. 3 pkt 1-3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy
rozp. MI art. 4 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy
rozp. MI art. 5 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy
u.p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1 zd. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.r.d. art. 90
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
u.p.r.d. art. 91
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
rozp. MI art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami
rozp. MI art. 2 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami
rozp. MI art. 2 § § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność wymiany prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Rozpoznanie niedopuszczalnego odwołania przez organ odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa. Sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji była prawidłowa i utrzymana w mocy.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy rozpoznając odwołanie rażąco naruszył prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. czynność wymiany prawa jazdy skarżącego dokonana przez Starostę K. [...] nie była decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. Skoro zaś nie została wydana decyzja, to skarżącemu nie przysługiwało odwołanie do organu II instancji.
Skład orzekający
Janusz Nowacki
przewodniczący
Małgorzata Łuczyńska
członek
Ewa Alberciak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wymiana prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, oraz konsekwencje rozpoznania niedopuszczalnego odwołania przez organ odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wymiany prawa jazdy i interpretacji przepisów w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest rozróżnienie między decyzją administracyjną a czynnością materialno-techniczną, co może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
“Wymiana prawa jazdy to nie decyzja? Sąd stwierdza nieważność, bo organ odwoławczy się pomylił!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Łd 401/06 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2006-12-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Ewa Alberciak /sprawozdawca/ Janusz Nowacki /przewodniczący/ Małgorzata Łuczyńska Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Sentencja Dnia 27 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie III SA/Łd 401/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] odwołania K. R. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty K. z dnia [...] o wydaniu prawa jazdy kat. B,C Nr [...] ser.[...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż decyzją z dnia [...] organ I instancji działając w trybie art.150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 ze zm.) wydał K. R. prawo jazdy kat. B,C ser.[...]. Prawo jazdy strona odebrała w dniu 3 kwietnia 2006 r. W dniu 5 maja 2006 r. organ I instancji przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odwołanie K. R. złożone w dniu 18 kwietnia 2006 r. w Kancelarii Ogólnej Starostwa Powiatowego w K. skierowane do Ministerstwa Infrastruktury. W odwołaniu K. R. wskazał jako akt, od którego się odwołuje pismo Dyrektora Wydziału Komunikacji nr [...] z dnia [...] będące odpowiedzią na jego wniosek z dnia 6 marca 2006 r. wyjaśniające zasady wymiany prawa jazdy. Nie zgodził się z wydaniem przez organ prawa jazdy jedynie kat. B i C uważając, że powinien mieć wydane prawo jazdy także kat. C+E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przeprowadziło postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia zakresu żądania strony. Na rozprawie przed SKO w S. w dniu 19 czerwca 2006 r. K. R. sprecyzował, że jego pismo noszące datę 19 kwietnia 2006 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 18 kwietnia 2006 r. jest odwołaniem od decyzji z dnia [...] o wydaniu prawa jazdy kat. B, C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, iż zgodnie z przepisem art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym : 1. prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Osoba uprawniona dokonująca wymiany jest obowiązana do uiszczenia opłaty ewidencyjnej. 2. Minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając wszystkie wydawane przed dniem wejścia w życie ustawy dokumenty uprawniające do kierowania pojazdem oraz koszty związane z ich wymianą, określi, w drodze rozporządzenia, warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Na podstawie powyższej delegacji Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640 ze zm.) określił zakres wymiany dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami, wysokość opłat za wymianę oraz terminy wymiany. Przepis § 4 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi, że "w zakresie dokumentów wydanych na podstawie przepisów rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 27, poz. 183, z 1972 r. Nr 55, poz. 382 i z 1974 r. Nr 23, poz. 140) dotychczasowe prawa jazdy wymienia się zgodnie z posiadaną kategorią z tym że: 1) prawo jazdy kategorii A wymienia się na prawo jazdy kategorii A i B 1, 2) prawo jazdy kategorii trolejbusowej wymienia się na prawo jazdy kategorii D z ograniczeniem do kierowania trolejbusami, 3) prawo jazdy kategorii M wymienia się na prawo jazdy kategorii T z ograniczeniem do kierowania pojazdem wolnobieżnym, z zastrzeżeniem ust. 6. Natomiast ust. 6 tego przepisu określa, że "prawo jazdy kategorii C wraz z kategorią D i E, wydane na podstawie przepisów określonych w ust. 3 i 4, wymienia się również na prawo jazdy kategorii C+E, przy czym datą uzyskania uprawnienia tej kategorii jest: 1) dzień 1 października 1991 r. - gdy oba uprawnienia zostały uzyskane przed tą datą, 2) data najpóźniej uzyskanego uprawnienia - gdy jedno z nich lub oba zostały uzyskane po dniu 1 października 1991 r. Ponadto Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż K. R. wystąpił do Starosty K. w dniu 6 marca 2006 r. o wymianę prawa jazdy kat. Bz.C nr [...], nr druku [...] wydanego w dniu [...] przez Urząd Miejski we W.. Do wniosku dołączył m.in. kserokopię wtórnika prawa jazdy kat. B,C nr [...], nr druku [...] wydanego w dniu [...] Organ II instancji wskazał, iż bezspornym jest, że strona nabyła uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B potwierdzone prawem jazdy wydanym w dniu 24 kwietnia 1973 r. przez PPRN Wydział Komunikacji we W.. W październiku 1978 r. uzyskała uprawnienia kat. C i wówczas otrzymała prawo jazdy kat. B,C nr [...] nr druku [...]. W dniu 22 sierpnia 1996 r., w związku z zagubieniem w dniu 30 czerwca 1995 r. ww. prawa jazdy, wydano stronie wtórnik prawa jazdy kat. B,C nr [...] , nr druku [...]. Na takie kategorie wydano stronie kwestionowane przez nią prawo jazdy kat. B,C ser. [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z ww. przepisami wymiana prawa jazdy jest wymianą posiadanego dokumentu na nowy dokument. Wymiana odbywa się w granicach posiadanych uprawnień. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Nie oznacza to jednak, by w postępowaniu o wymianę prawa jazdy prowadzić postępowanie zmierzające do wydania stronie uprawnień innych niż potwierdzone posiadanym i wymienianym prawem jazdy. Organ administracji rozstrzygając sprawę jest obowiązany stosować przepisy aktualne obowiązujące w dacie podejmowania decyzji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, iż posiada prawo jazdy kategorii III, które zdobył po ukończeniu kursu kierowców zawodowych przeprowadzonym w Ośrodku Szkolenia Zawodowego Kierowców LOK we W.. Obecnie ukończył kurs na kategorię C+E i oczekuje na egzamin. Zdaniem skarżącego istota sporu polega na tym, że przy wymianie prawa jazdy na nowe decyduje data uzyskania dokumentu, a nie przepisy, na mocy których było wydane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium wskazało, iż w postępowaniu o wymianę prawa jazdy nie można prowadzić postępowania zmierzającego do wydania stronie uprawnień innych niż potwierdzone w posiadanym i wymienionym prawie jazdy. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] sygn. [...] wskazało, iż przepis art. 150 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy nie stanowią podstawy do weryfikacji uprawnień, które kierowca nabył po zdaniu egzaminu i które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. skarżący oświadczył, że w dniu 6 marca 2006 r. składał wniosek o wymianę prawa jazdy w zakresie kategorii B i C, a jednocześnie złożył dokumenty potrzebne do wydania prawa jazdy kategorii E. W 1996 r. wydano mu duplikat prawa jazdy bez kategorii E. Nie miał czasu zakwestionować go, bo nie była mu potrzebna kategoria E, ponieważ kategoria C upoważniała go do poruszania się pojazdami ciężarowymi z przyczepami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). A zatem sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny dokonanej przez Sąd jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], której sentencja zawiera orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty K. z dnia [...] o wydaniu K. R. prawa jazdy kat. B i C. Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, ponieważ wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.) mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Trzeba podkreślić, że jako rażące kwalifikowane są nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, lecz także przepisów kompetencyjnych, jak również przepisów procesowych, co oznacza wyjście poza ramy wąsko rozumianego stosunku materialnoprawnego nawiązywanego na podstawie decyzji administracyjnych, ale zawsze podważa to byt prawny decyzji jako ciężko wadliwego aktu rozstrzygającego władczo i jednostronnie o prawach lub obowiązkach jednostki (patrz B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 727). W dniu 6 marca 2006 r. skarżący złożył wniosek na druku, którego wzór określają przepisy w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, o wymianę prawa jazdy zakreślając na stronie pierwszej druku, iż wnosi o wymianę prawa jazdy kategorii B, C i CE. Starosta [...] na 4 stronie tego druku zarządził w dniu [...] wydanie prawa jazdy kat. B i C. Warunki wydawania i odmowy wydawania prawa jazdy normuje art. 90 i 91 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2004 r. Nr 24, poz. 215 ze zm.). Wymiana prawa jazdy następuje zaś w oddzielnym trybie przewidzianym w art. 150 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. z 2002 r. Nr 69, poz. 640 ze zm.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wymiana prawa jazdy jest w zasadzie czynnością materialno – techniczną (por. wyrok WSA w P. z dnia 4 października 2005 r. II SA/Po 1609/03 ONSAiWSA 2006/3/83 , wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2004 r. II SA 555/03 Lex nr 159027). Kwalifikacja wymiany prawa jazdy jako czynności materialno - technicznej w niniejszej sprawie budzić może wątpliwości, ze względu na to, iż organ I instancji dokonał wymiany prawa jazdy skarżącego na druku stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanie lub odmowa wydania prawa jazdy, pozwolenia, świadectwa kwalifikacji oraz ich wtórników następuje w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast tryb wymiany prawa jazdy przewidziany w art. 150 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie określa, iż wymiana następuje w drodze decyzji. Zgodnie z tym przepisem prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonanej na koszt osoby uprawnionej, w zakresie, w jakim zostały wydane. Nie określa tego również przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wymiany prawa jazdy, w myśl którego przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach, o których mowa w § 2 ust. 1, czyli w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie zaś z § 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wymiany prawa jazdy nowy dokument wydaje się po unieważnieniu dotychczasowego dokumentu przez odcięcie lewego rogu o powierzchni co najmniej 1 cm 2. Unieważniony dokument zwraca się posiadaczowi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 934/05 (niepublikowany) stwierdził, iż zawarte w art. 150 ust. 2 ustawy upoważnienie dla ministra właściwego do spraw transportu do wydania rozporządzenia wykonawczego upoważniało go jedynie do określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za wymianę. Zatem wszelkie przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy wykraczające poza zakres delegacji ustawowej nie są przepisami powszechnie obowiązującymi w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Ocena powyższego skłania do wniosku, że przepisy prawa nie zobowiązują organu administracji do załatwienie sprawy wymiany prawa jazdy poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wymiana prawa jazdy skarżącego dokonana przez Starostę K., mimo że dokonana na druku do wydania prawa jazdy nie była decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. W dniu [...] organ dokonał czynności wydania dokumentu skarżącemu, czyli stosownej czynności materialno - technicznej wymiany dotychczasowego prawa jazdy na nowe, w zakresie w jakim zostało wydane, dokonując przy tym, dla celów ewidencyjnych, stosownych wpisów na druku wniosku, co nie jest tożsame z wydaniem uprawnienia – prawa jazdy. Skoro zaś nie została wydana decyzja, to skarżącemu nie przysługiwało odwołanie do organu II instancji. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji. Zauważyć należy, iż w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym, jak również z przyczyn o charakterze przedmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie przysługuje od decyzji. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne, gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno - techniczną (patrz B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 583). Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (art. 134 k.p.a.). Określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie odwołanie stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r. IV SA 2294/96 Lex nr 45698). Z powyższego wywodzić należy, iż skoro organ I instancji nie dokonał wymiany prawa jazdy kat. B, C w drodze decyzji, nie przysługiwało więc skarżącemu odwołanie. A zatem organ odwoławczy rozpoznając odwołanie rażąco naruszył prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zwrócić należy uwagę, iż wbrew stanowisku organu odwoławczego zaprezentowanemu w sentencji zaskarżanej decyzji, nie można przyjąć, że organ I instancji w dniu [...] dokonał wydania prawa jazdy. Jak wynika z druku z dnia 6 marca 2006 r., organ I instancji dokonał w istocie wymiany prawa jazdy kategorii B, C, wskazując, iż uprawnienie kategorii B skarżący nabył w dniu [...] oraz kategorii C w dniu [...] Uprawnienia powyższe skarżący nabył na podstawie ostatecznych decyzji. Art. 150 ustawy nie mógł więc stanowić podstawy do ponownego wydawania uprawnienia – decyzji o wydaniu prawa jazdy. Organ odwoławczy nie mógł więc orzec o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o wydaniu prawa jazdy. Zauważyć należy, iż wprawdzie w uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołuje się na przepisy dotyczące wymiany prawa, a nie jego wydania, to jednak rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Zachodzi więc sprzeczność pomiędzy sentencją zaskarżonej decyzji a jej uzasadnieniem. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w razie sprzeczności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji należy przyjąć, że moc wiążącą ma rozstrzygnięcie decyzji (podobnie NSA – wyrok z dnia 31 października 1989 r. (IV SA 705/89), GAP 1990, nr 1 z komentarzem H. Starczewskiego). Skoro sentencja decyzji nie koresponduje z treścią uzasadnienia, taka decyzja rażąco narusza art. 107 k.p.a. i jako dotknięta wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podlega stwierdzeniu nieważności. Nadto zauważyć należy, czego nie dostrzegł organ wydający zaskarżoną decyzję, iż organ I instancji dokonując wymiany dokumentu prawa jazdy nie uwzględnił w całości żądania skarżącego, ponieważ w ogóle nie odniósł się do jego wniosku o wymianę prawa jazdy kategorii CE. Wniesienie więc przez skarżącego odwołania dotyczącego żądania, które nie zostało rozstrzygnięte przez organ I instancji, organ odwoławczy powinien potraktować jako żądanie skierowane do organu I instancji celem załatwienia sprawy przez ten organ. Zgodzić się wprawdzie należy, ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż przepisy o wymianie prawa jazdy nie stanowią podstawy prawnej weryfikacji uprawnień kierowców, nabytych na podstawie decyzji ostatecznej jaką było wydane prawo jazdy, gdyż jej uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych – art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a. ( por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2006r. sygn. akt I OSK 934/05, niepublikowany). W niniejszej sprawie mamy jednak do czynienia z inną sytuacją. Organ I instancji dokonał wymiany wtórnika prawa jazdy kat. B i C wydanego w dniu [...], przy uwzględnieniu, że skarżący posiadał wyłącznie prawo jazdy kategorii B i C, gdyż takie uprawnienia zostały potwierdzone w decyzji z dnia [...] o wydaniu prawa jazdy kategorii Bz oraz w decyzji z dnia [...] o wydaniu prawa jazdy kategorii C. W sytuacji jednak, gdy wniosek skarżącego dotyczył również wymiany prawa jazdy kat. CE, obowiązkiem organu administracji było wyjaśnić intencje strony, czy wnosi ona w rzeczywistości o wydanie prawa jazdy kategorii CE, a w razie popierania wniosku zawiadomić stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wydania prawa jazdy tej kategorii i stworzyć stronie możliwość złożenia wyjaśnień. Organ I instancji natomiast w ogóle nie wypowiedział się w tej kwestii. Dodać w tym miejscu należy, iż w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą, która była przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji. A zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie mogło odnieść się do kwestii podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu, a dotyczącej wydania prawa jazdy kategorii E, gdyż nie była ona rozpoznana przez Starostę K.. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Z uwagi na treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, iż ze względu na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI