III SA/Łd 398/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-12-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowaniezawieszenie postępowaniak.p.a.zagadnienie wstępnesąd powszechnyochrona posiadaniaewidencja ludnościprawo administracyjnepostanowieniekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie, uznając zasadność zawieszenia do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o ochronę posiadania.

Skarżąca W. Ł. wniosła skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie M. Ł. Zawieszenie uzasadniono koniecznością rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy o ochronę posiadania, która stanowiła zagadnienie wstępne. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę W. Ł. na postanowienie Wojewody Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie M. Ł. z pobytu stałego. Organ I instancji zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając, że rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, którym była sprawa o ochronę naruszonego posiadania, wytoczona przez M. Ł. przeciwko W. Ł. Wojewoda utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że ustalenie, czy opuszczenie lokalu nastąpiło z naruszeniem prawa, wymaga rozstrzygnięcia sądowego. Skarżąca kwestionowała zasadność zawieszenia, argumentując, że opuszczenie lokalu było dobrowolne. Sąd administracyjny, badając legalność zaskarżonego postanowienia, stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy k.p.a. i uznały sprawę cywilną o ochronę posiadania za zagadnienie wstępne. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, przyznając jednocześnie pełnomocnikowi skarżącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji ma prawo zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli rozpatrzenie sprawy o wymeldowanie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, takiego jak sprawa o ochronę posiadania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie zależy od rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o ochronę posiadania, co stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dlatego organy administracji prawidłowo zawiesiły postępowanie do czasu zakończenia postępowania sądowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania następuje, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

u.e.l.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Określa przesłanki wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić, lub utraciła uprawnienie do pobytu.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszeń prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny (sprawa o ochronę posiadania). Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest uzasadnione w sytuacji, gdy ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu wymaga postępowania sądowego.

Odrzucone argumenty

Opuszczenie lokalu przez M. Ł. nie nastąpiło z naruszeniem prawa, a związane było z chęcią ułożenia sobie życia osobistego. Okoliczności dotyczące zameldowania uczestniczki czy nieuiszczania przez nią opłat nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd powództwo o ochronę naruszonego posiadania jest podstawową drogą zmierzającą do wykazania, że opuszczenie lokalu nastąpiło z naruszeniem prawa i wbrew woli osoby szukającej ochrony swego posiadania ustalenie przez organ administracji czy opuszczenie miejsca pobytu stałego było dobrowolne i wynikało z woli osoby, co do której toczy się postępowanie o wymeldowanie , a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób jest warunkiem niezbędnym do wydania decyzji w sprawie o jej wymeldowanie

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący sprawozdawca

Czesława Nowak-Kolczyńska

członek

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawach o wymeldowanie, gdy istnieje potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, zwłaszcza w kontekście ochrony posiadania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie o wymeldowanie jest powiązane ze sprawą cywilną o ochronę posiadania. Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w kontekście spraw meldunkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność relacji między postępowaniem administracyjnym a cywilnym, szczególnie w kontekście wymeldowania i ochrony posiadania. Pokazuje, jak sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, oczekując na rozstrzygnięcie sądu powszechnego.

Kiedy sąd administracyjny czeka na wyrok sądu cywilnego? Sprawa o wymeldowanie i ochronę posiadania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 398/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska
Monika Krzyżaniak
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 15 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 roku na rozprawie prawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Wojewody [..] z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie M. Ł. 1/ oddala skargę, 2/ przyznaje adw. K. G., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej i kwotę tę nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa - kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Uzasadnienie
III SA/Łd 398/04
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [..] . Nr [..] Wojewoda Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] Nr [..] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie o wymeldowanie M. Ł. – Z. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A. w Ł.
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, z wnioskiem o wymeldowanie K. Ł. . i M. Ł. wystąpiła w dniu 7 października 2003 r. W. Ł. - współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości w 4/6 częściach. W uzasadnieniu wniosku podała m. in., że M. Ł. mieszkała w domu przy ul. A od 1996 r do sierpnia 2002 r.
W toku prowadzonego postępowania , organ I instancji uzyskał informację o wniesieniu do Sądu Rejonowego dla Ł- W. w Ł. przez M. Ł. i K. Ł.. pozwu przeciwko W. Ł. o uniemożliwianie korzystania z lokalu przy ul A (sygnatura sprawy [..]).
Postanowieniem z dnia [..] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie o wymeldowanie M. Ł. uznając, że taką podstawę daje złożenie przez nią pozwu do sądu powszechnego.
W ocenie organu I instancji, rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd, co uzasadniało wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. Ł. podnosiła, że M. Ł. została zameldowana w domu przy ul. A bez jej wiedzy i nie uiszczała opłat za mieszkanie ani opłat za energię elektryczną, wodę czy gaz, a ponadto dewastowała zajmowane pomieszczenia i agresywnie zachowywała się wobec skarżącej. Od sierpnia 2002 r. M. Ł. wraz z dzieckiem mieszka pod innym adresem.
Zaskarżonym postanowieniem, wskazanym na wstępie, Wojewoda Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji .
Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawieszenie postępowania następuje wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W omawianej sprawie, w ocenie organu, przedwczesne byłoby ustalenie, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r ze zm. ), skoro M. Ł. podjęła działania zmierzające do odzyskania prawa do pobytu w lokalu przy ul.A w Ł.. Powództwo o ochronę naruszonego posiadania jest bowiem podstawową drogą zmierzającą do wykazania, że opuszczenie lokalu nastąpiło z naruszeniem prawa i wbrew woli osoby szukającej ochrony swego posiadania.
Organ II instancji podkreślił, że uzyskanie prawomocnego rozstrzygnięcia sądu jest niezbędne do wydania merytorycznej decyzji przez Prezydenta Miasta Ł. , bowiem pozwoli ocenić, czy spełniona została przesłanka dobrowolnego opuszczenia lokalu, w oparciu o którą można orzec o wymeldowaniu osoby w drodze decyzji administracyjnej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. Ł. powtórzyła argumenty zawarte wcześniej w zażaleniu. Podniosła, że w jej ocenie opuszczenie lokalu przez M. Ł. nie nastąpiło z naruszeniem prawa , a związane było z chęcią ułożenia sobie życia osobistego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wnosił o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślił jedynie, że zaskarżone postanowienie wydane zostało po uzupełnieniu materiału dowodowego o informację z Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł. co do skuteczności prawnej wniesionego pozwu.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej popierał skargę i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi.
Uczestniczka postępowania wnosiła o oddalenie skargi. Oświadczyła, że nie może przebywać w miejscu zameldowania , gdyż skarżąca jej to uniemożliwia. Poinformowała ponadto, że w pierwszej instancji sąd uwzględnił jej powództwo . Od wyroku tego W. Ł. wniosła apelację , która nie została jeszcze rozpoznana..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź naruszenia prawa procesowego w takim stopniu, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r Nr 87 poz. 960 ze zm. ) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
W orzecznictwie za utrwalony można przyjąć pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona , jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stanowisko takie wielokrotnie prezentował Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z dnia 23 kwietnia 2001 r. V S.A. 3169/00, w wyroku z dnia 22 sierpnia 2000 r V S.A. 108/00 , czy w wyroku z 3 kwietnia 2000 r V S.A. 1784/99 ( nie publikowane).
Ustalenie przez organ administracji czy opuszczenie miejsca pobytu stałego było dobrowolne i wynikało z woli osoby, co do której toczy się postępowanie o wymeldowanie , a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób jest warunkiem niezbędnym do wydania decyzji w sprawie o jej wymeldowanie.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2000 r ( lex nr 49954) jeżeli przed sądami lub organami prokuratury toczy się postępowanie, podczas którego może nastąpić ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu, organ rozpoznający sprawę o wymeldowanie powinien zawiesić postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – do czasu zakończenia postępowania sądowego lub przygotowawczego. Taki sam pogląd wyraził też NSA w wyroku z 7 czerwca 1991 r. S.A./Wr 302/91 ( ONSA 1991/3-4/65). Stanowisko takie podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy administracji trafnie uznały, że rozstrzygnięcie w sprawie cywilnej o ochronę posiadania, toczącej się z powództwa K. Ł. i M. Ł. przeciwko skarżącej, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego zależy treść decyzji w sprawie o wymeldowanie uczestniczki.
Natomiast podnoszone przez skarżącą zarówno w zażaleniu jak i w skardze okoliczności dotyczące zameldowania uczestniczki czy nie uiszczania przez nią opłat związanych z korzystaniem z lokalu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi, w świetle przesłanek cytowanego wyżej przepisu .
Z powyższych względów , Sąd na podstawie art. 151 wskazanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Kwotę 240 zł Sąd przyznał adwokatowi ustanowionemu w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy, na podstawie § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust.1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ).