III SA/Łd 397/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-09-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnyuchwałykomunikacja miejskaceny biletówbonifikatykompetencje rady gminyustawa o cenachustawa o samorządzie gminnymgospodarka komunalnakontrola administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta w sprawie bonifikat od cen biletów komunikacji miejskiej, uznając przekazanie kompetencji do ustalania zasad bonifikat organom spółki komunalnej za naruszenie prawa.

Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miasta dotyczącą zmiany cen biletów komunikacji miejskiej, kwestionując § 2, który upoważniał Prezesa Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji do stosowania bonifikat do 40% oraz Zarząd do ustalania zasad ich udzielania. Sąd uznał, że ustalanie cen urzędowych, w tym zasad bonifikat, należy do wyłącznej kompetencji rady gminy i nie może być delegowane na inne podmioty. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia uchwały.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody na uchwałę Rady Miasta Z. w sprawie zmiany cen biletów komunikacji miejskiej, a konkretnie § 2 tej uchwały. Uchwała ta upoważniała Prezesa Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Sp. z o.o. w Z. do stosowania bonifikat do 40% wartości ceny biletu oraz Zarząd MPK do ustalania zasad udzielania tych bonifikat. Wojewoda zarzucił, że takie przekazanie kompetencji do ustalania zasad bonifikat i ich wysokości narusza przepisy ustawy o cenach oraz ustawy o gospodarce komunalnej, które przyznają wyłączne uprawnienia w tym zakresie radzie gminy. Rada Miasta argumentowała, że art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej pozwala na ustalenie sposobu ustalania cen, a upoważnienie dla prezesa zarządu nie jest przekazaniem kompetencji, lecz określeniem zasad w ramach ustalonych przez radę. Sąd administracyjny uznał jednak, że ustalanie cen urzędowych za usługi przewozowe transportu zbiorowego, w tym zasad udzielania bonifikat, należy do wyłącznej kompetencji rady gminy (art. 8 ust. 1 ustawy o cenach). Sąd podkreślił, że przepisy te nie przewidują możliwości delegowania tych kompetencji na inne organy lub podmioty, takie jak zarząd spółki komunalnej. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność § 2 zaskarżonej uchwały jako naruszającego prawo w sposób istotny, a także orzekł, że uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalanie cen urzędowych, w tym zasad bonifikat, należy do wyłącznej kompetencji rady gminy i nie może być delegowane na inne podmioty.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o cenach oraz ustawy o gospodarce komunalnej przyznają wyłączne uprawnienia w zakresie ustalania cen urzędowych i sposobu ich ustalania radzie gminy. Delegowanie tych kompetencji na zarząd spółki komunalnej stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

u.s.g. art. 40 § ust. 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.k. art. 4 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o gospodarce komunalnej

u.c. art. 8 § ust. 1

Ustawa o cenach

Rada gminy może ustalać ceny urzędowe za usługi przewozowe transportu zbiorowego. Stanowienie cen w tym zakresie należy do wyłącznej kompetencji rady gminy.

p.p.p.s.a. art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 18 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.k. art. 4 § ust. 2

Ustawa o gospodarce komunalnej

u.c. art. 3 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o cenach

Cena urzędowa to cena ustalona w rozporządzeniu lub uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.

u.c. art. 9

Ustawa o cenach

Ceny urzędowe mają charakter cen maksymalnych, chyba że organ administracji publicznej ustali inaczej.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekazanie przez Radę Miasta kompetencji do ustalania zasad bonifikat na zarząd spółki komunalnej narusza wyłączne uprawnienia rady gminy wynikające z ustawy o cenach i ustawy o gospodarce komunalnej. Ustalanie cen urzędowych, w tym zasad bonifikat, jest kompetencją niepodlegającą delegacji na inne podmioty.

Odrzucone argumenty

Rada Miasta posiadała prawo do ustalenia sposobu ustalania cen, w tym bonifikat, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Upoważnienie dla prezesa zarządu nie jest przekazaniem kompetencji, a jedynie określeniem zasad w ramach ustalonych przez radę. Stosowanie bonifikat nie wykracza poza uprawnienia ustawy i stanowi potrzebę ekonomiczną przewoźnika. Gmina Miasto Z. nie posiada legitymacji biernej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

stanowienie cen w zakresie lokalnego transportu zbiorowego należy do wyłącznej kompetencji rady gminy ceny urzędowe mają charakter cen maksymalnych nieprzenoszalność kompetencji zadania użyteczności publicznej [...] z samej istoty, nie będą stanowiły działalności gospodarczej gmin

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Krzysztof Szczygielski

członek

Małgorzata Łuczyńska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie cen urzędowych i bonifikat w transporcie zbiorowym przez jednostki samorządu terytorialnego, zakres kompetencji organów gminy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania bonifikat w transporcie zbiorowym; ogólne zasady dotyczące kompetencji organów samorządu mogą być szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii kompetencji organów samorządu terytorialnego w zakresie ustalania cen usług publicznych, co ma bezpośrednie przełożenie na finanse mieszkańców i funkcjonowanie transportu publicznego.

Czy rada miasta może decydować o bonifikatach na bilety? Sąd rozstrzyga spór o kompetencje.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 397/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Łuczyńska /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
I OSK 130/05 - Wyrok NSA z 2005-07-19
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na § 2 uchwały Rady Miasta w Z. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany cen biletów komunikacji miejskiej 1) stwierdza nieważność § 2 zaskarżonej uchwały; 2) orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Rada Miasta Z. działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4, art. 18 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990roku o samorządzie gminy (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 z późń.zm.), art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997r. Nr 9 poz. 43 z późń.zm.) i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001roku o cenach (Dz.U. z 2001r. Nr 97, poz. 1050 z późń.zm.) podjęła w dniu [...] Uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany Uchwały Nr [...] z dnia [...] w sprawie zmiany cen biletów komunikacji miejskiej.
W § 1 pkt 3 przedmiotowej uchwały postanowiono, że "w kolumnie Rodzaj biletów, dodaje się pozycję o brzmieniu: bilet okresowy 7 i 14 dniowy" oraz w kolumnie Cena, w tym samym poziomie pozycję o brzmieniu "cena biletu jednorazowego x ilośc dni x 2"
W § 2 tej uchwały postanowiono, że:
"1. Upoważnia się Prezesa Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Sp. z o.o. w Z. do stosowania przy sprzedaży biletów, o których mowa w § 1 pkt 3, bonifikat do 40% wartości ceny biletu.
2. Zasady udzielania bonifikat ustala i podaje do publicznej wiadomości łącznie z cennikiem – Zarząd Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Sp. z o.o. w Z".
Pismem z dnia 17 lutego 2004r. Nr [...] Wojewoda [...] zawiadomił Radę Miasta w Z. o wszczęciu w dniu 5 lutego 2004r. postępowania w sprawie kontroli zgodności z prawem uchwały Nr [...] z dnia [...] Zdaniem organu nadzoru postanowienie § 2 powyższej uchwały budzi wątpliwości co do jej zgodności z prawem, a zwłaszcza z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997r. Nr 9 poz. 43 z późń.zm.) i art. 8 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 5 lipca 2001roku o cenach (Dz.U. Nr 97 poz. 1050 z późń.zm.) W ocenie organu nadzoru powołane przepisy nie dają upoważnienia co do możliwości stosowania bonifikat i przeniesienia uprawnień stanowiących w tym zakresie na inny niż rada gminy organ lub podmiot. W tej sytuacji Wojewoda [...] w terminie 3 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia poprosił o złożenie stosownych wyjaśnień.
W przedstawionych wyjaśnieniach Rada Miasta Z. zaprezentowała stanowisko , że art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej nie rozstrzyga tylko o kompetencji ustalania wysokości cen i opłat, ale umożliwia również uchwalenie sposobu ich ustalania, co Rada Miasta Z. uczyniła m.in. w kwestionowanym § 2 uchwały, upoważniając prezesa zarządu do stosowania bonifikat.
Rada Miasta Z. podniosła, że art. 9 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach wprowadza generalną zasadę, że ceny urzędowe mają charakter cen maksymalnych nie mogą więc ograniczać przewoźników np. Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji w Z. i zakazywać im stosowania niższych cen.
W skardze z dnia 25 marca 2004r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Wojewoda [...] działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990roku o samorządzie gminnym (tekstr jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 z późń.zm.) wniósł o stwierdzenie nieważności § 2 Uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] w sprawie zmiany Uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] w sprawie zmiany cen biletów komunikacji miejskiej.
W ocenie Wojewody [...] kwestionowany § 2 ust. 1 Uchwały Rady Miasta Z. upoważniający Prezesa Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Sp. z o.o. w Z. do stosowania przy sprzedaży biletów, o których mowa w § 1 pkt 3 tej uchwały bonifikat do 40% wartości ceny biletu, a Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego Sp. z o.o. w Z. do ustalenia zasad udzielania tych bonifikat i podania ich do publicznej wiadomości łącznie z cennikiem pozostaje w wyraźnej sprzeczności z obowiązującymi w tej materii regulacjami prawnymi, a zwłaszcza z art. 8 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o cenach.
Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej uchwały art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Taką szczególną regulacją w stosunku do ustawy o gospodarce komunalnej w zakresie stanowienia cen za usługi transportu zbiorowego jest art. 8 ust. 1 zdanie 1 ustawy o cenach, według którego rada gminy może ustalać ceny urzędowe za usługi przewozowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy. Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że stanowienie cen w zakresie lokalnego transportu zbiorowego należy do wyłącznej kompetencji rady gminy.
Pod pojęciem ceny urzędowej według art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o cenach rozumieć należy cenę ustaloną w rozporządzeniu wydanym przez właściwy organ administracji rządowej lub w uchwale wydanej przez organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego, przy czym według art. 9 ww ustawy ceny urzędowe mają charakter cen maksymalnych, chyba, że organ administracji publicznej w przepisach wydanych na podstawie uchwały ustali inaczej.
Z przytoczonych przepisów wynika, że Rada Miasta Z. była wyłącznie legitymowana do uchwalenia stawek cen – zarówno tych mających charakter cen maksymalnych, jak i cen ulgowych za usługi przewozowe w komunikacji publicznej w tym z zastosowaniem bonifikat – a zatem przekazanie w § 2 kompetencji stanowiących w zakresie udzielania bonifikat oraz zasad ich ustalania na inny podmiot tj. Prezesa Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Sp. z o.o. nie znajduje oparcia w ustawie o cenach, ani nawet w ustawie o gospodarce komunalnej wskazanej także w uchwale Nr [...] z dnia [...] Rady Miasta Z. jako prawna podstawa jej przyjęcia. Ową nieprzenoszalność kompetencji potwierdza fakt, że uchwała Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia 29 stycznia 2004roku mając swe źródło w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest przepisem powszechnie obowiązującym i może być podjęta wyłącznie przez Radę Miasta Z. jako organ upoważniony do uchwalania przepisów gminnych. W ocenie skarżącego § 2 powyższej uchwały w sposób istotny narusza prawo, wobec powyższego wniosek o stwierdzenie jej nieważności jest uzasadniony.
W odpowiedzi na skargę Miasto Z., w imieniu którego działa Prezydent wniosło o odrzucenie skargi z powodu nieposiadania przez Radę Miasta Z. legitymacji biernej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podniesiono, że Rada Miasta nie jest stroną w procesie. Legitymowana biernie w niniejszym postępowaniu jest tylko Gmina Miasto Z., jako osoba prawa działająca poprzez swoje organy, której interes prawny i kompetencje zostały podważone, ewentualnie o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu podniesiono, że powoływany w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce komunalnej w związku z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym daje organom gminy prawo do postanawiania o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Zarzut skarżącego jakoby miało miejsce przekazanie przez Radę Gminy nadanych jej przez ustawę uprawnień innym podmiotom jest nietrafny. W skarżonej uchwale rada ustaliła ceny biletów w dokładny sposób, a więc kwotowo. Natomiast upoważnienie zawarte w § 2 skarżonej uchwały jest jedynie określeniem zasad ustalania wysokości bonifikat niezależnym od zastrzeżonego radzie upoważnienia ustawowego ustalania wysokości konkretnych opłat. Nie można mówić o przekazaniu kompetencji, albowiem prezes zarządu nie ma swobody w określaniu wysokości ceny. Ceny ustalone przez Radę Gminy mają charakter cen maksymalnych. Stosowanie bonifikat nie wykracza poza uprawnienia ustawy. Stanowi jedynie potrzebę ekonomiczną przewoźnika komunalnego, który głownie utrzymuje się ze sprzedaży biletów. Użycie w ustawie terminu " ustalenie cen lub sposób ustalania cen" daje radzie gminy pełną swobodę regulacji w tym zakresie. Nie wyklucza np. wprowadzenia uchwałą przez radę zasad według których organy zarządzające podmiotów komunalnych w określonych granicach będą mogły samodzielnie ustalać ceny na świadczone przez siebie usługi. Wydaje się, że w przypadku gdy rada gminy zdecyduje się uregulować kwestie cen urzędowych i związać nimi wszystkich przewoźników na terenie gminy rozwiązanie takie jest nawet pożądane. Zapewni to kierownictwu firm komunalnych możliwość odpowiednio szybkiego reagowania i dostosowania się do potrzeb rynku. Szczególnie w przypadku występowania na terenie gminy konkurencji – zamiast ograniczać ją administracyjnie w oparciu o ustawę o transporcie drogowym – szczególnie dla użytkowników zdać się na mobilność kierownictwa własnych jednostek organizacyjnych.
Podniesiono, że art. 8 ustawy o cenach nie stanowi samoistnej podstawy prawnej do ustalania cen przewoźnikom komunalnym. Może jednak stanowić podstawę prawną regulowania maksymalnych cen obowiązujących wszystkich przewoźników świadczących usługi na terenie gminy. Skarżona uchwała zawiera więc wytyczne dla kierownictwa jednoosobowej spółki gminy w zakresie zasad i trybu kształtowania cen usług przewozowych określonego rodzaju. Pojęcie zasad nie może określać ścisłej wysokości opłat. Samo zaś ustalanie cen pozostaje w kategorii uprawnień uchwałodawczych rady.
Wobec powyższego przedmiotowa uchwała nie jest sprzeczna z prawem, tym bardziej, że nie naruszyła prawa w sposób rażący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Przede wszystkim należało rozważyć kwestie dopuszczalności skargi. W tej mierze należy podkreślić, że w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 z późń.zm.) gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własna odpowiedzialność. Zgodnie z art. 2 ust. 2 gmina posiada osobowość prawną. Organami gminy jak wynika z art. 11a ww ustawy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta). Rada gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym w gminie (art. 15), zaś wójt jest organem wykonawczym gminy (art. 26). Równocześnie wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31). Przepisy regulujące publicznoprawną sferę działalności gminnej, w tym również przepisy samej ustawy o samorządzie gminnym , niejednokrotnie odwołują się do pojęcia "organy gminy", traktując je jako sposób na określenie podmiotowego zakresu normy kompetencyjnej. W świetle art. 91 ust. 1 ww ustawy uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93).Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Wojewoda Łódzki zaskarżył do sądu uchwałę Rady Miasta Z. . Mając powyższe na uwadze wskazanie Rady Miasta Z. jako strony postępowania sądowoadministracyjnego w ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie, nie stanowi podstawy odrzucenia skargi o co wnioskował pełnomocnik gminy.
Przechodząc do meritum sprawy należy podnieść, że rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy WSA uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu między stronami sprowadza się do ustalenia organów kompetentnych do określania wysokości oraz zasad stosowania bonifikat przy sprzedaży biletów komunikacji publicznej, okresowych - 7 i 14 dniowych. Mając na względzie przedmiot zaskarżenia należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 6 ustawy o samorządzie gminnym do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone na rzecz innych podmiotów. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzyganie w sprawach, o których mowa w ust. 1 należy do gminy. Stosownie do brzmienia tego artykułu zasadą jest domniemanie zakresu działania w sprawach zadań publicznych, mających charakter lokalny na rzecz gminnego samorządu terytorialnego, a następnie także domniemanie kompetencji, czyli domniemanie stosowania atrybutów władztwa administracyjnego na rzecz gminy, w tak zarysowanym zakresie działania.
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy. Do zadań tych m.in. ustawa zalicza sprawy lokalnego transportu zbiorowego.
W świetle art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 roku o cenach (Dz. U z 2001r. Nr 97 poz. 1050 ze zm.) rada gminy może ustalać ceny urzędowe za usługi przewozowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy. Pod pojęciem ceny urzędowej według art. 3 ust. 1 pkt 7 powyższej ustawy należy rozumieć cenę ustaloną w rozporządzeniu wydanym przez właściwy organ administracji rządowej lub w uchwale wydanej przez organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego, przy czym według art. 9 tej ustawy ceny urzędowe mają charakter cen maksymalnych, chyba, że organ administracji publicznej w przepisach wydanych na podstawie uchwały ustali inaczej.
Z powyższych przepisów wynika, że wyłącznie legitymowana do ustalania cen biletów komunikacji publicznej była Rada Miasta Z. Z faktu, iż ceny urzędowe mają charakter cen maksymalnych , nie można wnioskować, iż przepis ten uprawnia przewoźników np. MPK w Z. do stosowania niższych cen, poprzez zastosowanie bonifikat, których wysokość i zasady ustalania zostaną określone przez organy jednostek komunalnych zajmujących się wykonywaniem transportu lokalnego.
Nie można się zgodzić z argumentacją pełnomocnika Gminy, że podstawą prawną przeniesienie kompetencji w tym zakresie na Prezesa Zarządu i Zarząd Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji Sp. z o.o. w Z. jest art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997r. Nr 9 poz. 43 z późń.zm.) W świetle tego artykułu: Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o: wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 4 ust. 2: Uprawnienia o których mowa w ust. 1 pkt 2 organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą powierzyć organom wykonawczym tych jednostek. W świetle powyższego przepisu w ocenie Sądu słusznym jest zarzut Wojewody nieuprawnionego przeniesienia kompetencji do ustalenia sposobu ustalenia cen biletów komunikacji lokalnej na Prezesa i Zarząd MPK.
Gmina dając Prezesowi MPK możliwość swobodnego ustalania wysokości bonifikaty w wysokości do 40% ceny biletu, a Zarządowi MPK możliwość ustalenia zasad udzielania tej bonifikaty w konsekwencji upoważniła Prezesa i Zarząd MPK Sp. z o.o. w Z. do ostatecznego ustalenia ceny tych biletów. Jest to zatem w tym zakresie przekazanie uprawnień , które z mocy ustawy o gospodarce komunalnej przysługują tylko organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego lub organom wykonawczym w wyniku delegacji z art. 4 ust. 2 ww ustawy. Zarówno możliwość określenia wysokości bonifikaty jak i zasad jej ustalania mieszczą się zdaniem Sądu w zakresie pojęciowym sposobu ustalania cen i mają wpływ na określenie ostatecznej ceny. Argument pełnomocnika Gminy, jakoby takie działanie umożliwiało przewoźnikowi komunalnemu szybkie reagowanie na potrzeby rynku , co jest szczególnie uzasadnione wobec zbierania się rady miejskiej tylko raz na trzy miesiące nie stanowi usprawiedliwienia dla nieuprawnionego działania Gminy. W orzecznictwie i doktrynie utrwalony jest pogląd, że zadania użyteczności publicznej do których bez wątpienia należy kwestia lokalnego transportu zbiorowego, z samej istoty, nie będą stanowiły działalności gospodarczej gmin. Zobowiązanie do bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania zbiorowych potrzeb ludności przez świadczenie usług powszechnie dostępnych zakłada brak uwzględniania takich aspektów, jak: istniejąca koniunktura rynkowa, wzrost lub spadek cen, zmiana zakresu i rozmiarów prowadzonej działalności, zawieszenie lub likwidacja działalności w przypadku braku zysku. W wyroku z dnia 16 listopada 1994r. sygn. akt S.A./Ł 2283/94 (publikowany "Wokanda" z 1995r. nr 4, s. 35) sąd stwierdził m.in., że świadczenie usług przewozowych na liniach podmiejskich na zasadach rynkowych, na warunkach mających zapewnić przewoźnikowi rentowność nie miałaby charakteru zadania publicznego. Mielibyśmy do czynienia z działalnością gospodarczą polegająca na zarobkowym, bezpośrednim świadczeniu przez Gminę usług przewozowych, wykraczających poza granice zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej, a co za tym idzie, także poza zadania o charakterze użyteczności publicznej. Sąd w obecnym składzie w pełni podziela ten pogląd. Stanowisko pełnomocnika Gminy, że stosowanie bonifikat nie wykracza poza uprawnienia ustawy i stanowi jedynie potrzebę ekonomiczną przewoźnika komunalnego, który głównie utrzymuje się ze sprzedaży biletów jest sprzeczne z generalnymi założeniami gospodarki komunalnej nie mającej celu zarobkowego nastawionej na nieprzerwane zaspakajanie potrzeb wspólnoty w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
Reasumując, powierzenie przez Radę Gminy Prezesowi i Zarządowi MPK Sp. z o.o. w Z. uprawnień, które jak wyjaśniono wyżej w konsekwencji decydowałyby o ostatecznej cenie urzędowej biletów komunikacji publicznej stanowi naruszenie wyłącznej kompetencji rady gminy określonej w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia o cenach i nie znajduje uzasadnienie również w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Tylko rada gminy jest legitymowana do ustalania tych cen i ustawodawca nie przewidział możliwości przeniesienia tych kompetencji na inny organ lub podmiot.
Odnośnie zarzutu pełnomocnika Gminy braku podstaw do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, bowiem nie narusza ona prawa w sposób rażący należy wyjaśnić, że obowiązująca ustawa nie wymaga, aby uchwała w sposób rażący naruszała prawo. Przepis przewiduje, że każda uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna. Ustawa wyróżnia dwie kategorie wad uchwał organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Ustawa nie wylicza rodzaju wad, które należą do istotnego naruszenia prawa. Zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem NSA-istotne naruszenie prawa powodujące nieważność uchwały organu gminy nie pokrywa się z przesłankami nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 kpa. Z poglądem tym należy się zgodzić, uwzględniając jednak, że na podstawie konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych można wskazać rodzaje naruszeń przepisów prawa, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważność uchwały organu gminy. Do nich należy zaliczyć: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania tych aktów, podstawy prawnej ich podejmowania, przepisów prawa ustrojowego, prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania tych aktów.
Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia przepisów art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001roku o cenach (Dz.U. z 2001r. Nr 97, poz. 1050 z późń.zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997r. Nr 9 poz. 43 z późń.zm.) Sąd w oparciu o art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Z uwagi na treść art. 152 cytowanej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI