III SA/Łd 394/19

III SA/Łd 394/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Irena Krzemieniewska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 191/20 - Wyrok NSA z 2024-02-15
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151, art. 250 par 1 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 173
art. 10
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
par. 1 pkt 2b
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
Dz.U. 2013 poz 361
par. 2 ust. 1, par 3, 4 ust2, par 11 pkt 1 i par 12 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
art. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
Sentencja
Dnia 9 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 roku sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat D. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. A 5 lok. 1 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu W. Ś. z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2018 r., poz. 2096; dalej jako: "k.p.a."), art. 30, art. 32 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r. poz. 173; dalej jako: "Ustawa"), § 2 ust. 1, § 4 ust. 2, 3, § 6, § 11, § 18, § 41, § 45, § 49, § 58 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 361; dalej jako "Rozporządzenie z 2013 r."), art. 32, art. 34, art. 71, art. 73 ust. 1, 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. (WE) z 02 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 65-112, ze zm. - dalej zwane: Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009), art. 4 ust. 1, 2, 4, art. 13, art. 15, art. 18, 16 ust. 3, 5 akapit drugi, Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz.UEL.2011. Nr 25 str. 8 dalej jako: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 65/2011), art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE Seria L z 2006 r. Nr 368, poz. 15 ze zm., dalej: Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006, § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2007 NR 101 poz. 685 ze zm.) § 1, 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. nr 39, poz. 211 ze zm.; dalej jako: "Rozporządzenie w sprawie minimalnych norm"), § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.; dalej jako: "rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2010 r."), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu W.Ś. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej wysokości.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu 14 maja 2014 r. W.Ś. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, w którym zadeklarował realizację pakietu: Rolnictwo ekologiczne w następujących wariantach:
- 2.1 uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 5,33 ha
- 2.5 uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,68 ha
- 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,35 ha oraz pakietu: 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w ramach wariantu 4.6. półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 0,38 ha.
W dniach 15-16 października 2014 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola w zakresie programu rolnośrodowiskowego oraz kontrola w ramach wzajemnej zgodności, której wyniki znajdują się w raporcie z czynności kontrolnych numer [...].
W dniu 31 października 2014 r. i w dniu 2 grudnia 2014 r. strona wniosła do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu zastrzeżenia do wyników kontroli na miejscu.
W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 20 listopada 2014 r. oraz dnia 20 stycznia 2015 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 15-16 października 2014 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu 23 listopada 2016 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej wysokości, od której W.Ś. wniósł odwołanie.
W dniu 11 kwietnia 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał postanowienie o dołączeniu do akt sprawy następujących dokumentów:
- pisma Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 30-10-2015r., znak [...] wraz z notatką służbową z dnia 23-10-2015r.;
- pisma Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 30-10-2015r. znak [...];
- pisma Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 30-10-2015r. znak [...] wraz załącznikami;
- pisma Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 09-12-2015r znak [...] wraz załącznikiem, oraz wydał decyzję nr 222/17 o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
W dniu 14 lipca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu W.Ś. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, na mocy której przyznał płatność na refundacje kosztów transakcyjnych w łącznej wysokości 500 zł oraz odmówił przyznania płatności w ramach wariantu uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności, uprawy warzywne z certyfikatem zgodności oraz uprawy sadownicze i jagodowe z certyfikatem zgodności.
W dniu 24 lipca 2017 r. W.Ś. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji.
W dniu 30 listopada 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr 720/17 o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W.Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 30 listopada 2017 r. nr 720/17 o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 5 lipca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu W.Ś. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi, która została uchylona przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzja z dnia 15 października 2018 r. nr 491/18.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji dołączył do akt sprawy raport z czynności kontrolnych nr [...] i w tym samym dniu wydała decyzję nr [...] o przyznaniu W.Ś. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi, na mocy której przyznał płatność rolnośrodowiskową na refundacje kosztów transakcyjnych w łącznej wysokości 500 zł oraz odmówił przyznania płatności w ramach wariantów: uprawy warzywne z certyfikatem zgodności oraz uprawy sadownicze i jagodowe z certyfikatem zgodności oraz półnaturalne łąki wilgotne. W przypadku wariantu uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności odmówił płatności oraz nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych w wysokości 1832,80 zł.
W dniu 4 stycznia 2019 r. W.Ś. wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Podniósł, iż nie zgadza się z decyzją w całości, bowiem od 2009 r. wnioskuje o tę samą powierzchnię działki A, która został zwiększona z 0,15 ha do 0,53 ha. Podczas kontroli w 2014 r. zaniżono powierzchnię o parę arów, co okazało się podczas pomiarów z 2018 r. Wyszło 0,93 ha gdy faktycznie jest 1,20. Zaznaczył, że na działce A sankcjonuje się niewykoszenie, tymczasem przy pakiecie 4.6 termin na to jest do 31 października. Wnoszący odwołanie nie zgodził się również z kodem E6, bo nie można oceniać stanu fitosanitarnego roślin, których nie ma na polu. Wskazał, że na działce B i G kontrola stwierdziła ugór, tymczasem były to działki po wcześniejszym zbiorze talerzowane i zdążyły już porosnąć chwastami. Dodał, że nie uprawiał ich we wrześniu ponieważ zachorował, co potwierdza zaświadczenie lekarskie i te działki nie były uprawiane. Podkreślił, że w jego ocenie wyniki kontroli z 2014 r. zostały zafałszowane i zamierza wystąpić na drogę prawną.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych określają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 poz. 361 ze zm., dalej jako: "Rozporządzenie z 2013") w brzmieniu sprzed zmiany przepisów wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2015 r. zmieniającej rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2015.350), o czym stanowi § 2 pkt. 2 ww. rozporządzenia zmieniającego. Organ II instancji powołując następnie treść § 2 ust 1, § 3, § 4 ust. 1 Rozporządzenia z 2013, a także § 1 pkt 2, § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. nr 39.poz 211 ze zm.), wskazał, że W.Ś. zobowiązał się do realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 Rozporządzenia z 2013 r. tj. pakietu rolnictwo ekologiczne w ramach wariantów:
2.5 - Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności),
2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności ),
2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), oraz pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.6 Półnaturalne łąki wilgotne.
Organ cytując następnie brzmienie § 4 ust. 2, § 3 Rozporządzenia z 2013, w tym odwołując się do wskazanego załącznika numer 3, a także § 10, § 11 pkt 1, 12 ust. 2, § 18 ust. 1 pkt 1 tego aktu prawnego wskazał, że w treści wniosku rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok i rodzaj realizowanego na danym gruncie pakietu oraz zobowiązuje się do przestrzegania norm i wymogów określonych w przepisach regulujących zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, zaś w toku prowadzonego postępowania organ administracji ustala powierzchnię działek rolnych kwalifikującą się do objęcia płatnością oraz bada, czy wnioskodawca spełnia warunki, o których mowa w powyżej.
Organ II instancji przywołał ponadto treść art. 30 ust. 1 i art. 31, art. 32 Ustawy oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zw. z art. 13 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 i art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zw. z art. 15 ust 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 i wskazał, że w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego. Kontrola wykonywana była przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR z Ł., legitymujących się stosownymi upoważnieniami. Z czynności kontrolnych został sporządzony raport o nr [...], do którego załącznikiem są szkice z pomiaru działek rolnych oraz dokumentacja zajęciowa. Z raportu z kontroli na miejscu wynika, że skarżący został telefonicznie powiadomiony o kontroli, która rozpoczęła się 15-10-2014 r. i zakończyła w dniu 16-10-2015 r. Łącznie z kontrolą w zakresie płatności rolnośrodowiskowej przeprowadzono kontrolę wzajemnej zgodności, w toku której stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do działki rolnej A oraz H. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport nr [...].
W toku czynności kontrolnych dokonano następujących ustaleń:
- w zakresie działek zadeklarowanych do pakietu Rolnictwo ekologiczne, w ramach wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności):
• działka B deklarowana powierzchnia wynosiła 1,39 ha, powierzchnia stwierdzona w toku kontroli 0,35 ha. Zastosowano kod nieprawidłowości E6 i DR13+,
• działka G – deklarowana powierzchnia wynosi 1,28 ha, powierzchnia stwierdzona 0,93 ha. Zastosowano kody nieprawidłowości: DR22, DR13+, DR50, DR7, DR52,
• działki F (1,66 ha) i HA (1 ha) - brak zastosowania kodów nieprawidłowości.
W toku kontroli na miejscu w zakresie działki B o powierzchni 1,39 ha położonej na działce ewidencyjnej o nr 55 i uprawie facelia stwierdzono, iż uprawa facelii faktycznie zajmowała powierzchnię 0,35 ha. Na pozostałej części działki stwierdzono inne, niedeklarowane przez stronę uprawy tj.: burak ćwikłowy na powierzchni 0,39 ha, marchew 0,15 ha oraz ugór 0,41 ha, łącznie 0,95 ha. W celu udokumentowania stanu na gruncie została wykonana liczna dokumentacja fotograficzna, zaś przebieg granicy upraw został oznaczony na szkicu pomiaru nr 1.
Organ odwoławczy stwierdził, że w myśl § 12 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia z 2013 r. w przypadku pakietu Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) płatność rolnośrodowiskową jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których występują uprawy wymienione w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia. Zgodnie z Załącznikiem nr 4 do Rozporządzenia z 2013 r., uprawa marchwi, buraka ćwikłowego jak i ugór nie jest dotowany w ramach wariantu 2.1.
Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR powołał się także na treść wyjaśnień Kierownika Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 30.10.2015 r., który odpowiadając na zastrzeżenia strony do ustaleń kontrolnych wskazał, że: "należy podkreślić, że na części działki rolnej "B", na której stwierdzono ugór, to zgodnie z definicją "czarny ugór oznacza grunt orny, który przez okres co najmniej sześciu miesięcy nie był obsiewany roślinami uprawnymi". Z tego względu grunty w czarnym ugorze nie kwalifikują się do dopłat z tytułu rolnictwa ekologicznego, ponieważ dopłaty te rekompensują wyższe nakłady siły roboczej oraz straty związane z niższym plonowaniem w efekcie zaniechania stosowania konwencjonalnych metod produkcji. Według załączonych fotografii nr 77, 94, 95 można wnioskować, że ów czarny ugór to niepielęgnowane pole zarastające samoistnie chwastami i trawą co może wskazywać na brak plonu głównego w okresie wegetacyjnym 2014 r."
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji słusznie wykluczył z dopłat powierzchnię 0,95 ha (czyli powierzchnię, na której znajdował się uprawa marchwi, buraka ćwikłowego oraz ugór) i przyjął, iż powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do płatności w ramach wariantu 2.1 to 0,35 ha. Nadto, w wyniku weryfikacji wymogów określonych dla producenta rolnego realizującego pakiet rolnictwo ekologiczne w wariancie Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), w toku kontroli, stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną symbolem E6 tj. "Prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby". Z dokumentacji fotograficznej działki B sporządzonej w trakcie kontroli na miejscu wynika, że nie były wykonywane regularnie odpowiednie zabiegi agrotechniczne, zapobiegające rozprzestrzenianiu się chwastów. Na zdjęciach działki wykonanych w różnych jej częściach widoczna jest zwarta darń złożona z traw, zdrewniałe oraz suche łodygi chwastów.
W toku kontroli na miejscu w zakresie działki G o powierzchni 1,28 ha, położonej na działkach ewidencyjnych o nr 6 (0,61ha), 7 (0,42ha) oraz 5 (0,25ha) i uprawie facelia stwierdzono, iż w ramach działki G strona użytkowała powierzchnię 0,93 ha. Ze szkicu pomiaru nr 3 wynika, iż w wykluczono zachodnią część działki, na której w 2014 r. nie była prowadzona żadna działalność rolnicza, na pozostałym jej obszarze stwierdzono ugór zamiast facelii. Teren wykluczony przedstawiają wykonane w dniu 15-10-2014 r. fotografie o numerach: 7,9, 10,11, 12, 13,18,19, 20,21 natomiast brak uprawy facelii na powierzchni tj. 0,93 ha dokumentują wykonane w różnych części działki zdjęcia o numerach: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 14, 15, 16, 22, 23, 24, 26, 27, 28. Organ zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż ustalenia inspektorów terenowych w zakresie tej działki były wielokrotnie kwestionowane przez stronę. Odpowiadając na zastrzeżenia rolnika, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego w piśmie z dnia 20-11-2014 r., a następnie w piśmie 20-01-2015 r. oraz kolejnym piśmie z dnia 30-10-2015 r. podtrzymał wyniki kontroli w odniesieniu do działki G, jednocześnie wyjaśniając, że: "(...) W trakcie kontroli na działce rolnej "G" stwierdzono łącznie 0,93 ha ugoru oraz na pozostałej części działki brak użytkowania rolniczego, w wyniku czego zastosowano kod DR52. Ponadto stwierdzono, że działka rolna "G" jest niespójna, gdyż dzieli ją droga o szerokości powyżej 2 m. W celu udokumentowania ustaleń kontrolnych wykonano fotografie, na których widać samosiejki brzozy, sosny i dzikiej jeżyny. Trawa nie była koszona w bieżącym roku co potwierdzają samosiejki drzew oraz wysokie, suche badyle chwastów i trawy (...). Ponieważ stwierdzony na działce G ugór o powierzchni 0,93 ha jako uprawa nie został wymieniony w Załączniku 4 do Rozporządzenia z 2013 r., organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo wyłączył całą powierzchnię tej działki z dopłat.
Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że w przypadku tej działki kontrolerzy zastosowali także kod DR 50 oznaczający, iż granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku. Ze szkicu pomiaru nr 3 wynika, iż część powierzchni działki G faktycznie znajdowała się na sąsiadującej się działce ewidencyjnej tj. 4 nie zgłoszonej we wniosku i związku z tym powierzchnia 0,02 ha (zgodnie pomiarem na orofotomapie) nie mogła być zaliczona do powierzchni działki G. Okoliczność ta była wielokrotnie kwestionowana przez stronę. Organ zważył przy tym, że, w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2017 r. nie stwierdzono powyższej nieprawidłowości. Mając na uwadze zastrzeżenia strony oraz ustalenia kontroli na miejscu z 2017 r. została dokonana ponowna weryfikacja przebiegu granic działki rolnej G, w rezultacie której stwierdzono, iż działka G faktycznie znajdowała się w obrębie deklarowany działek referencyjnych i nie zaistniało przesunięcie uprawy na sąsiednie nie zadeklarowane działki. W związku z tym, organ II instancji zgodził się z organem I instancji, iż nieprawidłowość oznaczona kodem DR 50 nie występuje.
W związku z powyższym, należna wnioskodawcy płatność w ramach wariantu 2.1 została ustalona do powierzchni 3,01 ha - stwierdzonej w ramach postępowania kontrolnego (0,35 ha działka B + 1,66 ha działka F + 1 ha działka HA = 3,01 ha). Różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną 2,32 ha, stanowi 77,08% powierzchni stwierdzonej. W myśl art. 16 ust. 3 akapit drugi i art. 16 ust. 5, ust. 7 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, ze względu na wysokość procentowego zawyżenia organ II instancji uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.1 oraz nałożeniu sankcji w wysokości 1832,80 zł w okresie trzech lat kalendarzowych.
Organ odwoławczy stwierdził dalej, w trakcie kontroli na miejscu skontrolowano spełnienie wymogów pakietu 2 rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności). Inspektorzy terenowi dla działki B stwierdzili nieprawidłowość E6, czyli skarżący prowadził produkcję rolną niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, nie zachowywał należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Niestosowanie się do wymogów, wymienionych w Załączniku 3 do Rozporządzenia z 2013 r. skutkuje nałożeniem sankcji zgodnie z § 38 ust 2, jednak należało odstąpić od zastosowania pomniejszeń wynikających z § 38 ust. 2 Rozporządzenia z 2013 r., gdyż w pierwszej kolejności stosuje się sankcje z tytułu przedeklarowania powierzchni, co wynika z treści art. 22 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.
Organ II instancji odnosząc się kolejno do działek zadeklarowanych w ramach pakietu Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.5 - Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności), wskazał, że w toku kontroli na miejscu stwierdzona została nieprawidłowość w zakresie działki C, D oraz E. Działka C o powierzchni 0.20 ha położona na działce ewidencyjnej 55 z zadeklarowana została do uprawy kapusta biała. Organ wskazał, że z raportu z czynności kontrolnych wynika, iż powierzchnia działki wynosi 0,23 ha (deklarowana: 0,20 ha), przy czym zamiast uprawy kapusty stwierdzono zachwaszczoną marchew. Zastosowano kody: DR7 i E6. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w piśmie z dnia 30-10-2015r. wyjaśnił, że "..uprawa najbardziej jest widoczna na fotografii nr 90 wykonanej w środku działki rolnej. Na pozostałych fotografiach przy tak wysokim poziomie zachwaszczenia uprawy nie można jednoznacznie odczytać jaki rodzaj uprawy występuje. (...)". W notatce służbowej z dnia 23.10.2015 r., stanowiącej załącznik do przedmiotowego pisma inspektor terenowy przeprowadzający kontrolę wskazał, że: "(...) w dniu kontroli stwierdzono marchew na pow. 0,23 ha przy deklaracji kapusty głowiastej na pow.0,20 ha (kapustę wysadza się w kwietniu, natomiast marchew na zbiór jesienny wysadzana jest najczęściej w maju, podczas kontroli działki rolnej C na sąsiedniej działce ew. nie deklarowanej przez rolnika przeprowadzono dopiero zbiór kapusty, na działce E deklarowanej przez rolnika stwierdzono kapustę przed zbiorem (...) ". Organ II instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się liczna dokumentacja fotograficzna obrazująca brak zadeklarowanej uprawy oraz silne zachwaszczenie działki świadczące o naruszeniu przez rolnika wymogu prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą i zachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby i potwierdzają zasadność zastosowania kodu E6 (zob. zdjęcia nr 88, 89, 90 ,92, 93 z dnia 15-10-2014 r.). Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż co prawda w toku kontroli nie stwierdzono zgłoszonej we wniosku uprawy kapusty tylko marchew jednakże uprawa ta również kwalifikuje się do płatności rolnośrodowiskowej w ramach realizowanego wariantu 2.5.
Odnosząc się do działki D o powierzchni 0,30 ha położonej na działce ewidencyjnej 55 i uprawie marchew jadalna, organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią raportu powierzchnia tej działki faktycznie wynosiła 0,17 ha. Nie stwierdzono zadeklarowanej uprawy marchwi. Siew marchwi na przedmiotowej działce nie został również odnotowany w Rejestrze działań agrotechnicznych. W przedmiotowym dokumencie rolnik wskazał, iż na działce tej uprawiał: por i seler na łącznej powierzchni 0,15 ha oraz pietruszkę na powierzchni - 0,05 ha. Co więcej, na działce stwierdzono wysoki stopień jej zachwaszczenia, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji zdjęciowej sporządzonej w toku kontroli i przesądza o zasadności zastosowania kodu nieprawidłowości E6 (zdjęcia nr: 68, 69, 70, 80 z dnia 15.10.2014 r.). Organ wskazał także, iż na skutek ponownej weryfikacji raportu z kontroli na miejscu Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału ARiMR w piśmie z dnia 20.01.2015 r. oraz piśmie z dnia 30.01.2015 r. podtrzymał wyniki kontroli w odniesieniu do działki D, nie stwierdzając żadnych uchybień w poczynionych ustaleniach przez inspektorów trenowych. Mając zatem na uwadze termin przeprowadzenia kontroli 15-10-2014 r. jak i stan działki (stwierdzone zachwaszczenie), w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie przyjął, opierając się na oświadczeniu rolnika zawartym w Rejestrze działań agrotechnicznych, iż na przedmiotowej działce faktycznie uprawiany był por seler i pietruszka, tym bardziej iż uprawy te zostały potwierdzone również przez jednostkę certyfikują. Ponieważ każda z ww. upraw kwalifikowała się zgodnie z załącznikiem 4 do Rozporządzenia z 2013 r. do dopłat organ uznał, iż powierzchnia działki D uprawiona do dopłat wynosiła 0,17 ha.
Organ II instancji zważył także, iż w przypadku działki C i D kontrolerzy zastosowali kod DR 50 oznaczający, iż granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej o nr 55 zadeklarowanej we wniosku. Okoliczność ta była wielokrotnie kwestionowana przez stronę. W toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2017 r. nie stwierdzono powyższej nieprawidłowości. Mając na uwadze zastrzeżenia strony oraz ustalenia kontroli na miejscu z 2017 r. została dokonana ponowna weryfikacja przebiegu granic działki rolnej C oraz D, w rezultacie której stwierdzono, iż działki te faktycznie znajdowały się w obrębie deklarowany działek referencyjnych i nie zaistniało przesunięcie uprawy na sąsiednie nie zadeklarowane działki.
Odnośnie działki E o powierzchni 0,18 ha położonej na trzech działkach ewidencyjnych: 26 (0,04ha), 27 (0,06ha) oraz 28 (0,08ha) i uprawie ogórek gruntowy, organ odwoławczy wskazał, że w toku kontroli stwierdzono ogórek gruntowy na powierzchni 0,10 ha oraz kapustę na powierzchni 0,05 ha. Ze względu na to, że obie uprawy zostały wymienione w załączniku 4 do Rozporządzenia z 2013 r., organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił powierzchnie działki E w oparciu o powierzchnie zmierzoną w toku kontroli na miejscu tj. 0,15 ha.
W związku z tym, należna wnioskodawcy płatność w ramach pakietu Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.5 została ustalona do powierzchni stwierdzonej w toku kontroli: 0,55 ha (0,23 ha działka C + 0,17 ha działka D + 0,15 ha działka E = 0,55 ha). Różnica między powierzchnią zgłoszoną (0,68 ha) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,13 ha, co stanowi 23,63% powierzchni stwierdzonej. Organ wskazał, że w przedstawionym stanie faktycznym przy ustalaniu podstawy obliczania płatności zastosowanie ma art. 16 ust. 3 akapit drugi i art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, co skutkuje odmową przyznania płatności.
Ponadto w przypadku działki C oraz D strona naruszyła wymóg określony Załączniku 3 do Rozporządzenia z 2013 r., gdyż prowadziła produkcję rolną niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą i nie zachowała należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (kod E6). Uchybienia te nie miały jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia spraw w zakresie wariantu 2.5 Uprawy warzywne z certyfikatem zgodności, albowiem stronie odmówiono przyznania płatności, stosownie do treści art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 i brak jest możliwości do zastosowania dalszych obniżek wynikających z § 38 ust. 2 Rozporządzenia z 2013 r. Zatem zarzuty strony odnoszące się nieprawidłowej oceny przez inspektorów terenowych stanu zadeklarowanych upraw należy organ uznał za pozostające bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w zakresie tego wariantu.
Co do działek zadeklarowanych do ramach pakietu Rolnictwo ekologiczne, w ramach wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) organ wskazał, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej H (0,35 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (0,39 ha). Zastosowano kod DR13-,E6. Organ wskazał, że zgodnie z deklaracją we wniosku i zmianie do wniosku przedmiotowa działka o powierzchni 0,35 ha i uprawie JPOTUZ - jabłoń domowa położona była na działkach ewidencyjnych o nr: 26 (0,08 ha) i 27 (0,15 ha) i 28 (0,12 ha). Organ II instancji przytoczył treść § 12 ust. 2 Rozporządzenia 2013 r. i wskazał, że w toku kontroli stwierdzono, iż powierzchnia sadu jabłoniowego jest większa od zadeklarowanej i wynosi 0,39 ha, a zatem w takim przypadku w ocenie organu II instancji zastosowanie znajduje art. 16 ust 3 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, który stanowi iż "(...) Jeżeli stwierdzi się, że zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany".
Organ odwoławczy wskazał dalej, że z protokołu z kontroli na miejscu wynika także, iż W.Ś. w 2014 r. nie wykonywał zabiegów uprawowych na działce H i w konsekwencji nie przestrzegał wymogu prowadzenia produkcji rolnej z najlepszą wiedzą i kulturą, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleb (kod E6). O powyższych nieprawidłowościach świadczyło występujące na działce H zachwaszczenie, spowodowane niewykoszeniem trawy. W protokole inspektorzy umieścili adnotację o następującej treści: "zapiski w rejestrze oraz zastany stan na działce wskazują, iż rolnik nie wykonał zabiegów agrotechnicznych zapobiegających rozprzestrzenianiu się chwastów" (str. 14 raportu). Dla udokumentowania zaistniałej sytuacji w toku oględzin została sporządzona dokumentacja fotograficzna działki. W ocenie organu odwoławczego zdjęcia z dnia 15.10.2014 r. o następujących numerach: H38, H39, H40, H48, H49, H50, H51, H52, H53, H54, H55, H56, H57 potwierdzają naruszenie wymogu określonego w załączniku 3 do Rozporządzenia z 2013 r. Jednocześnie, organ odwoławczy wskazał, iż stwierdzone zachwaszczenie działki H stanowi również naruszenie norm wzajemnej zgodności. Kontrolerzy zastosowali kod N11.2 oznaczający zgodnie z tabelą "Opis znaczenia symboli dotyczących niezgodności w stosunku do norm dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska". Stwierdzono, że wieloletnie plantacje trwale są zachwaszczone. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że powyższe ustalenia inspektorów terenowych były wielokrotnie kwestionowane przez W.Ś. na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Ustosunkowując się do zastrzeżeń strony, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału ARiMR w piśmie z dnia 20.11.2014 r. a następnie w piśmie z dnia 30.10.2015 r. potwierdził prawidłowość kontroli w zakresie tej działki jednocześnie wyjaśniając: "..na działce rolnej H deklarowanej jako sad na pow. 0,35 ha, podczas kontroli na miejscu w dniu 15 października 2014 r. inspektorzy BKM stwierdzili 0,39 ha sadu jabłoniowego mierząc wraz z uwrociami. W sadzie jabłoniowym stwierdzono niewykoszenie trawy, co zostało odnotowane w Raporcie Rolnośrodowiskowym na str. 14 w polu "Uwagi" oraz zastosowaniem kodu E6 w pkt. A. Powyższa nieprawidłowość została również zapisana w Protokole sporządzonym przez Jednostkę Certyfikującą z kontroli realizowanej w dniu 26 lipca 2014 r.".
Organ odwołując się do treści § 38 ust 2 Rozporządzenia z 2013 r. oraz załącznika nr 7 do Rozporządzenia z 2013 r. wskazał, że ponieważ tylko na jednej działce H o powierzchni 0,35 ha realizowany był wariant 2.9, zatem mając na uwadze stwierdzone w toku postępowania nieprawidłowości oraz treść § 38 ust. 2 Rozporządzenia 2013 r. prawidłowo organ I instancji odmówił wnioskowanej płatności.
Odnosząc się do pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.6 półnaturalne łąki wilgotne, organ wskazał, że deklarowana w tym zakresie powierzchnia działki A wynosi 0,53 ha, zaś powierzchnia stwierdzona 0,38 ha. Zastosowano kody DR8, DR53, DR13+, DR52, P52, PO50, P054. Zgodnie z deklaracją we wniosku przedmiotowa działka o powierzchni 0,53 ha i uprawie JPOTUZ położona była na działkach ewidencyjnych o nr: 53 (0,45ha) i 51 (0,08ha) i 65 (0,00ha). W toku kontroli na miejscu stwierdzono, iż faktyczna powierzchnia tej działki wynosiła 0,38 ha, czyli jest mniejsza od zadeklarowanej we wniosku o 0,15 ha. Jak wynika ze zdjęć wykonanych na gruncie i szkiców z pomiaru powierzchni przedmiotowej działki, teren niekwalifikujący się do objęcia płatnością to widoczne na fotografiach o nr: 102, 103, 108, 109 oraz na drugim planie fotografii nr 105, 108, 106 ciągnące się wzdłuż granic działki, skupiska drzew i zakrzaczeń.
W piśmie z dnia 30.10.2015 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, iż: "(...) odnośnie działki rolnej A — na powierzchni 0,38 ha stwierdzono łąkę trwałą, (...) Dla pozostałej pow. działki rolnej A inspektorzy ustalili, iż obszar wokół uznanej łąki nie kwalifikuje się do płatności ze względu na brak użytkowania rolniczego, tym samym zastosowali kod DR52. Oceny dokonano w oparciu o występujące samosiejki drzew oraz wysokość i skład występującej tam roślinności w przewadze pokrzyw, chwastów i krzaków (...)".
Różnica między powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,15 ha, co stanowi 39,47% powierzchni stwierdzonej. Organ odwoławczy uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym przy ustalaniu podstawy obliczania płatności zastosowanie ma art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, zatem odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż w toku kontroli na miejscu stwierdzono także nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów do których strona jest zobowiązana realizując Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.6 półnaturalne łąki wilgotne. Cytując dalej treść części IV pkt 7 załącznika 3 do Rozporządzenia z 2013 r. wskazał, że z raportu z czynności kontrolnych wynika, iż strona dokonała pierwszego pokosu w dniu 09-06-2014 r., czyli przed dozwolonym terminem tj. 15.06. Wedle pomiarów kontrolujących obszar niewykoszony faktycznie zajmował powierzchnie 0,18 ha, co stanowiło 45,95 % powierzchni działki (kod PO54). W celu udokumentowania braku wykoszenia na ww. powierzchni wykonano zdjęcia o numerach od 113 do 117. Obszar niewykoszony został również oznaczony na szkicu pomiaru działki. W toku kontroli stwierdzono także nieusunięci ściętej biomasy po drugim pokosie, który zgodnie z zapisami w rejestrze miał miejsce 20-09-2014 r., co przedstawiają zdjęcia o nr 105, 106, 107, 108, 109 i 110 wykonane w dniu 15-10-2014 r. Brak wykoszenia i usunięcia biomasy w odpowiednim terminie stanowi również naruszenie norm wzajemnej zgodności. W raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności, nr dok [...], w przypadku działki A stwierdzono naruszenie normy N.04.01 tj. stwierdzono, że "rolnik nie przeprowadził na łąkach łub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania pokrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta". Organ odwoławczy wskazał dalej na wyjaśnienia Kierownika Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawarte w piśmie z dnia 30-10-2015 r. "(...) odnośnie działki rolnej A - na powierzchni 0,38 ha stwierdzono łąkę trwałą, na której wg zapisów w Rejestrze działań agrotechnicznych pierwszy pokos wykonano przed ustawowym terminem koszenia. W wyniku czego w Raporcie [...] zastosowano kod P050. Następnie w Rejestrze działań agrotechnicznych zapisano, iż w dniu 20.09.2014 r. dokonano drugiego koszenia. Jednak podczas kontroli na miejscu inspektorzy uznali, że łąka na pow. 0,18 ha nie była koszona w sezonie wegetacyjnym 2014 r, co stanowi 45,95 % pow. działki rolnej. W konsekwencji czego w Raporcie [...] zastosowano kod P054. Natomiast na skoszonej części działki rolnej zalegała ścięta biomasa na pow. 0,20 ha, w związku z czym w Raporcie [...] zastosowano kod P52. (...)". Organ II instancji wskazał dalej, że niestosowanie się do wymogów, o których mowa w Załączniku 3 do Rozporządzenia skutkuje nałożeniem sankcji zgodnie z § 38 ust. 2 Rozporządzenia z 2013 r. Zdaniem organu, w analizowanym stanie faktycznym jest bezspornym, iż strona dokonała wykoszenia działki A przed upływem terminów wskazanych w załączniku 3 Rozporządzenia z 2013 r., jak również nie usunęła ściętej biomasy w odpowiednim terminie, a pozostawiony obszar niewykoszony przekraczał 10% powierzchni działki, jednakże organ I instancji prawidłowo odstąpił od zastosowania pomniejszeń wynikających z § 38 ust. 2 Rozporządzenia z 2013 r. w pierwszej kolejności stosując sankcje z tytułu przedeklarowania powierzchni, stosownie do treści art. 16 ust. 5 w zw. z art. 22 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Ponieważ procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną do płatności o powierzchnią stwierdzoną wynosiła 39,47% powierzchni stwierdzonej, w ocenie organu II instancji organ I instancji trafnie odmówił wnioskowanej płatności stwierdzając, że brak było podstaw do dalszych pomniejszeń z tytułu naruszenia wymogów w ramach tego wariantu. W takim stanie rzeczy organ II instancji stwierdził, iż zarzuty W.Ś. dotyczące nieprawidłowej oceny przez inspektorów terenowych wykonanych zabiegów uprawowych na przedmiotowej działce oraz terminu ich wykonania, należy uznać za pozostające bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w zakresie tego wariantu.
Organ II instancji wskazał kolejno, że strona składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wystąpiła także o przyznanie kosztów transakcyjnych. Powołując dalej treść § 22 Rozporządzenia z 2013 r. oraz załącznika nr 6 stwierdził, że koszty transakcyjne w związku z sporządzeniem dokumentacji przyrodniczej dla siedliska o powierzchni powyżej do 1 ha wynoszą 500 zł. Ponieważ ustalona w ramach wariantu 4.6 wielkość siedliska wynosiła 0,34 ha w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przyznał stronie koszty transakcyjne w kwocie 500 zł. Na podstawie art. 28b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), organ odstąpił przy tym od pomniejszenia przysługującej płatności ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm oraz wymogów
Odnosząc się do treści odwołania, w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do podważenia dokonanych ustaleń w toku kontroli na miejscu w zakresie dokonanych pomiarów zadeklarowanych we wniosku działek i ustalenia wielkości powierzchni kwalifikowanej do pomocy, czy kwestionowania metody dokonywania pomiarów. Powołując się na treść art. 34 ust. 1, ust. 2 akapit pierwszy, ust. 6 i art. 33 akapit drugi Rozporządzenia nr 1122/2009, a także art. 75 § 1 k.p.a., który wprowadza otwarty i szeroki katalog środków dowodowych - metod pomiaru powierzchni, wskazał, że w niniejszej sprawie organ przeprowadził kontrolę na miejscu metodą inspekcji terenowej tj. wizytując gospodarstwa zadeklarowane działki (oceniając wizualnie) i dokonując oceny stanu zadeklarowanych upraw, zaś pomiary powierzchni faktycznie wykorzystywanej pod zadeklarowane uprawy dokonały za pomocą urządzenia GPS, a poczynione ustalenia udokumentował stosownymi zapisami do protokołu z kontroli i załączonym do protokołu szkicem graficznym działek, wykonanymi zdjęciami fotograficznymi poszczególnych działek (zawierającymi dokładny opis poszczególnych działek oraz kierunek wykonywania zdjęć). W.Ś. złożył w dniu 25-10-2014 r. i 29-11-2014 r., zastrzeżenia do wyników kontroli, które po rozpatrzeniu przez wykonawcę kontroli nie wpłynęły na zmianę tych wyników, o czym strona została poinformowana w piśmie z dnia 20-11-2014 r. i 20-01-2015 r.
W związku z powoływaniem się przez W.Ś. na protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą Ekogwarancja PTRE sp. z o.o. organ odwoławczy stwierdził, że dokumenty sporządzane przez jednostkę certyfikującą nie mogą stanowić w pełni skutecznych przeciwdowodów dla protokołów z kontroli na miejscu wykonywanej przez inspektorów ARiMR, gdyż kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane są na innej podstawie prawnej, tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 oraz ustawy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. (Dz.U. 2017 poz. 1054). Uprawnienie do weryfikowania i kwalifikowania poszczególnych działek jako właściwych do płatności należy wyłącznie do kierownika biura powiatowego ARiMR. Jak wynika z treści pisma jednostki certyfikującej Ekogwarancja PTRE sp. z o. o. z dnia 21-05-2015 r. nie wykonuje ona pomiarów powierzchni działek deklarowanych przez producentów, przyjmuje powierzchnię deklarowaną przez producenta rolnego. Nie ulegała zatem w ocenie organu odwoławczego wątpliwości, że wiążące dla organu pod względem spełnienia wymogów programu rolnośrodowiskowego były wyłącznie wyniki kontroli z dnia 15-16 października 2014 r. Organ I instancji prowadzący postępowanie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nie był zatem związany ustaleniami jak i opinią jednostki certyfikującej. Nie mniej jednak ż inspektor jednostki certyfikującej także zwracał na uwagę na zachwaszczenia działek B, C oraz H.
Organ II instancji wskazał, że w treści odwołania strona nie zgadza się także ze stwierdzoną uprawą na działce rolnej B oraz G tj. ugorem, jednakże nie przedstawiła żadnych dowodów podważających ustalenia kontrolujących w tym zakresie, co więcej z jednej strony odwołujący twierdzi, iż działki te po zbiorach były talerzowane, z drugiej strony jednak przyznaje, iż nie uprawiał ich we wrześniu ze względu na zły stan zdrowia. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na treść art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarowe wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013, poz. 173 ze zm.) wskazując, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne i w niniejszej sprawie obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Wobec powyższego, w opinii organu odwoławczego nie narusza prawa takie postępowanie organu, gdy przy braku jakichkolwiek dowodów dostarczonych przez stronę na potwierdzenie prawdziwości informacji podanych przez nią we wniosku, organ przyjął dowód z przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie płatności rolnośrodowiskowej, przeprowadzonej w dniach 14-15 października 2014 r. jako wystarczającą podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Jak natomiast wynika z treści raportu z kontroli, w toku czynności kontrolnych stwierdzono, szereg nieprawidłowości w gospodarstwie strony tj. zawyżenie powierzchni działek, brak zgłoszonych upraw jaki i naruszenie wymogów do których przestrzegania zobowiązał się producent rolny występując o płatność w ramach programu rolnośrodowiskowego. Jednocześnie organ II instancji stwierdzi brak podstaw do uwzględnienia w tym zakresie wyników z kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2017 r., na które strona powołuje się w odwołaniu. W ocenie organu II instancji, nie można w sposób bezpośrednio przenieść ustaleń poczynionych w kontroli w 2017 r. w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo czy stwierdzonych upraw i uznać je jako obszary kwalifikujące się do płatności w roku 2014, ze względu na upływ czasu pomiędzy kontrolami (3 lata) i powstałą w skutek tego zmianą użytkowania obszarów wykluczonych w 2014, a uwzględnionych w toku kontroli na 2017 r.
Odnośnie powoływania się przez stronę na swój zły stan zdrowia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przypadku płatności rolnośrodowiskowej zgodnie z treścią art. 7 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 nie znajduje zastosowania art. 75 Rozporządzenia Nr 1122/2009 gwarantujący producentowi rolnemu zachowanie prawa do płatności w pełnej wysokości w sytuacji, gdy nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) Nr 73/2009 pod warunkiem poinformowania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w ciągu dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskał taką możliwość o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności oraz złożenia dowodów potwierdzających ich wystąpienie. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 dotyczy sytuacji, w których producent rolny realizujący 5 letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, nie będzie zobowiązany do zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu jego naruszenia. Organ powołał dalej treść art. 47 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 oraz § 45 Rozporządzenie 2013 wskazał, że zgodnie z przywołanymi powyżej przepisem prawa wspólnotowego, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić zobowiązań w wyniku wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, nie jest wymagany zwrot przyznanej pomocy. Jednak żeby nie dochodziło do nadużywania tych możliwości wprowadzone zostały reguły formalne dotyczące powoływania się na te okoliczności. W ocenie organu odwoławczego okoliczności dotyczące przyczyn powstania na gruntach złego stanu upraw będą miały ewentualnie znaczenie dopiero w postępowaniu o zwrot nienależnie pobranych płatności, zaś argumentacja strony dotycząca złego stanu zdrowia pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.
W ocenie organu odwoławczego w analizowanym stanie faktycznym brak także podstaw do odstąpienia od zastosowania sankcji wynikających z art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 na podstawie art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009 w zw. z art. 7 Rozporządzenia Komisji Nr 65/2011, wskazując, że w analizowanym stanie faktycznym brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian we wniosku w stosunku do działek w odniesieniu do których stwierdzono nieprawidłowości. Zastosowania nie znajduje również ust. 1 tego przepisu, gdyż złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki postępowania administracyjnego. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że działania W.Ś. były ukierunkowane na uzyskanie dopłat do powierzchni nieuprawianych rolniczo o czym świadczy zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności dokumentacja fotograficzna wykonana w toku kontroli. Tym samym brak przesłanek faktycznych do odstąpienia zmniejszenia płatności na podstawie 73 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Skargę na powyższą decyzję wniósł W.Ś. podnosząc, że decyzji nie oparto na wynikach kontroli z lutego 2018 roku, lecz na sfałszowanych wynikach kontroli z roku 2014. Podał, że rok 2015 też opierano na tych wynikach i trzykrotnie ustalano płatność, lecz po wyroku WSA oparto się na wynikach z 2018 r. To samo dotyczyło roku 2017, gdzie administracyjnie przyjęto wydumane powierzchnie, chociaż znane były wyniki z lutego 2018 r. Wszystkie te poczynania ARiMR wskazują, zdaniem skarżącego, że jest on celowo gnębiony. Tym samym wniósł o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z 3 października 2018 roku ustanowiony dla strony skarżącej pełnomocnik z urzędu w uzupełnieniu skargi podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na treść wydanej decyzji, a konkretnie art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 627, dalej : ustawa) poprzez:
1. bezzasadne przyjęcie, iż prowadzone uprawy nie były prowadzone zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, podczas gdy z dostarczonego przez skarżącego dokumentu wystawionego przez Ekogwarancja PTRE sp. z o.o. wynika, iż uprawy skarżącego były prowadzone z zachowaniem standardów rolnictwa ekologicznego;
2. błędne określenie powierzchni upraw poprzez bezzasadne przyjęcie, iż zadeklarowana powierzchnia jest większa od rzeczywistej;
3. dokonanie ustaleń o nieistnieniu upraw, istnieniu ugorów oraz zachwaszczeniu upraw w wyniku kontroli przeprowadzonej dnia 15 października 2014 r., a zatem już po zakończeniu zbiorów.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego oraz przyznanie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy).
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa w zakresie określonym w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia 12 marca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu W.Ś. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej w stosunku do wnioskowanej wysokości.
Oceniając wydane w sprawie decyzje Sąd uznał, że nie naruszają one przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania ani przepisów prawa materialnego, a zatem skarga W.Ś. jest nieuzasadniona.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie art. 10 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. jedn.: Dz. U. z 2013r., poz. 173) pomoc jest przyznawana:
1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;
2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.
Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych określają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361, poz. 1312), w brzmieniu sprzed zmieniany przepisów wprowadzonej Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2015.350), o czym stanowi § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia zmieniającego.
Zgodnie z brzmieniem § 2 ust 1 Rozporządzenia z 2013 r. płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit, a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit, c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W myśl § 3 Rozporządzenia z 2013 r. podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są:
1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia."
Jak trafnie wskazał organ II instancji, wymogi i normy określone były przede wszystkim w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. nr 39, poz. 211 ze zm.).
Jak stanowi § 1 pkt 2b tego rozporządzenia grunty rolne na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy są utrzymywane zgodnie z normami jeżeli pokrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym. Ponadto w przypadku wieloletnich plantacji trwałych uznaje się je za utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli są utrzymywane w stanie niezachwaszczonym. Stanowi o tym § 6 ust. 2 wskazanego rozporządzenia.
Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia z 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z pakietów wymienionych w tym przepisie.
Skarżący we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 zadeklarował realizację pakietu rolnictwo ekologiczne w ramach wariantów:
- 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 5,33 ha
- 2.5 Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,68 ha
- 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,35 ha oraz Pakietu: 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w ramach wariantu 4.6. Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 0,38 ha.
W dniu 9 czerwca 2014 r. W.Ś. złożył zmianę do wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, w zakresie działek rolnych deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej, na podstawie której powierzchnia wariantu uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) – 2.1. uległa zwiększeniu do powierzchni 5,33, natomiast powierzchnia wariantu uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) uległa zmniejszeniu do powierzchni 0,35 ha.
Wskazać w tym miejscu należy, że podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe rolnik m.in. określił rodzaj realizowanego na działce pakietu i rodzaj uprawy i zobowiązał się do przestrzegania norm i wymogów określonych w przepisach regulujących zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów zostały określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
Zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 2 Rozporządzenia z 2013 r.: "Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:
1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone /.../ zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;
2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;
3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu ".
Stosownie do treści załącznika nr 3 do Rozporządzenia z 2013 r., część II pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne wymogi dla wszystkich wariantów z wyłączeniem wariantu 2.3. Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) i 2.4. Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) to:
• wprowadzenie na rynek w rozumieniu art. 2 lit. j rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) co najmniej 50% wielkości produkcji ekologicznej poszczególnych produktów rolnictwa ekologicznego, zawartej w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, w terminie do dnia 31 października roku następującego po roku, w którym zostały wytworzone te produkty, potwierdzone dokumentami stanowiącymi dokumentację księgową, o której mowa w art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250 z 18.09.2008, str. 1, z późn. zm.);
• prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby;
• w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego:
- jest tyle drzew w okresie owocowania lub na podkładkach karłowych lub półkarłowych, ile jest wymagane do spełnienia warunku określonego w § 12 ust. 2 pkt 3, a uprawa tych drzew jest prowadzona nie krócej niż rok,
- jest tyle krzewów owocujących, ukorzenionych i spełniających wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, ile jest wymagane do spełnienia warunku określonego w § 12 ust. 2 pkt 3.
Załącznik 3 do Rozporządzenia z 2013 r. określa następujące wymogi do całego pakietu 4 "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000":
• zakaz przeorywania, wałowania i podsiewu;
• zakaz włókowania w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 1 września;
• zakaz stosowania ścieków i osadów ściekowych;
• zakaz budowy i rozbudowy urządzeń melioracji wodnych szczegółowych tworzących system melioracji wodnych, z wyłączeniem urządzeń mających na celu utrzymanie lub poprawę wartości przyrodniczej (nie dotyczy bieżącej konserwacji);
• niestosowanie środków ochrony roślin, z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia uciążliwych chwastów z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych), po uzgodnieniu z podmiotem, o którym mowa w § 2 ust. 2.
Dla wszystkich wariantów w ramach tego pakietu wymogiem jest prowadzenie produkcji roślinnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.
Wymogi dodatkowe dla wariantu 4.6 "Półnaturalne łąki wilgotne" zgodnie z treścią Załącznika 3 to:
• koszenie w terminie od dnia 15 czerwca do dnia 30 września w sposób nieniszczący runi roślinnej i pokrywy glebowej, nie więcej niż dwa pokosy w roku; wysokość koszenia 5-15 cm;
• pozostawienie 5-10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki;
• usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie nie dłuższym niż 2 tygodnie po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które termin ten nie był przestrzegany;
• zakaz koszenia okrężnego od zewnątrz do środka powierzchni koszonej trwałych użytków zielonych;
• dopuszcza się wypasanie wolne lub kwaterowe przy obsadzie zwierząt wynoszącej nie więcej niż 1 DJP/ha i obciążeniu pastwiska wynoszącym nie więcej niż 5t/ha (10 DJP/ha) od dnia 21 lipca do dnia 15 października, a na terenach zalewowych dodatkowo nie wcześniej niż w terminie 2 tygodni po ustąpieniu wód;
• zakaz nawożenia, przy czym dopuszcza się nawożenie azotem i nieprzekraczanie maksymalnej dawki azotu wynoszącej 60 kg/ha w danym roku, lecz nie więcej niż maksymalna dawka azotu, określona w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarze szczególnie narażonym, na którym położone jest, chociażby w części, gospodarstwo rolne rolnika, pomniejszona o 40%.
Stosownie do treści § 10 Rozporządzenia z 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2:
a) w ramach wszystkich wariantów - jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin,
aa) w ramach wariantów pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego - jest przyznawana, jeżeli rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich określonych w ust. la załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej, ( ...) c) w ramach wariantu dziewiątego i dziesiątego - jest przyznawana, jeżeli rolnik zobowiązał się do utrzymania minimalnej obsady drzew określonej w załączniku nr 4a do rozporządzenia na gruntach, do których zostanie mu przyznana ostatnia płatność rolnośrodowiskowa z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie tych wariantów, przez 2 lata od zakończenia realizacji tego zobowiązania, z tym że w przypadku sadów mających nie mniej niż 15 lat minimalna obsada drzew wynosi 125 drzew na hektar, a co najmniej 90% tych drzew jest uprawianych nie krócej niż 15 lat;
3) pkt 4 - jest przyznawana, jeżeli rolnik posiada dokumentację przyrodniczą stanowiącą szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego, sporządzoną przez podmiot, o którym mowa w § 2 ust. 2, w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonych wariantów tych pakietów, na formularzu udostępnionym przez Agencję (...);
Zgodnie z § 12 ust 2 Rozporządzenia z 2013 r. "W przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:
1) grunty orne, na których występują uprawy wymienione w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego i ósmego;(...)
3) sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli jest utrzymana, z tolerancją do 10%, minimalna obsada drzew i krzewów określona w załączniku nr 4a do rozporządzenia, z tym że w przypadku sadów mających nie mniej niż 15 lat minimalna obsada drzew wynosi 125 drzew na hektar, a co najmniej 90% tych drzew jest uprawianych nie krócej niż 15 lat - w przypadku wariantu 9, 10, 11 i 12 (...).
4. W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych:
1) użytkowanych jako trwałe użytki zielone, na których występują: (...) b) zbiorowiska roślinne wykazujące cechy jednostek fitosocjologicznych i siedlisk przyrodniczych wymienione w ust 2 pkt 2-9 załącznika nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu drugiego, trzeciego, czwartego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego i dziewiątego tych pakietów (...);
Stosownie zaś do § 11 pkt 1 Rozporządzenia z 2013 r., "Płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do: działek rolnych - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 i 8 (...) ", natomiast jej wysokość ustala się zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia z 2013 jest to iloczyn stawek płatności na hektar użytku rolnego i powierzchni działek rolnych po uwzględnieniu zmniejszeń i wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, przy czym w myśl ust. 3 tego przepisu "Przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności."
Odnosząc przytoczony stan prawny do stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy ARiMR należało, w ocenie Sądu uznać, że przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny został ustalony prawidłowo, nie budzi wątpliwości w zakresie zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i nie został przez skarżącego skutecznie podważony, a organy Agencji zastosowały właściwe przepisy prawne ustanowione na poziomie krajowym i unijnym, które określają zasady i warunki dotyczące składania i przyznawania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2014.
W realiach niniejszej sprawy w celu weryfikacji spełniania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, w gospodarstwie rolnym W.Ś. w dniach 15-16 października 2014 r. została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola w zakresie programu rolnośrodowiskowego oraz kontrola w ramach wzajemnej zgodności, której wyniki znajdują się w raporcie z czynności kontrolnych numer [...]. W wyniku tej kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości w tym: prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą, niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby co dotyczy działek rolnych B, C, D oraz H. Organ słusznie wskazał przy tym, że w systemie rolnictwa ekologicznego dopuszczalne jest występowanie chwastów ze względu na ograniczoną ich możliwość zwalczania albowiem nie dopuszcza się stosowania agresywnych środków ochrony roślin, co nie oznacza, że dopuszczalne jest zachwaszczenie uprawy do tego stopnia, że w wyniku kontroli inspektorzy nie stwierdzili że takowa uprawa w ogóle miała miejsce, o czym świadczy kod pokontrolny DR7. Należało zgodzić się także ze stanowiskiem organu II instancji, że o ile kontrola inspektorów ARiMR miała miejsce w październiku 2014 r., a więc teoretycznie po zbiorach, jednak z opinii inspektorów wynika, że stan kontrolowanych działek w dniu kontroli uprawniał do stwierdzenia, że na ich powierzchni stwierdzono trwale zachwaszczoną glebę, nie stwierdzono śladów zbioru plonu głównego facelii - w przypadku działki B, czy też warzyw zgłoszonych na działkach C i D oraz to, że działki te nie były również uprawione poprzez wykonanie zabiegów agrotechnicznych po sezonie. Na załączonych do raportu z kontroli zdjęciach uwidoczniono m.in. zwartą darń traw, uschnięte kwiatostany i zdrewniałe łodygi chwastów. Również wykonane w toku kontroli na miejscu zdjęcia działki H potwierdzają brak wykoszenia sadu jabłoniowego, co zostało udokumentowane fotografiami. Na działce zachwaszczenie stwierdził także pracownik jednostki certyfikującej wykonujący kontrolę 26 lipca 2014 r. Organ słusznie zwrócił uwagę, iż strona kwestionując w odwołaniu zastosowanie kodu E6 w przypadku działki B jednocześnie przyznaje, iż działka B była porośnięta chwastami. W ramach przeprowadzonej kontroli działek rolnych B, D i E inspektorzy terenowi nie stwierdzili także deklarowanej uprawy roślin, co skutkowało zastosowaniem kodu DR7 i jak wynika z akt sprawy, w uwagach do raportu z kontroli pisano, że część upraw została stwierdzona na podstawie zapisów w rejestrze. W ramach kontroli stwierdzono także zadeklarowanie powierzchni działki rolnej większej od powierzchni stwierdzonej, błędne zadeklarowanie kilku działek rolnych nie sąsiadujących ze sobą jako jedną działkę rolną, a także powiększenie zasięgu pola gospodarowania. Ponadto inspektorzy stwierdzili także w zakresie działki rolnej A nieprawidłowości dotyczące wymogów w ramach wariantu półnaturalne łąki wilgotne, tj. wykoszenie łąki w nieodpowiednim terminie, co skutkowało zastosowaniem kodu P050, niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie (kod P52), pozostawienie większej, niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej (kod P054).
Ze względu na wyniki kontroli, zadeklarowana do wariantu 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) powierzchnia działek ustalona została na 3,01 ha, zamiast zadeklarowanej przez skarżącego - 5,33 ha, co skutkowało odmową przyznania płatności do tego wariantu oraz nałożeniu sankcji w wysokości 1832,80 zł w okresie trzech lat kalendarzowych, w oparciu o art. 16 ust. 3 akapit drugi i art. 16 ust. 5, ust. 7 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/201. Jeżeli chodzi o wariant 2.5 - uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) należna wnioskodawcy płatność została ustalona do powierzchni stwierdzonej w toku kontroli: 0,55 ha (0,23 ha działka C + 0,17 ha działka D + 0,15 ha działka E = 0,55 ha). Różnica między powierzchnią zgłoszoną (0,68 ha) a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,13 ha, co stanowi 23,63% powierzchni stwierdzonej. Przy ustalaniu podstawy obliczania płatności miał zatem zastosowanie art. 16 ust. 3 akapit drugi i art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, co spowodowało odmowę przyznania płatności. W zakresie wariantu 2.9 - uprawy sadownicze, do którego skarżący zdeklarował działkę H z sadem jabłoniowym o pow. 0,35 ha, kontrolujący stwierdzili zachwaszczenie spowodowane niewykoszeniem trawy. Zgodnie natomiast z zał. nr 7 do Rozporządzenia z 2013 r. w przypadku prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, niezachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby stosuje się pomniejszenie w wysokości 100% płatności wariantu. Dlatego też zasadnie organ odmówił wnioskowanej do tego wariantu płatności.
Zaznaczyć przy tym trzeba, iż oprócz przedeklarowania powierzchni działek rolnych zgłoszonych do wariantu 2.1 uprawy rolnicze (działki B i G) oraz do wariantu 2.5 uprawy warzywne (działki C, D i E), w zakresie działek B, C i D kontrolujący stwierdzili również, iż strona prowadziła produkcję rolną niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą i nie zachowała należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (kod E6). Organ odstąpił jednak od zastosowania pomniejszeń, jakie stosuje się w przypadku prowadzenia produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, niezachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, które wynoszą 100% płatności wariantu. Zgodnie z § 38 ust. 2 Rozporządzenia z 2013 r. w pierwszej kolejności zastosowano bowiem sankcje z tytułu przedeklarowania powierzchni, a następnie pomniejszenia z tytułu niewypełnienia wymogów w ramach określonych pakietów i wariantów. Zatem zarzuty skarżącego odnoszące się do nieprawidłowej oceny przez inspektorów terenowych stanu upraw zadeklarowanych do wariantów 2.1 i 2.5 prawidłowo organ uznał za pozostające bez istotnego wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Wskazać należy, że kontrola w roku 2014 wykonywana była przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR z Ł., legitymujących się ważnymi upoważnieniami o nr PROW [...] i PROW [...]. Kontrolę przeprowadzili zatem wyspecjalizowani kontrolerzy, którzy w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie stwierdzili nieprawidłowości dotyczące powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnością. Zdaniem Sądu, czynności kontrolne obejmujące powierzchnie działek zadeklarowanych przez skarżącego w roku 2014 do płatności rolnośrodowiskowej, w sposób nie budzący wątpliwości ujawniły faktyczną powierzchnię użytkowaną rolniczo, rodzaj stwierdzonych upraw oraz stan każdej z działek, które można zaliczyć do płatności, czyniąc podniesione w tym zakresie zarzuty za bezzasadne. Wyniki tak przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w raporcie nr [...], do którego dodano załączniki w postaci szkiców z pomiaru działek rolnych oraz obszerną dokumentację zdjęciową, obrazujące stan faktyczny i sposób użytkowania działek. W treści raportu z kontroli zostały wskazane działki objęte kontrolą, metody przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Należało podzielić stanowisko organu II instancji, że zawarte w raporcie kontroli wyniki oględzin działek znajdują potwierdzenie w dołączonym do raportu materiale graficznym oraz dokumentacji fotograficznej. Stan działek rolnych w gospodarstwie skarżącego potwierdza zwłaszcza załączony na płycie do protokołu kontroli materiał fotograficzny:
- w zakresie działki B to zdjęcia nr: 70-78, 82, 84-86, 93,94, 97, 98, 118, 120-125;
- w zakresie działki G to zdjęcia nr: 1-16, 18-24, 26, 27, 28;
- w zakresie działki C to zdjęcia nr: 88-90, 92, 93;
- w zakresie działki D to zdjęcia nr: 68-80;
- w zakresie działki H to zdjęcia nr: H_38 - H_40, H_48 - H_57;
- w zakresie działki A to zdjęcia nr: 105-110, 113-117.
Wskazać należy, że płatności, o których przyznanie wnioskował skarżący przysługują corocznie. Oznacza to, że corocznie muszą być spełnione wymogi ich uzyskania. Rolnik składając wniosek o przyznanie płatności wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok oraz zobowiązuje się do przestrzegania norm i wymogów, przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek. Natomiast rolą organu administracji jest przyznanie płatności, przy czym jest to poprzedzone weryfikacją spełnienia przez rolnika przesłanek przyznania płatności określonych w przepisach ustawy. Dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności, przy czym narzędziem służącym weryfikacji podanych danych podanych przez stronę w treści wniosku są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.
Strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, skutecznie podważającego ustalenia organów. Jak wynika przy tym z akt sprawy, wyniki kontroli przeprowadzonej przez inspektorów terenowych w zakresie poszczególnych działek były wielokrotnie kwestionowane przez stronę skarżącą i w toku postępowania podlegały one wnikliwej analizie organów. Wątpliwości strony zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze budziła przede wszystkim możliwość dokonywania ustaleń w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w październiku 2014 roku, w sytuacji, gdy kolejna kontrola gospodarstwa skarżącego z 2017 roku, doprowadziła do innych ustaleń. Organ II instancji odnosząc się do podniesionych w tym zakresie zastrzeżeń strony prawidłowo wskazał, że nie można w sposób bezpośredni przenieść ustaleń poczynionych w kontroli w 2017 r. w zakresie powierzchni użytkowanych rolniczo, czy stwierdzonych upraw i uznać je jako obszary kwalifikujące się do płatności w roku 2014, ze względu na upływ czasu pomiędzy kontrolami (3 lata) i powstałą w skutek tego zmianą użytkowania obszarów wykluczonych w 2014, a uwzględnionych w toku kontroli na 2017 r. Tym samym organ odwoławczy słusznie uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia także wyników z oględzin działki ewidencyjnych o nr 6, 7, 8 przeprowadzonych w dniu 26-07-2016 r. Z porównania dokumentacji zdjęciowej sporządzonej w dniu 26-07-2016 r. i 15-10-2014 r. jednoznacznie wynika, iż sposób użytkowania na ww. działkach ewidencyjnych uległ zmianie w 2016 r. i nie może stanowić podstawy do określenia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2014 r. (zachodnia część działki G), a przywróconych ze względu na upływ czasu do użytkowania w 2016 r.
Prawidłowe było zatem stwierdzenie organu II instancji, że przedmiotem niniejszego postępowania jest weryfikacja deklaracji strony zawartych we wniosku z 2014 r. ze stanem faktycznym na gruncie, co nastąpiło w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 15-16 października 2014 r. W analizowanym stanie faktycznym strona w żaden sposób nie udowodniła, iż na przedmiotowych działkach faktycznie znajdowała się uprawa zadeklarowana we wniosku, jak również, że przestrzegała wymogów do których zobowiązała się występując o płatność rolnośrodowiskową w pakiecie rolnictwo ekologiczne i ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000. Organ odwoławczy uwzględniając przy tym treść wyjaśnień Kierownika Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego zawartych w piśmie z 17.08.2018 r. podzielił stanowisko organu I instancji, iż właściwa granica działek referencyjnych nr 5, 6, 7 oraz 55, jest zgodna z przebiegiem granicy tych działek ustalonym w kontroli na miejscu w 2017 roku i związku z tym należało odstąpić do zastosowania kodu DR 50.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, brak jest podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych w niniejszej sprawie przez organy ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te, oparte zostały na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w tym na sporządzonej dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do raportu z czynności kontrolnych nr dok [...], które nie zostały podważone przez rolnika żadnym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Nie można również zarzucić, by organ II instancji na tle przeprowadzonych dowodów budował wnioski, które z nich nie wynikają.
Należy również podkreślić, że ustalenia poczynione w toku kontroli zawarte w protokołach kontroli są dowodem w sprawie i podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Raport z kontroli należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy. Samo wniesienie zastrzeżeń do raportu nie powoduje, że traci on walor dokumentu urzędowego. Organ II instancji trafnie uznał, że zostało dowiedzione podczas kontroli, iż deklaracja skarżącego złożona we wniosku o przyznanie płatności nie była zgodna ze stanem faktycznym zastanym w dniu kontroli. Tym samym nie można w przedmiotowej sprawie deprecjonować wartości raportu kontrolnego. W razie przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie beneficjenta, to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca ustaleń zawartych w protokole skutecznie nie podważyła, a jej zastrzeżenia i uwagi należało ocenić albo jako nieuzasadnione albo gołosłowne. Dokonanym przez organy ustaleniom pokontrolnym nie można postawić zarzutu dowolności ani arbitralności, a kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, o czym świadczy raport z kontroli, dokumentacja fotograficzna, szkice zdjęć z naniesionymi miejscami i kierunkami ich wykonania.
W związku z powoływaniem się przez W.Ś. na protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą Ekogwarancja PTRE sp. z o.o. z którego wynika, iż odwołujący spełniał wymagania dotyczące rolnictwa ekologicznego, co jego zdaniem miałoby potwierdzać prawidłowość gospodarowania na działkach rolnych objętych wnioskiem, a tym samym podważyć zasadność zastosowania przez inspektorów terenowych kodu E6, organ odwoławczy prawidłowo wskazał na różnice między celem kontroli na miejscu wykonywanej przez jednostkę certyfikującą, a celem kontroli na miejscu wykonywanej przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z regulacji art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. (Dz.U. 2017 póz. 1054) wynika, że dokumenty sporządzane przez jednostkę certyfikującą nie mogą stanowić w pełni skutecznych przeciwdowodów dla protokołów z kontroli na miejscu wykonywanej przez inspektorów ARiMR, gdyż kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane są na innej podstawie prawnej, tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, rozporządzenia Komisji (WE) 889/2008 oraz ustawy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1054). Jednostka certyfikująca dokonuje kontroli ekologicznych metod prowadzenia upraw i oczywiście nie zastępuje kontroli wykonywanych przez Agencję. Uprawnienie do weryfikowania i kwalifikowania poszczególnych działek jako właściwych do płatności należy wyłącznie do kierownika biura powiatowego ARiMR. Wyniki kontroli jednostek certyfikujących, które, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym działają w zakresie udzielonego im upoważnienia i prowadzą kontrolę w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, na zasadach i w sposób określony na podstawie tego artykułu i w przepisach wydanych na podstawie tego artykułu, nie zastępują wprawdzie kontroli wykonywanych przez Agencję, ale zawarte w protokołach kontroli ustalenia mogą być uwzględniane przy podejmowaniu decyzji o płatności. Jak wynika z treści pisma jednostki certyfikującej Ekogwarancja PTRE sp. z o. o. z dnia 21 maja 2015 r., nie wykonuje ona pomiarów powierzchni działek deklarowanych przez producentów, a przyjmuje powierzchnię zadeklarowaną przez rolnika. Uwadze organu II instancji nie umknęło przy tym, że inspektor jednostki certyfikującej również zwracał uwagę na zachwaszczenia działek B, C oraz H.
Nie ulega zatem wątpliwości Sądu, że wiążące dla organu pod względem spełnienia wymogów programu rolnośrodowiskowego były wyłącznie wyniki kontroli z dnia 15-16 października 2014 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę powyższe stanowisko organu odwoławczego w pełni podziela i nie dostrzega w nim żadnej nieprawidłowości.
Zauważyć także należy, że art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013, poz. 173 ze zm.) stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W ust. 2 art. 21 ustawa istotnie w stosunku do reguł określonych w k.p.a. modyfikuje obowiązki organu. Otóż postępowanie dotyczące przyznania płatności w tym wypadku rolnośrodowiskowej, charakteryzuje się odrębnością w odniesieniu do zasad ogólnych obowiązujących w kodeksie postępowania administracyjnego. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom - na ich żądanie - niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom - znów na ich żądanie - czynny udział w każdym stadium postępowania, a przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie więc z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., we wskazanych postępowaniach ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do art. 77 k.p.a. to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, tutaj jednak obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności.
Z powyższego wynika, że to wnioskodawcę obciążał obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W tym postępowaniu, to nie organ, ale rolnik powinien przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organ administracji, wydając decyzję w sprawie przyznania płatności, opiera rozstrzygnięcie na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, zarówno tych, co do których strona się wypowiedziała, jak też i tych, co do których strona nie składała żadnych oświadczeń.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt I GSK 241/12 (LEX nr 1337138): "W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności."
Skarżący niewątpliwie powyższych obowiązków nie dopełnił.
Odnosząc się natomiast do wyjaśnień skarżącego, dotyczących pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego, co miało uniemożliwić dotrzymanie warunków prowadzenia produkcji rolnej na działkach, w tym na działce H oraz warunki pogodowe, organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że okoliczności dotyczące przyczyn powstania na gruntach złego stanu upraw będą miały ewentualnie znaczenie dopiero w postępowaniu o zwrot nienależnie pobranych płatności, zaś argumentacja strony dotycząca złego stanu zdrowia pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.
W ocenie Sądu trafne było również uznanie organu, że analizowanym stanie faktycznym brak jest także podstaw do odstąpienia od zastosowania sankcji wynikających z art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 na podstawie art.73 ust 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009 w zw. z art. 7 Rozporządzenia Komisji Nr 65/2011, albowiem brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian we wniosku w stosunku do działek w odniesieniu do których stwierdzono nieprawidłowości. W związku z powyższym, art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009 nie mógł zostać zastosowany w rozpatrywanej sprawie. Słusznie również organ odwoławczy zważył, że nie znajduje także zastosowania ust. 1 tego przepisu, gdyż złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki postępowania administracyjnego. Strona nie wykazała ponadto, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Jak trafnie wskazał także organ II instancji kluczowe znaczenie dla wyniku postępowania ma rzetelne odzwierciedlenie stanu działek wykorzystywanych rolniczo. Składając wniosek o przyznanie płatności strona oświadczyła, iż zna zasady przyznawania płatności i potwierdziła prawdziwość danych zawartych w treści formularza wniosku. Zakładając zatem, że W.Ś. miał wiedzę na temat zasad przyznawania płatności, nie sposób przyjąć, że zgłoszenie do płatności obszarów, na których nie była prowadzona działalność rolnicza, nie wynika z winy producenta rolnego.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku strony skarżącej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który poddany został analizie, dawał podstawę do przyznania skarżącemu płatności w określonej przez organ wysokości, zaś zasadność przyjętego stanowiska zostało szczegółowo przedstawione w zaskarżonej decyzji, w zgodzie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera ona bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły oraz przyczyny, dla których innym dowodom takiej wiarygodności odmówiły. Uzasadnienie prawne zawiera zaś wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Z powyższych względów, uznając, że prowadząc postepowanie organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy i zastosował do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego właściwe przepisy prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi ustanowionemu dla strony z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). Obejmuje ono wynagrodzenie (opłatę) w wysokości 240 zł oraz podatek od towarów i usług w wysokości 55,20 zł.
bg