III SA/Łd 39/24

III SA/Łd 39/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par 13zx
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par 1 pkt 1 lit. b, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 par 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 16 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Paweł Dańczak, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 17 listopada 2023 roku nr 0577/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sieradzu z dnia 2 października 2023 roku nr BP092.8110.13547.2023.MM.RDM; 2. zasądza od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 listopada 2023 r., nr 0577/2023 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1199), § 2 ust. 1 pkt 6, § 13zx rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.), § 1 i 3 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1306), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu z dnia 2 października 2023 r., nr BP092.8110.13547.2023.MM.RDM w przedmiocie odmowy przyznania Z. G. pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
Jak wynika z akt, w dniu 16 czerwca 2023 r. Z. G. złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Do wniosku strona załączyła dokumenty w postaci:
- wydanie zewnętrzne z VAT [...] z dnia 31 grudnia 2022 r.,
- wydanie zewnętrzne z VAT [...] z dnia 31 grudnia 2022 r.,
- wydanie zewnętrzne z VAT [...] z dnia 1 stycznia 2023 r.,
- auto WZ [...] do dokumentu: [...] z dnia 2 stycznia 2023 r.,
- auto WZ [...] do dokumentu: [...] z dnia 27 stycznia 2023 r.,
- auto WZ [...] do dokumentu: [...] z dnia 30 stycznia 2023 r.,
- wydanie zewnętrzne z VAT [...] z dnia 20 stycznia 2023 r.,
- wydanie zewnętrzne z VAT [...] z dnia 1 marca 2023 r.,
- wydanie zewnętrzne z VAT [...] z dnia 21 marca 2023 r.
Wszystkie dokumenty dotyczą transakcji zawieranych pomiędzy sprzedawcą: P.H.U. G. Z., [...], [...] B. a odbiorcą Gospodarstwo Rolne G. Z., [...], [...] B.1.
Decyzją z dnia 2 października 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu odmówił przyznania Z. G. wnioskowanej pomocy finansowej.
Od powyższej decyzji Z. G. złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie pomocy finansowej w pełnej wysokości i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci:
- wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej;
- imiennych dokumentów księgowych o równoznacznej wartości dowodowej co faktura, na okoliczność zakupu w okresie od dnia 16 maja 202 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. (...)
Skarżący wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą pod firmą: Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe – Z. G. w B. przy ul. [...]. Dodatkowo, w innym miejscu niż działalność gospodarczą - prowadzi gospodarstwo rolne, tj. Gospodarstwo Rolne G. Z. [...], [...] B.1. Podał, że od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. dokonał odpłatnego nabycia nawozów mineralnych inne wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. W związku z zakupem wydatkował środki finansowe, a ponadto:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
2) jest mikroprzedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472,
3) zagraża mu utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,
4) w 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412),
co oznacza, że dofinansowanie zakupu nawozów przez Agencję jest w pełni uzasadnione zgodnie z §13zx rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. i za dyskryminujący uznać należy warunek ograniczający krąg podmiotów, od których nawozy powinny zostać zakupione. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom Agencji z przepisów ww. rozporządzenia nie wynika, by zakup nawozów podlegał włączeniom podmiotowym. Wprost przeciwnie, zakup powinien nastąpić od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 17 listopada 2023 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z § 13zx ust. 1 rozporządzenia, w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472,
3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,
4) który w 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412)
5) (uchylony)
- na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów.
W myśl § 13zx ust. 2, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:
1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 7 i 8.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r.
4. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, po dniu 31 lipca 2023 r., nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy, o której mowa w ust. 1.
5. Wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, zawiera:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, jeżeli został nadany, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1:
a) o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,
b) o dokonaniu zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów.
6. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dołącza się kopie faktur, ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
7. Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć iloczynu:
1) deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, powierzchni upraw rolnych, nie większej niż 300 ha, i stawki pomocy;
2) liczby ton nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, zakupionych w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r., i różnicy ceny za tonę nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, zakupionych w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r., oraz średniej ceny danego typu nawozu mineralnego ogłoszonej przez ministra właściwego do spraw rolnictwa w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu.
3) W przypadku gdy o przyznanie pomocy, o której mowa w ust. 1, ubiega się spółdzielnia produkcji rolnej albo spółdzielnia rolników, przy przyznawaniu tej pomocy danej spółdzielni maksymalny limit 300 ha określony w ust. 7 pkt 1 ustala się, na jej wniosek, jako iloczyn tego limitu oraz liczby członków danej spółdzielni, jeżeli spółdzielnia ta poddała się lustracyjnemu badaniu, o którym mowa w art. 91 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze, w ciągu ostatnich trzech lat poprzedzających rok złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1.
4) W przypadku, o którym mowa w ust. 7a, producent rolny:
1) we wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, oświadcza, że ubiega się o przyznanie pomocy, o której mowa w ust. I, jako spółdzielnia produkcji rolnej albo spółdzielnia rolników i wnosi o przyznanie tej pomocy z uwzględnieniem liczby członków danej spółdzielni oraz podoje liczbę członków na dzień składania wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1;
2) dołącza do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, oświadczenie podmiotu przeprowadzającego badanie lustracyjne, o którym mowa w art. 91 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze, o poddaniu się temu badaniu lub inny dokument potwierdzający poddanie temu badaniu.
8. Wysokość stawki, o której mowa w ust. 7 pkt 1, wynosi:
1) 500 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem traw na gruntach ornych oraz łąk i pastwisk;
2) 250 zł na 1 ha powierzchni łąk i pastwisk oraz traw na gruntach ornych, z wyłączeniem powierzchni, na które przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, za realizację zobowiązań rolno-środowiskowo— klimatycznych, w ramach których obowiązuje całkowity zakaz nawożenia.
9. W przypadku gdy ze złożonych wniosków, o których mowa w ust. 2 pkt 1, wynika, że zapotrzebowanie na pomoc, o której mowa w ust. 1, przekracza łącznie kwotę 4,7 mld zł, do obliczenia wysokości tej pomocy stosuje się współczynnik korygujący. Współczynnik korygujący stanowi iloraz kwoty 4,7 mld zł i kwoty równej zapotrzebowaniu na tę pomoc wynikającemu ze złożonych wniosków oraz jest ustalany z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
10. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest wypłacana na rachunek producenta rolnego wskazany w systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W trakcie realizacji programu prawodawca uznał za konieczne objęcie dofinansowaniem zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez dokonanego do dnia 15 maja 2023 r. zamiast do dnia 31 marca 2023 r. i jednoczesne wydłużenie naboru wniosków do dnia 31 lipca 2023 r. Zgodnie natomiast z § 3 rozporządzenia, do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy, o której mowa w § 13zu ust. 1, § 13zw ust. 1 i § 13zx ust. 1 rozporządzenia zmienianego w § 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
Zgodnie uregulowaniami zawartymi w rozporządzeniu pomoc była przyznawana na jeden wniosek producenta rolnego złożony do dnia 31 lipca 2023 r. na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej. Wniosek zgodnie zawierał niezbędne dane identyfikacyjne producenta rolnego. Natomiast do wniosku producent rolny będzie obowiązany dołączyć faktury lub ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup nawozów mineralnych, innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r.
Zgodnie z przepisami Rozporządzenia wysokość pomocy będzie ustalana jako iloczyn:
1) deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednie, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, powierzchni upraw rolnych, nie większej niż 300 ha i stawki pomocy,
2) liczby ton nawozów mineralnych, innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, zakupionych w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r., i różnicy średniej ceny za tonę nawozów mineralnych, innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, zakupionych w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r., i średniej ceny danego typu nawozu mineralnego ogłoszonej przez ministra właściwego do spraw rolnictwa w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu.
Przyjęta stawka pomocy jest zróżnicowana i wynosi:
- 500 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, z wyłączenie łąk i pastwisk oraz traw na gruntach ornych;
- 250 zł na 1 ha powierzchni łąk, pastwisk i traw na gruntach ornych, z wyłączeniem powierzchni wspieranych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zakresie działania rolno- środowiskowo-klimatycznego.
W analizowanej sprawie do wniosku strona załączyła kopie 9 dokumentów dotyczących transakcji zawieranych pomiędzy sprzedawcą: P.H.U. G. Z., [...], [...] B., a odbiorcą Gospodarstwo Rolne G. Z., [...], [...] B.1.
Z danych zawartych w systemie informatycznym ZSZiK wynika, że Z. G. jest producentem rolnym, który prowadzi gospodarstwo rolne pod numerem identyfikacyjnym [...], NIP [...]. Jak wynika z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Z. G. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Z. G., w ramach której przeważająca wykonywana działalność gospodarczą oznaczona kodem 47.76.Z obejmuje sprzedaż detaliczną kwiatów, roślin, nasion, nawozów, żywych zwierząt domowych, karmy dla zwierząt domowych prowadzoną w wyspecjalizowanych sklepach, NIP [...].
Z obowiązujących przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej wynika, że jedna osoba fizyczna może mieć jedną działalność gospodarczą i w tym przypadku nazwą jest co do zasady imię i nazwisko przedsiębiorcy. Może mieć również nadany tylko jeden NIP - niezależnie od liczby wpisanych do ewidencji działalności. Funkcjonowanie przedsiębiorcy pod różnymi nazwami jest objęte tylko jednym wpisem do ewidencji. Nadanie tym działalnościom odmiennych nazw nie stanowi odrębnych firm tego samego przedsiębiorcy.
W analizowanej sprawie organ I instancji słusznie zauważył, że w sytuacji "sprzedaży towaru samemu sobie" nie doszło do sprzedaży (zakupu) towaru w ujęciu cywilistycznym, a tym samym w rozumieniu § 13zx ust. 1 rozporządzenia. Przepis ten stanowi o "zakupie w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez", chodzi tu jednak o czynność sprzedaży (zakupu) w rozumieniu art. 535- 602 k.c., zgodnie z którym sprzedawca zobowiązuje się do przeniesienia na rzecz kupującego prawa własności rzeczy lub prawa oraz wydania przedmiotu umowy sprzedaży. Do umowy sprzedaży (zakupu) dochodzi zatem w przypadku dwóch odrębnych podmiotów - sprzedającego i kupującego, jako stron umowy, a jej następstwem jest przejście własności rzeczy (towaru) ze sprzedawcy na kupującego za ustaloną cenę.
W przypadku osoby fizycznej prowadzącej indywidualną działalność gospodarczą brak jest podstaw do wyodrębnienia/rozgraniczania majątku "firmy" i majątku prywatnego jej właściciela, gdyż cały majątek, zarówno ten zaangażowany do realizacji przedsięwzięć gospodarczych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jak i ten, który służy zaspokajaniu celów osobistych, należy do majątku danej osoby fizycznej.
W tej sytuacji sporne dokumenty wystawione przez Z. G. prowadzącego działalność gospodarczą P.H.U. G. Z. - jako sprzedawcę nawozów, na rzecz Z. G. - jako kupującego te nawozy, nie dokumentowały czynności sprzedaży (zakupu) tych nawozów, skutkujących przeniesieniem własności towarów z majątku sprzedawcy do majątku kupującego, gdyż nawozy te po wystawieniu tych dokumentów niezmiennie pozostawały w ramach tego samego majątku osoby fizycznej – Z. G. obejmującego jego majątek zaangażowany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jak i ten, który służy prowadzeniu działalności rolniczej. W przypadku tym nie można także mówić o odpłatności tej czynności, gdyż przekazanie środków pieniężnych z rachunku prywatnego skarżącego na jego rachunek firmowy stanowiło jedynie przesunięcie ich w ramach jego majątku jako osoby fizycznej.
Celem pomocy, o której mowa w § 13zx rozporządzenia było dofinansowanie producentom rolnym części wydatków na zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Istotnym zatem elementem uzyskania przedmiotowego zwrotu było poniesienie takiego wydatku w związku z dokonanym zakupem nawozów. W niniejszej sprawie nie doszło natomiast do poniesienia takiego wydatku, skoro strona wywodzi go z dokumentów księgowych dotyczących czynności wydania nawozów w ramach tego samego majątku Z. G. jako osoby fizycznej, z uwagi na to, że w ramach tych czynności działała jako jedna osoba w rolach "sprzedawcy i odbiorcy".
Strona mogłaby się ubiegać o dofinansowanie wydatków odnośnie nabycia towarów wykazanych w przedłożonych dokumentach księgowych w przypadku udokumentowania ich nabycia od podmiotu trzeciego jako Z. G., producent rolny w takim przypadku jednak powinien przedstawić do wniosku o udzielenie pomocy inne od przedłożonych dokumenty księgowe (pochodzące od innego podatnika jako sprzedawcy). Z treści dowodów złożonych przez stronę na etapie postępowania odwoławczego wynika, że Z. G. zapłacił za nawozy zakupione od samego siebie, bowiem z dołączonych dowodów wpłaty wynika, że producent rolny Z. G. wpłacał pieniądze P.H.U. G. Z..
Podsumowując organ stwierdził, że sprzedawcą i nabywcą nawozów jest ta sama osoba fizyczna – Z. G.. Sam fakt prowadzenia kilku rodzajów działalności gospodarczych, w tym wypadku: gospodarstwa rolnego zarejestrowanego pod numerem [...] oraz Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Z. G., w dwóch różnych miejscach nie zmienia faktu, że sprzedawcą i nabywcą jest ta sama osoba fizyczna – Z. G..
Na podstawie § 13zx ust. 1 rozporządzenia nie jest dozwolone przyznanie pomocy w przypadku, gdy sprzedawcą i nabywcą jest ten sam podmiot.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżając w całości decyzję z dnia 17 listopada 2023 r. i poprzedzają ją decyzję z dnia 2 października 2023 r. zarzucił, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa, tj.:
1. z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7, art. 61 § 1 w zw. z § 4, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w całkowitym pominięciu imiennych dokumentów księgowych o równoznacznej wartości dowodowej co faktura, na okoliczność zakupu przeze mnie w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez i KP - dowodów wpłaty potwierdzających zakup nawozów;
b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niewyjaśnieniu, z jakich przyczyn organ ogranicza krąg podmiotów, od których nawozy powinny zostać zakupione, skoro takie ograniczenie nie wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
c) art. 8 i art 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, niewskazanie wszystkich dowodów zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania oraz przyczyn, dla których niektórym dowodom odmówiono przymiotu wiarygodności, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych, poznanie motywów wydania zaskarżonej decyzji oraz uniemożliwia dokonanie jej kontroli;
2. z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 535 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w nieuzasadnionym przyjęciu, że w przypadku umowy sprzedaży (zakupu) dochodzi w przypadku dwóch odrębnych podmiotów rozumianych przez organ jako odrębne osoby fizyczne, podczas gdy taki wymóg nie wynika z przepisów prawa, a ustawodawca regulując umowę sprzedaży nie przewidział zakazu zawierania takiej umowy z samym sobą, choć wprowadził je w przepisach k.s.h.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 2 października 2023 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ błędnie zastosował art. 535 k.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w przypadku umowy sprzedaży (zakupu) dochodzi w przypadku dwóch odrębnych podmiotów rozumianych przez organ jako odrębne osoby fizyczne, podczas gdy taki wymóg nie wynika z przepisów prawa, a ustawodawca regulując umowę sprzedaży nie przewidział zakazu zawierania takiej umowy "z samym sobą", choć wprowadził je chociażby w przepisach k.s.h. Oznacza to zakładając racjonalność ustawodawcy, że takie działanie zostało prawem przewidziane, a zawarta umowa zakupu nawozów jest w pełni skuteczna.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024r. skarżący złożył 11 faktur zakupu nawozów mineralnych od różnych podmiotów w okresie od 31 stycznia 2023r. do 31 marca 2023r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz.259 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art.145 § 1 pkt b.) p.p.s.a. a mianowicie z uwagi na to, że doszło do naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania Z.G. pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów sztucznych.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 13 zx ust.1 wymienionego rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472,
3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy,
4) który w 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 412)
- na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu nawozami lub sprzedaży nawozów.
W myśl § 13zx ust. 2 wymienionego rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:
1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 7 i 8.
Zgodnie z treścią § 13zx ust.3 cytowanego rozporządzenia. wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r.
W myśl § 13 zx ust.6 wymienionego rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dołącza się kopie faktur, ich duplikaty lub imienne dokumenty księgowe o równoznacznej wartości dowodowej dokumentujące zakup w okresie od dnia 16 maja 2022 r. do dnia 15 maja 2023 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy organy administracji trafnie odmówiły przyznania skarżącemu pomocy finansowej, o której mowa w § 13zx rozporządzenia z 27 stycznia 2015r.
Przede wszystkim należy podnieść, że skarżący jest producentem rolnym. Posiada on gospodarstwo rolne w miejscowości N. i pobiera płatności obszarowe. Jest także właścicielem Przedsiębiorstwa – Usługowego w B. ul. Z. 36 zajmującego się sprzedażą detaliczną kwiatów, roślin, nasion, nawozów, żywych zwierząt domowych i karmy dla zwierząt. Organy administracji słusznie uznały, że Z.G. w postępowaniu administracyjnym nie wykazał, iż w okresie od 16 maja 2022r. do 31 marca 2023r. nabył nawozy mineralne. Przedstawione przez niego dokumenty (dowody WZ oraz KP/KW) nie są potwierdzeniem, iż doszło do zawarcia umowy sprzedaży nawozów. Dotyczą one bowiem transakcji zawieranych pomiędzy PHU [...] w B. a odbiorcą – Z.G. zam. N. 22. Umowa sprzedaży jest umową dwustronną, zawieraną pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami. Nie można natomiast zawrzeć umowy z samym sobą a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie gdyż skarżący występował zarówno jako sprzedawca jak i kupujący. Organy administracji trafnie doszły do konkluzji, że na podstawie dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie doszło do przeniesienia własności nawozów mineralnych z majątku sprzedawcy do majątku kupującego gdyż nawozy cały czas pozostawały własnością jednej osoby a więc pozostawały w ramach tego samego majątku. Nie doszło także do zapłaty za nawozy gdyż przekazanie pieniędzy miało miejsce w ramach jednego majątku a mianowicie majątku Z.G. W sytuacji gdy skarżący nie wykazał, że okresie wskazanym w § 13zx rozporządzenia z 27 stycznia 2015r. nabył on nawozy mineralne to brak było podstaw do przyznania mu pomocy finansowej, o której mowa w wymienionym rozporządzeniu. Organy administracji trafnie odmówiły przyznania tej pomocy.
W rozpoznawanej sprawie zaistniała jednak konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 1b.) p.p.s.a. gdyż na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024r. skarżący złożył 11 faktur zakupu różnych nawozów mineralnych od podmiotów trzecich w okresie od 31 stycznia 2023r. do 23 marca 2023r. Wyszły zatem na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
W orzecznictwie sądów administracyjnych istniała początkowo rozbieżność co do rozumienia sformułowania "z naruszeniem prawa", o której mowa w art.145 § 1 pkt 1b.) p.p.s.a. Obecnie orzecznictwo w tym zakresie jest już utrwalone i wynika z niego, ze każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym m.in. podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. Niezależnie bowiem od prawidłowego działania organu administracji, z obiektywnego punktu widzenia doszło do naruszenia prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 p.p.s.a.), nie ocenia tylko i wyłącznie zgodności z prawem samych czynności procesowych organu orzekającego, lecz ocenia zgodność z prawem rezultatu podejmowanych przez organ czynności. Pomimo przeprowadzenia czynności zgodnie z prawem, ich wynik może być wadliwy co może uzasadnić uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Innymi słowy jeżeli w dacie wydania decyzji istnieje dowód, który nie jest znany organowi to decyzja wydana z jego pominięciem zapada z naruszeniem przepisów postępowania choć nie zawsze winę za pominiecie tego dowodu można przypisać organowi. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 25 lutego 2020r. w spr. II OSK 145/20, z 19 września 2019r. w spr. II OSK 1963/19, z 25 stycznia 2023r. w spr. I OSK 3191/19, z 7 grudnia 2021r. w spr. II OSK 566/21 i z 22 czerwca 2020r. w spr. II OSK 767/20. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach.
W niniejszej sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art.145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Złożone na rozprawie przez skarżącego 11 faktur są nowymi dowodami dokumentującymi nowe okoliczności faktyczne w rozumieniu art.145 § 1 pkt 5 K.p.a Analiza tych faktur wskazuje, że dokumentują one zakup różnych nawozów mineralnych w okresie od 31 stycznia 2023r. do 23 marca 2023r. Nabywcą wszystkich nawozów jest PHU [...] w B a sprzedawcami są różne podmioty gospodarcze. Nie ulega wątpliwości, że są to nowe dowody w sprawie dokumentujące nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji. Nie były również znane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję.
W ocenie sądu wymienione faktury są dowodami istotnymi w sprawie o przyznanie skarżącemu pomocy finansowej określonej w § 13zx rozporządzenia z 27 stycznia 2015r. Są one przydatne dla rozstrzygnięcia wymienionej sprawy w tym znaczeniu, że mogą one wpływać na treść tego rozstrzygnięcia.
Faktem jest, że z wymienionych faktur wynika, iż nabywcą nawozów było PHU [...] w B. Firma skarżącego zajmuje się między innymi sprzedażą detaliczną nawozów mineralnych co mogłoby sugerować, że nabyte nawozy są przeznaczone do sprzedaży przez firmę Z.G. Należy jednak podnieść, że skarżący jest także producentem rolnym posiadającym numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Posiada on gospodarstwo rolne w miejscowości N a ponadto, jak wynika z treści wniosku o udzielnie pomocy finansowej z 16 czerwca 2023r., jest mikroprzedsiębiorcą, w 2023r. złożył wniosek o przyznanie mu płatności bezpośrednich, zagraża mu utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Rosji wobec Ukrainy oraz że w okresie od 16 maja 2022r. do 31 marca 2023r. dokonał zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno zawierające magnez.
W sytuacji gdy we wniosku z 16 czerwca 2023r. Z.G złożył oświadczenie o nabyciu nawozów mineralnych w wymaganym okresie to oznacza, że przynajmniej część nawozów objętych jedenstoma fakturami złożonymi na rozprawie była przeznaczona na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego. O potrzebie użycia nawozów mineralnych w gospodarstwie rolnym skarżącego świadczą chociażby załączone przez niego do wniosku z 16 czerwca 2023r. dokumenty w postaci dowodów WZ mające potwierdzić zakup nawozów przez Z.G od własnej firmy na potrzeby własnego gospodarstwa rodnego (tzn. mające potwierdzić zawarcie przez skarżącego umowy sprzedaży nawozów z samym sobą). Brak jest podstaw do uznania, że wszystkie nawozy objęte jedenastoma fakturami zostały zakupione wyłącznie dla potrzeb ich sprzedaży w ramach firmy skarżącego a nie dla potrzeb własnego gospodarstwa rolnego Z.G. W przekonaniu sądu 11 faktur złożonych na rozprawie są istotnymi dowodami mogącymi mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w § 13 rozporządzenia z 27 stycznia 2015r.
Reasumując sąd uznał, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w postaci ujawnionych nowych dowodów (11 faktur złożonych na rozprawie), o której mowa w art.145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wprawdzie organy administracji obu instancji nie naruszyły żadnych przepisów proceduralnych lecz na podstawie art.145 § 1pkt 1b.) p.p.s.a sąd był zobowiązany uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 2 października 2023r.
Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 200 zł – wpis sądowy, 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika i 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy dokonać analizy jedenastu faktur złożonych przez Z.G. na rozprawie a następnie przeanalizować zebrany materiał dowodowy po czym wydać rozstrzygnięcie w sprawie.